Nhưng nếu việc trao đổi kỹ thuật cứ tiếp diễn, sẽ nảy sinh một hệ quả: hễ Liên Xô đột phá được một kỹ thuật nào đó là họ sao chép ngay. Chuyện này không chỉ dính đến riêng nước Liên Xô, mà các kỹ thuật liên quan sẽ lan ra khắp thế giới.
Cùng một mức giá, sản phẩm của Âu Mỹ tất nhiên tốt hơn. Nhưng các đại biểu có mặt ở đây đều biết rằng hàng Âu Mỹ bị đội giá, và mức đội giá ấy không hề nhỏ, trong khi Liên Xô có thể hạ giá bán xuống.
-Một khi việc trao đổi kỹ thuật tiếp tục, Liên Xô sẽ bóp chết các doanh nghiệp của chúng ta. Với đà tiến bộ khoa học hiện nay, muốn đuổi kịp ưu thế kỹ thuật của chúng ta, Liên Xô không phải chuyện dễ. Nhưng hễ đuổi kịp rồi, họ hoàn toàn có thể kéo chúng ta xuống ngang hàng với họ.
Lời của Alan Wilson khiến các đại biểu Pháp, Ý, Bỉ và Hà Lan đồng tình. Lợi nhuận đến từ độc quyền, và độc quyền có nhiều hình thức: tơ-rớt, công-xéc-no, các-ten, mô hình nào cũng được. Dù sao, cách lách luật thì nhiều vô kể. Lệnh phong tỏa kỹ thuật mà Mỹ muốn cũng vừa khéo hợp với lợi ích của các nước châu Âu.
-Điều chúng ta cần đề phòng là Mỹ chỉ đơn thuần yêu cầu chúng ta phong tỏa kỹ thuật, rồi chính họ lại mở cửa sau cho Liên Xô. Thế giới phức tạp thế này, khả năng ấy vẫn tồn tại. Mỹ đâu phải chưa từng làm chuyện như vậy!
-Chúng tôi đồng ý với quan điểm của nước Anh! Claire, đại biểu Pháp phụ trách đàm phán, tỏ ý tán thành hết lòng. Mỹ đâu chỉ từng nâng đỡ Liên Xô, mà còn nâng đỡ cả nước Đức kia đấy!
-Chuyện này ai nấy trong lòng đều rõ, thôi đừng nhắc lại nữa. Rốt cuộc, chúng ta vẫn cần Mỹ giúp đỡ. Alan Wilson khẽ ho một tiếng, ý bảo lúc này chưa phải lúc nói chuyện ấy.
Chuyện Mỹ dùng thế cân bằng với các nước lục địa châu Âu, ai có mặt ở đây hôm nay cũng đều hiểu rõ.
Ba căn cứ thép nổi tiếng của Liên Xô là Nhà máy thép Magnitogorsk, Nhà máy thép Kuznetsk và Nhà máy thép Zaporozhye, hầu như đều do Mỹ viện trợ xây dựng. Trong đó, một phần thiết bị lại đến từ Đức.
Nhà máy ô tô lớn nhất Liên Xô trước chiến tranh, tức Nhà máy ô tô Gorky, cũng do công ty ô tô Ford của Mỹ viện trợ xây dựng.
Trong bốn nhà máy máy kéo của Liên Xô trước chiến tranh, ba nhà máy do Mỹ và Đức cùng viện trợ xây dựng. Riêng Nhà máy máy kéo Stalingrad được lắp ráp sẵn ở Mỹ, rồi tháo rời vận chuyển sang Liên Xô, sau đó người Mỹ và người Đức mới lắp lại tại chỗ.
Vậy nên về mặt này, Mỹ tuyệt đối có tiền án. Alan Wilson nêu ý phải đề phòng Mỹ chơi một nước ngầm, suy nghĩ ấy hoàn toàn không quá đáng.
Ngoài ra, trong danh mục phong tỏa kỹ thuật, hạng mục thứ ba về vật liệu quý hiếm là chỗ dễ bị Mỹ đào hố nhất, bởi chính cụm từ "vật liệu quý hiếm" đã quá chung chung.
