- Mấy phương án này nhiều quá, mà tự trị lãnh và vương thất lãnh địa, chẳng phải là giống nhau sao?
Attlee cầm tờ phản bác do Norman Brooke đưa qua, lại cầm luôn tờ ý kiến đồng thuận của Bộ trưởng Thuộc địa đưa tới, so ra thì cũng chẳng có gì khác biệt đặc biệt.
- Thực ra các đồng sự của tôi cũng cho rằng, phương án tự trị lãnh là thừa thãi. Chỉ giữ lại phương án vương thất lãnh địa thì hợp lý hơn.
Norman Brooke nghe vậy, nói tiếp thêm một bước:
- Như vậy có thể tránh được cái danh xưng tự trị lãnh, vốn thoát thai từ thuộc địa mà ra, lại càng có lợi cho việc gắn kết lâu dài giữa Newfoundland và chính quốc.
- Là vậy sao? Nhưng cách nghĩ của phía Canada, cũng phải xét tới.
Attlee gật đầu hiểu ý, vẫn nhắc tới tầm quan trọng của quan hệ Canada với Anh quốc. Dù sao, sau khi Mỹ cắt khoản vay, Canada đã cho vay một khoản mười hai ức đô la, giúp Anh vượt qua khó khăn, ông chưa quên nhanh đến thế được.
- Thưa Thủ tướng, về nguyên tắc, chúng ta tất nhiên càng xem trọng quan hệ với Canada. Với các thuộc địa thông thường thì có thể không cần đoái hoài, nhưng Newfoundland lại là một ngoại lệ. Newfoundland là lãnh địa hải ngoại đầu tiên của Đế quốc Anh, là điểm khởi đầu của cả một đế quốc toàn cầu. Từ trước đến nay vẫn ngang hàng với Canada, mà dân chúng ở đó, theo tình hình hiện tại, lại hết sức phản đối việc sáp nhập vào Canada.
Norman Brooke nói, nét mặt trầm trọng:
- Vậy thì thật khó xử. Nếu ép buộc quá mức, khiến dân Newfoundland sinh phản cảm, liệu họ có chọn gia nhập Mỹ không?
Attlee nghe vậy, sắc mặt chợt căng lại, lập tức lên tiếng:
- Luân Đôn từ trước đến nay, chưa bao giờ nghĩ đến việc dùng thủ đoạn ép buộc nào để bắt Newfoundland sáp nhập với Canada. Luân Đôn hết sức tôn trọng ý nguyện của dân Newfoundland.
Norman Brooke đợi Thủ tướng nói hết câu, mới bổ sung:
- Trừ việc gia nhập Mỹ! Dĩ nhiên xét tình hình hiện tại, khả năng Newfoundland gia nhập Mỹ là rất thấp. Chủ yếu là có hai phe, một bên muốn khôi phục tự trị lãnh, một bên muốn sáp nhập Canada, trong đó phe trước chiếm ưu thế. Nhưng một khi khôi phục thành tự trị lãnh, dân số Newfoundland lại không đủ gánh vác toàn bộ việc ngoại giao, nội chính và quân sự của một quốc gia, nên chuyển thành vương thất lãnh địa, coi như là một cách dung hoà.
- Là vậy sao?
Attlee nghe Norman Brooke phân giải, chìm vào suy nghĩ sâu xa.
Norman Brooke thì bình thản ngồi quan sát vị Thủ tướng suy tư. Hắn chưa từng cho rằng Thủ tướng hay các vị Bộ trưởng là người cao hơn một bậc, dù những đảng phái cầm quyền này là do dân chúng bầu ra, nhưng kỳ thực chính phủ do dân cử và công chức cũng chẳng khác gì nhau, quyền lực cả hai đều bắt nguồn từ quân chủ.
Bởi suy đến cùng, Norman Brooke cho rằng chế độ văn quan của Anh quốc được lập ra chính là dựa trên nguyên tắc trao quyền.
Quyền lực do quân chủ ban cho, những quyền lực này lại được trao xuống từng cấp mà có được. Thêm vào đó, sự cân bằng giữa chính phủ dân cử và các lực lượng chính trị đảng phái, vốn cũng bắt nguồn từ quyền lực do quân chủ trao, vẫn cần được các vị Bộ trưởng chuẩn thuận mới thi hành được.
Thư ký Nội các, trên danh nghĩa cũng chỉ là chức "cố vấn", quyền thực lại bị hạn chế khá nhiều, chỉ có thể quay về đi theo con đường hành chính.
Đó cũng là lý do vì sao những quy hoạch dài hạn của Thư ký Nội các thường không được coi là "quy hoạch lãnh đạo". Đối với họ, những hoài bão lớn lao trong mắt các nhà chính trị kia, chẳng qua chỉ là kế hoạch hành chính có kỳ hạn dài hơn một chút mà thôi.
Nhưng chính truyền thống quy hoạch hành chính dài hạn ấy, lại khiến công chức Anh có một sự đồng cảm sâu sắc với vinh quang đã qua của đế quốc. Những quan chức bản xứ từng từ thuộc địa được đưa vào hệ thống văn quan cao cấp, cũng thường thể hiện rõ điều này. Có thể nói, giới văn quan Anh chính là lớp người hoài niệm thời đại đế quốc nhất.
