Con người rốt cuộc không phải loài cá chỉ có trí nhớ bảy giây, những công dân của Đế quốc Anh hẳn vẫn chưa quên những chuyện xảy ra cách đây mười năm.
Alan Wilson thấy việc đó chẳng có gì hay ho, nói thẳng ra là xúc phạm trí thông minh của con người, nhưng việc Liên Xô quyết định rút bớt một phần quân trú đóng tại Đức để tạo bầu không khí dịu bớt, thì quả thật cũng là một công lao to lớn.
Ngoại trưởng Ernest Bevin, người mà mấy chục năm sau vẫn được ca tụng là nhà ngoại giao cuối cùng của nước Anh. Nhưng thực tế thì thể trạng của vị Ngoại trưởng này chẳng mấy khá khẩm, sự nghiệp cầm quyền ngoại giao của ông hầu như chỉ xoay vòng giữa phòng họp nội các và bệnh viện.
Chính trong lịch sử, chỉ vỏn vẹn vài năm sau chiến tranh, ông đã định hình một loạt phương châm cốt lõi cho nước Anh thời kỳ Chiến tranh Lạnh, rồi chẳng bao lâu sau vì sức khỏe suy kiệt nên phải từ chức Ngoại trưởng, chuyển sang làm Đại thần Quản ngọc tỷ.
Về lý thuyết, chức Đại thần Quản ngọc tỷ có địa vị cao hơn Ngoại trưởng, nhưng ngặt nỗi đây đâu phải thời kỳ uy quyền quân chủ còn cao chót vót. Tại nội các nước Anh hiện tại, chiếc ghế Đại thần Quản ngọc tỷ phần lớn chỉ là một cỗ vị trí nhàn tản mang tính danh dự mà thôi.
Tuy nhiên, nhân vật giữ chức vụ này thường đồng thời là thủ lĩnh tại Thượng viện hoặc Hạ viện, nên vẫn được thiên hạ kính trọng.
Sau khi ký kết xong các điều khoản về cơ chế minh bạch, đồng thời nhận được thiện ý phía Liên Xô đồng ý rút bớt quân đội tại Đức nhằm xoa dịu tình hình, chuyến viếng thăm Moskva lần này coi như đã chính thức khép lại.
Còn bản thân Alan Wilson thì bắt đầu công việc ăn cháo đá bát, ngồi chắp bút viết hẳn một bản báo cáo dài về những mặt trái của nền kinh tế kế hoạch. Trong đó, hắn vạch trần những điểm bất thực tế trong mô hình kinh tế Liên Xô, đồng thời nhấn mạnh rằng chỉ có con đường kết hợp những ưu điểm của cả chủ nghĩa tư bản lẫn chủ nghĩa xã hội mà đại Anh đế quốc đang đi mới là chân lý.
Tất nhiên, phải dưới sự lãnh đạo tài tình của Thủ tướng vĩ đại Attlee thì đại Anh đế quốc mới đạt được những thành tựu rực rỡ như thế, trước hết là việc chấm dứt triệt để chế độ phân phối tem phiếu, đồng thời gặt hái tốc độ phục hồi kinh tế nhanh nhất châu Âu.
- Những kẻ vạch kế hoạch trong nền kinh tế kế hoạch, suy cho cùng cũng chỉ là con người, kinh nghiệm của họ tất yếu phải đúc kết từ quá khứ chứ không phải tương lai. Thế nên, hình thái xã hội và nền kinh tế do những kẻ đó nhào nặn nhất định sẽ dần trở nên xơ cứng, trì trệ và mất đi sức sống. Một mô hình như thế không thể tự sinh sôi ra những khả năng mới, cũng chẳng tài nào dung nạp nổi những yếu tố kinh tế phi tiêu chuẩn, chưa từng được lập kế hoạch từ bên ngoài.
- Trong quá trình phát triển kinh tế, có vô vàn nhân tố không thể đong đếm bằng con số. Cũng giống như đám chuyên gia kinh tế vốn chẳng hiểu gì về kinh tế vậy, bản thân nền kinh tế luôn ngập tràn những điều bất định, và việc kinh tế Liên Xô lâm vào bế tắc là điều tất yếu…
Nói đoạn, hắn xoay ngoắt giọng văn, trong báo cáo lại khẳng định Liên Xô vốn chẳng có cửa để so bì với nước Anh.
