Điều không thể thiếu là phải đẩy trách nhiệm lên đầu vị Cao ủy Anh thuộc Mã Lai đời trước, Gerald Edward. Dù sao Gerald cũng đã trở về châu Âu, vì sự an ổn lâu dài của Đế quốc Anh, ông ta nên dũng cảm gánh lấy trách nhiệm này. Chẳng mất mát gì, mà tiếp tục làm Cao ủy đóng ở Đức cũng vẫn được.
Còn nhân thiết hiện tại của Alan Wilson là đến dọn dẹp mớ hỗn độn người tiền nhiệm để lại. Mớ hỗn độn ấy vốn là công lao chung của toàn bộ giới cao tầng Whitehall, lại đã được Nội các chấp thuận, nhưng cư dân bản địa của Anh thuộc Mã Lai thì chẳng hề hay biết.
Vấn đề trước mắt rất đơn giản. Người Mã Lai, vốn là dân bản địa, đã trở thành thiểu số. Vị tân Cao ủy vừa nhậm chức phát hiện ra tình hình này và bày tỏ lời xin lỗi về việc đã xảy ra.
Trên những tờ báo do người Anh kiểm soát, vị Cao ủy tiền nhiệm Gerald mà Alan Wilson nhắc tới bỗng hóa thành một kẻ dễ dãi, quá hiền lành.
Vì nghĩa khí của đồng minh trong Thế chiến, nước Anh đã tiếp nhận một phần dân di cư. Nhưng công cuộc tái thiết sau chiến tranh vất vả khôn cùng, khiến chuyện ấy cuối cùng rơi vào cảnh không thể thu dọn.
Không phải nước Anh vô năng, mà là người Hoa quá xảo quyệt. Nếu không có Alan Wilson lên nhậm chức, người Hoa vẫn sẽ ùn ùn kéo tới không ngớt.
Thực ra, nguyên nhân họ không còn kéo đến chỉ đơn giản là vì nội chiến đã kết thúc. Tất nhiên, những nguyên do sâu xa hơn này, dù là dân bản địa, người Mã Lai cũng chẳng cần phải biết.
Trên báo chí, Alan Wilson lấy danh nghĩa tân Cao ủy mà đẩy trách nhiệm đi khắp nơi, đẩy cho người Hoa, đẩy cho vị tiền nhiệm. Dù sao hắn vừa mới nhậm chức, chắc chắn chẳng có chút trách nhiệm nào.
Nhưng dù không có trách nhiệm, với tư cách là người đứng đầu chính quyền Anh thuộc Mã Lai hiện tại, Alan Wilson vẫn công khai bày tỏ lời xin lỗi, mặc cho trong lòng hắn chẳng hề thấy áy náy.
- Chính quyền hành chính Mã Lai đang cân nhắc việc bồi thường cho việc phóng thích. Tuy nhiên, Mã Lai có tình hình quốc gia riêng, việc hồi hương vô cùng khó khăn. Vì vậy, sau khi nghiên cứu, để tránh xảy ra thảm kịch chia cắt Ấn Độ và Pakistan, trước mắt phải ổn định tình hình địa phương. Chính quyền hành chính thừa nhận quyền lợi của người Mã Lai trên đất Anh thuộc Mã Lai, sẽ đặc biệt bảo vệ lợi ích của cư dân bản địa.
- Đồng thời, đối với người gốc Ấn và người gốc Hoa, vốn được coi là công dân hải ngoại của Đế quốc Anh, cần có sự trao đổi thích đáng. Chính phủ Ấn Độ từ chối cho cư dân gốc Ấn hồi hương. Ấn Độ đã độc lập rồi, chúng ta cũng không thể kéo quân đánh vào tận nơi được. Còn vấn đề người Hoa thì phức tạp hơn nhiều.
Trong lời kêu gọi công khai ngày hôm sau, hắn chủ yếu nhắc đến người Hoa. Hắn nêu việc mở cửa lĩnh vực thương mại để người Hoa được tự do buôn bán, rằng người gốc Hoa và người gốc Ấn ở Anh thuộc Mã Lai sẽ được coi là công dân hải ngoại. Hắn dùng giọng điệu khuyên bảo mà nói rằng, dù người gốc Hoa và người gốc Ấn chiếm ưu thế về số lượng, nhưng nhất định phải tôn trọng lợi ích của người Mã Lai.
