Chuyện này không thể tránh, phải nhờ đến cựu Thư ký Nội các, nay là Thứ trưởng thường trực Bộ Tài chính Edward Bridges ra mặt. May mà Alan Wilson là công chức đi làm việc ở nước ngoài, nên không phải vướng vào mớ quan hệ rối rắm bên trong Whitehall.
Edward Bridges là người giữ khoảng cách với các đảng phái, khác hẳn Norman Brook.
Norman Brook vẫn giữ giao tình riêng với Churchill, lãnh tụ đảng đối lập. Chuyện này Thủ tướng Attlee cũng biết. Attlee đồng ý để Churchill mượn hồ sơ chính phủ viết hồi ký, với điều kiện không được tiết lộ bí mật nhà nước, không được mưu lợi cho đảng phái. Việc thẩm duyệt do chính Norman Brook đảm nhận.
Sách của Churchill, thường thì Norman Brook là người đọc đầu tiên, và ông ta còn có việc sửa chữa nữa.
Alan Wilson tin rằng mấy tháng gần đây, Churchill ắt đã bàn bạc với Norman Brook về chuyện cải cách tiền bản quyền đang được đồn đại: rốt cuộc nên thi hành hay không.
Thứ liên quan đến lợi ích thiết thân thế này, Churchill nhất định sẽ dò hỏi. Norman Brook cũng hiểu rõ phong cách làm việc và điểm yếu của Churchill.
Dù hai vị Thư ký Nội các trước sau đã không còn thân thiết như thuở ban đầu, điều đó cũng không làm tổn hại uy tín của Edward Bridges. Về những việc Alan Wilson phải lo, mọi thứ đều thuận lợi.
Ảnh hưởng của Thư ký Nội các quả thật vượt xa Thứ trưởng thường trực Bộ Tài chính và Chánh văn phòng Công vụ. Điều này là sự thật không ai chối cãi. Nhưng không có nghĩa Edward Bridges sẽ mất đi ảnh hưởng.
Tự nhiên, Edward Bridges cũng nhắc đến cuộc chiến vừa bùng nổ: "Người Mỹ sẽ không nghe lời khuyên của chúng ta chứ?"
-Chưa chắc, cách nghĩ của họ khác chúng ta. Alan Wilson nhún vai đáp, khó mà đoán trước.
Nước Anh và nước Mỹ khác nhau. Anh tuy cũng từng theo đuổi bá quyền thế giới, nhưng vẫn đặt ổn định lên hàng đầu.
Là quốc gia hải đảo lẻ loi ngoài khơi châu Âu, chính sách lâu dài của Anh là liên kết với kẻ đứng thứ hai trên lục địa để đánh kẻ đứng đầu, tuyệt không cho phép châu Âu xuất hiện một siêu cường.
Nhưng đánh thì đánh, đánh xong Anh thường đối đãi với bên thua trận tử tế nhất. Vì Anh biết nếu đánh chết hẳn kẻ đứng đầu, kẻ đứng thứ hai sẽ lập tức trở thành kẻ đứng đầu mới, lớn đến mức không thể khống chế, và rồi Anh lại phải đánh thêm một trận nữa.
Điều này nước Pháp hiểu rõ nhất. Anh luôn tìm điểm cân bằng giữa việc đánh bại và để các nước thua trận giữ lại thực lực.
Đối với thuộc địa, Anh cũng coi lợi ích là trên hết. Đương nhiên, nhìn kết quả hiện tại, việc bị người Mỹ cưỡi lên đầu mà lộng hành cũng là do chính Anh lựa chọn. Nếu đổi là Pháp, người Mỹ đâu dễ giành độc lập đến thế.
Chính sách Anh áp dụng ở thuộc địa là tự trị cao độ, biến dân bản địa thành thương nhân, bóc lột mậu dịch, vắt đến đồng xu cuối cùng.
Để tiện cho việc tự trị, Anh còn tích cực sắp xếp người bản địa sang du học ở nước Anh. Vì vậy tầng lớp trung và thượng lưu ở các thuộc địa thường có thiện cảm với người Anh.
Mỹ tuy có hoàn cảnh giống Anh, nhưng không phải là đảo quốc thực sự, nên tư duy của hai nước vẫn có chỗ khác nhau.
Edward Bridges càng tán thành giữ khoảng cách với Mỹ, rất đồng tình với việc cố gắng phái quân mặt đất tham chiến, cũng như cách hắn vẫn luôn giữ khoảng cách với các bộ trưởng trong Nội các.
Chỉ là, giống Norman Brook, Edward Bridges cũng cho rằng muốn hoàn toàn tránh việc phái bộ binh thì không dễ như tưởng tượng, nhưng ông ta cũng nói việc này vẫn có thể thương lượng.
