 Năm 1950, dù Anh và Mỹ hay nói về “quan hệ đặc biệt”, quan điểm của hai nước nhìn nhận vấn đề thì cơ bản vẫn thống nhất, và đến thế kỷ XXI cũng vẫn vậy. Chỉ có điều người hay nhắc chuyện “quan hệ đặc biệt Anh, Mỹ” là nước Anh. Mỹ thì chẳng mấy khi đặt nặng chuyện ấy.
  Cũng phải thôi. Khi ấy nước Anh chỉ còn lại ba hòn đảo nhỏ bé, đành làm kẻ bám vào đùi người khác mà sống.
  Ngày Seoul thất thủ, Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết số 82, tuyên bố dùng vũ lực can thiệp vào bán đảo Triều Tiên.
  Alan Wilson đang soạn chính sách, trên tay chính là bản Nghị quyết 82 của Liên Hợp Quốc. Dù lúc này nước Anh do Đảng Lao động cầm quyền, và nhiều bộ trưởng của đảng ấy hồi trẻ từng là những kẻ thân Liên Xô đến tận xương tủy, nhưng tuổi nào thì có suy nghĩ của tuổi ấy. Về cuộc chiến Triều Tiên, nước Anh cũng nghiêng về cách nhìn cho rằng đây là một phần trong chiến lược toàn cầu của Liên Xô.
  Đảng Lao động từ lâu ở thế đối lập, nên trong một thời gian dài thiếu nhân tài. Bởi vậy trong nội các của Attlee có vài “siêu bộ trưởng”. Cuộc chiến bùng nổ khiến hai vị ngoại trưởng liên tiếp là Ernest Bevin, người vừa rời nhiệm sở, và Herbert Morrison, người đang đảm nhiệm, đều chú ý đến.
  Hai vị ngoại trưởng ấy hợp nhau lắm, khác hẳn với quan hệ giữa Morrison và Attlee.
  Cả hai cùng nghe theo Alan Wilson về quy mô chiến sự, và cùng bàn xem nước Anh nên ứng phó thế nào.
&emsp: Ngoại trưởng Herbert Morrison, theo lời khuyên của Ernest Bevin, đang chuẩn bị thi hành Kế hoạch Colombo, nhờ sự giúp sức của Úc mà giữ vững ảnh hưởng của Đại Anh Đế quốc ở châu Á.
  Động cơ chính của Kế hoạch Colombo là vừa chống Liên Xô, vừa đề phòng Mỹ, giữ lấy lợi ích đã có của Đại Anh Đế quốc ở châu Á. Đồng thời, đó cũng là một cách chống lại việc Mỹ ngày càng tăng ảnh hưởng ở địa phương.
  Là Cao ủy Mã Lai thuộc Anh đương nhiệm, Alan Wilson dĩ nhiên có liên quan đến việc này. Đúng lúc hắn được triệu hồi về London, bàn chuyện Kế hoạch Colombo thì cũng tiện bàn luôn cuộc chiến Triều Tiên.
  Trước câu hỏi của hai vị bộ trưởng, Alan nói rằng mình đã luyện nội công nhiều năm, nay đã có chút hỏa hầu. Với người Mã Lai và người Hoa ở địa phương, hắn đều giữ thái độ thẳng thắn, cởi mở. Hắn còn có kế hoạch lâu dài: lấy Mã Lai thuộc Anh làm trung tâm, bóp nghẹt nền công nghiệp của các nước độc lập hoặc nửa độc lập xung quanh, rồi dựng lại một nước Ấn Độ thuộc Anh thứ hai.
  Ernest Bevin và Herbert Morrison nhìn nhau, đều lấy làm kinh ngạc. Họ không ngờ một công chức do Whitehall đào tạo lại dám ba hoa đến thế, chẳng coi giới chính trị gia ra gì.
  “Alan, nghe nói anh và Thượng nghị sĩ McCarthy của Mỹ có giao tình khá tốt?” Ernest Bevin lên tiếng hỏi.
