Alan Wilson coi như đã chuẩn bị kỹ càng, hắn đưa ra mấy vấn đề mà công dân Newfoundland hiện nay hết sức quan tâm. Trên thế giới lúc này, ngoài cuộc nội chiến của một đại quốc nọ, cùng hai cuộc chiến giữa Ấn Độ với Pakistan và giữa Israel với người Ả Rập, đương nhiên cũng xảy ra những chuyện khác.
Đó là kết quả bầu cử của Ý đã ngã ngũ: đảng Dân chủ Thiên Chúa giáo sau một loạt hợp nhất đã đè được đảng Cộng sản Ý, trở thành đảng cầm quyền, và nay đã gia nhập kế hoạch Marshall.
- Thưa các vị ủy viên, bất luận Newfoundland mai này ở vào trạng thái nào, thì với tư cách là người đứng đầu hành chính Newfoundland hiện tại, tôi có trách nhiệm nhắc nhở một điều ở đây: châu Âu là trung tâm thế giới của xã hội hiện đại, tuyệt đối sẽ không sa lầy trong cảnh nghèo khó lâu dài. Tuy bị chiến tranh tàn phá nặng nề, nhưng phá hủy cũng sinh ra nhu cầu.
Alan Wilson gõ nhẹ lên bàn.
- Trong ba đến năm năm tới, châu Âu sẽ tiến hành công cuộc tái thiết quy mô lớn, Newfoundland phải nắm lấy cơ hội này. Máu đặc hơn nước, chính quốc sẽ giúp các vị mở ra thị trường châu Âu.
- Đương nhiên rồi, thưa ngài Alan. Kế hoạch công tác của ngài cho Newfoundland, mỗi công dân đều đang dõi theo.
Một số ủy viên rụm rịch lên tiếng, tỏ ra Newfoundland sẽ không bỏ qua cơ hội tái thiết châu Âu.
- Nếu vậy thì thật yên tâm. Có yếu tố thuế doanh nghiệp, có nguồn nguyên liệu nhập về châu Âu, lại có ngư trường phong phú sẵn có của Newfoundland, ba yếu tố này sẽ tạo thành nền tảng kinh tế tương lai của Newfoundland. Với tư cách một nhiệm kỳ người đứng đầu hành chính, tôi vô cùng vinh hạnh vì điều đó.
Alan Wilson nói đến đây thì ngừng lại một chút.
- Tôi mong đa số các ủy viên đừng công kích ngài Joey. Bất cứ ai cũng có quyền phát biểu ý kiến. Tuy lời đồn hợp nhất vào Canada có lẽ lại gây tranh cãi, nhưng chúng ta đừng vì thế mà dùng những từ ngữ như "phản bội", "âm mưu" để buộc tội.
- Tương lai của Newfoundland rốt cuộc vẫn nằm trong tay chính các công dân.
Alan Wilson nói dối mà mặt không đỏ tim không giật, tuy trong bụng chẳng ưa cái kiểu chuyện gì cũng đem ra trưng cầu dân ý, nhưng vẫn giữ vẻ tôn trọng trên mặt.
- Tôi cần một số đại biểu đi cùng tôi sang London, yêu cầu tổ chức trưng cầu dân ý để quyết định tương lai của Newfoundland. Khôi phục tự trị kiểu lãnh địa, trở thành lãnh địa của Vương thất, hay sáp nhập vào Canada, đều có thể đưa vào làm một phương án trong cuộc trưng cầu.
Alan Wilson vốn có cái thói quen nói dai nói dài. Trong nghị viện tuy có tới bốn mươi bảy người, nhưng riêng lời của hắn đã chiếm một phần ba. Nhất là lúc tiếng nói ủng hộ hợp nhất vào Canada và tiếng nói phản đối hợp nhất chỉa vào nhau, hắn lại bắt đầu thao thao bất tuyệt, rốt cuộc cũng chẳng nói bên nào có lý.
Còn nghị quyết xin London cho trưng cầu dân ý, đó là thành quả của cuộc họp này giữa Alan Wilson và các đại biểu Newfoundland. Sau đó buổi phát thanh kết thúc, phần còn lại giao cho các công dân thảo luận.
Họp xong, Alan Wilson gọi Savievic đến phân phó:
- Tôi đưa một số ủy viên sang London bàn chuyện trưng cầu dân ý. Trong khoảng thời gian đó, điều Newfoundland cần nhất là ổn định. Cậu bàn bạc kỹ với mấy thủ lĩnh công nhân Hoa, tốt nhất đừng ra khỏi khu khai thác, chắc không thành vấn đề, ai cũng là người biết lý cả.
