- Hãy cùng chỉ ra một sự thật giản đơn: ngư trường Newfoundland đích thực là một ngư trường tốt hàng đầu thế giới. Chỉ riêng nghề đánh cá thôi cũng đủ để Newfoundland trong vòng vài năm lấy lại được mức sống như trước. Còn vấn đề nợ nần hiện nay của Newfoundland, xét về đường dài thì chưa bao giờ là vấn đề.
- Nhưng dù vậy, Newfoundland cũng không thể chỉ trông vào một ngành mang tính mùa vụ như đánh bắt cá để phát triển. Còn nhiều thứ đáng được quan tâm hơn cả nghề cá. Trên vùng đất rộng bốn mươi bốn vạn cây số vuông này, rừng lá kim trải dài bạt ngàn. Chỉ cần khai thác một phần nhỏ trong ấy, Newfoundland sẽ thoát khỏi cảnh khó khăn trước mắt còn nhanh hơn nữa.
- Công cuộc tái thiết châu Âu đã bắt đầu, nhu cầu về mọi thứ nguyên liệu thô sẽ tăng vọt, và đó cũng là cơ hội của Newfoundland. Tôi đã nhìn thấy tương lai của Newfoundland rồi, nó sắp bước vào giai đoạn phát triển tốc độ cao, nhanh hơn bất cứ nơi nào các bạn có thể thấy được.
- Vấn đề đang gây khó cho Newfoundland hiện nay chẳng qua là thiếu nhân lực. Nhưng nhìn từ một góc độ khác, đây có thể gọi là nỗi phiền não hạnh phúc. Hoàn cảnh của Newfoundland lúc này, giống như một người thường đi vào rừng sâu và phát hiện ra một cục vàng nặng hàng chục tấn. Một mình không thể khiêng nó về nhà được.
Theo lời Alan Wilson, vì sao mà Canada, Úc cũng chỉ là trò đùa cho vui? Thế nào mới gọi là giàu tài nguyên? Newfoundland với chưa tới hai mươi vạn công dân, người trưởng thành chỉ ngoài chục vạn, mới chính là hình mẫu của sự giàu tài nguyên.
Hoàn cảnh khó khăn của Newfoundland lúc này được Alan Wilson diễn tả là: tiền rơi ngay dưới đất, nhưng cư dân Newfoundland lại không chịu cúi lưng nhặt?
Đã vậy, thiếu nhân lực thì dùng sức từ bên ngoài để bù vào.
Dù những nhận định về tình hình Newfoundland có phần hơi giống kẻ bàn binh trên giấy, nhưng đại thể đều đúng sự thật. Cuối cùng, Alan Wilson khẳng định tiềm năng của Newfoundland không chỉ giới hạn ở nguồn lâm nghiệp chưa hề được khai thác, mà vị thế của Newfoundland còn có thể rộng mở hơn nhiều.
- Luân Đôn chưa từng quên nơi này, sẽ không quên Newfoundland đã trả một cái giá nặng nề vì nước Anh. Thưa cư dân Newfoundland, chúc các bạn ngủ ngon. Sự đổi thay bắt đầu từ ngày hôm nay, mong rằng khi ánh ban mai ló dạng vào ngày mai, các bạn sẽ thức dậy với đầy hy vọng, đón một ngày mới.
Bài diễn văn động viên kéo dài nửa giờ ấy đã đến tai rất nhiều cư dân Newfoundland, trở thành lần giao tiếp đầu tiên giữa Alan Wilson, trên cương vị tân Hành chính trưởng Newfoundland, với người dân bản địa.
Sáng sớm hôm sau, Alan Wilson thức dậy rồi đi thẳng đến nhà thờ Anh giáo Newfoundland trong thành phố St. John's, tên đầy đủ là Giáo hội Anh giáo của lãnh thổ tự trị Newfoundland, dù giờ Newfoundland không còn là lãnh thổ tự trị nữa.
Xét cho cùng, Alan Wilson vốn xa lạ với mọi phái của Cơ Đốc giáo, trong bụng lại càng chẳng tin tôn giáo nào. Nhưng nhập gia tùy tục, y cũng chẳng ngại giả vờ làm tín đồ của Chúa.
Hiện nay Anh giáo Newfoundland là nhóm tín ngưỡng lớn nhất ở Newfoundland thuộc Anh. Tại thành phố St. John's, Ủy ban Newfoundland tổ chức một lễ nhậm chức giản lược, và Alan Wilson ký ban hành sắc lệnh hành chính đầu tiên.
- Các công ty đến đặt trụ sở tại Newfoundland thuộc Anh, chỉ cần đăng ký là không phải nộp bất kỳ loại thuế nào, mỗi năm chỉ đóng phí quản lý năm mươi bảng Anh, bất kể quy mô công ty lớn đến đâu.
- Đồng thời ban hành quy định về thuế thừa kế: cấm mọi hình thức thuế sinh ra từ di sản thừa kế.