  “Vâng!” Alan gật đầu đáp, “Ông ấy là người rất tốt, đối xử với người khác rất chân thành, không giống những thượng nghị sĩ theo lối cũ. Nếu nói ông ấy có khuyết điểm gì thì có lẽ là quá ham rượu.”
  McCarthy quả thực là người tốt. Dù sau khi chiến tranh Triều Tiên nổ ra, uy thế của McCarthy ở Mỹ ngày càng lên cao, ông ta xuất hiện với dáng vẻ ngạo nghễ không ai bì, nhưng chính ông ta đã giúp Vivien Leigh nắm được cổ phần của United Artists.
  Chỉ riêng việc ấy thôi, McCarthy đã là bằng hữu của Alan Wilson. Dù cho sáng mai McCarthy có nổ súng giết người giữa phố New York, điều đó cũng không thay đổi được.
  Câu trả lời ấy khiến Herbert Morrison hơi nhíu mày. “Theo lời ông ta, toàn bộ nội các hiện nay đều là gián điệp Liên Xô.”
  “Thưa đại thần, nếu nói thật lòng thì quả đúng là như vậy!” Alan làm vẻ bất đắc dĩ. “Trong mắt McCarthy và thế lực mà ông ta đại diện, chính phủ hiện nay quả có nghi vấn là gián điệp Liên Xô. Nhưng đó dù sao cũng là nước Mỹ. Nếu không chỉ nhìn vào nước Anh, người Mỹ sẽ thấy khắp châu Âu đâu đâu cũng có thế lực thân Liên Xô. Pháp? Ý? Hy Lạp? Vân vân…”
  Phe đối lập nói năng bừa bãi mà chẳng phải chịu trách nhiệm gì. Chẳng cần nhắc đến McCarthy, Churchill dù tuổi đã cao mà vẫn còn sung sức, chẳng phải cũng hay buông lời lung tung trong Quốc hội đó sao. Chỉ không biết việc ông ta còn bị đồn là có liên quan đến chuyện điều chỉnh tiền bản quyền hay không.
  Nhắc đến Hy Lạp, Alan chợt thấy lo lắng. Lực lượng vũ trang thân Liên Xô vẫn còn chiếm giữ vùng núi phía bắc, sát biên giới Nam Tư. Thế nhưng đến năm 1950, lịch sử cho thấy thế lực thân Liên Xô ở Hy Lạp đã chẳng còn đáng ngại nữa. Hơn nữa, không ít lính Mỹ có kinh nghiệm chiến đấu ở Hy Lạp đã kéo thẳng sang bán đảo Triều Tiên.
  “Báo cáo của anh, ta và Bevin đã xem qua. Anh cũng biết Tổng thống Truman đã quyết định dùng vũ lực can thiệp vào bán đảo Triều Tiên. Nội các cho rằng nước Anh nên giúp Mỹ, và thái độ ấy có mấy lý do chính.” Herbert Morrison nói chậm rãi, mạch lạc.
  Ông nói, nếu kết quả chiến tranh Triều Tiên là khối Liên Xô thắng, thì uy tín và danh dự của thế giới tự do sẽ bị giáng một đòn nặng, nhất là ở Đức. Khi ấy an ninh Tây và Trung Âu, vốn ngay sát cạnh, sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.
  Ngoài ra, ủng hộ chính sách chiến tranh của Mỹ còn có thể đổi lấy sự ủng hộ của Mỹ đối với việc Anh cai trị Mã Lai và việc Pháp cai trị Việt Nam, từ đó giữ được lợi ích chiến lược của Anh ở Viễn Đông và Đông Nam Á. Ủng hộ chính sách chiến tranh của Mỹ cũng có thể hàn gắn mối quan hệ hợp tác Anh, Mỹ vốn đã rạn nứt vì việc Anh ủng hộ các nước Arab ở Trung Đông, khiến Mỹ nghi kỵ.