- Tôi đã gặp Su và Tian, hai người đều dễ nói chuyện, yêu cầu của ngài Alan chắc không thành vấn đề. Riêng cá nhân tôi thì có một thắc mắc.
Savievic lên tiếng.
- Có gì cứ nói thẳng.
Alan Wilson hai tay chống nạnh cười.
- Mình đều là người nhà, chính tôi đã đưa các anh sang châu Phi.
- Nếu London không muốn Newfoundland độc lập, cứ nói thẳng là được, sao còn phải cho trưng cầu dân ý?
Savievic lắc đầu.
- Làm vậy có ý nghĩa gì.
- Ý nghĩa thì nhiều, khó giải thích với cậu lắm. Nhưng trùng hợp là tôi cũng rất ghét cái truyền thống chính trị Anh cứ chuyện gì cũng đem ra trưng cầu dân ý.
Alan Wilson cười khổ.
- Đổi sang nước khác thì vấn đề này giải quyết rất dễ. Thậm chí có khi nước Mỹ cũng chẳng tồn tại.
Đổi sang nước khác, cơ bản chỉ có kết cục trấn áp; càng đi về phía đông, quốc gia càng không buông tay. Vả lại Anh quốc trong chuyện này đúng là thiếu sót.
- Boris, cậu cũng có việc của cậu.
Alan Wilson nhìn Boris, người gần đây khá chăm chỉ tiến bộ, nói:
- Cuộc trưng cầu dân ý của Newfoundland chắc chắn sẽ gây tranh luận rộng rãi. Dù là gia nhập Canada, hay duy trì tự trị, hoặc như số ít người mong muốn là gia nhập nước Mỹ, rất nhiều công dân sẽ tham gia thảo luận. Cậu để ý tình hình phương diện này!
Thấy Boris gật đầu, Alan Wilson liếc đồng hồ.
- Ngày mai chúng ta đi căn cứ quân sự phía bắc, từ đó bay sang London. Việc giữ Newfoundland ổn định giao cho các cậu.
Ngày bốn tháng mười, Alan Wilson đã đến London, còn dẫn theo đoàn đại biểu Newfoundland lần thứ hai đặt chân đến London. Ra khỏi sân bay hít một hơi sương mù ô nhiễm, ừm! Vẫn là hương vị quen thuộc của London.
Lần trước đoàn đại biểu Newfoundland sang London từng bị đối xử hờ hững, lần này khác rồi, có Alan Wilson vốn quen biết khá rộng ở Bạch sảnh, chuyện không vui trước kia tuyệt đối sẽ không tái diễn.
Alan Wilson mang theo bốn phương án cho sau cuộc trưng cầu dân ý của Newfoundland, gồm duy trì tình trạng thuộc địa, sáp nhập vào Canada, khôi phục tự trị kiểu lãnh địa và chuyển thành lãnh địa Vương thất; thực ra còn một phương án thứ năm, nhưng cái này cần bàn với thủ não nội các.
Trước tiên Alan Wilson tìm đến Michael Edison, Thứ trưởng thường trực Bộ Thuộc địa, trình bày ý đồ:
- Michael, lần này tôi lại đưa đại biểu Newfoundland sang London, đến thương lượng chuyện trưng cầu dân ý.
- Ý kiến của bộ trưởng là, ngoại trừ gia nhập nước Mỹ, mọi việc khác các người tự quyết.
Michael Edison nhắc lại thái độ trước kia.
- Vậy thì tôi thật sự tự quyết nhé. Sau khi quyết, London có chấp nhận không?
Thấy sắc mặt Michael Edison biến đổi, Alan Wilson cũng nhận ra mình lỡ lời, vội giải thích:
- Yên tâm, tôi cũng chẳng có ý định cho Newfoundland sáp nhập vào Mỹ, tôi chỉ nói việc lựa chọn giữa các phương án.
- Alan, kiểu đùa này đừng nên đùa.
Michael Edison hình như bị giật mình.
- Vậy thì nói xem hiện tại Newfoundland có những phương án nào, tôi sẽ trình lên bộ trưởng.
- Độc lập trực tiếp, hợp nhất vào Canada, hai cái sau là khôi phục tự trị và chuyển thành lãnh địa Vương thất.
Alan Wilson vừa nói vừa giới thiệu lợi hại từng phương án, thời gian cũng lặng lẽ trôi.
Đương nhiên hắn cũng không quên bảo Michael Edison rằng Newfoundland quả có số rất ít tiếng nói mong muốn gia nhập nước Mỹ thành một bang, nhưng bản thân hắn đã bác bỏ lời nói đó.
- Cậu bác bỏ thế nào?
