Alan Wilson lần đầu đến trụ sở công ty mang tên người sáng lập, De Havilland. Đây cũng là lần đầu hai người gặp mặt. De Havilland năm ấy đã sáu mươi bảy tuổi, gắn bó với nghề chế tạo và thiết kế máy bay từ rất lâu, tính ngược về tận Thế chiến thứ nhất.
Bắt tay vị tiên phong của ngành hàng không xong, Alan Wilson chẳng chút ngượng nghịu, tự giới thiệu luôn: "Tôi là vị hôn phu của Pamela Mountbatten. Còn chưa xin phép ông đã tự giới thiệu, mong ông bỏ qua cho."
"De Havilland đây! Chào cậu Alan. Cậu làm việc ở Whitehall à?" Bàn tay ông ta rắn chắc, thô ráp như tay người lao động.
"Hiện tại thì chưa. Tôi đang làm lãnh sự ở lãnh sự quán Boston." Alan Wilson giữ vẻ khiêm nhường, cúi đầu với vị tiên phong hàng không. "Pamela đang ở Úc, tôi không thể đích thân đến xem chuyến bay thử lần này. May thay gần đây tôi không ở Bắc Mỹ nữa, nên mới ghé qua được. Thật ra chúng ta đáng lẽ đã gặp nhau từ lâu. Hồi Pamela đến tìm ông, tôi còn làm việc ở Ấn Độ thuộc Anh, không thể tự thân đến, chỉ đành nhờ cô ấy đi thay. Giống như bây giờ cô ấy nhờ tôi đến chứng kiến chuyến bay thử vậy."
De Havilland "à" một tiếng. Hóa ra vị tiểu thư nhà Mountbatten hôm nọ mạo muội tìm đến cửa, là được Alan Wilson chỉ điểm. Ông nghe tiếp: "Còn số tiền Pamela đưa ra, đương nhiên cũng là của tôi. Nhưng chuyện đó không quan trọng. Tất cả đều vì sự nghiệp hàng không mà góp sức."
"Những cải tiến mà tiểu thư Pamela đề xuất cho máy bay chở khách, cũng là ý kiến của cậu Alan?" De Havilland cau mày hỏi. Thấy Alan Wilson gật đầu, ông truy hỏi tiếp: "Cậu Alan có kinh nghiệm thiết kế?"
"Không có. Nhưng tôi có chút kinh nghiệm xã hội, nhờ đó nhìn thấy vài vấn đề, nên mới thông qua vị hôn thê mà can thiệp."
Trước câu hỏi có phần gắt gỏng, Alan Wilson không tỏ ra giận dữ. Hắn thẳng thắn thừa nhận: chính hắn đã nhờ đến Pamela Mountbatten, cô con gái nhà quyền thế bậc nhất nước Anh mà chẳng ai dám động vào, để can thiệp vào thiết kế máy bay Comet.
Hắn cho sửa lại những khiếm khuyết trong thiết kế Comet, và chiếc máy bay đang đỗ ở sân bay, chuẩn bị bay thử, đã khác hẳn bản đầu tiên. Động cơ không còn nằm dưới bụng thân máy bay mà treo dưới cánh. Còn cửa sổ, nguyên nhân khiến Comet tan rã trên không, cũng đã được sửa lại.
Comet là máy bay chở khách bốn động cơ phản lực, các động cơ đặt trên hai cánh bên trái và bên phải, về sau cũng trở thành bố cục thông thường. Còn phương án đặt động cơ dưới bụng máy bay ban đầu sẽ đẩy chi phí bảo dưỡng lên rất cao, nên đã bị bỏ.
Động cơ phản lực dân dụng mới xuất hiện chưa đầy mười năm. Có loại còn được cải tạo từ động cơ quân sự, độ tin cậy vẫn cần nâng cao. Trong khi đó, động cơ piston cùng thời thì so với thời Thế chiến thứ hai cũng chẳng tiến bộ được bao nhiêu.
Nếu làm như máy bay đời sau, bố trí hai động cơ, thì cũng không đủ lực đẩy. Dù sao động cơ hiện nay không thể so với động lực của mấy chục năm sau. Trước an toàn và hiệu quả kinh tế, phải cân nhắc điều trước nhất.
Phải đến khi Boeing 737 ra đời, máy bay hai động cơ mới thật sự thành thục, và khi ấy nó xuất hiện như một mẫu máy bay tuyến nhánh. Không sai, Boeing 737 khi mới bước vào ngành hàng không, dòng chủ đạo lúc ấy vẫn là máy bay ba động cơ.
