Những lúc thế này, không gây rắc rối đã là một kiểu giúp đỡ rồi. Việc hắn im lặng trước phần lớn những lời chỉ trích nhằm vào Smallwood, bản thân nó đã là một sự hậu thuẫn không cần phải bàn cãi.
Làm quan một đời, mưu phúc một phương. Mặc cho kết quả trưng cầu dân ý ở Newfoundland hồi sau có ra sao đi nữa, những việc hắn cần làm vẫn phải làm. Tác động đến tiềm thức của người khác đâu nhất thiết phải lớn tiếng hô hào, cứ lẳng lặng làm việc thực tế đôi khi còn hiệu quả hơn, chỉ là độ khó cao hơn việc đứng lên diễn thuyết rất nhiều.
Cứ làm như không biết gì về cuộc khẩu chiến giữa phe độc lập và phe sáp nhập Canada, hắn chính thức thành lập ba cơ quan mới: Liên hợp Lâm nghiệp Newfoundland, Cục Quản lý Ngư nghiệp Newfoundland và Sảnh Công tác Thương mại Newfoundland.
Chỉ nghe tên thôi là đã đủ hiểu, đây là các cơ quan tương ứng với lâm nghiệp, ngư nghiệp và thiên đường trốn thuế. Tại tòa nhà nghị viện Newfoundland, hắn chẳng hề đả động gì đến chuyện trưng cầu dân ý. Ít nhất là trước khi ba cơ quan này đi vào hoạt động, hắn sẽ không nhắc tới.
Là một quan chức luôn giữ lập điểm đồng điệu với Thủ tướng, hắn mặt dày vô sảy đem chức năng của ba cơ quan này gắn liền với chính sách ngoại giao ba vòng mà Thủ tướng Attlee vẫn hằng ủng hộ.
Hắn thẳng thừng tuyên bố, đây chính là ba cỗ xe tam mã về mặt kinh tế của Newfoundland, là nền móng cho toàn bộ sự khỏi sắc của nền kinh tế nơi đây. Chẳng có gì phải nghi ngờ khi Sảnh Công tác Thương mại Newfoundland giữ vị trí quan trọng nhất.
- Địa vị độc tôn của Newfoundland sẽ biến nơi này thành đại não của khối Thịnh vượng chung.
Thực ra hắn vốn định nói là văn phòng của khối Thịnh vượng chung, nhưng chợt nhớ ra hình như đó không phải là từ gì hay ho cho lắm.
Hậu thế từng chứng kiến Ấn Độ nhờ có lợi thế dân số nói tiếng Anh mà trở thành điểm đến cho các dịch vụ gia công phần mềm. Từng có một khoảng thời gian, Ấn Độ tự hào vỗ ngực nhận mình là văn phòng của thế giới. Tất nhiên, ai cũng hiểu rằng người ngồi văn phòng bao giờ cũng ít hơn người lao chân tay.
Cân nhắc đến lượng dân số khổng lồ của Ấn Độ, việc gia công phần mềm và dịch vụ tuy có tạo thêm việc làm nhưng so với tổng thể dân số thì chẳng thấm vào đâu, thế là người Ấn cũng dần thôi không nhắc tới nữa.
- Thật ra với quy mô dân số của Newfoundland, chỉ cần làm tốt hai ngành công nghiệp này là đủ để duy trì cuộc sống chất lượng cao rồi. Hơn nữa, không biết các vị ủy viên kính mến có từng nghe qua cơn sốt hoa tulip chưa? Dù đó là một nỗi phiền muộn hạnh phúc đi nữa, chúng ta vẫn phải ghi nhớ rằng một xã hội giữ được phẩm chất cần kiệm mới là một xã hội lành mạnh.
- Chính phủ do Thủ tướng Attlee lãnh đạo muốn kết hợp những điểm ưu việt của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, bảo đảm an sinh cơ bản cho toàn thể công dân, trên nền tảng đó để kiến tạo một xã hội phồn vinh. Thế nên dù việc chặt gỗ rất mệt nhọc, đánh cá rất vất vả, Newfoundland cũng không thể từ bỏ chúng. Bằng không, nếu toàn dân đều lao vào đầu cơ tích trữ, khó mà bảo đảm cơn sốt hoa tulip sẽ không tái diễn.
