Qua điện báo liên lạc với lãnh sự quán Boston, Alan Wilson đang soạn báo cáo phân tích gửi về Luân Đôn, về việc Truman tái đắc cử.
Xét về chuyện thầy bói sau khi việc đã qua rồi mới nói đúng, Alan Wilson hoàn toàn có thể dựa vào kết quả cuối cùng mà lặp lại luận điệu của mình, nghe có vẻ có lý dù thực ra chỉ là nói lại cho xuôi. Huống hồ lần trước hắn sang Mỹ, đã từng báo về bằng điện tín rằng Truman quyết không chịu thua dễ dàng như vậy.
Đảng Dân chủ thời này có hai đặc điểm. Thứ nhất, vì chính sách Tân Chính của Roosevelt mà đối thủ cho rằng đảng này quan hệ quá gần với Liên Xô. Thứ hai là chuyện để lại từ lịch sử, ấy là cuộc Nội chiến Nam Bắc, khi Đảng Dân chủ chính là đảng từng ủng hộ chế độ nô lệ.
Nhưng lần này vì tỷ lệ ủng hộ Truman quá thấp, nên trong Đảng Dân chủ xuất hiện hai nhóm cử tri, mỗi nhóm đưa ra một ứng cử viên riêng để tranh cử, vô tình lại làm nhạt đi hai màu sắc thân Liên Xô và phân biệt chủng tộc vốn gắn với đảng này, khiến Đảng Cộng hòa mất đi hai cái cớ để tấn công.
"Cuộc bầu cử lần này có thể coi là cuộc bầu cử quan trọng nhất từ sau chiến tranh, mang ý nghĩa quyết định. Chúng ta có thể khẳng định rằng, Đảng Cộng hòa vốn mạnh suốt từ sau Nội chiến Nam Bắc, giờ đã trở thành chuyện của lịch sử. Hai đảng hiện đang ở cùng một mức. Rất có thể Đảng Cộng hòa sẽ phải thay đổi tư duy, định hình lại chính trường nước Mỹ."
Ở cuối bức điện, Alan Wilson nói rõ, trách nhiệm Toàn quyền Newfoundland của hắn thực chất đã hoàn tất. Sau khi xử lý xong mọi việc ở Newfoundland, hắn sẽ trở lại thực hiện phần việc khác, chính là công việc ngoại giao mà hắn vẫn kiêm nhiệm từ lúc nhận chức.
Bản báo cáo này cũng gây ra bàn tán trong Nội các. Thủ tướng Attlee đã từng đọc bức điện nói Truman không chịu thua, và thực tế hiện nay, Anh dĩ nhiên cũng quan tâm đến cuộc bầu cử Mỹ.
Xét cho cùng, trong số các ứng viên chính, dù là Dewey của Đảng Cộng hòa hay Wallace của Đảng Cấp tiến, cả hai đều phản đối Kế hoạch Marshall, còn tình hình bầu cử của Đảng Dân chủ lại có vẻ rất tệ.
Chỉ là, sự quan tâm của Attlee rõ ràng không bằng Tưởng Giới Thạch sốt sắng. Lấy tiền của người Mỹ làm việc cho người Mỹ, đó mới thực sự là cách thắng từ xa ngàn dặm.
- Thưa Thủ tướng kính mến, đây là sắc lệnh hành chính do Alan ký, về phương án khu vực cấm đánh bắt năm hải lý ở ngư trường Newfoundland. Theo tình hình hiện tại, sắc lệnh này chắc chắn sẽ được thông qua ngay khi Nghị viện họp lại, tầng lớp công dân Newfoundland có vẻ rất mong đợi điều này.
Norman Brook cầm một bản sắc lệnh hành chính, đặt trước mặt Thủ tướng Attlee, đồng thời nói tiếp:
- Alan nói rằng hắn đã xử lý xong toàn bộ việc ở Newfoundland, lập ra ba doanh nghiệp tập thể làm trụ cột phát triển kinh tế cho Newfoundland, lợi dụng hoàn cảnh và vị thế đặc biệt của Newfoundland mà đặt ra một chính sách kiểu ngoại giao tam giác. Từ khi nhận chức đến giờ, hắn đã xóa sạch khoản thiếu hụt tài chính của Newfoundland, giờ có thể vinh dự rời nhiệm được rồi.
- Hơn mười triệu đô la nợ! Thủ tướng Attlee không nhịn được mà thốt lên cảm thán. Tuy số đó không thể so với khoản nợ của chính nước Anh, nhưng cũng đủ thấy viên Toàn quyền Alan Wilson này thành công đến mức nào.
Nếu đem so sánh, chỉ riêng khoản vay một tỷ hai trăm triệu đô la mà Canada vay từ khi Attlee lên nắm quyền, tính theo đầu người thì đã gấp hơn hai lần số nợ bình quân đầu người của công dân Newfoundland. Thế mà viên Toàn quyền này chưa đầy một năm đã xóa sạch nợ của Newfoundland, quả là lợi hại.
Các nước châu Âu đều đang tái thiết, điều đó có nghĩa từ nay về sau, việc xuất khẩu gỗ của Newfoundland sẽ toàn là lãi thuần.
