"Thôi, nói đi cũng phải nói lại. Mấy cổ đông người Pháp của anh nhìn tin tốt về Libya thế nào? Theo tôi, chìa khóa là Chính phủ Pháp có chịu bảo đảm cho công việc ở Libya được ổn định hay không. Tình thế hiện nay rất rõ ràng. Anh và Pháp dù có đứng chung một phe thì cũng chỉ đỡ nổi sức ép từ phía Mỹ hoặc Liên Xô, còn nếu hai nước cộng lại thì vẫn nắm trong tay hai mươi triệu cây số vuông thuộc địa. Lợi ích đan vào nhau càng nhiều, phối hợp với nhau càng dễ."
Vừa thoát khỏi cảm giác nghẹt thở, Alan Wilson vẫn không quên hỏi Pamela Mountbatten về tiến độ dầu mỏ ở Libya.
"Em thấy chuyện này không thành vấn đề, người Pháp rất nhiệt tình." Pamela Mountbatten tỏ vẻ lạc quan. "Vì chuyện đó, em còn đặc biệt xin lỗi người Pháp ở vài dịp."
"Chuyện này… thôi được rồi! Bây giờ đúng là lúc cần đoàn kết." Alan há miệng rồi lại thôi, cũng chẳng biết nói gì thêm.
Nếu đứng từ góc nhìn của người Pháp sau Đệ nhất thế chiến, mọi chuyện sẽ thành ra thế này. Trong chiến tranh, hai nước Anh và Mỹ từng sát cánh bên nhau, vậy mà nay lại lên án Pháp quá khắc nghiệt với Đức. Một mặt, họ nới tay cho Đức, mặt khác lại rót vốn cho Đức vay để đầu tư, thậm chí còn đòi Pháp trả nợ chiến tranh.
Trong Thế chiến II, Pháp không hề đầu hàng mà là thua trận. Lãnh thổ Pháp ở châu Âu tuy rộng, nhưng nước này không đủ sức để đánh một cuộc chiến kéo dài. Thế nhưng trong khoảng thời gian ngắn trước khi thua, Pháp vẫn khiến Đức thiệt hại tới hai mươi vạn người.
Hầu hết các nước châu Âu đều không có khả năng chịu sai lầm, đối mặt với Liên Xô cũng vậy. Cho nên dù trong lòng Alan tin rằng Liên Xô sẽ không thực sự xâm lược châu Âu, hắn cũng không thể thuyết phục được ai, bởi châu Âu hiện nay không thể phạm bất cứ sai lầm nào.
Hắn vốn muốn tìm một điểm cân bằng, nhưng vừa bắt tay vào làm mới thấy chuyện này chẳng dễ dàng gì.
Ngày hôm ấy, Alan nhận được một bức điện báo về việc chuẩn bị đồng tiền giấy mới của Malaya thuộc Anh. Tiền mới đã in xong, có thể tung ra thị trường bất cứ lúc nào. Điều kiện cơ bản cho cuộc cải cách tiền tệ đã chín muồi.
Alan thấy đây đúng là thời cơ tốt, bởi người Mỹ đang bận rộn, còn người Liên Xô thì chưa với tới được. Đây là một khoảng thời gian yên ổn hiếm có! Hắn quay sang Pamela, buông một câu như vô tình: "Em yêu, em có hứng thú mở một ngân hàng không?"
"Ở Malaya à?" Pamela hỏi lại. Thấy Alan gật đầu, nàng hỏi tiếp: "Công việc của anh ở Malaya có mô hình nào để tham khảo không?"
"Đại khái cũng giống đồng tiền Hồng Kông." Alan nói thẳng, lấy tiền Hồng Kông làm ví dụ. Đồng tiền ấy thịnh nhất vào đầu thời Dân Quốc, khi nó không chỉ là tiền của một thành phố, mà là tiền tệ lưu thông khắp vùng Châu Giang.
Huống hồ so với cảnh chính trường hỗn loạn lúc bấy giờ, Hương Giang do người Anh cai quản lại vô cùng ổn định. Thêm nữa, tiền Hồng Kông gắn với đồng bảng Anh.
"Em phải bàn với mẹ đã!" Pamela ngừng một lát rồi nói thêm: "Mẹ quen rất nhiều chủ ngân hàng, lại có không ít bạn bè người Do Thái ở Mỹ. Dĩ nhiên, chúng ta chắc chắn sẽ không làm gì trái với lợi ích của Đại Anh Đế quốc. Nhưng đây là chuyện chuyên môn, em muốn tìm hiểu thêm. Anh thấy thế nào?"
"Được chứ! Việc phát hành Anh bảng châu Á chắc chắn cần vài ngân hàng đứng ra giám sát." Alan nói. "Nếu tỷ giá các nước xung quanh bất ổn, lượng Anh bảng châu Á được dùng có khi còn tăng. Điều đó còn tùy thuộc vào việc sau này Malaya thuộc Anh có bỏ xa các nước lân cận về phát triển hay không."