Về tin Liên Xô tăng quân sang Đức, Edward Bridges rõ ràng quan tâm hơn hẳn, đưa ra quan điểm của mình rồi nói: "Alan, xem ra sau khi cậu quay lại Mã Lai, cục diện trước mắt có thể sẽ thay đổi. Cậu cần gì giúp đỡ không?"
-Ngài Edward, hễ cần là tôi nhất định lên tiếng. Alan Wilson không giấu giếm gì, nói thẳng. Dù nhiều nơi cũng giống người Ấn, lúc nào cũng nhớ mãi những vùng đất từng bị chiếm trong thời gian ngắn cách đây mấy nghìn năm, nhưng tôi tin dù người Trung Quốc có tự tin đến đâu cũng sẽ không có ý định gì với Mã Lai. Ngược lại, tôi rất mong họ làm vậy. Một khi họ làm thế, chẳng lẽ Liên Xô lại không cảnh giác sao?
Tâm thái tổ tiên từng giàu sang, Alan Wilson không phản đối, miễn là vừa phải. Người Anh cũng có tâm thái này, dù sao cách mạng công nghiệp là do nước Anh tự mình hoàn thành. Không tồn tại chuyện cách mạng công nghiệp xảy ra ở phương Tây mà không xảy ra ở nơi khác. Đáp án đúng là vì sao nó không xảy ra ở các nước khác, mà lại xảy ra ở nước Anh.
Chỉ là nước Anh tình cờ nằm ở châu Âu về mặt địa lý, nên các nước châu Âu mới được thơm lây mà thôi. Chẳng lẽ coi việc Đại học Oxford đã được lập từ thời Bắc Tống, khi nhà Tống còn chưa diệt vong, là chuyện giả sao?
-Với thực lực hiện tại của chúng ta mà gây ảnh hưởng lên Mỹ thì quả thật khó. Nếu Canada và Australia đứng về phía chúng ta, có lẽ sẽ dễ hơn nhiều. Edward Bridges nói vậy, trong lòng hiểu rõ muốn khiến Mỹ bình tĩnh lại, một mình nước Anh dựa vào sức mình là chưa đủ.
-Thuyết phục Canada và Australia cũng vốn đã khó. Alan Wilson cười khổ nói. Theo tôi hiểu về hai nước này, Canada thì có tiếng nói chung với chúng ta, nhưng lại quá gần Mỹ. Người Australia thì tâm thái không khác gì người Mỹ, rất hăng hái tham chiến, chỉ là trước kia họ theo Anh, bây giờ theo Mỹ. Đương nhiên tôi đồng ý, trên tinh thần thành thật, cứ nói cho hai nước biết nỗi lo của chúng ta. Nếu cục diện cuối cùng mất kiểm soát, thì ít nhất chúng ta cũng đã cảnh báo trước.
Alan Wilson tuy thấy chẳng có tác dụng gì, nhưng nói thẳng để cảnh tỉnh thì vẫn không có gì sai.
Nếu mọi việc thuận lợi, vinh quang sẽ thuộc về nước Mỹ. Nếu cuối cùng gây ra chuỗi bi kịch, thì tất nhiên Mỹ cũng phải tự mình gánh lấy.
Lịch sử cho thấy, trong suốt cuộc chiến, Nội các Attlee đã giữ được sự kiềm chế rất lớn. Lấy sức quân sự bằng hai phần ba của Mỹ, Anh chỉ góp được một phần ba mươi số quân mặt đất tham chiến so với Mỹ.
Nhưng Alan Wilson vẫn cho rằng như thế là chưa đủ. Nếu bắt hắn nói thật lòng, tốt nhất là đừng tham chiến. Mỹ đâu có chi tiền quân phí cho quân Anh, vậy vì sao Anh phải mạo hiểm để doanh nghiệp Anh bị tịch thu tài sản, và mất đi con đường độc quyền buôn bán với Trung Quốc có trung tâm là Hương Cảng?
Khác với lịch sử, bây giờ Mã Lai có đa số dân là người Hoa, cao su và thiếc ở đây có tác động thúc đẩy đáng kể đến kinh tế Anh. Một khi Mã Lai rơi vào bất ổn, nền kinh tế Anh vừa mới khởi sắc sẽ lại gặp trục trặc.
Về việc hợp nhất khu vực chiếm đóng của ba nước, việc Anh công khai đáp lại Mỹ, và việc xây dựng liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương, tất cả là những điều kiện trao đổi để Anh không phải đưa lục quân vào chiến trường. Như vậy Mỹ đã lời to rồi. Trong tình hình này, Washington còn muốn gì nữa?
Khi quân Triều Tiên tiến như vũ bão, quân Mỹ liên tục rút lui, Alan Wilson trở về London. Hắn dựa vào địa hình, truyền thống lịch sử, đồng thời học hỏi chính sách đối ngoại đầy mạo hiểm của Liên Xô thời kỳ mới thành lập, cộng thêm dự tính về những tổn thất lợi ích của Anh mà đưa ra phán đoán.