Hắn tỏ thái độ vô cùng thành tâm, mà thực ra thì đúng là hắn rất thành tâm. Dù gì đây cũng là vùng đất đầu tiên cho hắn thử tay nghề, không để lại chút di sản có ích nào thì thật có lỗi với quãng thời gian này.
- Công việc của ngài Tổng đốc, tất cả chúng tôi đều thu vào tầm mắt. Những đổi thay trong nửa năm qua, tin rằng mọi công dân Newfoundland đều thấy rõ!
Trước màn biểu diễn đầy tính lừa phơ của hắn, đại đa số thành viên ủy ban Newfoundland lần lượt lên tiếng bày tỏ sự cảm kích. Thực ra trước khi cuộc trưng cầu diễn ra, hắn hoàn toàn không cần phải giải thích với những ủy viên này, chỉ cần đặt bút ký một sắc lệnh hành chính là có thể lập ra ba cơ quan kia. Nhưng hắn đã không làm vậy, vì hắn đâu phải kẻ chuẩn bị vơ vét một mẻ rồi té trước khi rời đi. Ấn Độ thuộc Anh là Ấn Độ thuộc Anh, còn Newfoundland là Newfoundland, hai chuyện này hoàn toàn khác nhau.
Dù hắn không hề dùng lời lẽ để bày tỏ thái độ về kết quả trưng cầu dân ý, nhưng những việc hắn đang làm lúc này đều nhằm củng cố hiện trạng của Newfoundland, giúp đà phát triển hiện tại tiếp tục duy trì.
Khoảng thời gian chờ đợi chìm trong những tiếng cãi vã của các công dân nắm giữ lá phiếu thiêng liêng. Trước những ồn ào ấy, hắn phớt lờ, vẫn giữ cái thói quen cũ: người ở Newfoundland, nhưng tâm trí hướng về toàn thế giới.
Trên bình diện thế giới lúc bấy giờ, có hai đại sự liên quan đến nước Anh: chiến tranh Ấn, Pa và chiến tranh Ả Rập, Israel. Diễn biến cuộc chiến Ấn, Pa đang xoay chiều theo hướng bất lợi cho Pakistan. Quan trọng nhất là Ali Jinnah đã qua đời. Ngay vào thời điểm gay cấn tranh giành Srinagar, quốc phụ của Pakistan đã rời bỏ đất nước do chính tay ông ta dựng nên, còn chiếc ghế tổng đốc tự trị đã được trao lại cho Khawaja Nazimuddin người Bangladesh.
Một sự kiện khác là lửa chiến tranh giữa thế giới Ả Rập và Israel lại bùng cháy. Hai bên tiếp tục giao chiến dữ dội tại Bờ Tây sông Jordan xung quanh vấn đề Israel có nên tồn tại hay không. Lực lượng của cả hai bên đều đã phình to gấp nhiều lần, đẩy sự tàn khốc của chiến tranh lên một tầm cao mới.
Đến nước này thì không còn đáng để bận tâm nhiều nữa. Israel đã chiếm thế thượng phong, đánh tan tác liên quân Iraq, Jordan tại Bờ Tây sông Jordan, lực lượng vốn đông đảo nhất và mang lại mối đe dọa lớn nhất cho họ.
Nhưng ngay sau đó, liên quân Iraq, Jordan lại kéo quân trở lại. Sự đe dọa từ Syria ở phía bắc và Ai Cập ở phía nam vẫn hiện hữu. Dù chiếm được một số vùng đất tranh chấp, Israel vẫn không tài nào xoay chuyển được cục diện chiến tranh.
Israel chiếm thêm nhiều đất đai, giành thêm nhiều chiến thắng, tiêu diệt nhiều tay súng Ả Rập hơn. Thế nhưng, họ đánh mãi mà không thể tiến thêm. Trong hoàn cảnh đó, Đại hội đồng Liên hợp quốc ra lệnh cho hai bên ngừng bắn. Đồng thời, một lực lượng quân đội Mỹ đồn trú trên đất Hy Lạp cùng một bộ phận binh sĩ Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ trực tiếp chuyển mình thành lực lượng gìn giữ hòa bình, dùng thái độ cứng rắn ép hai bên phải ngừng bắn.
