Đến lúc này, thuộc địa vẫn mênh mông, công dân Anh đã được bảo đảm đời sống, và thành tựu còn vượt cả nhiệm kỳ của Attlee trong lịch sử gốc. Các nước châu Âu vẫn mỗi nước một bài toán khó, so với nước Anh hiện tại thì có thể nói tình thế đang rất thuận lợi.
Tất nhiên, Alan Wilson cũng bàn với vị hôn thê về cuộc bầu cử lần này, và về người ủng hộ mỗi bên.
“Người Anh gốc cũ vẫn phần nhiều ủng hộ Đảng Bảo thủ, tiếng nói của tầng lớp quý tộc thật ra không quan trọng lắm. Các đại gia tộc giờ đều đang chuyển tài sản ra nước ngoài, nơi đến thì nhiều, như Mỹ, Canada, Úc các kiểu. Nhưng từ khi thuế vụ của Newfoundland được điều chỉnh, nơi đến đã thống nhất đi không ít, phần lớn tiền vốn đều treo trên các công ty đăng ký ở Newfoundland.” Pamela Mountbatten nói đến đó thì liếc Alan Wilson một cái đầy tán thưởng, “Chuyện này cũng nhờ có anh, anh yêu.”
Sau chiến tranh, Đảng Bảo thủ vẫn lệ thuộc nặng nề vào người Anh gốc cũ. Những người được gọi là người Anh gốc cũ ấy phần lớn đến từ miền Nam nước Anh tương đối giàu có, lại chủ yếu sống ở nông thôn. Họ thường bảo thủ trong suy nghĩ, còn yêu cầu chính trị thì mang nặng tính “truyền thống”, mang dáng dấp quý phái và lịch thiệp. Người ngoài thường có định kiến về một quý ông Anh như thế này: bộ lễ phục miền Nam, chiếc mũ chóp cao, cây batoong và chiếc ô.
“Giúp anh cũng chính là giúp bản thân em thôi, giữa hai ta không cần nói những lời ấy. Anh sẵn lòng gánh thay em những việc nặng nhọc!” Alan Wilson nói, vẻ mặt chẳng mấy bận tâm. “Có điều nhìn chung anh thừa nhận em nói không sai. Nhưng ai mà chẳng thích phúc lợi chứ?”
Chính sách phúc lợi của Đảng Lao động bắt nguồn từ 《Bảo hiểm xã hội và các dịch vụ liên quan》. Ngay khi Đại chiến thế giới thứ hai còn chưa kết thúc, người dân Anh đã đón nhận rộng rãi. Nhưng điều gây ấn tượng sâu sắc nhất trong bản 《Bảo hiểm xã hội và các dịch vụ liên quan》 ấy, khi phác họa viễn cảnh phúc lợi từ lúc nằm nôi đến lúc xuống mồ, chính là tầm nhìn về tương lai mà mọi người dân Anh đều được ăn bánh mì trắng.
Phúc lợi “từ nôi đến mồ” như vậy, đến năm 1949 đã có thể đưa ra một viễn cảnh như thế. Alan Wilson cho rằng điều này cũng na ná như khẩu hiệu “để mọi người Trung Quốc đều có cơm no” mà cuộc chiến giải phóng từng hô vang.
Cho nên chính sách phúc lợi của nhà nước phúc lợi này hiện giờ chưa phải chuyện lớn. Nhưng nói đi thì nói lại, chẳng phải nó đã bị hở một lỗ rồi sao? Chính là Newfoundland!
Có những cái lỗ một khi đã mở thì không thể bịt lại nữa. Một khi Newfoundland đã quen với dòng tiền nóng đổ vào, đến lúc đó, ngoài chính nghị viện Newfoundland ra, sẽ chẳng ai có thể bắt Newfoundland tăng thuế thu. Bởi vì Newfoundland đã nắm chắc miếng cơm này trong tay.
Ngay cả nội các ngay tại nước Anh bản thổ cũng không có quyền ra lệnh cho Newfoundland làm bất cứ việc gì. Đó là lãnh địa của hoàng thất, giống như Đảng Lao động Anh không thể ra lệnh cho Đảng Lao động Úc làm gì, nghị viện Anh cũng không thể ra lệnh cho nghị viện Newfoundland làm gì.