Ngay trong Phủ Tổng đốc Newfoundland ở St. John's, Alan Wilson ký ban hành sắc lệnh hành chính đầu tiên. Với một Newfoundland đang ở địa vị thuộc địa như hiện nay, lời của hắn chính là ý của Đế quốc Anh, nói ra là thành pháp lệnh.
Trong buổi trao đổi với Ủy ban Newfoundland, Alan Wilson cho biết phải lập tức thống kê dân số, đồng thời ban hành tiêu chuẩn chọn lọc di dân.
- Các vị tuyệt đối không tưởng tượng nổi đâu, thân phận Newfoundland trong tương lai sẽ được săn đón đến mức nào.
- Tôi không tưởng tượng nổi nó sẽ đem lại hiệu quả gì. Joseph Roberts Smallwood, địa phương trưởng Newfoundland, hỏi.
- Ồ, Joey tôn kính của tôi. Cứ làm theo lời tôi đi. Alan Wilson cười tươi rói nói. - Nghe nói ông là một người xã hội chủ nghĩa? Vậy chắc khó mà hiểu được uy lực của chính sách này.
Đế quốc Anh tuy đến thế kỷ hai mươi mốt đã tan rã, nhưng nước Anh vẫn giữ lại được vài thuộc địa rất nhỏ. Chúng được xây dựng thành các trung tâm tài chính như chính quốc, dù thực ra gọi là thiên đường trốn thuế thì đúng hơn.
Panama, quần đảo Cayman, Bermuda, quần đảo Virgin thuộc Anh, Barbados, Bahamas và Costa Rica ở khu vực Caribbean; Ireland, Hà Lan, Luxembourg, Thụy Sĩ, Malta, Gibraltar và Síp ở châu Âu; Mauritius ở châu Phi, vân vân.
Những thiên đường trốn thuế này phần lớn là các đảo quốc rất nhỏ. Vì trong xứ chẳng có tài nguyên hay công nghiệp gì, nên họ chỉ còn cách đi đường vòng, cung cấp dịch vụ tài chính nước ngoài, dùng thuế suất cực thấp, thậm chí thuế bằng không, để hấp dẫn cá nhân và doanh nghiệp xuyên quốc gia đến đặt trụ sở, nhằm mục đích trốn thuế.
Chỉ riêng mấy hòn đảo chẳng có gì nổi bật này cộng lại, số của cải qua tay họ đã chiếm tám phần trăm tổng tài sản của cả thế giới, gần mười vạn ức đô la. Vậy thì Newfoundland thuộc Anh, kẻ ăn cua đầu tiên, dù sao cũng chẳng thể lỗ đến đâu.
Huống chi Newfoundland thuộc Anh chỉ là dân ít, đúng đặc điểm của các thiên đường trốn thuế, chứ thực ra về tài nguyên bình quân đầu người, Newfoundland chẳng kém Úc chút nào. Không có ưu thế thiên đường trốn thuế, ngày tháng cũng không đến nỗi tệ.
Nhưng Alan Wilson quá muốn tiến thân. Y thấy có ngư trường trời cho, thêm sắp tới là lực lượng Hoa công đến gánh vác tài nguyên lâm nghiệp, vẫn chưa đủ, nên đẩy thẳng mô hình thiên đường trốn thuế, thứ mãi đến thập niên sáu mươi mới dần nổi lên, ra áp dụng luôn.
Xét tình hình hiện nay, thuế thừa kế của Anh rất cao. Mà khi Chiến tranh Lạnh dần rõ nét, các nước châu Âu vì đứng ở tuyến đầu nên thuế má gần như không còn khả năng hạ.
Còn tình trạng thuế thừa kế của Mỹ thì Alan Wilson không rõ lắm, nhưng Mỹ có một câu nói nổi tiếng: có hai thứ không trốn được, cái chết và thuế.
Nộp thuế ở Mỹ không phải chuyện đùa. Một khi đến ngày, phải làm thủ tục đúng ngày đó, chậm một ngày cũng không xong.
Ngày mười lăm tháng tư hàng năm là lúc tầng lớp trung lưu Mỹ đau xót nhất. Nếu được hoàn thuế thì may, còn nếu phải nộp bù thì phải gửi đi đúng ngày ấy, không thì bị phạt. Đến lúc nộp thuế mới biết, ít nhất ba mươi phần trăm số tiền vất vả kiếm được cả năm đã nộp cho chính phủ. Ngày mười lăm tháng tư này, chính phủ chọn quả thật đắc địa. Tính ra, tầng lớp trung lưu Mỹ đáng thương về cơ bản là đi làm cho chính phủ đến tận ngày mười lăm tháng tư. Mọi đồng kiếm được trước ngày đó đều dùng để nộp thuế, có khi còn chưa đủ.
Còn về uy danh Sở Thuế vụ Hoa Kỳ, cơ quan khiến Cục Tình báo Trung ương và Cục Điều tra Liên bang phải đứng sang một bên, nổi danh khắp giới chuyện đùa mạng, thì bất kỳ kẻ nào mê bàn chuyện chính trị trên phím đều quen thuộc.