- Chính quyền hành chính sẽ không khoanh tay đứng nhìn người ngoài cướp khách làm chủ. Mong Hội Người Hoa Mã Lai và Đảng Quốc Đại Mã Lai hiểu rõ điều này. Đặc biệt là cư dân gốc Ấn, hiện nay đã là năm 1950, Ấn Độ đã độc lập, Ấn Độ và Đế quốc Anh không còn là quan hệ tông chủ nữa. Những ưu đãi đặc biệt từng dành cho họ, vốn là hạt minh châu trong tay Đế quốc Anh, sẽ bị chấm dứt.
Đã đến nước này, dù người Mã Lai là dân bản địa, việc họ trở thành cư dân thiểu số đã thành định cục. Alan Wilson chỉ phát đi một bản xin lỗi nhạt nhẽo, không đau không ngứa cho định cục ấy. Để trấn an, hắn cho đăng trên báo một bức thư ngỏ bằng tiếng Mã Lai, mục đích chủ yếu là nhắc nhở người Mã Lai rằng: các người là thiểu số.
- Sau khi quân Nhật rút đi, bọn người Mã Lai này đã phình to ra, suốt ngày gây sự với chính quyền thuộc địa. Giờ là lúc phải để yên cho họ rồi. - Alan Wilson ôm vị hôn thê trong lòng, đắc ý hăng hái, dáng vẻ tự cho mình là ghê gớm lắm.
- Người Hoa có đáng tin không? - Pamela Mountbatten nhíu mày hỏi, - có khi nào sinh ra hậu hoạn không?
- Mục đích chủ yếu hiện nay là giữ cho Mã Lai ổn định trong thời gian tới. Chưa cần nghĩ xa đến thế. - Alan Wilson ung dung đáp. - Người Hoa di cư thế hệ đầu tiên, nghĩ đến ký ức mà đất nước để lại cho họ quá nhiều khổ nạn, nên tâm lý cầu an là chủ đạo. Hơn nữa, người Hoa thế hệ đầu rất khó thoát khỏi tình cảm quê hương, mối hậu hoạn hẳn sẽ nảy sinh ở thế hệ di dân thứ hai.
- Vì vậy, ta bắt đầu từ giáo dục, cố gắng để con trẻ người Hoa từ nhỏ đã có tâm thế của khách, không coi mình là người bản địa. Đồng thời, dư luận sau này cũng phải nhắm vào hướng ấy. Nhưng chỉ thế thôi vẫn chưa đủ. Chẳng có gì trong tay mà còn dám liều, cho nên kinh tế địa phương nhất định phải đuổi kịp. Có của ăn của để rồi, nếu còn dám gây chuyện thì mới cần đến dũng khí.
Tóm lại, nói cho cùng chỉ có ba điểm: răn đe bằng vũ lực, kìm chế bằng văn hóa và phát triển kinh tế. Trong đó, phát triển kinh tế là quan trọng nhất. Kinh tế không làm nổi, thì dù hai điểm trước làm có khéo đến đâu cũng chỉ là trăng trong nước, hoa trong gương.
- Nhưng nói đi cũng phải nói lại, quả "bom hạt nhân" kia đi chậm quá, mới chỉ vừa qua biển Ả Rập. - Alan Wilson chuyển sang oán trách. Vận tải đường biển vẫn quá chậm chạp. Hắn vốn là người bài xích máy bay thế mà vì Đế quốc Anh cũng bắt đầu đi máy bay để tiết kiệm thời gian.
- Nói đến chuyện này, ta đã bàn với ông de Havilland, định để riêng cho anh một chiếc máy bay chuyên dụng. Nếu không, em cứ thấy không yên tâm, dù anh nói lực phản kháng đang giảm dần, nhưng dù sao đây vẫn là thuộc địa. - Pamela Mountbatten không phải nhất thời nổi hứng, mà đã có ý định này từ trước. - Bình thường, chiếc máy bay chuyên dụng ấy đỗ ở Tây Úc, khi anh cần thì họ sẽ bay đến đón.
- Được rồi, em yêu. - Alan Wilson biết vị hôn thê có lòng tốt, lúc này mà từ chối thì chỉ tổ gây chuyện. - À phải, nhân tiện xem thử "nỗi hổ thẹn của loài cá sấu" thế nào rồi. Thật trùng hợp, ta đã thả chúng xuống các dòng sông ở Sarawak.
