- Tôi nhất định sẽ cố gắng hết sức!
Alan Wilson hiểu được ý nghĩ của Norman Brooke, nên lặp lại câu nói vừa rồi một lần nữa.
Dù vậy, trong lòng hắn vẫn không khỏi có cảm giác khó chịu. Hắn có một bản năng, khiến hắn không xét hành động đúng sai theo nguyên tắc, mà xét theo thành bại. Bản năng ấy một phần là trời sinh, một phần là kết quả của nhiều năm xử lý việc đời, quan sát sự vật, giống như vô số người cùng tầng lớp với hắn.
Trước khi rời đi, Alan Wilson đã dẫn đoàn đại biểu Newfoundland đến Luân Đôn, cho họ nếm trải cái phồn hoa đến mức say sưa của trái tim đế quốc, cũng coi như một bữa tiệc mừng cho những ngày cùng nhau làm việc.
Trên đường phố Luân Đôn, đèn đường mới thắp lên càng lúc càng sáng, luồng sáng gắt gao chiếu lên mặt người qua lại, nhuộm cả thành một màu xám trắng. Cao trên đầu, từng đám mây trắng lớn lướt nhanh, nhẹ nhàng qua nền trời tím sẫm.
Khách sạn nơi các công chức Phủ Thủ tướng tụ họp, những người mặc dạ phục đã cởi phanh áo khoác, bước chân nhanh nhẹn lên bậc thang trước cửa khách sạn. Người lao động thì lững thững trên đường. Còn những người phụ nữ, lúc này trong đêm trông đặc biệt cô độc, từng người từng người nối nhau đi về phía đông, bước đi khoan thai, dáng vẻ mang đầy mong ngóng, mơ về một chầu rượu ngon, một bữa tối thịnh soạn, hoặc đôi khi chỉ mơ về một khoảnh khắc được hôn ai đó vì tình yêu.
Mỗi người, không ai là ngoại lệ, đều buông bỏ phần nào cái tầng lớp, cái tín điều, cái thời thượng của riêng mình. Có người đội lệch mũ, có người bước đi vội vã, có người cười đùa, có người lặng thinh. Nhưng tất cả, dưới vòm trời đang trùm xuống một thứ nhiệt tình chung, đều hiện ra như những kẻ cùng loại với nhau.
Qua đêm đó, sáng hôm sau Alan Wilson trong trạng thái còn mơ hồ đã hạ cánh xuống căn cứ quân sự Newfoundland.
Thành thật mà nói, hắn vẫn còn trong trạng thái dư men chưa tỉnh rượu, ngáp liên tục, cho đến khi bị gió lạnh thổi cho tỉnh hẳn.
- Tôi hiểu Newfoundland vì vị trí địa lý nên không ấm áp gì, nhưng miền bắc thế này thì lạnh quá rồi.
Miền nam và miền bắc đảo Newfoundland hoàn toàn là hai thế giới khác nhau. Cùng một thời điểm trong năm, miền nam như thể đang ở Paris, còn miền bắc thì như đang ở Siberia. Nói thế có phần quá lời, nhưng đại khái ý là như vậy.
Điều may là, nếu ngày trưng cầu dân ý gặp vận tốt, có khi khiến không ít công dân ủng hộ sáp nhập Canada không đi bầu được.
Nhưng nhìn vào dân ý hiện giờ, có lẽ chẳng cần dùng đến thủ đoạn ngoài lề như vậy. Dù sao hắn đã làm Toàn quyền được hơn nửa năm, ít nhiều cũng có tác dụng, dù tệ nhất cũng không thể tệ hơn kết quả trong lịch sử. Có một kết quả tệ như thế trong lịch sử làm nền, hắn cảm thấy bất kể thay đổi gì, cũng có thể quy về việc tình hình đang chuyển biến theo hướng tốt hơn.
Thực ra, xét từ góc độ của các đế quốc thực dân, nếu việc này thành công, sẽ đem lại rất nhiều niềm tin cho các nước thực dân châu Âu khác, giúp họ ứng phó linh hoạt hơn với làn sóng độc lập đang dâng lên ở các vùng thuộc địa.
Nước khác thì Alan Wilson không dám chắc, nhưng Pháp và Bồ Đào Nha chắc chắn sẽ tìm cách học theo. Đặc biệt là Bồ Đào Nha. Nói thật, việc De Gaulle lên nắm quyền, là nhờ được quân đội Pháp hết lòng ủng hộ.
Lý do quan trọng khiến quân đội Pháp đẩy De Gaulle lên nắm quyền, là vì họ đã chán ngấy cảnh chính trị Pháp rối loạn. Ủng hộ De Gaulle cầm quyền, thực chất là muốn biến nước Pháp thành một thứ gần giống chính phủ quân sự. Rất nhiều tướng lĩnh quân đội mong De Gaulle đóng vai trò như Napoleon, tiếp tục ủng hộ cuộc chiến của quân đội tại Algérie.