- Mỹ không có ý định thay đổi hiện trạng, chỉ cho rằng chiến tranh giữa hai bên đã tạo ra một lượng lớn người tị nạn, dẫn đến thảm họa nhân đạo mà thôi.
Hắn cầm bức điện báo trên tay, đọc bằng giọng điệu âm dương quái khí.
Hắn dường như nhớ ra, vài chục năm sau, dải Gaza đã biến thành một nhà tù lớn, hoàn toàn phải dựa vào sự cứu trợ của thế giới mới có thể duy trì sự sống. Vậy mà khi đó, nước Mỹ lại làm ngơ trước thảm họa nhân đạo rõ mười mươi ấy, sao bây giờ lại tỏ ra quan tâm đến thảm họa nhân đạo đến thế nhỉ?
Ý nghĩa của bản tuyên bố này rất đơn giản: dù nước Mỹ thực sự đang thiên vị, nhưng bề ngoài vẫn không dám đắc tội với người Ả Rập.
Đúng lúc ấy, Túc Dương, người con rể của Newfoundland cũng có mặt để bàn về tiến độ hoàn thành hạn mức khai thác gỗ trong tháng này.
- Đại nhân, người Mỹ lại nói lý lẽ như vậy sao?
- Nói lý lẽ thì chưa hẳn, người Ả Rập không dễ chọc là thật. Vấn đề chủ yếu nằm ở tài nguyên, kỳ thực cũng tương tự như vấn đề của nhà Thanh đã diệt vong bên các cậu.
Hắn trầm ngâm rồi nói tiếp:
- Triều đại khi xưa của các cậu khiến người ta sợ hãi nhất ở chỗ nó là một thể thống nhất với dân số khổng lồ. Không một quốc gia nào ở châu Âu có kinh nghiệm đối phó với một đất nước như vậy.
- Triều đại đó á? Mà cũng đáng để các người để mắt tới sao?
Túc Dương giật mình, có phần không dám tin mà hỏi lại.
- Túc Dương, cậu nên tìm hiểu nhiều hơn về cách chúng ta làm ở khắp nơi trên thế giới. Những cuộc chiến trong quá khứ, ta không muốn phán xét ai đúng ai sai, nhưng những quốc gia gục ngã dưới tay người Anh chúng ta đâu chỉ có mình các cậu. Hơn một trăm năm trước, phần lớn khu vực Bắc Mỹ từng được gọi là Tân Pháp.
Hắn thề là bản thân tuyệt đối không cố ý hạ nhục nước Pháp, nhưng hắn chỉ có thể dùng ví dụ trực quan nhất để giải thích vấn đề này.
Chiến tranh Bảy năm, chỉ tính riêng những vùng đất Tân Pháp ở Bắc Mỹ và Ấn Độ thuộc Pháp cướp được từ tay người Trung Quốc… à nhầm, từ tay người Pháp, gộp lại đã gần bằng cả Trung Quốc rồi.
- Vấn đề của người Ả Rập cũng tương tự. Người Mỹ thừa biết sức mạnh của người Ả Rập hiện giờ không mạnh, nhưng dù không mạnh thì cũng không dám đắc tội với tộc người này. Khi số lượng đạt đến một mức độ nhất định, nó sẽ chuyển hóa thành sức răn đe. Dân số nước các cậu khi xưa từng khiến các đế quốc châu Âu phải e dè, cho rằng không tài nào xoay sở nổi. Bất luận là chúng ta hay người Pháp, cũng chỉ dám mưu tính ở những vùng rìa. Những thuộc tính dân số tương tự không phải nước Anh không có, ví dụ như Ấn Độ thuộc Anh. Chỉ tiếc là hoàng quyền nhà Thanh quá vững chắc, chúng ta không tìm được đồng minh nào kiểu như Hyderabad để dựa hơi, nên mãi chẳng tìm được chỗ để cắn miếng nào.
Vấn đề này hắn không muốn bàn sâu. Nước này khác nước nọ, văn minh khác văn minh, lịch sử Trung Quốc sẽ không bao giờ xuất hiện kiểu bành trướng theo mô hình thuộc địa, nhưng châu Âu thì làm được.