Trong lòng Thủ tướng Attlee thật muốn nói một câu, ghen tị! Ghen tị thật sự. Nước Anh hiện giờ chỉ mới trả xong khoản nợ ngắn hạn, dĩ nhiên so với khoản nợ khổng lồ ba tỷ bảy trăm triệu bảng Anh lúc hắn mới lên nắm quyền, tình hình hiện tại đã khá hơn nhiều.
Attlee định đến ngày đầu năm 1949, hai tháng sau, sẽ tuyên bố chấm dứt chế độ phân phối theo tiêu chuẩn.
- Norman, thật ra Alan hoàn toàn có thể làm đến hết nhiệm kỳ ở Newfoundland, việc ngoại giao còn có đại sứ ở Mỹ và đại sứ tại Liên hợp quốc chia sẻ gánh nặng mà.
- Hắn cảm thấy cuộc sống ở Newfoundland quá tẻ nhạt! Norman Brook nhún vai, tỏ vẻ bất lực. Dân số Newfoundland thực sự hơi ít, còn ít hơn cả dân số Úc. Hơn nữa thời tiết ở đó lạnh lẽo, bản thân hắn cũng không muốn ở lại đó nữa, muốn sang Boston thử vận may.
- Được rồi, sắc lệnh khu cấm đánh bắt năm hải lý này, thông qua hay không là việc của nghị viện địa phương tự quyết. Attlee trầm ngâm một lúc rồi nói. Lãnh thổ của Hoàng gia tự trị, về nguyên tắc Luân Đôn không can thiệp.
Lúc này Alan Wilson đã chuẩn bị xách túi lên đường, đây không còn là điều gì bí mật nữa. Nhờ công tích từ lúc nhận chức đến nay, Phủ Tổng đốc vẫn có rất nhiều người đến thăm hỏi, chỉ có điều từ sau khi cuộc trưng cầu dân ý kết thúc, Smallwood lại chẳng thấy tăm hơi đâu.
Theo tin đồn ngoài lề, Smallwood đang chuẩn bị di cư sang Canada. Alan Wilson không biết tin này thật hay giả, nếu là thật thì việc này quá thiếu suy nghĩ. Smallwood nếu thật sự di cư, chỉ càng khiến công dân Newfoundland tin rằng Smallwood đúng là con ngựa gỗ thành Troy mà Canada cài vào.
Từ trong lòng càng thêm ác cảm với hành động của Canada, điều này không phải là chuyện tốt cho quan hệ với Canada về sau.
- Thưa các vị quý ông, cảm ơn các vị đã đến giữ chân tôi, nhưng tôi thực sự còn công việc khác. Làm Toàn quyền chỉ là việc kiêm nhiệm, bản thân tôi vẫn là lãnh sự tại Boston, chỉ vì công việc ở Newfoundland quan trọng nên mới cứ lưu lại đây. Hiện giờ tình hình Newfoundland đã đi vào đúng hướng, sau khi Nghị viện họp lại thì bản thân tôi cũng chẳng còn gì phải bận tâm nữa.
Nói đến đây Alan Wilson lấy ra một bức điện tín, nói:
- Về chủ trương khu cấm đánh bắt năm hải lý của Newfoundland, Luân Đôn đã nói rõ sẽ không can thiệp, chỉ cần chờ Nghị viện họp lại thông qua là được.
- Gấp gáp như vậy sao? Thưa Toàn quyền Alan, thật ra tuy ngài nhận chức chưa lâu, nhưng rất được công dân yêu mến, sao lại vội vàng rời đi như vậy. Một ủy viên trong số đó bày tỏ lòng tiếc nuối.
- Đây không phải công lao của tôi, mà là nhờ hệ thống thuộc địa rộng lớn của Đế quốc Anh đã phát huy tác dụng tối ưu hóa, hợp nhất nguồn lực. Newfoundland thiếu nhân lực để khai thác tài nguyên, thì vừa hay nửa vòng địa cầu bên kia, chúng ta có nguồn lao động đáng tin cậy để làm việc này. Vấn đề lớn nhất nằm ở chỗ, trong lòng chúng ta đều hiểu, các dân tộc khác văn minh muốn cùng làm việc với nhau không hề đơn giản. May mà biện pháp giám sát đến nơi đến chốn, cùng với việc trao đổi ôn hòa, mới không xảy ra chuyện gì đáng tiếc.
Alan Wilson nói đến đây nhấn mạnh thêm:
- Về vấn đề lương bổng, tôi tin các vị ủy viên, hay các vị nghị viên, sẽ không để tôi phải bận tâm.
- Dĩ nhiên là không, chúng tôi cũng hiểu rõ điều này có lợi cho Newfoundland đến mức nào. Các ủy viên có mặt đều gật đầu lia lịa, tỏ ý tuyệt đối không bao giờ làm chuyện khất lương.
- Vậy thì tốt, Newfoundland đúng là một nơi tốt đẹp. Trong tương lai, công dân nơi này sẽ trở thành mục tiêu khiến cả thế giới ganh tị, tôi tin chắc điều đó. Alan Wilson nói với vẻ hài lòng ra mặt.