Tất nhiên, rốt cuộc De Gaulle không tiếp tục sa lầy ở Algérie. Alan Wilson cho rằng, nếu Bồ Đào Nha mà có được quốc lực của Pháp, hoặc ngược lại, Pháp mà có được một người cầm quyền như Salazar, thì gần như đã có đủ điều kiện để tiếp tục đàn áp.
De Gaulle rốt cuộc không trở thành Napoleon của thời đại này, nhưng trong xã hội hiện đại, mong một Napoleon tái xuất vốn đã là một ước vọng xa vời. Tuy là người Anh, Alan Wilson vẫn cho rằng De Gaulle đã là chính khách có năng lực nhất của châu Âu trong thời đại này.
Công dân Newfoundland sẽ không bao giờ biết, kết quả cuộc trưng cầu dân ý của Newfoundland sẽ gây ảnh hưởng sâu xa đến thế nào cho tương lai.
Alan Wilson cũng đã bỏ ra không ít công sức. Để tiết kiệm thời gian, hắn đã mấy lần phải đi máy bay vì việc Newfoundland. Một Toàn quyền thích làm việc chắc chân trên đất mà lại đi máy bay thế này, còn có luật trời nào không?
Hôm sau, Alan Wilson cùng đoàn đại biểu Newfoundland đi theo sang Luân Đôn đã trở về St. John's.
Về đến Phủ Tổng đốc, Alan Wilson lập tức cho gọi Savyevich và Boris đến, hỏi xem trong thời gian hắn vắng mặt, cục diện Newfoundland có yên ổn không.
- Thưa Tổng đốc, gần đây ông Smallwood phải chịu không ít lời công kích cay độc. - Boris nói, trong lòng tuy mừng rơn nhưng vẫn không để lộ ra ngoài.
- Ồ! - Alan Wilson cảm thán một tiếng không rõ ý tứ, giọng nhàn nhạt. - Ông Smallwood không nên bị đối xử như vậy. Tuy đây đều là hành động tự phát của các công dân, nhưng với một ông già đã qua thời phong độ, như vậy có phải là quá đáng một chút không.
Thực ra còn có thể quá đáng hơn nữa. Alan Wilson đang định trong buổi phát thanh sắp tới, sẽ nhấn mạnh rằng không nên chỉ trích hành vi cá nhân của Joseph Roberts Smallwood. Dù với Smallwood, để chuyện này trôi qua êm thấm chính là điều tốt nhất, nhưng Alan Wilson tuyệt đối không thể để chuyện này trôi qua như vậy. Hắn tin rằng sự thật càng bàn càng sáng tỏ.
Còn về phần Savyevich, ông ta cho biết khu khai thác gỗ vẫn như thường, không có gì bất ổn.
- Mấy vạn người mà nghe lời đến vậy, thật ra tôi cũng khá bất ngờ.
- Tôi nói một cách khách quan, không phải vì nịnh nọt mà khoa trương, người Hoa về mặt tôn trọng quyền uy và tính kỷ luật, trên toàn thế giới đều đứng hàng đầu. Hơn nữa rất nhiều công nhân người Hoa, trước kia cũng từng là quân nhân như các anh, chuyện cấm là làm được ngay. - Alan Wilson thở phào nhẹ nhõm. Với bất kỳ xã hội đã định hình nào, dân số nhập cư từ bên ngoài luôn là một điểm nhạy cảm.
Lúc nào cũng nhắc đến điều này nghe như làm quá, có vẻ không đủ rộng lượng, nhưng nếu cứ im lặng mặc nhiên, đến ngày thật sự xảy ra chuyện, thì thường chẳng phải chuyện nhỏ.
Còn với Alan Wilson lúc này, hắn chỉ mong Newfoundland mọi việc yên ổn, trước hết đưa kết quả ra, mọi thứ đã an bài xong xuôi, về sau có xảy ra chuyện gì hắn cũng có thể xử lý một cách thoải mái, dư dả hơn.
Ấn Độ và Pakistan vẫn còn đang giao tranh ác liệt, bên nào cũng tuyên bố mình vẫn ổn, nhưng thực chất đã kiệt sức cả rồi. Còn về Israel và các nước Ả Rập, thời hạn đình chiến giữa hai bên cũng sắp kết thúc.
Hai việc này tuy xét trên phạm vi toàn thế giới cũng được coi là đại sự, nhưng có liên quan gì đến Alan Wilson đâu. Trong mắt hắn lúc này, việc lớn nhất chính là cuộc trưng cầu dân ý ở Newfoundland, mọi thứ khác đều là việc nhỏ.
Không phải chỉ riêng hắn nghĩ vậy. Ba chiến dịch lớn đã bắt đầu rồi, Truman và Dewey còn có thời gian rảnh mà lo đến chuyện đó không?
Một Toàn quyền như hắn tất nhiên không thể so sánh với các ứng viên Tổng thống Mỹ, nhưng đạo lý thì là một.
Buổi tối, Alan Wilson vừa trở về St. John's, giọng nói của hắn lại một lần nữa xuất hiện trên sóng phát thanh, trình bày những thu hoạch từ chuyến đi Luân Đôn lần này, cùng ba phương án đã được Thủ tướng Attlee phê chuẩn.