Nói cách khác, ai làm Thư ký Nội các cũng đều phải nghĩ cách, cố giữ lại càng nhiều lãnh địa hải ngoại càng tốt. Không làm thuộc địa cũng được, chỉ trung thành với Quốc vương bệ hạ cũng được, dù sao chính phủ dân cử cũng là do Quốc vương trao quyền mà có.
Chỉ có giữ được càng nhiều lãnh địa hải ngoại càng tốt, thì công chức mới có đủ chiến trường để tranh đấu với những chính phủ dân cử ấy. Còn những lãnh địa hải ngoại này gọi là gì, thì thực ra không quan trọng mấy, gọi gì cũng được, gọi là vương thất lãnh địa cũng chẳng có gì không ổn.
Khác với người tiền nhiệm, Norman Brooke không chỉ đơn thuần chấp nhận sự giám sát một chiều từ các vị Bộ trưởng, mà còn cho rằng phía Nhà Trắng Whitehall cũng có quyền giám sát ngược lại các Bộ trưởng, hai bên phải ràng buộc lẫn nhau, thiếu một bên đều không được.
Khi Norman Brooke rời khỏi số 10 phố Downing, bốn phương án trưng cầu dân ý của Newfoundland đã rút lại thành ba. Chuyển thành vương thất lãnh địa, sáp nhập Canada, và giữ nguyên chính quyền đại diện, tức là duy trì hiện trạng, tiếp tục làm thuộc địa.
Ba phương án ấy, kỳ thực chỉ có hai là khả thi, chính là sáp nhập Canada và trở thành vương thất lãnh địa. Ngay cả Norman Brooke bản thân cũng không tin rằng người Newfoundland lại thích tiếp tục làm thuộc địa.
- Vậy thì, Malkins, việc này đành phải nhờ cậu rồi.
Alan Wilson nói đến đây dừng lại một chút.
- Huân tước Sheffield, có phải là người đáng tin cậy không?
- Đương nhiên, Alan, tôi rất hiểu nỗi khó xử của anh.
Malkins mà là người phương Đông thì sớm đã nói đại trượng phu ba vợ bốn thê vốn là chuyện thường tình rồi. Nhưng mà, kể cả ở Anh quốc, một người đàn ông có thêm một tiểu thư ngang hàng với vợ mình, cũng chẳng có gì to tát.
Malkins hiểu rất rõ điều này, chẳng khác gì phu quân cao quý của Vương nữ thừa kế, Thân vương Philip, cũng từng có vài chuyện phong tình truyền ra ngoài đó sao?
Alan Wilson tuy không thể lưu lại Luân Đôn quá lâu, nhưng là người quý trọng thời gian, sau khi giao ba phương án mà Thư ký Nội các đã sàng lọc được cho đại diện Newfoundland, hắn vẫn tìm Audrey Hepburn để cùng đi xem opera.
Dù hắn từ trước đến nay chẳng hề có hứng thú gì với cái gọi là opera, mà vẫn luôn như vậy. Nói chung những khán giả thường đến xem opera, đều là một đám người bình thường, phần nhiều sống ở khu thương mại, môi giới chứng khoán, luật sư, nhà đấu giá, đủ cả mọi loại. Không ít người tính khí cứng cỏi nhưng kiến giải chẳng cao, lại thường tỏ ra chẳng coi trọng gì tầng lớp mà bản thân thuộc về.
Theo cách nói của người Liên Xô, loại tiểu tư sản này mang tính nhu nhược, tuy bất mãn với hiện trạng, nhưng cũng chẳng có khả năng làm cách mạng gì, chỉ biết tự thương tự xót trước tình cảnh hiện tại mà thôi.
Ít nhất đến giờ Alan Wilson đã hiểu ra một việc, Audrey Hepburn thật sự rất thích xem opera, bề ngoài cố ra vẻ chẳng để tâm, nhưng rõ ràng là lòng đang hoan hỉ.
Tự nhiên, Alan Wilson cũng giả bộ như đang say sưa theo dõi, nhưng kỳ thực trong đầu vẫn đang nghĩ cách đối phó với việc trưng cầu dân ý ở Newfoundland. Dù tuổi còn chưa lớn, hắn đã sớm không còn tin vào đủ loại chủ trương chính trị khoác áo "vì dân thỉnh nguyện" ấy nữa, trong lòng hắn hiểu rõ hơn phần đông người khác, rằng những chủ trương chính trị kia đều là "rác rưởi".
Nhưng điều đó không ngăn cản được việc, mỗi lần Audrey Hepburn không kìm được mà vỗ tay, hắn, kẻ cổ động viên hạng nhất này, đều tỏ ra đồng cảm hết mình.
Theo tiếng vỗ tay vang lên trong nhà hát, màn khép lại, Alan Wilson nắm lấy bàn tay nhỏ của Audrey Hepburn đứng dậy, nhưng lập tức như nhớ ra điều gì, ánh mắt phức tạp, lại thả tay ra.