Đồng thời, kỹ thuật động cơ tiến bộ mạnh, cả lực đẩy lẫn độ tin cậy đều tăng vọt. Người ta đã chế tạo được động cơ với lực đẩy trên mười vạn pound, cứ mười vạn giờ bay mới phải dừng máy một lần. Nhờ vậy, các máy bay lớn hai động cơ lần lượt ra đời, chở được nhiều hành khách và hàng hóa hơn với ít nhiên liệu hơn, lại bay được quãng đường xa hơn.
Chính điều đó đã làm nên Boeing 737, từ một máy bay tuyến nhánh thành lựa chọn chủ đạo của các đường bay chính.
Rõ ràng, De Havilland giờ đã biết nội tình. Dù cuối cùng, dưới sự can thiệp của Pamela Mountbatten, người mà an nguy của cả tầng lớp quý tộc đều gắn vào, ông đã chấp thuận phương án sửa đổi, nhưng trước mặt kẻ đứng sau mọi chuyện, ông vẫn không kìm được ý muốn chê bai. Lời lẽ ra vào đều ngụ ý: anh không hiểu máy bay.
Alan Wilson quả thật không hiểu máy bay, và hắn cũng thẳng thắn nhận điều đó. Sau đó hắn hỏi ngược lại: "Ông De Havilland, ông hiểu máy bay là đúng. Nhưng ông không hiểu thế giới này. Nếu không hiểu thế giới, ông sẽ thất bại."
"Chẳng lẽ cậu Alan muốn nói với lão già này rằng trái đất tròn?" De Havilland giọng đầy vẻ châm chọc.
"Vậy theo ông, máy bay phản lực cần nhất điều gì?" Alan Wilson hỏi, giọng không bận tâm.
"Tính năng, sự tiện lợi, ý nghĩa mang tính thời đại." De Havilland nói thẳng vài điều ông đã nghĩ tới.
"Nhất là độ tin cậy!" Alan Wilson cười hiền hòa bổ sung. "Khi khinh khí cầu Hindenburg biến thành một quả cầu lửa, khí cầu đã biến mất khỏi bầu trời chỉ trong vài năm. Máy bay phản lực thuộc ngành công nghệ cao, nhưng không phải chỉ nước Anh mới có năng lực chế tạo. Mỹ thì khỏi nói. Canada cũng có dự án máy bay chở khách phản lực của riêng mình, gọi là dự án C-102."
Máy bay chở khách phản lực thứ hai trên thế giới do Canada chế tạo, đáng tiếc vì chỉ đứng thứ hai nên bị lịch sử quên lãng, đến cả tên tuổi cũng không ai nhớ. Dự án C-102 ra đời cũng có liên quan đến nước Anh. Trong thời chiến, các kỹ sư Canada đã thấy động cơ phản lực của hãng Rolls-Royce, liền quyết định chế tạo máy bay chở khách phản lực.
De Havilland vẫn còn tỏ vẻ chưa tin. Alan Wilson liền nêu vấn đề thứ hai: "Một khi chiếc máy bay này xảy ra sự cố, đối thủ nhất định sẽ lấy ra làm to chuyện. Đây là một ngành công nghiệp mới, các nước có nền tảng kỹ thuật đều đang tranh giành vị trí dẫn đầu, vì thế họ sẽ dùng mọi thủ đoạn. Với tư cách một viên chức lâu năm ở Whitehall, tôi có thể khẳng định trước một điều. Không biết ông De Havilland có tin không?"
"Chuyện gì?" De Havilland ngơ ngác, không hiểu gã đàn ông này còn có thể vòng vo hơn cả Pamela Mountbatten, trong hồ lô đang bán thuốc gì.
"Đó là nước Mỹ chắc chắn sẽ viện một lý do nào đó để cấm thành quả của ông vào lãnh thổ Mỹ." Alan Wilson nói bằng giọng khẳng định. "Để bảo vệ chính ngành chế tạo hàng không của Mỹ. Chuyện này nhất định sẽ xảy ra."
Đây vốn là điều đã xảy ra trong lịch sử, sau khi máy bay Comet ra mắt, Mỹ đã tìm đại một lý do để cấm các hãng hàng không trong nước mua Comet, kéo dài cho đến khi Boeing đuổi kịp.
De Havilland chỉ là một nhà thiết kế máy bay. Chưa nói đến việc ngành chế tạo còn sơ khai, bản thân máy bay cũng còn nhiều khuyết điểm, nên lý do để bới móc thì quá dễ tìm. Dù là mấy chục năm sau, Mỹ cũng đã làm bao nhiêu chuyện thiếu đức để bảo vệ Boeing đó thôi.
Qua cuộc trò chuyện ngắn ngủi, De Havilland xác định được một điều: Alan Wilson, về khoản ăn nói, còn khó đối phó hơn cả Pamela Mountbatten. Điều đó cũng dễ hiểu thôi, chẳng xem người dạy là ai sao?