Trừ phi nước Anh điều Hải quân Hoàng gia tới oanh tạc Newfoundland, nếu không thì dù có ép Newfoundland độc lập cũng vô ích. Ngay cả khi Newfoundland bị đá ra ngoài, họ vẫn sẽ giữ được vị trí thiên đường trốn thuế. Độc lập hay không độc lập cũng chẳng khác gì nhau, người Newfoundland đã nếm được lợi ích rồi.
Người Anh gốc cũ, kể cả tầng lớp quý tộc, trước đây quả thực là người ủng hộ Đảng Bảo thủ. Có điều, tầng lớp quý tộc là giới có ảnh hưởng nhất trong số người Anh gốc cũ, nay có Newfoundland làm cửa sổ để thở, liệu họ còn ủng hộ Đảng Bảo thủ như xưa hay không, thật khó nói.
Hơn nữa, từ cuộc bầu cử đầu tiên sau chiến tranh có thể thấy, người Anh thật ra không bài xích quốc hữu hóa. Thứ thực sự khiến người Anh nghi ngờ chủ nghĩa tư bản tự do là cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới bùng nổ vào thập niên ba mươi, tức là Đại suy thoái của Mỹ.
Trong Đại chiến thế giới, mọi hoạt động của nước Anh đều được nhà nước sắp đặt, tiến hành có trật tự. Dù chiến tranh làm kinh tế điêu đứng, giá cả vẫn ổn định. Dù vật tư khan hiếm, nạn đói cũng hiếm khi xảy ra.
Cho nên việc Đảng Lao động lên cầm quyền, tuyệt đối không phải điều ngẫu nhiên như người ta vẫn nghĩ, mà ắt có lý lẽ của nó.
Qua tết Dương lịch, thực ra màn dạo đầu cho cuộc bầu cử đã bắt đầu. Bầu cử ở Anh không giống Mỹ, không phải cứ trước một năm là ồn ào cãi vã khắp nơi. Nhưng trọn tháng trước cuộc bầu cử vào tháng Hai, không khí tuyển cử vẫn vô cùng sôi nổi.
Trên đường phố London, lúc nào cũng thấy những đám người ủng hộ Đảng Bảo thủ và Đảng Lao động tụ tập mít tinh. Khi Alan Wilson cùng Pamela Mountbatten dạo phố, họ có dừng chân bên cạnh một cuộc mít tinh của Đảng Bảo thủ, đứng nghe một lúc xem người ta đang nói gì.
Hai người khoác tay nhau nghe một lúc, không thấy Đảng Bảo thủ công kích chính sách quốc hữu hóa của Đảng Lao động. Alan Wilson hạ giọng nói với vị hôn thê: “Xem ra Đảng Bảo thủ cũng biết khôn rồi.”
“Có lẽ là vì lần bầu cử trước thất bại, nên Đảng Bảo thủ được một hồi chuông cảnh tỉnh.” Pamela Mountbatten khẽ cười, “Có vẻ như ngài Churchill rất kỳ vọng vào cuộc bầu cử lần này, mong giành lại chức thủ tướng.”
“Có lẽ vậy!” Alan Wilson cũng không nhịn được mà bật cười. Nhìn lại quãng đường từ chính của Churchill, thật khó nói ông ta rốt cuộc có lý tưởng chính trị gì. Nếu phải tóm lại, thì cử tri ủng hộ gì, Churchill sẽ ủng hộ nấy.
Chính sách phúc lợi của nước Anh là do Đảng Lao động mở đầu, nhưng Đảng Bảo thủ sau khi trở lại nắm quyền cũng không bãi bỏ, mà còn đầu tư công sức vào chính sách phúc lợi, giống như xã hội phúc lợi do chính Đảng Bảo thủ khai mở.
Cũng như sự kiện Toshiba, bị người Nhật thổi phồng thành máy công cụ Nhật Bản thiên hạ vô địch. Chỉ là nhiều người không biết, cùng đợt mua máy công cụ ấy còn có máy công cụ của Pháp, và trong cùng thời kỳ, công nghiệp Liên Xô cũng có vô số máy công cụ cao cấp do các nước châu Âu sản xuất.