Thả ở Đông Mã hoàn toàn là vì nơi đó dân cư thưa thớt. Phần chủ thể của Anh thuộc Mã Lai là bán đảo Mã Lai, chứ không phải đảo Kalimantan vốn được chia đôi với Hà Lan. Về độ màu mỡ của đất đai lẫn tỷ lệ dân số, đều là như vậy.
Những hòn đảo thực sự biệt lập giữa đại dương hiếm khi có đất đai màu mỡ, chúng chỉ là những mảnh đất Úc nặng nhẹ khác nhau. Nhưng bán đảo Mã Lai thì khác, nó là một phần của lục địa Âu Á.
Đất đai có màu mỡ hay không, nói cho cùng dựa trên mấy điều kiện: vận động băng hà, bùng nổ núi lửa và việc vốn thuộc về một lục địa rộng lớn. Nước Úc thì rất khổ, không hề có vận động băng hà, núi lửa phun trào chỉ xảy ra trên các đảo lân cận. Riêng lục địa Úc thì ổn định đến khác thường, hàng trăm triệu năm nay liên tục hứng chịu gió biển mang muối quật vào.
Đừng nghĩ gió biển không có tác dụng lớn đến thế. Một người lên cao nguyên ở một tháng, anh xem làn da của mình còn y như trước khi đi không?
- Em yêu, chẳng lẽ anh có thể nhìn thấy tương lai sao? - Pamela Mountbatten vòng tay ôm cổ vị hôn phu, hôn lên đó hai cái, rồi bỗng dừng lại. - Có phải anh đang mượn tiện việc công để thuận đường đi cùng em không?
- Ơ, là mà cũng không phải! - Alan Wilson nghiêng đầu đáp. - Chuyện này còn tùy em nhìn nhận theo góc độ nào. Xét ở tầm vĩ mô, việc công và việc tư có mục tiêu thống nhất, có thể coi là một việc. Chúng ta đi Đông Mã lo việc tư, nhưng đồng thời em chẳng muốn đi xem vương quốc của mình hay sao?
- Hả? - Pamela Mountbatten lộ vẻ như hiểu ra. - Vậy mục đích chính của anh là gì?
- Khảo sát tài nguyên điện ở địa phương. Phải điện khí hóa được Mã Lai thì mới có nền tảng phát triển. Vì điều kiện địa lý, lưới điện Mã Lai nhất định phải chia thành hai phần, điều này không ai thay đổi được. - Alan Wilson nói đến đây thì liếc Pamela Mountbatten một cái. - Em cũng không muốn thấy vương quốc của mình rơi vào cảnh hoang vu chứ?
Về thời hạn điện khí hóa Anh thuộc Mã Lai, bên ngoài công bố là kế hoạch mười năm. Thế nhưng trong cuộc họp nội bộ của chính quyền hành chính, Alan Wilson chỉ cho năm năm.
Phải biết rằng Liên Xô đã mất hai kế hoạch năm năm, lần thứ nhất và lần thứ hai, mới thực hiện được điện khí hóa. Hắn thì chỉ cho năm năm, lại còn phải triển khai đồng bộ cùng với phát triển ngành dệt may, có thể nói là hoàn toàn không chừa đường lùi.
Rốt cuộc vẫn nằm ở tài nguyên bình quân đầu người. Liên Xô đất rộng của nhiều, tài nguyên bình quân đầu người tất nhiên cũng dồi dào, thế nhưng năm 1920, nền tảng điện lực của Liên Xô còn kém xa nền tảng điện lực của Mã Lai năm 1950.
Điều này dĩ nhiên cũng nhờ công lao của sáu trăm nghìn tù binh mà Anh thuộc Mã Lai đang giam giữ. Ít nhất ở Tây Mã có ba nhà máy điện do chính những tù binh này xây dựng. Chính quyền hành chính Anh thuộc Mã Lai chỉ cần đưa ra một bản kế hoạch là đủ.
Cao ủy tiền nhiệm Gerald Edward không phải là chẳng làm gì. Chẳng qua hiện nay Đế quốc Anh cần ông ta gánh tội thay, mà ông ta đã trở về châu Âu nên cũng chẳng bận tâm. Vì thế mới đẩy trách nhiệm việc người Hoa tràn vào lên đầu ông ta.
