Thực ra, việc phát hiện mỏ sắt ở Úc, theo Alan Wilson, là một tin tốt cho Mã Lai thuộc Anh. Nó giúp thúc đẩy sự phát triển của Mã Lai thuộc Anh về sau, còn bản thân nước Úc thì không có môi trường để phát triển ngành thép.
Những quốc gia giàu tài nguyên, đất rộng người thưa, hút vốn đầu tư vào thì một mặt đẩy giá nhân công lên cao, kéo theo cái hại là chi phí chế tạo quá đắt.
Thêm vào đó, xuất khẩu khoáng sản mang về thặng dư thương mại khổng lồ. Ngoại tệ thường lên giá, tỷ giá lại biến động mạnh, càng bóp thu nhập. Bị ép từ hai phía, ngành chế tạo gần như không tránh khỏi cái chết.
Nói gọn lại là mắc bệnh Hà Lan. Những nước như Úc hay Na Uy, có thể dựng nên một hệ thống an sinh phủ khắp xã hội, trong số các nước dựa vào tài nguyên chỉ là rất ít.
Ở đây còn phải gạt Canada ra ngoài. Canada là một trong bảy nước công nghiệp lớn của thế giới tư bản, xuất khẩu hàng chế tạo còn vượt cả xuất khẩu tài nguyên, nên không phải là nước thuần túy dựa vào tài nguyên. Ngược lại, Nga ngày càng giống một nước tài nguyên hơn.
Úc vì dân cư thưa thớt nên có thể coi là một nước Nga có trần cao hơn. Đất Úc cằn cỗi, lương thực sản xuất trong nước chỉ vừa đủ để Úc trở thành nước xuất khẩu lương thực. Nếu không có giống cây trồng tốt hơn, một khi dân số Úc vượt ba nghìn vạn, đất Úc sẽ không nuôi nổi người Úc nữa.
Nhưng dưới vạch ba nghìn vạn ấy, Úc là nước sống sung túc nhất trong số các nước dựa vào tài nguyên.
Nói riêng về thép, thép có nhiều loại, thứ được xuất khẩu nhiều nhất là thép thô. Khoảng cách vận chuyển quặng sắt không thành vấn đề, nhưng thép càng gia công tinh xảo, càng đặt theo yêu cầu riêng, càng nghiêng về việc do người mua dẫn dắt, nên càng phải ở gần thị trường.
Người Úc đã chẳng có mấy ai, tất nhiên không có thị trường. Trên đời, thị trường chỉ có mấy chỗ, và không nghi ngờ gì, đều nằm trong lãnh thổ những nước đang cần thép. Vì thế, Úc làm thép cũng chẳng khác gì xuất khẩu thẳng quặng sắt.
Giá trị gia tăng của thép thô có hạn. Dù bán thép lời hơn bán quặng, thị trường thép cũng không đủ sức nuôi một ngành thép quy mô lớn. Hơn nữa, cũng như ô tô, ngành chế tạo thép theo kinh tế quy mô, kẻ thắng ăn trọn.
Ngành thép là một tiêu chuẩn quan trọng để xác định nước mạnh, mà từ gốc rễ, Úc đã bị loại khỏi cuộc chơi. Thậm chí có thể nói, mười hai mươi năm sau, phế liệu thép tích tụ trong nước Úc cũng đủ để tái chế vòng vòng. Đến cả thị trường nội địa còn không có, lấy gì mà làm ngành thép?
Úc tuy không thiếu than lẫn sắt, nhưng lại thiếu nước đến chết người. Tỷ lệ đất khô hạn trên cả nước gần như sát với tỷ lệ sa mạc chiếm lãnh thổ Ai Cập. Ai Cập còn có sông Nile, Úc thì không.
Nhưng vì than và sắt đều dồi dào bên hai đại dương, nên khi dân số Úc còn chưa chạm vạch đỏ, Úc tuy mắc bệnh Hà Lan vẫn có thể sống sung túc suốt.
Chừng nào đại cục không đổi, Úc có thể mãi là một nước tài nguyên sống sung túc. Than và sắt tuy mang lại cuộc sống dễ chịu, nhưng cũng khiến đồng tiền Úc mạnh đến quá đáng, bóp nghẹt sự phát triển của công nghiệp chế tạo.
Những thiếu sót ấy của Úc có thể bù bằng Mã Lai. Nếu Mã Lai vẫn chưa đủ, nước Anh chính quốc sẽ bổ sung thêm.
Chỉ cần tạo dư luận để Úc hiểu điều này, thì Mã Lai thuộc Anh thậm chí có thể để Úc đóng quân, giúp Anh giữ mãi thuộc địa hải ngoại này. Và Úc ắt cũng sẵn lòng làm vậy.