Cuối cùng, Anh, Pháp, Đức, kể cả Thụy Điển, mỗi nước đều bình yên vô sự, chỉ có Công ty Toshiba của Nhật Bản bị Mỹ trừng phạt nặng nề. Chuyện này về cơ bản là Mỹ tìm cớ trừng phạt Nhật Bản, chẳng liên quan gì đến việc máy công cụ Nhật làm có tốt hay không. Dù Nhật chỉ xuất khẩu một chiếc tua vít, người Mỹ nhìn thấy cũng sẽ trừng phạt. Nhật Bản biến sự kiện Toshiba thành chuyện mừng, cũng na ná như việc Đảng Bảo thủ hô hào phúc lợi vậy.
Hai người tiếp tục đi dạo. Họ lại dừng chân bên cạnh một cuộc mít tinh của Đảng Lao động, nghe diễn thuyết của các thành viên Đảng. Bài diễn thuyết chủ yếu chia làm hai phần. Phần thứ nhất là điều mà Thủ tướng Attlee đã nhấn mạnh ngay trong bài diễn thuyết bầu cử năm 1945 của ông: “Cộng đồng Đại Anh theo chủ nghĩa xã hội!”
Phần thứ hai thì Alan Wilson nghe đã quen tai lắm rồi: “Khiến người Anh lại vĩ đại lần nữa!”
“Ồ!” Alan Wilson thốt lên một tiếng, rất hứng thú với nội dung về việc làm thế nào để nước Anh lại vĩ đại, nên dừng chân lâu hơn một chút.
“Em yêu, em có tin không, khẩu hiệu này là do anh nêu ra trước tiên đấy!” Alan Wilson hạ thấp giọng.
“Thật hay đùa vậy?” Pamela Mountbatten lấy tay che miệng, mặt đầy vẻ tò mò, “Khẩu hiệu này nổi tiếng lắm đấy, được rất nhiều người ủng hộ.”
“Chuyện này phải kể từ lần trước anh đùa với Ngoại trưởng Ernest Bevin.” Alan Wilson ra hiệu cho Pamela Mountbatten đi theo mình, quanh đây có quá nhiều người ủng hộ Đảng Lao động, nếu để người ta nghe thấy thì không hay.
“Thú vị thật, Margaret chắc chắn sẽ không tin đâu.” Pamela Mountbatten vừa đưa tay bịt miệng cười khúc khích, vừa đợi đến khi quay lại xe mới cất giọng lớn.
“Hả? Cái đồ ngốc ấy!” Alan Wilson đưa tay đỡ trán, chẳng thấy có gì là chuyện tốt lành cả.
“Alan, giờ con bé đã biết điều hơn nhiều rồi, không còn thù địch với anh nữa, có lúc còn nghe chuyện của anh say sưa lắm.” Pamela Mountbatten nhân dịp này hòa giải mối quan hệ giữa hai người. Nói vậy thì nó cũng là con gái của quốc vương, em gái của Thái tử, địa vị trong hoàng thất rất cao.
Dù hai người khó có thể xảy ra xung đột thường nhật, nhưng việc chạm mặt nhau thì không sao tránh khỏi. Giữ được quan hệ hòa thuận vẫn tốt hơn.
Dù không khí tuyển cử đã bị đẩy lên cao, cuộc bầu cử này được Đảng Lao động mô tả là liên quan đến việc tương lai nước Anh có vĩ đại hay không. Qua radio, báo chí và đủ loại tụ họp, nó trở thành đề tài bàn tán của người dân Anh. Thế mà Alan Wilson vẫn bôn ba không ngơi nghỉ.
Bộ Ngoại giao, Bộ Liên hiệp Anh, Bộ Thuộc địa và Bộ Ấn Độ sự vụ cũ đều nằm trong một khu phố. Sau khi Bộ Ấn Độ sự vụ bị giải thể, ba bộ còn lại được chuyển thẳng vào một tòa nhà, chỉ là làm việc ở những tầng khác nhau.