- Lấy ví dụ như việc chúng ta đẽo một chiếc ghế đẩu, trước khi bắt tay vào làm thì thành phẩm trông ra sao chúng ta đã mường tượng sẵn trong đầu, từ đó mới có thể tính toán chuẩn xác nguyên liệu cùng giờ công lao động. Cá nhân tôi cho rằng, việc chính phủ đương nhiệm tiến hành quốc hữu hóa các ngành công nghiệp đã chín muồi nhằm bảo đảm quyền lợi cho toàn thể công dân Anh, nhưng đồng thời vẫn không từ bỏ việc hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân, khích lệ họ đổi mới sáng tạo, rõ ràng là có tính khả thi cao hơn nhiều so với mô hình của Liên Xô.
Tại số 10 phố Downing, Thủ tướng Attlee cầm bản báo cáo trên tay mà chỉ thiếu điều muốn học thuộc lòng từng chữ. Ông thầm nghĩ khi ra trước quốc hội đối chất, có lẽ mình sẽ cần đến những lời này.
Bản chất đây chỉ là một bài văn nịnh hót theo kiểu “Liên Xô vứt đi, đại Anh muôn năm”, là bản tổng kết kinh nghiệm chuyến đi Xô Viết vừa rồi của Alan Wilson. Viết xong, hắn liền xin phép nghỉ phép sang Đức. Tranh thủ lúc nghỉ ngơi xong, hắn sẽ quay lại Mỹ tiếp tục đảm nhiệm chức vụ lãnh sự tại Boston, nhân tiện xây dựng tình cảm sâu đậm với McCarthy.
Về cái sự kiện thành lập công ty Chim Gõ Kiến ở Paris, Alan Wilson cũng vừa mới nhận được tin tức. Dù sao thì tin tức giải trí bao giờ sức lan tỏa cũng mạnh hơn, việc Hedy Lamarr và Ingrid Bergman quay lại châu Âu để tự lập nghiệp tất nhiên được hắn giơ hai tay ủng hộ.
Phụ nữ châu Âu thì nên ở lại châu Âu, đóng nhiều phim để châm biếm hình ảnh nhà quê của đám người Mỹ là hợp lý nhất. Alan Wilson thầm thấy sự giúp đỡ trước đây của mình quả là đáng đồng tiền bát gạo.
Ôm đứa con trai do Bogina vừa mới sinh vào lòng, Alan Wilson nở nụ cười mãn nguyện ngập tràn hạnh phúc. Hắn thầm nghĩ nếu đặt mình vào bối cảnh của một nghìn bảy trăm năm trước, bản thân chắc chắn phải mang tài cán của một bậc thừa tướng.
Bogina nhìn nụ cười xuất phát từ đáy lòng của tên Tào Tháo này, cũng trút bỏ được gánh nặng mà mỉm cười nhẹ nhõm. Cuối cùng thì mạo hiểm sinh ra đứa bé này cũng xem như đáng giá, nàng cất lời xin ý kiến:
- Đặt tên là Koch thì thế nào? Tiếc là thằng bé không thể mang họ của anh được.
- Mang họ Hellmann có gì là không tốt, anh tin rằng trong tương lai hai anh em chúng nó nhất định sẽ trở thành những nhân vật khiến người khác phải ngước nhìn. - Alan Wilson vừa chọc ghẹo đứa bé trong ngực vừa cười nói. - Có một người phụ nữ xinh đẹp nhường này sinh cho anh một đứa con đáng yêu, sao lại không khiến người ta vui mừng cho được. Giống như nước Đức bây giờ vậy, đang hồi phục từng ngày với tốc độ có thể thấy bằng mắt thường.
Nếu phải bàn xem Đức hay Nhật Bản phải chịu tổn thất lớn hơn trong Thế chiến thứ hai, thì chẳng cần phải nghĩ ngợi cũng biết chắc chắn là Đức rồi.
Nước Nhật trong thời kỳ thế chiến vừa chịu thiệt hại về nhân khẩu ít, lại vừa tổn thất tài sản không đáng kể, tính ra khéo còn có lãi ròng. Lãnh thổ Nhật Bản chịu không kích chủ yếu tàn phá khu dân cư thường dân ở các đô thị, thoạt nhìn thì có vẻ thảm khốc nhưng tổn thất tài sản thực tế lại rất nhỏ, bởi vì những đợt oanh tạc chính xác ở độ cao lớn gây tổn hại cực kỳ thấp cho các mục tiêu công nghiệp cốt lõi của Nhật, thế nên họ mới phải dùng đến cách rải bom cháy tầm thấp vào ban đêm nhắm vào các khu dân cư để đánh gãy ý chí chiến tranh của người Nhật.