Còn Anh bảng châu Á, nhất định phải lấy đồng bảng Anh làm mũi nhọn, buộc tỷ giá với đồng bảng. Nơi nào lưu thông Anh bảng châu Á, nơi đó cũng sẽ trở thành ao chứa dự trữ của đồng bảng.
Trước đó, khi nghiên cứu giá trị của Anh bảng châu Á, căn cứ vào điều kiện cơ bản của địa phương, Alan đã đề xuất tỷ lệ một bảng Anh đổi lấy sáu Anh bảng châu Á, coi đó là mức cố định.
Nhưng Bạch Sảnh sau khi khảo sát lại định tỷ giá là một đổi tám. Lấy ví dụ: nếu tỷ giá thị trường hiện tại là tám Anh bảng châu Á đổi một bảng Anh, ngân hàng có thể đổi với mức bảy phẩy tám Anh bảng châu Á cho một bảng Anh, như vậy cứ mỗi bảng đổi ra sẽ thu về lợi nhuận không phẩy hai Anh bảng châu Á. Ngân hàng sẽ mua bảng Anh, bán Anh bảng châu Á trên thị trường, tỷ giá sẽ giảm xuống cho đến khi gần với tỷ giá thực.
Còn nếu tỷ giá thị trường hiện tại là bảy phẩy năm Anh bảng châu Á đổi một bảng Anh, ngân hàng có thể đưa một bảng Anh cho ngân hàng phát hành đổi lấy bảy phẩy năm Anh bảng châu Á, như vậy mỗi bảng bán ra sẽ thu về lợi nhuận không phẩy ba Anh bảng châu Á. Ngân hàng sẽ mua bảng Anh, bán Anh bảng châu Á trên thị trường, tỷ giá sẽ tăng lên cho đến khi gần với tỷ giá thực.
Theo cách vận hành này, quyền chủ động nằm hoàn toàn trong tay đồng bảng Anh. Muốn thực hiện được, điều kiện tiên quyết là ngay từ đầu nước Anh phải tìm cách giữ vững giá trị của Anh bảng châu Á, và giá trị ấy phải ổn định hơn tiền tệ của các nước lân cận.
Biện pháp để ổn định không chỉ có hỗ trợ tài chính, nâng đỡ công nghiệp, mà thậm chí còn có cả hỗ trợ quân sự. Franc châu Phi chính là dựa vào sức mạnh quân sự của Pháp mà cưỡng ép phổ biến khắp khu vực nói tiếng Pháp ở châu Phi.
Nhưng với nước Anh, chỉ dựa vào quân sự là chưa đủ, phải có cả hỗ trợ tài chính và công nghiệp. Chẳng nước nào vì một châu Phi nghèo khó mà đi đào tận gốc rễ của người Pháp cả.
Nhưng nếu là Malaya thuộc Anh thì lại khác. Eo biển Malacca quan trọng đến mức nào, không cần phải nói. Dù Anh và Pháp đều là đế quốc thực dân, giá trị các thuộc địa của hai nước hoàn toàn không thể đem ra so sánh.
Nếu thay vàng trong chế độ bản vị vàng bằng tiền tệ, thì cũng dễ hiểu được lô-gic này. Khi một tiệm phát hành vàng giấy mà dự trữ vàng ngày càng ít đi, thì tờ giấy họ phát hành ra sẽ có ý nghĩa gì? Cũng như vậy, khi dự trữ tiền tệ của ngân hàng trung ương giảm xuống, thì đối với đồng tiền của nước đó cũng mang ý nghĩa tương tự.
Chỉ cần so sánh giữa nước tiêu dùng cao và nước tiết kiệm cao là hiểu. Khu vực đồng euro sau này là nơi nợ nần rất cao. Khi nợ tăng lên, tức là tốc độ lưu thông tiền tệ theo nghĩa rộng giảm xuống, lúc ấy giảm phát đã xảy ra. Khi đó doanh nghiệp nợ tiền, mà tiền lại trở nên đắt đỏ hơn, tương đương với việc gánh nặng nợ thực tế tăng lên. Còn khi quy mô nợ nần cứ leo thang, ngân hàng trung ương phải làm điều ngược lại: để tiền trở nên rẻ đi, nhờ vậy gánh nặng nợ của doanh nghiệp được nhẹ bớt, ngăn vòng xoáy giảm phát xuất hiện.
Mỗi cách đều có cái lợi và cái hại riêng. Giống như Thủ tướng Attlee đã nói, chúng ta phải kết hợp ưu điểm của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, xây dựng Liên minh Xã hội chủ nghĩa Đại Anh…
Ngân hàng phát hành Anh bảng châu Á không nhất thiết chỉ có một nhà, chẳng hạn như tiền Hồng Kông được ba ngân hàng cùng phát hành.
Malaya muốn phát hành Anh bảng châu Á thì phải nộp một bảng Anh, nhận giấy chứng nhận nợ, rồi mới được bắt đầu in tiền. Khi ngân hàng phát hành muốn thu hồi tiền, phải đưa giấy chứng nhận nợ cho ngân hàng để đổi lại bảng Anh, rồi từ tay thị trường đổi lấy Anh bảng châu Á.