Michael Edison khá tò mò, hỏi tiếp:
- Người Mỹ đâu có thèm Newfoundland.
- Không phải. Ai cũng biết Mỹ sắp bầu cử. Cần biết hiện tại Mỹ có năm mươi bang, áp dụng chế độ đại cử tri đoàn. Kiểu bầu cử này đã định hình rồi, Newfoundland gia nhập sẽ phá vỡ thăng bằng.
Alan Wilson nhún vai.
- Michael, cậu phải biết, những nước có chế độ bầu cử đều chung một khuyết điểm này: không có việc gì quan trọng hơn bầu cử.
- Tôi rất đồng ý. Vì yếu tố đảng Cộng sản Ý, thời gian trước trong nước cũng rất quan tâm đến bầu cử Ý. Đôi khi xem bầu cử nước ngoài cũng coi như món giải trí sau bữa trà.
Michael Edison cười.
- Được, tôi sẽ trình bốn phương án lên bộ trưởng.
- Cảm ơn rất nhiều!
Alan Wilson xong việc, khoái trá đứng dậy.
- Mọi việc trông cậy vào cậu cả.
Alan Wilson còn phải đi gặp hai vị thủ não công chức để bàn chuyện Newfoundland. Michael Edison gọi hắn lại, khẽ nói:
- Quan hệ giữa ngài Edward và ngài Norman hiện giờ khá vi diệu, cậu nên chú ý.
- Tôi hiểu rồi, cảm ơn đã nhắc.
Alan Wilson khẽ giật mình, rồi trịnh trọng gật đầu.
Norman Brook và Edward Bridges thực ra khác nhau. Norman Brook giữ quan hệ riêng thân mật với các bộ trưởng thuộc các đảng phái, còn Edward Bridges thiên về giữ khoảng cách với giới chính khách.
Khác nhau còn không chỉ vậy. Lý do Norman Brook giữ quan hệ thân thiện với chính khách, là nhằm thiết lập quyền uy của Phòng Nội các; nói cách khác, Norman Brook xem trọng quyền lực hơn.
Hệ thống công chức dưới sự lãnh đạo của Norman Brook sẽ bước vào thời kỳ quyền lực nhất kể từ khi Phòng Nội các xuất hiện. Vì thế Norman Brook đã từng đối đầu với Ngoại trưởng và Tài chính đại thần.
Với Edward Bridges vốn luôn giữ trung lập và cảm giác khoảng cách, quan hệ hình như cũng không còn thân mật như lúc đầu.
Nhưng với tư cách công chức ngoại phái, Alan Wilson sau khi cân nhắc thấy chưa đến mức liên quan đến việc hắn phải chọn phe. Đó chính là cái hay của việc không ở trong nước, luôn có chút tự do.
Vậy nên hắn giữ nguyên kế hoạch ban đầu, cả hai vị thủ não đều phải gặp, không thể vì quyền thế của Edward Bridges hiện không còn như xưa mà lơ là, cũng chẳng có gì phải giấu giếm.
Sau khi báo cáo với Edward Bridges, Alan Wilson lại đi tìm Norman Brook, vị Thư ký Nội các chuyên tâm mở rộng quyền lực của giới công chức.
Đến phòng Thư ký Nội các, Alan Wilson liền trình bày ý đồ. Bề ngoài xem ra không khác trước, nhưng khi vị trí đã vững, Norman Brook đương nhiên cũng xuất hiện chút thay đổi.
- Alan, xét từ lợi ích của chúng ta, cậu nghĩ phương án nào là thích hợp nhất?
- Phương án lãnh địa Vương thất. Phương án tự trị thì chính quốc không nhúng tay được; hợp nhất về chính quốc? Công dân Newfoundland có lẽ không đồng ý; hợp nhất vào Canada cũng vậy. Thực ra chỉ có hai phương án khả thi: một là khôi phục tự trị, hai là lãnh địa Vương thất.
Alan Wilson thuật lại rành mạch.
- Cá nhân tôi cho rằng phương án lãnh địa Vương thất khả thi hơn.
- Lãnh địa của Bệ hạ? Nghe có vẻ hay đấy.
Norman Brook suy nghĩ một lúc.
- Các bộ trưởng hiểu chính trị, nhưng vấn đề kinh tế thì không rành. Nhiều quyết sách của họ được hoàn thành trong những căn nhà sang trọng, tại các buổi tụ họp chính trị do nữ chủ nhân tổ chức.
Alan Wilson ngậm ngang miệng, kinh ngạc nhìn vị Thư ký Nội các trước mắt. Lời kiểu này vị Thư ký Nội các tiền nhiệm tuyệt đối sẽ không nói, quá hạ thấp vai trò của các bộ trưởng.