Tất nhiên, hiện nay việc điện khí hóa Anh thuộc Mã Lai mới chỉ phủ đến hai mươi lăm phần trăm dân số. Nếu không phải trong vòng năm năm, dân số Mã Lai đã tăng lên gấp hai lần rưỡi, thì có thể nói Gerald Edward đã hoàn thành hơn nửa công cuộc điện khí hóa, chẳng hề kém cạnh nước Nhật sau chiến tranh.
Nhưng dân số đã không còn là bốn triệu nữa, mà thực sự đã thành mười triệu. Vậy thì phần bảy mươi lăm phần trăm còn lại phải dựa vào Alan Wilson để hoàn thành. Không có một nền tảng tốt thì công nghiệp nào cũng không thể làm nổi.
Về việc xây dựng lưới điện, Alan Wilson nhớ rằng tài nguyên ở Đông Mã thực ra còn vượt cả Tây Mã. Thêm vào đó, dân số lại ít hơn Tây Mã, ước chừng Đông Mã sẽ bước vào điện khí hóa sớm hơn Tây Mã.
Chỉ là hiện nay tài chính đang có vấn đề. Số thu từ cao su và thiếc nộp về London, hắn không thể động đến. Cho nên ban đầu nhất định phải tự bỏ tiền ra trước. Chẳng qua hắn chưa định xin Pamela Mountbatten. Theo lẽ thường, công ty tài chính đứng tên ở Newfoundland hẳn sẽ giúp hắn bán hết cổ phần đang nắm trên thị trường chứng khoán Mỹ, chỉ giữ lại cổ phiếu thép.
Vừa lúc nhân lúc bom hạt nhân và tiền bạc còn chưa đến, hắn định đưa vị hôn thê đi Đông Mã dạo chơi trước. Cá heo trắng và cá sấu Dương Tử đều được thả ở một nhánh sông Baram, nơi nhánh sông hợp lưu với dòng chính có đặt lưới chắn. Đương nhiên, trước đó hắn đã cố ý hỏi thăm xem con sông này có cá sấu Mã Lai hay không. Nếu không thì khó khăn lắm mới thả được, lại thành món ăn của cá sấu bản địa, chuyện ấy tuyệt đối không thể.
Sau khi ban bố thông cáo khảo sát điện khí hóa, hắn đưa vị hôn thê đi thăm thú, và thêm cả công chúa Margaret, người xuất hiện khiến ai nấy đều bất ngờ.
- Dạo này công chúa hình như thân thiết với anh lắm, công chúa Đế quốc Anh cứ chạy ra ngoài như vậy, không hợp lẽ đâu nhỉ? Thật chẳng đoan trang chút nào. - Ngồi trên thuyền, Alan Wilson khẽ hỏi Pamela Mountbatten.
- Kia là cá heo trắng đấy! - Công chúa Margaret bỗng đưa tay chỉ về phía xa, nơi có một vệt vây lưng trắng toát. Alan Wilson lập tức đứng bật dậy, cùng Pamela Mountbatten bước tới bên lan can, nhìn theo cái bóng trắng muốt ấy. Một con lớn, hai con nhỏ.
- Margaret vẫn đem lại may mắn đấy. - Pamela Mountbatten huých nhẹ vị hôn phu, nhưng hắn chẳng có phản ứng gì. Nàng ngoảnh lại liếc một cái, bấy giờ mới thấy giọt lệ đang lặng lẽ chảy xuống hai bên sống mũi người đàn ông ấy.
Phát hiện này khiến Pamela Mountbatten hoảng hốt. Nàng chưa từng thấy vị hôn phu của mình như thế, càng không dám lên tiếng.
Đợi đến khi cá heo trắng biến mất khỏi mặt nước, Alan Wilson chớp mắt mấy cái, đẩy giọt lệ đi, rồi mặt không cảm xúc ngồi lại chỗ cũ, tiếp tục bình thản bàn chuyện cai trị Mã Lai thế nào.
- Anh làm em giật mình đấy! - Ánh mắt Pamela Mountbatten rời khỏi tấm biển chỉ dẫn cá heo trắng khổng lồ ven bờ sông, - lần đầu tiên em thấy anh thích một loài động vật.
- Ồ, thế à! - Alan Wilson không thừa nhận cũng không phủ nhận. Cá heo trắng là loài đã tuyệt chủng trong thời đại kiếp trước của hắn, nên khi thấy sinh vật này, làm sao hắn có thể bình thản cho được. Dù bấy lâu nay hắn vẫn không để cảm xúc lộ ra ngoài, nhưng cuối cùng vẫn không kìm được.