Hắn bày tỏ với chính phủ Công đảng rằng cuộc chiến này rủi ro rất lớn. Việc người Mỹ tự cho mình là thiên hạ vô địch, chỉ là suy nghĩ của riêng người Mỹ. Cuộc chiến này không dễ thắng như Washington tưởng.
Đồng thời, về lập trường của Anh trong cuộc chiến này, Anh cũng thông qua dư luận mà báo cho Canada và Australia biết. Anh vì tình cảm truyền thống nên rất muốn giúp Mỹ một tay. Nhưng Anh không thể vừa tổ chức liên minh phòng thủ năm nước để kiềm chế Indonesia, vừa đối đầu với Liên Xô ở châu Âu, lại vừa lập đoàn viễn chinh tiến đến một nơi mà chưa ai từng nghe tên.
Hơn nữa, đối tượng được ủng hộ, chỉ năm năm trước còn là một phần của Nhật Bản. Những tù binh đồng minh bị bắt ở Đông Nam Á, nhiều người do lính Triều Tiên canh giữ.
Làm thế nào để tạo ra không khí phản chiến thì căn bản không cần một công chức Whitehall như Alan Wilson phải lo. Chính khách chỉ cần muốn đứng ngoài cuộc chiến, tự nhiên sẽ có cách ứng phó.
Như mấy hôm nay, thư phản chiến từ các tổ chức địa phương của Công đảng bỗng nhiên nhiều lên. Các cuộc thỉnh nguyện phản chiến do cựu binh Thế chiến II tổ chức, đặc biệt là những tù binh từng bị bắt ở chiến trường châu Á rồi may mắn trở về, vô cùng bất mãn việc giúp một nơi từng là nguồn lính chính của quân Nhật đánh trận.
Dư luận cần được dẫn dắt. Ví dụ như Alan Wilson nhận ra phản ứng phản chiến thiếu chuyên nghiệp, bèn đề nghị nên nhấn mạnh việc Áo và Thái Lan chịu trừng phạt sau chiến tranh, trong khi Hàn Quốc lại bình yên vô sự.
Trường hợp của Áo thì cả châu Âu ai cũng biết, bị bốn nước chia nhau chiếm đóng, đãi ngộ giống hệt Đức. Còn Thái Lan thì nhờ tầm nhìn của một "công cụ xã hội" hèn mọn nào đó, mà ngay sau chiến tranh đã bị tính sổ, phải nhường eo đất Kra.
Tập trung đưa tin vào cựu binh Thế chiến II, nhất là những người từng tham gia các trận đánh ở Đông Nam Á. Hãy nói rằng người Triều Tiên hồi ấy vốn là một phần của Nhật Bản, và sự tàn nhẫn đối với binh lính đồng minh trong các trại tù binh, không thiếu công lao của người Triều Tiên.
Chỉ trong chốc lát, dư luận phản chiến ở Anh đã hoàn toàn bị khơi dậy. Khi không khí đã như vậy, chính phủ Công đảng của Thủ tướng Attlee chính thức mở đường liên lạc với Washington, bày tỏ rằng đừng để Anh bị cuốn vào những vấn đề khó khăn nhất.
Anh sẵn lòng đóng góp lực lượng lớn hơn để bảo vệ châu Âu, nhưng với bán đảo Triều Tiên, vốn dĩ chẳng có liên quan gì đến Anh.
Hơn nữa, thực tế quân Mỹ liên tục rút lui khiến Anh khó lòng đặt niềm tin vào các hành động quân sự sắp tới.
Dẫu vậy, Anh vẫn sẵn sàng điều động hải quân và không quân, phối hợp với Mỹ ổn định tình hình bán đảo. Đây đã là mức cao nhất mà Anh có thể làm vào giai đoạn hiện nay.
Đó là tín hiệu mà chính phủ Anh lúc này chính thức gửi tới Mỹ: Anh ủng hộ việc can thiệp có giới hạn. Còn những vấn đề khác, chẳng hạn điều quân mặt đất, Anh có lòng nhưng không có sức.
Còn Alan Wilson, bản thân hắn đang làm những việc hết sức quan trọng, chẳng hạn như học múa ballet cùng Hepburn. Công việc chính thức cũng có, hắn chẳng phải đang chạy việc cho Mã Lai, tìm mua giống lợn Yorkshire trắng thượng hạng đó sao?
Việc quân Mỹ liên tiếp thất bại quả thật khiến Washington rất khó xử. Nhưng điều đó không có nghĩa đại tướng năm sao MacArthur cũng vậy. Ở Tokyo, MacArthur, người được gọi là "Mác Thiên Hoàng", lo giải quyết khó khăn cho Nhật Bản, rõ ràng không nhút nhát như người Anh. Dù quân Mỹ đang liên tục rút lui, ông ta vẫn cho rằng mình có thể thắng.