Hôm ấy, hắn ở Bộ Thuộc địa, cùng các đồng nghiệp bàn xem ai sẽ thắng trong cuộc bầu cử, thì có một vị khách từ xa tới. Vị khách này tên là Charles Brooke. Lúc đó hắn ôm trong người năm mươi vạn bảng Anh tiền mặt lấy từ chỗ Pamela Mountbatten, rồi bước vào tòa nhà Bộ Ngoại giao.
Alan Wilson đúng lúc đang ở tầng của Bộ Thuộc địa, nên tự nhiên xung phong giúp chia sẻ công việc. Đều là công chức ở Whitehall, giúp đỡ nhau là lẽ đương nhiên, huống chi Bộ Ngoại giao, Bộ Thuộc địa và Bộ Liên hiệp Anh vốn là người một nhà.
Khi biết được mục đích của Charles Brooke là muốn mua lại ngai vàng của mình, Alan Wilson cùng các đồng nghiệp Bộ Thuộc địa tuy kinh ngạc, nhưng sau khi bàn bạc, đều quyết định trình lên Ngoại trưởng, lúc này đang bận rộn với cuộc tranh cử. Tất nhiên, trước đó phải cho Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao và Thư ký trưởng Nội các, người đứng đầu khối công chức Whitehall, biết đã.
Gần đây Ngoại trưởng cũng như Thủ tướng, đang tất bật với cuộc bầu cử quyết định nước Anh có vĩ đại hay không. Thứ trưởng thường trực Ismay và Norman Brook sau khi bàn bạc, quyết định viết một bản báo cáo chi tiết, trình bày rõ việc này với Thủ tướng và Ngoại trưởng.
Thời điểm được chọn là lúc Thủ tướng Attlee đang vội vàng đi dự hội nghị của đảng, và hôm ấy, Thủ tướng cùng Ngoại trưởng vô cùng bận rộn, không những phải dự hội nghị của Đảng Lao động, mà còn phải đến các khu vực bầu cử để diễn thuyết vận động.
Làm thủ tướng nước Anh phải làm được hai điều. Trước hết, đảng của mình phải thắng cử. Đồng thời, bản thân Thủ tướng là Attlee cũng phải thắng ngay trong khu vực bầu cử của mình. Nếu Attlee thất bại tại khu vực của mình, thì vẫn là thủ tướng của Đảng Lao động, nhưng đã không còn là Attlee nữa.
Hiện nay, phó chủ tịch Đảng Lao động, Herbert Morrison, người bất hòa với Attlee, chính là người năm xưa đã để mất khu vực bầu cử của mình trong cuộc tranh cử, đành phải nhìn Attlee lãnh đạo Đảng Lao động, cho đến khi ông ta làm thủ tướng.
Trong thời gian bầu cử, bản báo cáo không ai có thể xem kỹ ấy bị trả lại. Kết quả thế nào thì cũng theo lẽ tự nhiên mà ra. Sau ba năm mất ngai vương Sarawak, Charles Brooke tạm thời giành lại được ngai vàng của mình.
Pamela Mountbatten vô cùng vui mừng, còn mời Charles Brooke đến dự tiệc rượu, và tất nhiên là dẫn theo cả Alan Wilson.
“Anh là? Là anh à?” Charles Brooke vừa nhìn thấy Alan Wilson, nhìn đôi nam nữ khoác tay nhau trước mặt, mặt đầy vẻ kinh ngạc.
“Ngài Charles, mới đó mà đã quên rồi sao, nếu không có tôi, ngài có lẽ còn phải bận rộn lâu lắm đấy.” Alan Wilson nói xong liếc Pamela Mountbatten một cái, ánh mắt đầy dịu dàng, “Có đúng vậy không, em yêu.”
“Xét về toàn cục thì đúng là vậy, còn chi tiết cụ thể thì có lẽ vẫn phải bàn thêm. Nhưng nếu chúng ta nhìn từ góc độ khách quan, thường vẫn có thể đi đến cùng một kết luận.” Pamela Mountbatten tựa vào vai người đàn ông mà nói, “Em nghĩ kết luận này, ngài Charles đã biết rồi.”