Đã đến lúc để cho cô gái trẻ này, người sắp sửa nổi lên trên màn ảnh, nếm trải một chút thành quả mà Greta Garbo đã tận tình truyền dạy.
Ít nhất có một điều không phải giả, Alan Wilson lúc này vẫn chưa kiểm soát được phản ứng tự nhiên của cơ thể, lại không có lớp màu da đen để che giấu, khuôn mặt đỏ bừng ai nhìn cũng biết là ngượng, mà vẫn phải gắng gượng giữ vẻ mặt nghiêm, tỏ ra như không có gì.
Điều này lại khiến Audrey Hepburn nhận ra, tuy chưa từng trải qua chuyện này, nhưng cô cảm nhận được, vẻ mặt mà người đàn ông này vừa biểu lộ ra, rõ ràng là đang thích mình.
Đeo khẩu trang lên, Alan Wilson trở lại trạng thái bình thường, theo dòng người từ từ bước ra khỏi rạp hát. Vì khán giả đông, nên lúc này nắm tay Audrey Hepburn cũng trở nên hết sức bình thường.
Trên một đoạn hành lang ngắn ngủi, Audrey Hepburn bị nắm tay, mấy lần ngoái nhìn người đàn ông mắt không nhìn ngang này, lòng bàn tay hắn đã rịn mồ hôi.
- Vài ngày nữa tôi sẽ trở về Newfoundland, để lo việc trưng cầu dân ý.
Ra khỏi rạp hát, Alan Wilson lên tiếng, giọng ôn hoà:
- Có một cơ hội, tôi đã giúp cô tranh thủ được. Một tuần sau, cô đến tòa thị chính Luân Đôn tìm Malkins, hắn sẽ sắp xếp một đoạn phim cho cô thử vai, chủ đề là một ngày của cô gái Luân Đôn, sẽ được đăng trên tạp chí. Dĩ nhiên đây không phải công việc lâu dài. Người bạn của tôi còn tìm được một suất trong đoàn hợp xướng khu West End, nếu cô có hứng thú thì có thể thử xem, cũng không vất vả gì mấy, không ảnh hưởng đến dự định của cô cho bản thân.
- Alan, anh đi sớm vậy sao?
Audrey Hepburn tuy không vui lắm, nhưng lập tức phản ứng lại:
- Cảm ơn anh đã giúp đỡ, tôi muốn nói, công việc của anh có lẽ rất bận rộn.
- Có lẽ sau này sẽ nhẹ nhàng hơn, cũng có lẽ đây chính là cuộc đời, có những lúc chuyện kiểu này cứ xảy ra như vậy.
Alan Wilson nghiêng đầu nhìn vào mắt Audrey Hepburn.
- Chúng ta rồi sẽ còn gặp lại nhau, chẳng phải vậy sao?
Alan Wilson hiểu rõ đạo lý nóng vội thì không ăn được đậu phụ nóng, giờ còn có việc quan trọng hơn đang chờ hắn. Quan hệ giữa hai vị đứng đầu ngành công chức đã không còn ngọt ngào như lúc ban đầu nữa.
Việc này hắn không có cách nào hoà giải, chỉ mong sao đừng ảnh hưởng đến những toan tính của bản thân. Thực ra xét về mặt tâm lý, hắn ủng hộ việc Norman Brooke thử phân định rõ ranh giới trách nhiệm của các Bộ trưởng, dùng cách chế ngự lẫn nhau.
Nhưng chuyện trên đường công vụ, thường chẳng liên quan gì đến đúng sai, cho nên vẫn nên giữ khoảng cách kính mà xa thì hơn.
Nhưng ít nhất trong việc trưng cầu dân ý Newfoundland này, hai vị đứng đầu công chức lại không có bất đồng gì. Alan Wilson nhận được bản phương án đã được Norman Brooke sửa lại.
- Tôi cứ nghĩ, phương án sáp nhập Canada sẽ bị bỏ đi.
- Tôi dĩ nhiên muốn làm như vậy, nhưng Luân Đôn không thể đưa ra quyết định kiểu đó.
Norman Brooke hít một hơi thật sâu, nói:
- Cho nên việc trưng cầu dân ý Newfoundland này, Alan, trông cả vào cậu rồi.
- Tôi nhất định sẽ cố gắng hết sức.
Alan Wilson gật đầu. Lần này trở về Newfoundland, chính là để tiến hành trưng cầu dân ý. Tương lai vẫn chưa rõ ràng, lúc này trong lòng hắn không khỏi phần nào lo lắng.
- Alan, thực ra giữa tôi và Edward có một số điểm nhìn nhận đúng là không giống nhau, nhưng ở rất nhiều chỗ khác thì lại có cùng quan điểm, chẳng hạn như...
Norman Brooke nói đến đây ngẫm nghĩ một chút.
- Cả tôi và ông ấy đều cho rằng, cậu là một người rất đáng tin cậy, hết sức đáng để tin tưởng.