Tổn thất về nhân khẩu của Đức lớn hơn Nhật Bản trong thế chiến rất nhiều. Còn nếu muốn bồi đắp thêm chút đỉnh cho cái con số nhân khẩu hao hụt ấy, thì đành trông chờ xem đám tù binh Nhật Bản ở Malaya có còn kiên trụ nổi nữa hay không. Dù sao thì việc sai sử đám tù binh thuộc Phương diện quân Nhật Bản tại Malaya vốn rất thuận tay, giải quyết được không ít khó khăn lớn cho chính quyền thuộc địa bản địa.
Alan Wilson bày tỏ lòng thiện chí đối với quê hương của lực lượng Long kỵ binh, dẫu rằng một khi nền kinh tế Đức phục hồi, việc họ sao chép các sản phẩm của Anh sẽ khiến sự thù địch của người Anh dành cho Đức tăng lên, nhưng đây đều là những điều không thể tránh khỏi.
Nước Anh ngoài việc cằn nhằn về vấn đề sở hữu trí tuệ ra, cũng chẳng có cách nào hay ho hơn để đối phó. Các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu sang thị trường lục địa trong giai đoạn đầu của Đức, suy cho cùng vẫn rập khuôn theo các sản phẩm của Anh và Pháp, thông qua việc nâng cấp kỹ thuật và kiểm soát chi phí để hạ giá thành, từ đó cạnh tranh trên thị trường lục địa. Kiểu sao chép này dưới lăng kính định nghĩa của Gerschenkron đã biến thành lợi thế kẻ đi sau.
Lợi thế kẻ đi sau thoạt nghe thì hào nhoáng là mượn tạm công nghệ sẵn có để thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhưng bản chất của nó chính là mô phỏng và sao chép các thành tựu công nghệ đã có sẵn, rồi hình thành nên cụm ngành công nghiệp để cuối cùng tiêu hóa, đổi mới thành thương hiệu của riêng mình.
Biết làm sao được khi đám đế quốc chủ nghĩa kỳ cựu đều trạc một mức độ như nhau, nước Anh cũng chẳng thể trông mong nước Đức cứ quỳ mãi dưới đất mà không đứng dậy nổi. Thôi thì đành trông cậy vào việc lúc đó Malaya có gánh nổi lượng ngành nghề mà nước Anh chuyển dịch sang hay không. Nếu gánh nổi, thì vẫn có thể đè đầu cưỡi cổ nước Đức một bậc.
Đúng lúc Hedy Lamarr cùng Ingrid Bergman đặt chân đến Bonn để khảo sát, và tình cờ thay Alan Wilson cũng đang có mặt ở đó, thì sau vài tháng lênh đênh trên biển, vợ chồng Thái tử Anh đã cập cảng Australia.
Quốc vương Australia chính là George VI, vậy nếu không có gì thay đổi thì Thái tử phi Elizabeth chính là Nữ vương Australia trong tương lai. Chuyến thăm Australia lần này của vợ chồng Thái tử khiến dân chúng nước này vô cùng phấn khích.
Tình cảm mà người Australia dành cho Anh quốc vẫn còn đó, chưa kể hình ảnh của vợ chồng Thái tử lại cực kỳ ghi điểm, thế nên việc đặt chân đến Australia lần này nhận được sự chào đón chưa từng có cũng là điều dễ hiểu.
Australia là một trạm dừng chân vô cùng quan trọng trong chuyến công du của vợ chồng Thái tử, tính đến nay họ đã ở đây được tròn một tháng.
Đương nhiên, mọi chuyện không phải là không có vấn đề, nhưng Thái tử đều có thể giải quyết ổn thỏa, ví dụ như khúc mắc giữa Australia và New Zealand, Thái tử tuyên bố mình không tiện can thiệp. Đầu thế kỷ này, các thuộc địa của Australia đã cải chế thành các bang và thành lập Liên bang Australia.
New Zealand khi ấy suýt chút nữa cũng gia nhập vào liên bang, thuở ban đầu sáu vùng thuộc địa gồm New South Wales, Nam Australia, Queensland, Victoria, Tasmania và Tây Australia đã tiến hành trưng cầu dân ý, chính thức độc lập và quyết định hợp nhất thành một quốc gia mới, sau đó New Guinea với tư cách là lãnh địa của Anh cũng gia nhập Liên bang Australia.