  Những lập luận ấy nghe đều có lý. Thế nhưng Alan hỏi ngược lại: “Theo tôi, cuộc chiến lần này đã cho thấy Mỹ và Anh nhất định phải đứng về một phía. Trước mối đe dọa chung là Liên Xô, nói đến chuyện hàn gắn quan hệ vốn đã bị nghi kỵ thì chưa phải là điều cấp bách. Theo tin tức hiện nay, việc Mỹ tham chiến chẳng thay đổi được gì. Lực lượng Mỹ ở bán đảo Triều Tiên, việc có thể làm lúc này chỉ là rút lui theo.”
  “Nếu không kiểm soát nổi quy mô chiến tranh, như trong phần sau báo cáo của tôi đã nêu, thì khoản đầu tư hai ức rưỡi bảng Anh ở Viễn Đông có thể bị tịch thu, Hương Cảng cũng có thể không yên. Thưa đại thần, xét công bằng, theo các tin tức đã tổng hợp đến nay, việc tài sản Mỹ bị tịch thu đã có tin truyền ra. Chúng ta không thể để tài sản Anh chịu cùng số phận như vậy.”
  “Có thể thấy trước rằng vì tài sản Mỹ bị tịch thu, Mỹ nhất định sẽ trả đũa. Tôi tin chẳng bao lâu nữa, Ủy ban Phối hợp Paris sẽ có việc mới. Hậu quả đó một khi xảy ra, toàn vùng Viễn Đông rộng lớn này, Hương Cảng sẽ trở thành đường liên lạc với bên ngoài duy nhất. Tôi dĩ nhiên không quên mảnh đất mà Bồ Đào Nha đang chiếm giữ, nhưng nó quá nhỏ.”
  “Hương Cảng nằm dưới sự cai trị của nước Anh, sẽ trở thành con đường liên lạc duy nhất. Khi ấy lợi ích này sẽ thuộc riêng về Đại Anh Đế quốc, và món lợi ấy là vô cùng lớn.”
  Ernest Bevin gật đầu tỏ ý tán thành, rồi lên tiếng: “Chúng tôi cũng kiên quyết phản đối việc chiến tranh bị mở rộng, bất cứ ý đồ nào của Mỹ muốn mở rộng chiến tranh chúng tôi đều phản đối. Trong bối cảnh liên phòng năm nước, trong đó có Úc, và viện trợ kinh tế sắp được triển khai, chúng ta không thể liều lĩnh để thế giới lại bùng nổ một cuộc đại chiến.”
  “Điều quan trọng nhất là chẳng ai thắng cả!” Alan khẽ lắc đầu. “Nhìn qua mấy cuộc chiến nổ ra sau chiến tranh, nhất là ở châu Á, lực lượng ủng hộ Liên Xô luôn áp đảo lực lượng ủng hộ thế giới tự do. Hễ đánh nhau thì phe ủng hộ thế giới tự do thường là bên chịu thiệt. Đương nhiên, chiến tranh cũng bất lợi cho Đại Anh Đế quốc.”
  Nói ra tuy chẳng vui, nhưng đó là sự thật, và đã không phải lần đầu chứng minh điều ấy. Quân Mỹ đang rút lui là ví dụ ngay trước mắt. Quân Pháp đánh ở Việt Nam mãi mà chưa có tiến triển cũng vậy.
  Quanh vấn đề chiến tranh Triều Tiên, Alan bày tỏ rằng điều hắn mong nhất là nước Anh đừng tham gia cuộc chiến chẳng liên quan gì đến mình, nhưng hắn cũng biết điều đó gần như là không thể.
  Hắn đành đem những phân tích của mình ra để giúp hai vị bộ trưởng vạch ứng phó. Nước Anh không muốn thấy chiến sự Triều Tiên từ xung đột khu vực lan rộng ra vùng lân cận, hay biến thành đối đầu toàn diện Mỹ, Xô, hay thành đại chiến thế giới, vì điều đó chẳng phù hợp với lợi ích của Anh. Bởi vậy, nước Anh cơ bản xác định phải giới hạn cuộc chiến trong phạm vi bán đảo Triều Tiên và hạn chế quy mô can thiệp.