Dù thế nào, về địa lý châu Âu vẫn là một khối, Tây Âu và Đông Âu không thể cắt đứt hoàn toàn. Nếu thật sự truy xét đến cùng về hạng mục vật liệu quý hiếm thứ ba, còn chưa chắc ai phong tỏa ai: châu Âu phong tỏa Liên Xô, hay Liên Xô phong tỏa châu Âu.
Về điểm này, Alan Wilson nêu lên mối lo của mình, cho rằng Mỹ có thể sẽ đào hố ngay trong hạng mục ấy.
-Hoặc là bắt người Mỹ giải thích cho rõ, cái gọi là vật liệu quý hiếm rốt cuộc có nghĩa gì. Hoặc là bỏ hẳn hạng mục này, chỉ phong tỏa vũ khí quân sự và kỹ thuật cao. Dù sao tôi cũng không nghĩ ra thứ vật liệu quý hiếm nào mà chúng ta có còn Liên Xô thì không. Chẳng lẽ chúng ta phải xuất vàng sang Liên Xô, để đổi lấy lương thực hay sao?
-Đây là lĩnh vực mà nước Pháp chúng tôi cho rằng có thể phong tỏa! Claire lấy ra một bản danh mục, rõ ràng đã chuẩn bị sẵn cho cuộc họp sắp tới. Sau đó, Ý, Bỉ và Hà Lan cũng lần lượt đưa ra danh mục của riêng mình.
Cộng với năm nước có mặt ở đây, tổng cộng sáu nước, không ngoài dự đoán sẽ chính là các nước sáng lập Ủy ban Điều phối Paris. Khi Ủy ban Paris mới thành lập, chỉ có đúng sáu nước sáng lập này. Trong số đó, Bỉ và Hà Lan có kỹ thuật khá hạn chế, thực sự có kỹ thuật chỉ là Mỹ, Anh, Pháp cùng Ý.
Alan Wilson trong lòng hiểu rõ, cái gọi là Ủy ban Điều phối Paris này, đối với việc phong tỏa Liên Xô, trong ngắn hạn e rằng chỉ mang tính biểu tượng. Chỉ cần nhìn xem Đảng Cộng sản Ý và Đảng Cộng sản Pháp có bao nhiêu người là thấy ngay.
Trước khi rời London, Alan Wilson cũng đã nói với Norman Brook rằng tổ chức này hiện chỉ mang tính biểu tượng. Không thể bảo hoàn toàn vô dụng, nhưng tác dụng thì hết sức hạn chế.
Chuyện này chẳng khác nào dẫn theo mấy tên mật thám cải trang đi buôn ma túy. Đến cuối cùng, ngoài việc nước Anh bị Mỹ theo dõi gắt gao, còn trơ mắt nhìn Pháp và Ý không ngừng đạt thỏa thuận hợp tác với Liên Xô, thì người chịu thiệt chỉ có chính nước Anh mà thôi.
Norman Brook cũng chỉ đành tỏ ý trước cứ đồng tình với quan điểm của Mỹ, còn chi tiết thì có thể bàn tiếp.
Nước Anh tất nhiên cũng đã chuẩn bị danh mục phong tỏa kỹ thuật của riêng mình. Hạng mục mà các nước có mặt đều đồng ý phong tỏa, đứng đầu là máy công cụ. Máy công cụ còn được gọi là "mẹ của công nghiệp", tức cỗ máy chế tạo ra máy móc. Ngành này có khâu thượng nguồn là sắt thép và đúc, còn hạ nguồn ảnh hưởng đến ô tô, đường sắt, điện gió, đóng tàu, hàng không, và cả ngành công nghiệp quốc phòng.
Lấy máy công cụ làm trụ cột, các phân ngành còn lại như ô tô, thép, đóng tàu, đủ thứ lặt vặt khác được thêm vào, khiến danh mục phong tỏa ngày một dài thêm.