Những vòng quanh co này, Pamela không hiểu, Alan cũng chỉ biết lơ mơ. Nhưng mẹ nàng là Edwina Ashley lại hiểu rất rõ. Biết được rằng chàng rể quý đang làm cao ủy ở Malaya thuộc Anh, bà liền hé lộ một vài điều liên quan.
Edwina Ashley lập tức báo với con gái rằng cơ hội này phải nắm lấy, rồi thậm chí đích thân sang tìm Alan để hỏi cho rõ.
"Giai đoạn hiện tại chỉ là đổi tiền, thay tiền lưu thông cũ bằng Anh bảng châu Á phiên bản mới." Alan trầm ngâm một lát rồi nói: "Việc cải cách tiền tệ chính thức phải đợi đến khi tiền cũ ngừng lưu thông mới có thể bắt đầu. Tôi cho rằng khoảng vài tháng nữa là có thể khởi động."
Đụng đến chuyện tiền bạc, Alan không dám vung tay múa chân, càng không dám vỗ ngực mà hứa hẹn. Hắn cũng từng muốn oai phong như lão Modi, ban một lệnh hủy tiền cũ để mọi việc xong xuôi trong thời gian ngắn. Nhưng Modi có sự ủng hộ của phong trào dân tộc chủ nghĩa Ấn Độ giáo, còn Alan thì không có gì cả. Không những không có, hắn còn là người đứng đầu chính quyền thuộc địa tại chỗ, một kẻ thực dân ngoại quốc thuần túy.
Đế quốc Anh khác hẳn những nước thực dân châu Âu thông thường. Chẳng hạn như Pháp và Bồ Đào Nha đều đi theo lối thống trị. Còn Anh có thể nói là cai trị mà không quản lý, và giờ mới bắt đầu chuyển sang quản lý trực tiếp. Hắn không dám tự ý làm gì ở Malaya!
Nếu làm Malaya loạn lên, nước Anh hiện không có thuộc địa nào khác để làm đường lui. Dù có tự tin đến đâu, Alan cũng không tin mình có thể dẫn một đám người da đen ở châu Phi mà đấu với Nhật Bản như Chu Du với Gia Cát, khó bề cùng tồn tại.
"Vậy nghĩa là hiện nay đang ở giai đoạn đổi tiền, còn con để Pamela lập một ngân hàng, đến lúc đó nó sẽ đảm nhận một phần chức năng của ngân hàng trung ương." Edwina Ashley vừa tính toán vừa nói. "Cảm giác có thuận lợi không?"
"Chắc không thành vấn đề, bước đầu đã quyết định dùng ba ngân hàng cùng gánh vác chức năng ngân hàng trung ương." Alan nói, giọng dè dặt. "Dĩ nhiên, tôi là công chức, không hiểu hết mọi điều về tài chính, chỉ là có ý nghĩ như vậy thôi."
"Không, Alan, anh thật ra rất hiểu." Edwina Ashley không tiếc lời khen. "Pamela hoàn toàn bị tài năng của anh thu hút."
Tài năng ư? Bản thân mình có thứ đó sao? Alan tự hỏi lòng. Chẳng lẽ đó không phải là sức mạnh của đồng tiền hay sao?
Nghe hai chữ "tài năng" dùng cho mình, Alan lập tức nhớ đến một câu thoại: "Anh tưởng trốn ở đây thì em không tìm được anh sao? Vô ích thôi, một người xuất sắc như anh dù ở đâu cũng nổi bật như đom đóm giữa đêm đen…"
Hắn sờ cằm, lởm chởm râu, ánh mắt bỗng trở nên u uất.
Trong lúc trận tuyến phòng thủ Busan giao chiến ác liệt, việc đổi tiền ở Malaya thuộc Anh cũng chính thức khởi động. Vào lúc trọng đại như thế, Alan lại đang ở châu Âu mà bặt tin, thật khó lòng biện minh.
Nhưng hắn cũng chẳng còn cách nào khác. Nếu không phải đường đi quá xa, hắn đã muốn sang Mỹ một chuyến để trấn an báu vật quốc gia của nước Anh đang căng thẳng quay phim. Dẫu vậy, hắn vẫn giữ liên lạc thường xuyên với Vivien Leigh, qua lại bằng điện báo, kể nhau nghe nỗi nhớ nhung dành cho báu vật quốc gia ấy.
"Đợi tôi nhận xong tiền thù lao, sẽ đến Malaya mua một trang viên để ở bên anh." Vivien Leigh nhìn đứa con trai đang nằm trong xe nôi, trong đôi mắt nàng đầy bóng hình người đàn ông ấy.
Nữ chủ tịch đại cổ đông của hãng Liên Mỹ, Vivien Leigh, bước tới, nhấc bổng con trai lên cao, cảm thấy cuộc đời đầy ắp ánh sáng.