Mãi về sau New Zealand mới tuyên bố độc lập. Phía Australia vốn rất muốn chiêu dụ New Zealand trở thành một bang của mình, ngặt nỗi vì vướng mắc pháp lý nên đành ngâm lại. Thực chất, trong các văn kiện thành lập được lưu giữ của Australia, vẫn luôn bỏ ngỏ một vị trí dành riêng cho New Zealand.
Đối với vấn đề này, Thái tử tất nhiên không tiện công khai bày tỏ quan điểm, nhưng may mắn là cuộc sống tại Australia trong gần một tháng qua khá ư êm ả, những phiền muộn kiểu như thế không xuất hiện nhiều lắm.
- Dường như từ ngày hôm qua đến giờ con bé Pamela cứ có gì đó là lạ ấy. - Công chúa Margaret bước vào phòng ngủ của người chị gái Thái tử, với vẻ mặt đầy khó hiểu lên tiếng. - Chẳng biết là đã xảy ra chuyện gì nữa.
- Có lẽ là đang liên lạc với Alan chăng? - Thái tử phi Elizabeth dịu dàng mỉm cười đáp. - Chuyến đi lần này thời gian cũng không ngắn. Pamela nhớ nhung vị hôn phu của mình cũng là chuyện hết sức bình thường.
Thực ra thì cũng xấp xỉ thế thật, Pamela Mountbatten lúc bấy giờ đang đọc bức điện hồi âm của vị hôn phu. Dù nàng không rõ dạo này Alan Wilson đang bận rộn những gì, nhưng qua từng câu từng chữ vẫn cảm nhận được sự coi trọng của hắn:
- Vậy thưa Nữ hoàng quặng sắt đáng kính, đằng ấy đã tìm ra rồi thì nếu thấy thời điểm thích hợp cứ việc công bố đi, nhưng anh vẫn khuyên nên khiêm tốn một chút về trữ lượng, đồng thời phải chuẩn bị sẵn sàng để húp trọn phần bánh lớn nhất, chớ để rước kẻ nhòm ngó là người Mỹ vào. Còn về tên gọi, nếu Thái tử không phiền, đặt là mỏ sắt Elizabeth thì sẽ mang ý nghĩa biểu tượng hơn, vừa vặn lúc này Thái tử vẫn đang công thăm viếng Australia, coi như đây là chút vận may mà Thái tử mang lại vậy.
Nhận được lời chúc mừng từ vị hôn phu, gương mặt Pamela Mountbatten tràn ngập nụ cười rạng rỡ. Nàng cất kỹ bức điện tín, sải bước thẳng ra khỏi cửa phòng để chuẩn bị bàn bạc với Thái tử phi Elizabeth xem có nên công bố tin tức này hay không, và nếu công bố thì dùng phương thức nào mới là thỏa đáng nhất.
Công ty thăm dò do một tay nàng lập ra, nói đã lang thang khắp chốn hoang vu trên đất Australia suốt một năm ròng thì quả thực áp lực chẳng nhỏ chút nào, phải biết rằng chỉ riêng số công tước mà nàng đang thiếu nợ cũng đã lên tới con số hai mươi.
Cho đến tận hôm nay, cuối cùng cũng tìm ra mỏ sắt mà vị hôn phu của nàng từng một mực khẳng định là có thật, điều này khiến Pamela Mountbatten phấn khích đến độ không kìm n chế nổi.
- Mỏ sắt á? - Thái tử phi Elizabeth ngẩn người kinh ngạc, tin tức này quả thực vượt ngoài dự tính của nàng. Dù mỏ sắt vốn là loại tài nguyên khoáng sản phổ biến nhất thế giới, nhưng ngặt một nỗi Australia từ trước đến nay chưa từng được nhìn nhận là một vùng đất có tồn tại mỏ sắt.
Đối với việc Pamela Mountbatten cứ đâm đầu vào cái lục địa hoang vu cằn cỗi này để tìm kiếm mỏ sắt bằng được, Thái tử phi Elizabeth tất nhiên chẳng tiện quở trách gì, nhưng bản thân nàng cũng chẳng ôm mấy hy vọng, ai ngờ đâu đến ngày hôm nay lại thực sự nhận được tin báo có mỏ sắt.
- Thái tử, đương nhiên là thật rồi, Alan bảo em đến xin ý kiến của chị đấy. - Pamela Mountbatten hớ hở lên tiếng, cái tên của vị hôn phu vừa được thốt ra liền khiến cô nàng não tình yêu đang đứng chung phòng phải khẽ nhíu mày.