Còn về việc chuyển bố trí động cơ xuống dưới cánh, Alan Wilson cũng đưa ra lời giải thích khiến người nghe phải tin. Động cơ treo dưới cánh thấp, cách mặt đất gần, lại là nacelle riêng biệt, nên bảo dưỡng động cơ thuận tiện hơn. Khi khởi động và tắt máy cũng dễ quan sát tình trạng vận hành của động cơ.
Trọng lượng động cơ chiếm phần lớn kết cấu máy bay, và vị trí đặt động cơ ảnh hưởng rất lớn đến phân bố trọng lượng. Kết cấu động cơ treo dưới cánh đặt động cơ ngay trên cánh chính tạo lực nâng, mà vị trí cánh chính thường gần trung tâm thân máy bay, nên cho sự cân bằng trọng lượng tốt hơn.
Còn chuyện không đặt động cơ ở bụng máy bay, nơi cân bằng nhất, là vì động cơ ở đó quá gần mặt đất. Có khi phải nâng cánh lên hoặc đổi hình dạng nacelle để tránh va chạm với mặt đất. Ngoài ra, động cơ đặt quá thấp cũng dễ hút phải vật lạ.
Cuối cùng, De Havilland không còn gì để nói. Thậm chí ông bắt đầu thấy rằng, trong cả nước Anh này, chẳng ai hiểu thiết kế máy bay hơn Alan Wilson.
Khi nhiên liệu đã nạp đầy, phi công thử nghiệm dưới ánh nhìn của hai người bước vào máy bay Comet. Chẳng bao lâu, tiếng động cơ gầm vang. Chuyến bay thử của chiếc máy bay chở khách phản lực đầu tiên trên thế giới chính thức bắt đầu.
Lực đẩy của động cơ đẩy thân máy bay đồ sộ đi trên đường băng, từng chút một, tốc độ mỗi lúc một nhanh. Rồi cuối cùng nó rời đất, vút lên trời trong tiếng rền chói tai của rào cản âm thanh.
Alan Wilson và De Havilland đã hiểu nhau hơn đôi chút. Hai người dõi theo chiếc Comet bay lên, bầu trời mỗi lúc một rộng, rồi chiếc máy bay thu nhỏ dần, cuối cùng chỉ còn là một chấm nhỏ. Trên mặt cả hai đều lộ vẻ hài lòng.
"Chỉ cần đảm bảo được độ tin cậy, tôi tin ở thị trường châu Âu cũng như các thuộc địa lớn, chúng ta vẫn có thể đáp ứng nhu cầu." Trong mắt Alan Wilson ánh lên niềm kỳ vọng. "Huống hồ tình hình thế giới hiện nay vẫn tương đối có lợi cho nước Anh. Nếu bảo đảm được độ tin cậy, hãy cố hết sức hạ giá bán, giành lấy thị trường trước. Chúng ta lợi dụng khoảng thời gian thuận lợi này để giảm lợi nhuận, cũng sẽ khiến đối thủ khó lòng giành thị phần. Khi đã chiếm được thị trường, dịch vụ hậu mãi rộng lớn cũng sẽ bù đắp một phần chi phí. Tiền có thể kiếm dần, trước hết cứ chiếm lấy thị trường đã."
Vẫn là câu nói ấy: tận dụng vài năm độc quyền này, để Comet chiếm được càng nhiều thị trường càng tốt, như vậy trong cuộc cạnh tranh với Boeing về sau sẽ thuận lợi hơn.
"Nếu mở rộng sản xuất mà máy bay bán không được, sẽ ảnh hưởng đến dòng vốn của công ty." De Havilland nói, giọng có phần khó xử. "Phải biết, loại máy bay to thế này không hề rẻ, chỉ ứ đọng một chiếc thôi cũng đã là một khoản vốn khổng lồ."
"Tôi nghĩ tôi có thể giải quyết được một phần. Quan hệ của tôi với các viên chuyên viên ở một số thuộc địa vẫn khá tốt, bao gồm nhưng không giới hạn ở Togo thuộc Anh, Sudan thuộc Anh, Malaya thuộc Anh, Cameroon thuộc Anh, Gold Coast thuộc Anh……"
Alan Wilson đọc ra hơn mười tên thuộc địa, rồi mới nói: "Thật ra thị trường Trung Đông cũng có thể giành lấy, còn châu Âu thì khỏi phải nói, tôi có thể giúp ở Whitehall."
"Giờ tôi mới hiểu vì sao Pamela lại để mắt đến cậu Alan." De Havilland vừa nghe nhắc đến các mối quan hệ của Alan Wilson, liền lập tức nói hai người đúng là trời sinh một cặp, xứng đôi vừa lứa.
Dẫu việc thừa nhận này có chút ngượng ngùng, nhưng De Havilland không thể không thừa nhận: có người trong triều thì làm việc dễ dàng hơn hẳn.