Cho nên, về việc phát triển thuộc địa Mã Lai, tốt nhất là để Indonesia đóng vai kẻ phản diện, hiện ra như một nước thù địch. Như vậy, vì an nguy của chính mình, Úc sẽ tự nguyện giúp Anh giữ Mã Lai.
Chỉ cần làm được điều này, Úc tự nhiên có thể mãi là một nước tài nguyên, được trời ban cơm ăn.
Alan Wilson cho rằng, ngay cả các viện tư vấn chiến lược của chính Úc cũng có lẽ chẳng để tâm bằng hắn khi soạn bản tài liệu gửi cho Pamela Mountbatten.
Còn chuyện làm sao thao túng dư luận, khiến người Úc chấp nhận một phần quan điểm trong bức điện, thì đó là việc của tiểu thư đích nữ "Long Ngạo Thiên" nước Anh. Hắn tin vị hôn thê đã được dạy dỗ nhiều lần, biết điều nào nên khơi ra làm đề tài, điều nào trong lòng hiểu rõ là đủ, không cần nói.
Ví như Úc tuy diện tích lớn, nhưng đất dùng được chỉ cỡ nước Anh. Lập luận này rất hợp để rao giảng trong giới chính trị gia Úc đang lo xa, nghĩ tới nguy cơ.
Nếu lúc này Alan Wilson đang ở London, mấy hôm nay có lẽ hắn đã đến nhà vài vị công tước làm khách rồi.
Nhưng hắn đang phục vụ Đế quốc Anh ở vùng Ruhr, khiến mấy vị công tước muốn bàn chuyện với gã rể ở rể này phải đi không. Kẻ có ác ý với hắn còn có một người, chính là vị công chúa ngay bên cạnh vị hôn thê, tức Margaret.
Bonn đang đàm phán vòng cuối cùng về Cộng đồng Than Thép Anh-Pháp, hai phó bí thư của Ủy ban Thương mại khu chiếm đóng Anh là người đàm phán trực tiếp. Alan Wilson chỉ cách chỗ ấy chưa đầy một cây số, đích thân tiếp đãi Hedy Lamarr vừa trở về châu Âu, chăm sóc nàng từng li từng tí.
"Đúng là quá quắt, chẳng phải đã bảo là không được rồi sao." Hedy Lamarr mặt mày khó chịu, vừa chỉnh lại bản thân vừa càu nhàu, "Anh định làm cho em giống Vivien đấy à?"
Vivien Leigh không trở về châu Âu, vì Mỹ xa hơn, thích hợp hơn để sinh con. Với sinh mệnh trong bụng, "quốc bảo nước Anh" rất coi trọng, muốn để kết tinh của tình yêu được bình an chào đời.
Đã nếm trải thú vui của bậc tể tướng, Alan Wilson đương nhiên không thấy lời than phiền của Hedy Lamarr có gì sai. Hắn còn thản nhiên đáp: "Vậy thì tốt quá, tôi vốn thích trẻ con, con của em chắc chắn sẽ rất xinh."
"Để Ingrid sinh cho anh!" Hedy Lamarr lườm hắn một cái, không chịu nổi cái vẻ coi đó là chuyện đương nhiên.
Alan Wilson lại như vô tình buột miệng: "Thật ra Ingrid cũng không phản đối. Tôi nghĩ nếu kiên trì bỏ công một chút thì chắc làm được."
"Đến lúc đó tôi dùng máy quay phim ghi lại cho hai người, để hai người thân bại danh liệt!" Hedy Lamarr nghiến răng, mặt đầy hung dữ, giương nanh múa vuốt như thật sự sẽ làm vậy.
"Ồ!" Alan Wilson vẫn không lay động, tiếp tục mặc áo. Hắn nghĩ bộ ảnh khoe bụng bầu của mình sau này chắc chắn có một chỗ cho Hedy Lamarr. Nhìn xem, giờ nàng đã sốt ruột rồi.
Đe dọa không xong, Hedy Lamarr đổi giọng, nói rằng trong kịch bản "300 dũng sĩ Sparta", vai hoàng hậu vẫn hợp với nàng hơn.
"Greta tuổi cũng đã cao, rất cần một hình tượng kinh điển." Alan Wilson lập tức đau đầu. Hắn không ngờ đến để bàn chuyện kịch bản mà lại thành bàn kịch bản thật. Hắn mở lời an ủi: "Hơn nữa, kịch bản này có được thông qua hay không vẫn còn là ẩn số. Bên Hy Lạp hiện đang đánh nhau, có nhiều yếu tố ngoài điện ảnh lắm."
Huống chi Ingrid Bergman vừa trở về châu Âu mà cũng chưa hề tranh giành vai này, giao cho Hedy Lamarr thì cũng là bất công.