Ba phương án không có phương án tự trị lãnh, vì vậy Alan Wilson đã dành một thời gian dài để giải thích, nhấn mạnh phương án lãnh địa hoàng gia và phương án tự trị lãnh về bản chất không khác gì nhau, vẫn là công nhận quyền tự trị của Newfoundland, chỉ là xem xét vấn đề Newfoundland một cách toàn diện hơn.
- Thực ra với dân số của Newfoundland, chẳng khác nào đang ngồi trên một núi vàng, nhưng lại không có khả năng bảo vệ núi vàng đó. Luân Đôn đã xem xét đến điểm yếu về dân số của Newfoundland, không đủ sức bảo vệ ngư trường của chính mình. Vì vậy mới đề xuất phương án lãnh địa hoàng gia, như vậy có thể mượn lực lượng của Hải quân Hoàng gia để bảo vệ ngư trường cho Newfoundland.
Dù đây hoàn toàn là lời nói dối, nhưng đa số người trong một xã hội vốn không thể hiểu được những thứ quá sâu xa. Alan Wilson dùng lối nói mập mờ sự thật để trình bày việc này, kỳ thực cũng là vì nghĩ cho lợi ích của công dân Newfoundland.
Nói đơn giản, tự trị chính là lãnh địa hoàng gia, lãnh địa hoàng gia chính là tự trị, chỉ cần để công dân Newfoundland nhận ra đây là lựa chọn tốt nhất cho Newfoundland là được.
Sau đó, nhân cơ hội nói đến phương án sáp nhập Canada, Alan Wilson nhắc lại những lời công kích gần đây mà Smallwood phải chịu, đem những lời lẽ "bán nước" đang dần lắng xuống, một lần nữa thông qua sóng phát thanh truyền đi rộng rãi.
Dù trong buổi phát thanh, Alan Wilson nhiều lần nhấn mạnh rằng đề xuất của Smallwood không nên là lý do để ông ta bị công kích, nhưng mục đích thực sự là để công dân Newfoundland không quên con người này.
- Còn về phương án thuộc địa cuối cùng, nói thật tôi cũng không hiểu vì sao phương án này lại được giữ lại. Theo tôi thấy, việc giữ lại phương án thuộc địa, tác dụng lớn nhất chỉ là để phương án được giữ lại trông có vẻ dân chủ hơn, làm nhạt đi phần nào sự thù địch và đối lập mà hai phương án trưng cầu dân ý kia có thể gây ra. Ngoài ra không còn cách giải thích nào khác. - Giọng nói của Alan Wilson, qua lần phát thanh này, truyền đến từng nhà từng nhà. Cuối cùng, hắn ấn định ngày trưng cầu dân ý. - Thời gian không nên kéo dài quá lâu, dù sao chiến tranh thế giới đã kết thúc được ba năm rồi. Chúng ta sẽ định vào ngày mùng một tháng sau, tổ chức cuộc trưng cầu dân ý quyết định số phận tương lai của Newfoundland.
- Thưa các công dân Newfoundland kính mến, tương lai nằm trong tay chính các bạn, nhất định phải suy nghĩ thật kỹ về quyền lực quý giá đang nắm trong tay mình.
Phát thanh kết thúc, Alan Wilson tắt máy, đứng dậy vươn vai một cái, trong lòng đã có quyết định, ngày mai sẽ đến thăm nhà thờ Anh giáo một chuyến.
Giờ cách ngày trưng cầu dân ý còn nửa tháng. Nếu Chúa trời có nể mặt, thì với tư cách Toàn quyền Newfoundland, Alan Wilson có một thỉnh cầu nhỏ, hắn mong trong nửa tháng tới, sẽ có một trận tuyết rơi đủ dày.
Điều này tuyệt nhiên không có tư tâm gì, hắn chỉ là nhớ đến câu "tuyết lành báo hiệu năm được mùa", mong Newfoundland ngày càng tốt đẹp hơn mà thôi. Tuy tuyết rơi càng lớn, thì với các khu định cư ngoài St. John's lại càng bất lợi.
Ngày trưng cầu dân ý đã được công bố chính thức, những người ủng hộ độc lập tự chủ và những người ủng hộ sáp nhập Canada, giờ có thể bày trận ra mà tranh luận với nhau. Việc này căn bản không thể ngăn cản được, Alan Wilson đành nhường luôn sóng phát thanh, để những người ủng hộ của hai phe tự mình lên sóng trình bày lý lẽ của mình.
Tất nhiên, một vài người ủng hộ phương án sáp nhập Canada, ăn nói có phần kém cỏi, lúng túng vụng về, điều này tuyệt nhiên không liên quan gì đến Alan Wilson cả, có lẽ là lần đầu lên sóng nên có chút hồi hộp mà thôi.
Người với người vốn khác nhau. Còn những người ủng hộ trở thành lãnh địa hoàng gia, sao lại ăn nói lưu loát rõ ràng đến vậy?