Mỗi nền văn minh có một đặc điểm riêng. Nếu đổi lại là bối cảnh của Trung Quốc, mười ba bang Bắc Mỹ còn muốn độc lập á? Trừ phi đám kẻ phản loạn đó muốn phản công ngược lại bản thổ mà lại thành công. Bằng không, nếu đổi lại là Trung Quốc, đặc biệt là triều Thanh, thì chẳng qua cũng chỉ là một màn tái diễn của chiến dịch Truân Cát mà thôi.
Châu Âu không phải Trung Quốc, đặc điểm của hai nền văn minh không giống nhau. Vấn đề này hắn không muốn bàn thêm.
Hãy nói chút chuyện gì nhẹ nhàng đi, chẳng hạn như những phu phen người Hoa này sau khi trở về Mã Lai thì có dự tính gì không.
- Đại nhân, hình như trời đổ tuyết rồi.
Hai người đang trò chuyện, Túc Dương bỗng chỉ tay ra ngoài cửa sổ lên tiếng.
Hắn thong thả đứng dậy, nét mặt vô cùng kỳ quái. Xem ra nể mặt Thượng đế thì phải cho ngài ấy một chút thể diện rồi. Nên mang theo thứ gì nhỉ? Whisky?
Trận tuyết này đến đúng lúc thật. Thời gian trưng cầu ngày càng đến gần, tuyết ở St. John's đã ngớt, nhưng tình hình ở các khu định cư khác thì không đơn giản như vậy.
Ngày mùng một tháng mười một, chiến tranh Ả Rập, Israel đã bị lực lượng gìn giữ hòa bình ép phải dừng lại. Các quốc gia Ả Rập lần lượt phản đối. Quân đội Ấn Độ đã tiến vào thủ phủ Kashmir. Trong lúc Pakistan vẫn đang đau buồn vì quốc phụ qua đời, cuộc trưng cầu định đoạt tương lai của Newfoundland chính thức bắt đầu.
Kết quả trưng cầu được tính theo đa số phiếu đơn thuần, nghĩa là phương án nào nhận được hơn năm mươi phần trăm sự ủng hộ từ cử tri thì phương án đó sẽ tự động trở thành kết quả cuối cùng.
Nếu không có phương án nào trong ba phương án đạt đủ năm mươi phần trăm, vòng trưng cầu thứ hai sẽ diễn ra bằng cách loại bỏ phương án ít phiếu nhất ở vòng đầu, giữ lại hai phương án dẫn đầu để tiếp tục.
Cuộc trưng cầu này liên quan đến toàn thể công dân Newfoundland, tính cả vùng Labrador thì có tổng cộng bảy mươi bảy điểm bỏ phiếu. Các địa điểm này đều do lực lượng Ustaše dưới sự chỉ huy của Savijević canh gác.
Dù chưa chắc đã giúp mọi công dân đều tìm được đường đi, nhưng điều kiện khách quan chỉ có vậy, không thể đòi hỏi quá nhiều.
Tại St. John's, các ủy viên của hội đồng Newfoundland đồng loạt xuất hiện, kêu gọi những người công dân vinh quang của Newfoundland hãy ủng hộ chủ trương của mình và sử dụng quyền lực trong tay thật thận trọng.
- Xì…
Đứng bên cửa sổ, hắn nhả ra một làn khói trắng rồi bất giác ho khan vài tiếng. Điếu thuốc hôm nay sao mà khé cổ thế không biết.
Từng tốp người bước ra khỏi nhà để hướng về các điểm bỏ phiếu. Smallwood cũng không ngoại lệ. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi ấy, ông ta đã hứng chịu không dưới chục câu chửi rủa, trong khi các điểm bỏ phiếu cho phương án sáp nhập Canada thì lạnh ngắt chẳng có bóng người.
Hắn hoàn toàn làm vậy vì tính hiệu quả chứ tuyệt đối không phải thứ đạo lý trói buộc gì. Dạo này trời tuyết lạnh ngắt, sớm có kết quả là điều tốt cho tất cả mọi người, thế nên hắn mới dẹp bỏ hình thức bỏ phiếu kín.