Hiện nay châu Âu đang chịu sức ép nặng nề từ Liên Xô. Một mặt, các nước phải tụm lại sưởi ấm cho nhau. Mặt khác, họ cũng phải tìm kiếm viện trợ từ bên ngoài. Liên Xô vốn đã có tiềm lực xưng bá thiên hạ, và điều ấy đều do lãnh thổ rộng lớn mang lại.
Chịu sức ép nặng nề không chỉ có châu Âu. Thế giới Hồi giáo ở Trung Đông, các nước vùng Viễn Đông cũng đều như vậy. Một quốc gia rộng lớn đến mức như Liên Xô, sức ép nó tạo ra đã quá mạnh.
Sự phổ biến của đại công nghiệp cơ giới hóa đã nâng cao rất nhiều năng lực chinh phục thiên nhiên của loài người. Khả năng vượt qua rào cản địa lý và phá bỏ giới hạn khoảng cách cũng tăng vọt. Nhờ vậy, nhận thức của con người về địa lý đã thay đổi lớn.
Trước thời đại đại công nghiệp cơ giới hóa, con người nhìn nhận đất đai dựa trên trình độ công nghiệp sơ cấp và kỹ thuật canh tác. Điều đó khiến các thế lực địa chính trị khác nhau bị giới hạn khả năng tỏa ảnh hưởng và mở rộng.
Khi thời đại đại công nghiệp cơ giới hóa đến, lợi thế địa lý của Liên Xô được củng cố thêm một bước. Lợi thế ấy cùng năng lực mở rộng địa chính trị tăng vọt, bước đầu đã có khả năng bao trùm lục địa Á-Âu.
Huống chi cuộc cách mạng công nghiệp đã diễn ra hai đợt rồi. Lỡ như còn có lần sau, một Liên Xô chưa dẫn đầu về kỹ thuật mà đã thành ra thế này, thì sau cuộc cách mạng công nghiệp kế tiếp, chủ nghĩa đế quốc còn đường sống nào nữa?
Dẫu cho một khi Liên Xô thắng thế, các nước ắt sẽ nhấn mạnh rằng từ xưa đến nay mình và Liên Xô vẫn sống hòa thuận. Nhưng nếu có thể trừ khử mối đe dọa này ngay bây giờ, chẳng phải tốt hơn sao?
Tâm thế ấy thực ra lại tái diễn vào thế kỷ hai mươi mốt, chỉ là đổi sang một đối thủ khác.
Tuy nhiên, chỗ khác biệt vẫn còn nhiều. Liên Xô là nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên, lấy đấu tranh giai cấp làm vũ khí, mang ý nghĩa biểu tượng vô cùng lớn. Nó trời sinh đã là một ngọn hải đăng khác trên thế giới, còn một cường quốc nào đó thì không có năng lực ấy.
Liên Xô có thể lôi kéo cả một loạt quốc gia đối đầu toàn diện, còn cường quốc kia nhiều khả năng không có sức ảnh hưởng như vậy. Cho nên Mỹ dốc sức muốn kéo ra cuộc Chiến tranh Lạnh lần thứ hai, nhưng cũng chẳng có mấy nước hưởng ứng.
Ít nhất với các nước bên châu Âu, họ không đồng tình phát động Chiến tranh Lạnh lần hai. Hai nước các người cứ đấu tay đôi, đừng kéo các nước khác vào. Vì thế, xét về ý nghĩa lịch sử, Chiến tranh Lạnh Mỹ, Xô mang sắc thái tư tưởng rất đậm, còn cuộc đối đầu phía sau chỉ là một cuộc tranh bá bình thường mà thôi.
Bỏ qua ý nghĩa lịch sử, Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô là một trận hỗn chiến đông người, còn cuộc sau này giống một trận đấu tay đôi hơn.
-Được, cứ chờ xem Mỹ rốt cuộc có quan điểm gì.