- Hãy nộp thuế cho chính phủ liên bang đúng hạn! Ông trùm xã hội đen Mỹ để lại lời trăn trối nổi tiếng ấy vừa mới chết năm ngoái.
Sở Thuế vụ Hoa Kỳ có quyền ưu tiên thực thi pháp luật. Nghĩa là nếu Cục Tình báo Trung ương và Sở Thuế vụ cùng muốn bắt một người, Cục Tình báo Trung ương nghi là gián điệp Liên Xô, Sở Thuế vụ nghi người đó trốn thuế, hai bên đụng nhau thì Cục Tình báo Trung ương buộc phải trơ mắt nhìn Sở Thuế vụ áp giải người đi.
Alan Wilson không biết thời đại này tiền tử tuất của quân nhân Mỹ tử trận có phải chịu thuế hay không, dù sao thì đời sau phải nộp. Con số do Sở Thuế vụ Hoa Kỳ tính ra mới là tiền tử tuất thật sự của quân nhân tử trận.
Alan Wilson không hề vu oan cho vị địa phương trưởng Newfoundland trước mặt, chính người ta tự xưng là xã hội chủ nghĩa. Nhưng theo mắt Alan Wilson, ông Joseph Roberts Smallwood, người chủ trương để Newfoundland gia nhập Canada này, chắc thuộc loại xã hội chủ nghĩa trên môi, hét vài khẩu hiệu cho hợp thời thì được, còn lại thì cũng tàm tạm.
Thiên đường trốn thuế xuất hiện đúng vào giai đoạn đỉnh cao của Chiến tranh Lạnh, khi các nước Đông Âu phổ biến bất tín Mỹ, đều để một phần nguồn vốn liên quan đến nước ngoài ở các nước châu Âu.
Thực ra làm tốt một thiên đường trốn thuế, chỉ cần chuẩn bị tốt ba điều: hoạt động kinh doanh ít chịu sự quản chế của pháp quy, thủ tục giản tiện, miễn thuế. Thị trường tài chính nước ngoài cho vay mượn bằng ngoại tệ, người vay được tự do chọn loại tiền tệ. Quan hệ vay mượn trên thị trường ấy là quan hệ giữa người cho vay nước ngoài và người đi vay nước ngoài, loại quan hệ vay mượn này gần như liên quan đến mọi quốc gia trên thế giới.
Chỉ riêng quần đảo Virgin thuộc Anh đã có sáu mươi vạn doanh nghiệp nằm trên sổ sách, trong đó một phần ba có liên quan đến Trung Quốc.
- Joey, chúng ta bàn một vấn đề khác. Vùng rừng tốt nhất trên đảo nằm ở đâu, có điều kiện gì có thể lợi dụng không? Ý tôi là tốt nhất có thể lợi dụng được các dòng sông.
Alan Wilson đã nắm được điều kiện cơ bản của Newfoundland: đường sắt không tận dụng được. Hòn đảo lớn mười một vạn cây số vuông mà chỉ có độ ấy người, ai lại đi xây đường sắt nối các khu dân cư?
Đã không dùng đường sắt được thì chỉ còn cách nhờ vào kỳ tích của tạo hóa. Việc vận dụng sông ngòi trong sản xuất gỗ cũng rất quan trọng.
Gỗ là thứ phơi khô thì bảo quản được rất lâu, ngâm hẳn dưới nước cũng bảo quản được rất lâu. Chỉ có để trong môi trường lưng chừng giữa hai trạng thái ấy mới mục nát.
Hắn nhớ kiếp trước, quê nhà có một năm vớt những khúc gỗ tròn lắng đọng dưới đáy hồ cạnh vùng rừng. Những khúc gỗ cũ nhất đã ngâm mình mấy chục năm vậy mà phẩm chất chẳng hề kém, thậm chí còn tốt hơn, vì gỗ cùng đường kính trên rừng đã bị đốn sạch rồi.
Hòn đảo lớn hơn chục vạn cây số vuông, Alan Wilson đốn gỗ cả năm cũng chẳng lo phá hủy môi trường. Với diện tích của đảo Newfoundland, dẫu một ngày chặt một vạn mét khối cũng chỉ là muối bỏ bể.
Hòn đảo lớn thế này tuyệt đối không thể không có sông để lợi dụng. Alan Wilson bảo vị địa phương trưởng trước mặt dẫn mình đi khảo sát một vòng, xem chỗ nào có thể tạo ra nguồn thu.
- Ơ? Joseph Roberts Smallwood trầm ngâm một lát, nghĩ xem nên dùng lý do gì để từ chối cho hợp lý, dù sao đây cũng là việc đổ mồ hôi.
- Hiểu rồi, tôi tìm người dẫn đường khác vậy, bảo Savievich cử vài người ứng phó với môi trường hoang dã là được. Alan Wilson dứt khoát nói. Xã hội chủ nghĩa trên môi mà, cũng chẳng khó hiểu.