Hắn đã đặt sẵn ngày lên đường. Thời gian còn lại, chỉ là ngồi bàn chuyện chính sự cùng tầng lớp tinh hoa bản địa.
Thật ra lãnh thổ của Hoàng gia có địa vị hiến pháp đặc biệt, có hệ thống tư pháp và thuế riêng, còn nước Anh chỉ chịu trách nhiệm về ngoại giao và quốc phòng cho các lãnh thổ Hoàng gia này. Lãnh thổ Hoàng gia của nước Anh về sau chỉ còn lại ba đảo nhỏ ở eo biển Manche, đâu có nơi nào lớn như Newfoundland làm lãnh thổ Hoàng gia?
Về việc tranh thủ địa vị cho lãnh thổ Hoàng gia, Alan Wilson nói đừng nên vội vàng, tiện thể lại lôi Smallwood ra mà đào mộ chôn vùi thêm lần nữa, bảo rằng con người một khi quá vội sẽ làm ra những chuyện thiếu sáng suốt. Ông Smallwood chính là vì quá vội mà đưa ra lựa chọn bồng bột, đây là điều nên lấy làm bài học.
- Biết đâu Thượng viện trong tương lai, sẽ có một chỗ ngồi cho các vị. Alan Wilson chống tay lên cằm, nói nửa đùa nửa thật, - Hạ viện thì khó mà chen vào được, các đảng chính trị rất không muốn thấy ghế của mình bị giảm đi.
- Ồ, thật sao? Nhiều ủy viên vẻ mặt mừng rỡ. Thượng viện đúng là nơi của quý tộc, nhưng họ cũng không phải là nghị viên Hạ viện Anh, với cái mồ chôn sự nghiệp chính trị ấy cũng chẳng hề ghét bỏ.
- Mọi thứ đều có thể tranh thủ được, đây cũng là truyền thống của nước Anh chúng ta, phải không? Alan Wilson nói nước đôi, không khẳng định cũng không phủ nhận.
Ngày năm tháng Mười một, ba ngày sau khi có kết quả trưng cầu dân ý Newfoundland, hai ngày sau khi có kết quả bầu cử tổng thống Mỹ, Alan Wilson sắp xếp hành lý, giống như lúc đến, vác túi trên lưng như một người công nhân sắp vào thành, một lần nữa bước lên con đường trở về.
Trước cổng Phủ Tổng đốc đã đứng chật người. Có người đọc bản tuyên ngôn của Ủy ban Newfoundland, mời Alan Wilson ký tên:
- Ủy ban Newfoundland trao cho ông Alan Wilson danh hiệu công dân danh dự của Newfoundland. Newfoundland là nhà của ngài, hoan nghênh vị Toàn quyền của chúng ta thường xuyên trở về thăm.
- Xin cảm ơn, những công dân vinh quang của Newfoundland, vì đã trao cho tôi vinh dự này. Alan Wilson vác túi trên vai, một tay giơ cao lên, nắm thành quyền, hướng về những công dân ra tiễn mà tỏ lòng cảm tạ.
- Ký đi, ký đi! Trên đường phố St. John's, không ít công dân vẫy cờ hô vang, mong Alan Wilson ký bản sắc lệnh hành chính cuối cùng.
- Được, hôm nay thì lạm dụng quyền lực vì việc riêng một lần. Alan Wilson cười ha hả, cầm lấy bản tuyên ngôn, lấy bút ra ký vào sắc lệnh hành chính có liên quan đến chính bản thân hắn, sau đó lớn tiếng nói:
- Có được cơ hội làm lợi cho xã hội tại Newfoundland, bản thân tôi vô cùng vinh hạnh. Thưa các công dân kính mến, xin tạm biệt...
- Tạm biệt, Toàn quyền! Hai bên đường, vô vàn người vẫy tay không ngớt, tiễn biệt viên Toàn quyền nhận chức chưa đầy một năm này. Alan Wilson không ngừng vẫy tay đáp lại, cho đến khi đến bến cảng lên tàu.
- Trên tàu chúng ta có phải vừa lên một nhân vật lớn không? Trên con tàu Anh ấy, vài thủy thủ xì xào với nhau, nhìn cảnh tượng người kéo dài từ bến cảng đến tận khu thành mà há hốc mồm.
- Nghe nói là Toàn quyền Newfoundland, một viên quan như vậy mà được yêu mến thế này? Một thủy thủ trong số đó tặc lưỡi lạ lùng, nhìn Alan Wilson vác túi lên tàu, trong mắt đầy vẻ không tin được.
- Có muốn làm một ly không? Alan Wilson thấy đám thủy thủ nhìn mình bằng ánh mắt kỳ lạ như vậy, liền chủ động mở lời mời, nói rằng trong túi mình còn có chút nước vui sướng của loài người.
Con tàu chở hàng nhắm hướng Boston mà tiến tới, Alan Wilson sắp bắt đầu công việc mới, cũng có thể nói là đi từ một thắng lợi này đến một thắng lợi khác.