Các bên đối chiếu danh sách do từng nước cung cấp, bàn bạc, phân tích xem có những khoản phong tỏa nào vô ích hay không. Tại tòa nhà trụ sở của Công ty Điện ảnh Chim Gõ Kiến, đại diện năm nước cuối cùng đã đạt được đồng thuận. Danh mục phong tỏa kỹ thuật lấy máy công cụ làm cốt lõi, cùng các ngành nhánh như ô tô, hàng không, đóng tàu, đã được hoàn thành.
-Xong việc rồi à?
Ingrid Bergman biết đại diện các nước khác đã rời đi, mới bước vào phòng họp. Vừa vào, nàng đã thấy Alan Wilson đang hút thuốc. Nàng chẳng chút ngại ngùng, lấy điếu thuốc từ kẽ ngón tay hắn, rít một hơi rồi mới hỏi.
-Hút thuốc có hại cho sức khỏe!
Alan Wilson ngẩng đầu, buông ra câu khẩu hiệu mà dân nghiện thuốc bên Trung Hoa thuộc lòng nhất. Có thể nói, thời này, đàn ông hay đàn bà hút thuốc đều chẳng phải chuyện lạ.
Nhiều ngôi sao nữ đều có cảnh hút thuốc trong phim, và đâu chỉ có thế. Gần như mọi ngôi sao nữ Hollywood đều từng hút, ngay cả Vivien Leigh trước kia cũng vậy. Chỉ là khi còn ở Ấn Độ thuộc Anh, bà bị Alan Wilson giám sát chặt chẽ, cuối cùng cũng phải bỏ hẳn.
-Nói cứ như anh là chồng tôi vậy?
Ingrid Bergman lườm hắn một cái, nhưng vẫn dập tắt điếu thuốc.
Alan Wilson xót xa nhìn nửa điếu thuốc bị dập tắt. Chỉ mẩu thuốc phí phạm ấy thôi cũng đủ khiến tình cảnh túi tiền vốn đã eo hẹp của hắn thêm chật vật. Lần này đến Paris, ngoài một đồng vàng La Mã ra, hắn chẳng mang theo gì cả.
Pamela Mountbatten đã đi lo sự nghiệp riêng, nên mấy hôm nay hắn toàn ăn ké uống nhờ ở đại sứ quán.
Chẳng phải cũng vì tính toán chuyện ăn bám, nên mới tìm đến Công ty Điện ảnh Chim Gõ Kiến xin xỏ hay sao?
Đã đến nước này, Alan Wilson cũng chẳng biết nói gì thêm. Hắn không tiện bắt nữ thần Bắc Âu đền cho nửa điếu thuốc, bèn nhặt luôn mẩu thuốc vừa dập, rít hai hơi, như để tỏ rõ tinh thần tiết kiệm của mình.
-Ta làm vậy là để cảm nhận hương vị của nữ thần!
Alan Wilson khí thế hiên ngang, giải thích rằng hành động của hắn chỉ nhằm đạt mục đích hôn gián tiếp với Ingrid Bergman, tuyệt chẳng phải vì tiếc nửa điếu thuốc.
-Suốt ngày chỉ biết nói lời êm tai, mục đích chẳng phải vẫn là được lợi từ chỗ tôi sao.
Ingrid Bergman làm bộ nghiêm mặt, vạch trần ý đồ bẩn thỉu trong lòng hắn, nhưng cũng coi như đã chấp nhận lời biện bạch ấy.
Cùng lúc Pamela Mountbatten triệu tập đại hội cổ đông để gọi vốn lần này, Alan Wilson cùng đại diện bốn nước khác đến đại sứ quán Mỹ tại Paris, mở vòng đàm phán đầu tiên. Dĩ nhiên chẳng đạt được kết quả gì.
Nói thẳng ra, Mỹ và các nước châu Âu cách nhau một Đại Tây Dương, lợi ích khó lòng hoàn toàn trùng khớp, có thể nói bất đồng rất lớn. Cuộc trao đổi lợi ích kéo dài bắt đầu ngay trong lòng đại sứ quán Mỹ tại Paris.