  Đến đây, nội các chính thức định ra phạm vi tác chiến của quân Anh: không được vượt quá đường phân giới quân sự mà Mỹ và Liên Xô đã vạch trước. Alan nghĩ đến cuộc đổ bộ Incheon, rồi lại thấy như vậy là trói buộc quá chặt.
  “Thật ra chúng tôi cũng phản đối việc Mỹ phái hải quân can thiệp vào cuộc nội chiến ở eo biển. Nếu được, chúng tôi thậm chí có thể giúp Trung Quốc giành lại ghế trong Liên Hợp Quốc.” Ernest Bevin ngập ngừng nói. “Tất cả những điều này đều mong quy mô chiến tranh đừng mở rộng.”
  “Đáng tiếc là chúng ta không đạt được mục đích ấy, người Mỹ bây giờ tự thấy mình vô địch thiên hạ. Nước Anh chỉ còn là bá chủ đã qua thời hoàng kim!” Alan cười khổ đáp. “Về vấn đề an ninh châu Âu, lập trường của chúng ta và Mỹ là nhất trí, nhưng ở các châu lục khác, chúng ta dường như đối lập nhau nhiều hơn. Nếu không phải vụ thử hạt nhân đã thành công, chúng ta thật chẳng biết phải trả lời thế nào trước yêu cầu của Mỹ về việc Anh xuất binh.”
  Điều Alan có thể làm chỉ đến thế mà thôi. Có những lúc, nếu không thật sự va đầu đến vỡ đầu chảy máu thì người ta chẳng chịu buông. Những định kiến đã ăn sâu thì không dễ mất đi. Ví như trước Thế chiến II, Anh và Pháp đều cho rằng Liên Xô chẳng qua là một nước Nga Hoàng khác, tuyệt không thể chống nổi cuộc chiến chớp nhoáng của Đức.
  Đợi đến khi Liên Xô và Đức đánh nhau sống mái, các nước Tây Âu mới vỡ lẽ: Liên Xô là Liên Xô, Đế quốc Nga là Đế quốc Nga. Dù vẫn là cùng một dân tộc sinh sống trên mảnh đất ấy, nhưng hai bên đã hoàn toàn khác nhau.
  Vì vậy, dưới sự quan tâm của hai vị bộ trưởng, Alan soạn thảo bốn bước chiến thuật cho cuộc can thiệp hạn chế lần này. Nước Anh sẵn sàng dốc toàn bộ những gì có thể để ủng hộ, trừ việc trực tiếp ra quân.
  Nếu việc ủng hộ không đủ, Hải quân Hoàng gia Anh sẽ tổ chức hạm đội viễn chinh xuất phát từ bản thổ, mất nửa năm để tới Viễn Đông tham chiến. Nếu Mỹ thấy thời gian quá lâu, Không quân Hoàng gia sẽ được điều động cơ động trên diện rộng, giúp Mỹ một tay.
  Cuối cùng, nếu nhất định phải đưa lực lượng bộ binh, nước Anh sẽ lấy cớ tăng cường phòng bị trước việc Liên Xô binh lính ở châu Âu, phái một lực lượng bộ binh có hạn tham chiến. Nước Anh sẽ cố gắng dùng lính đánh thuê Nepal, chứ không phái bộ binh của chính quốc.
  Ngay lúc Alan đang bôn tẩu vì hòa bình thế giới, Nam Á lại nổ ra chiến sự: quân đội Ấn Độ lại tấn công Hyderabad.
  “Sao ai cũng thích náo nhiệt thế nhỉ?” Alan nhận được tin thì bất đắc dĩ thở dài. Chuyện này hẳn cũng phải coi là một phản ứng dây chuyền.