Trong lòng sâu thẳm, Alan Wilson biết với thể chất của Ingrid Bergman, dù đóng dũng sĩ ở ải Thermopylae cũng chẳng lạc quẻ.
Trong lúc mặc đồ chỉnh tề, hắn lại nghe thêm một hồi về cạnh tranh gay gắt ở Hollywood, cảnh người mới thay người cũ. Trong đó có chuyện Joan Crawford gần đây để mắt tới một diễn viên trẻ tên Jane Adele.
"Ồ!" Dù gì cũng là bạn có quan hệ thân mật, Alan Wilson vẫn khá hứng thú với chuyện tình ái của Joan Crawford. Jane Adele hình như từng là nghệ danh mà Marilyn Monroe dùng.
Hỏi qua hình tượng của Jane Adele, Hedy Lamarr cũng nói mái tóc vàng của cô diễn viên nhỏ này quả thật rất ấn tượng.
Thế thì đúng rồi! Alan Wilson chỉ thuần túy nghe chuyện phiếm. Lòng khao khát có được ngôi sao nữ của hắn đang nguội dần, không còn cái tâm thế ngày đầu mong người ta trao cho hắn cơ hội. Hắn đã vào giai đoạn sau của "một người đắc đạo, gà chó lên trời". Ngày trước, chủ động hỏi han là điềm báo sắp tìm đến cửa. Bây giờ thì không còn ý ấy nữa.
Nghe Greta Garbo kể, Joan Crawford chỉ mới gặp nàng một lần mà đã kinh ngạc đến mức hụt chân từ cầu thang. Nhìn vậy thì Joan Crawford quả thật là người lưỡng tính.
Rời căn hộ, hắn lái chiếc xe dùng ở Đức, chẳng bao lâu đã quay về trụ sở Ủy ban Thương mại. Hắn chào hỏi các đồng nghiệp cũ, rồi hỏi thăm chuyện đàm phán cộng đồng than thép Anh-Mỹ.
Khi không có đại diện Đức, bàn chuyện chia tài nguyên của Đức thế nào, đó là chuyện quá đỗi bình thường. Anh và Pháp đều là đế quốc lâu năm, cực kỳ giỏi đàm phán kiểu này, ví dụ thì đầy rẫy, như Hội nghị Munich.
Vòng đàm phán này đã gần kết thúc. Harold thấy Alan Wilson đến liền nói thẳng: "Pháp từ trước đến giờ vẫn rất có hứng thú với việc đặt một xiềng xích lên công nghiệp Đức trong tương lai. Chuyện này nếu không có gì bất ngờ, vài ngày nữa sẽ ký điều ước. Còn Bỉ, Hà Lan, Luxembourg bày tỏ muốn tham gia, việc để ba nước này gia nhập sẽ bàn từ tháng sau."
"Đó là chuyện tốt! Cứ kéo dài thêm một thời gian." Alan Wilson vui vẻ đáp, "Như vậy có người Anh và người Pháp cùng canh chừng, chuyện bên Đức sẽ yên tâm hơn nhiều."
Việc ký kết Cộng đồng Than Thép Anh-Pháp có thể coi là một bước quan trọng để đoàn kết châu Âu, cũng là điều Bộ trưởng Ngoại giao vẫn luôn quan tâm.
"Không biết sau này Ủy ban Thương mại sẽ ra sao!" Alan Wilson nhắc đến cơ quan vẫn đang hoạt động.
Harold cho biết sẽ đổi thành một cơ quan phụ trợ dưới quyền Cao ủy Anh tại Đức, nhưng chưa thể làm ngay. Chừng nào khu chiếm đóng của Anh còn tồn tại, Ủy ban Thương mại vẫn còn cần thiết.
Alan Wilson mong ít nhất cầm cự đến khi chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Như vậy, về chuyện sáp nhập các khu chiếm đóng, nước Anh sẽ có thêm vốn để đàm phán.
Việc này hẳn không khó, chỉ là kéo dài thêm một năm. Nhưng tâm ý của người Anh đã đổi khác. Sau khi bàn xong cộng đồng than thép với người Pháp, họ sẽ tự tin hơn. Còn nhiệt tình với việc sáp nhập khu chiếm đóng thì đang giảm đi. Dĩ nhiên, vốn dĩ cũng chẳng có mấy nhiệt tình.
Dù sao, nhìn tình hình hiện tại, Cộng hòa Liên bang Đức muốn ra đời vào năm 1949 là chuyện khó khăn lắm. Lợi ích chung của Anh và Pháp lớn hơn, còn những ngày phải xoay xở với Mỹ vẫn sẽ tiếp diễn.