Câu nói ấy không phải Alan Wilson tự tiện quyết đoán, mà là người Mỹ tự mình không tiện nói ra, mượn miệng người Anh để chính thức bịt kín con đường Liên Xô gia nhập kế hoạch Marshall.
Hắn cũng chỉ đi theo kịch bản của người Mỹ mà thôi. Chỉ có điều khác ở chỗ, làm một quân cờ cũng có cảm xúc, khi Alan Wilson phát biểu, sự địch ý với Liên Xô lộ ra rõ mồn một, gần như chính Churchill đang đứng trên diễn đàn vậy.
Cùng lúc đó hắn cũng bày tỏ sự không tin tưởng với Nam Tư, Ba Lan, Tiệp Khắc và Phần Lan. Đương nhiên không thể bộc lộ quá trắng trợn thái độ muốn đá bốn nước này ra ngoài, làm việc phải có phương pháp có cách thức.
Thế là trong bốn nước ấy, Phần Lan, quả hồng mềm nhất, bị Alan Wilson chọn ra để công kích trọng điểm. Chọn Phần Lan chủ yếu có hai lý do. Thứ nhất, Phần Lan không phải nước theo thể chế Liên Xô, công kích thì không có gánh nặng tâm lý.
Thứ hai, Phần Lan tuy không theo thể chế Liên Xô, nhưng hiện giờ lại đối đáp nịnh nọt với Liên Xô, rất hợp để làm bia đỡ đạn. Hi sinh một mình nó còn có thể thể hiện lập trường nghiêm chính của Đế quốc Anh, giả vờ rằng mình vẫn còn ảnh hưởng lắm.
- “Phần Lan hoá” là số phận mà mọi quốc gia tự do ở châu Âu phải toàn lực tránh né. Alan Wilson lớn tiếng kêu gọi, hướng về đại biểu các nước, dùng lời lẽ khẩn thiết giải thích rằng nhất định phải bảo vệ chủ quyền của mình, đừng để người Xô viết lấy mất.
“Phần Lan hoá” chỉ chính sách của một quốc gia nhỏ yếu gần như không còn ranh giới mà nghe lệnh theo quyết định của nước láng giềng mạnh hơn, về cơ bản là một từ mang nghĩa xấu, kiểu như quan hệ giữa Phần Lan và Liên Xô.
Tuy từ này vốn là phe bảo thủ của Tây Đức nghĩ ra sau khi Brandt lên nắm quyền, dùng để ngăn chính sách phương Đông của Brandt, lẽ ra còn rất lâu mới xuất hiện, nhưng lúc này Alan Wilson nói ra cũng không phải vô cớ.
- Vì sao Mannerheim phải rời Phần Lan? Đây là điều mà mọi quốc gia trong thế giới tự do nên cảnh giác.
Trong nửa tiếng đồng hồ tiếp theo, Alan Wilson lấy “Phần Lan hoá” làm mũi nhọn công kích Liên Xô dữ dội. Bằng chứng trực tiếp nhất chính là việc Mannerheim bị ép phải rời khỏi Phần Lan.
Nếu được chọn, Alan Wilson cũng không muốn rắc muối lên vết thương của Phần Lan làm gì.
Nhưng những nước khác đều là đồng minh của Liên Xô mà ai có mắt đều nhìn ra. Hắn là loại người bắt nạt kẻ yếu sợ kẻ mạnh, sao dám thật sự bắt chước Churchill, chỉ trỏ vào các nước theo thể chế Liên Xô? Thế là chỉ đành vất vả cho Phần Lan vậy.
Dồn hỏa lực vào Phần Lan suốt nửa tiếng, còn Liên Xô cùng các nước thể chế tương tự thì đều nằm trong hàng ngũ những nước “vân vân”.
Kẻ bề ngoài là người bảo vệ thế giới tự do, thực chất ngoài mạnh trong yếu ấy, cuối cùng mới rời khỏi bục phát biểu trong tiếng vỗ tay của đa số các nước. Điều này cũng đặt nền móng cho việc loại trừ Đông Âu.
Viện trợ của Mỹ không phải vô hạn. Cũng như lời đã nói khi trước cùng Pháp đứng chung lập trường: càng nhiều nước được viện trợ, số tiền mỗi nước nhận được càng ít.
Cho nên sau khi Alan Wilson phát biểu xong, đại biểu Pháp Pierre cũng cứng rắn tỏ ý tán thành chủ trương của Anh. Không chỉ phải loại bốn nước Đông Âu lần này đến Paris, mà còn phải xác định xem các nước còn lại có đáng tin không.
Pierre nhắm mũi nhọn vào Ý, nói rằng tình hình Ý khiến người ta vô cùng lo ngại: đảng Cộng sản Ý đã là đảng lớn nhất nước Ý. Nếu Ý biến thành một nước theo kiểu mẫu Xô viết, cũng nên loại khỏi danh sách các nước được viện trợ.
- Người Pháp chắc quên mất, thực lực của đảng Cộng sản Pháp cũng chỉ kém đảng Cộng sản Ý có một chút thôi. Trong lúc Pierre phát biểu, Alan Wilson bưng miệng lén bóng gió nước Pháp với đồng sự bên cạnh: Nếu Ý không đáng tin, thì Pháp cũng chẳng đáng tin hơn bao nhiêu.
- Vậy chúng ta có nên đính chính ý kiến của người Pháp không? Tỏ thái độ bảo lưu? Viên thư ký ghi chép bên cạnh hỏi.
- Không. Chúng ta kiên quyết tán thành thái độ của người Pháp. Dù sao việc loại Ý ra cũng là người Pháp đề xướng trước, Anh ta không có trách nhiệm gì. Alan Wilson nghiêm trang lắc đầu: Chúng ta chỉ là tán thành ý kiến của người Pháp thôi.
Việc Pierre công kích Ý kỳ thật chỉ là nhân tiện. Trong phần phát biểu sau đó, y bày tỏ thái độ của Pháp có thể tóm gọn thành: số tiền viện trợ cho Đức nên giảm bớt.
Đối với các nước dự hội nghị, cuộc họp này không nghi ngờ gì là một trận cuồng phong tư tưởng. Phải căn cứ lời phát biểu của đại biểu nước khác mà ứng biến tùy cơ, lại không được tự tát vào mặt mình, cũng không phải chuyện dễ dàng.
Nhằm vào lời nói của Pháp chủ trương hạn chế Đức, đại biểu Hà Lan và Bỉ lên tiếng phản đối. Quan hệ giữa Hà Lan, Bỉ với Đức khá phức tạp. Tuy đều từng tham chiến chống Đức, nhưng không chủ trương hạn chế sự phát triển của Đức. Cũng không phải hai nước Bỉ, Hà Lan học được tật xấu của Anh, chơi trò cân bằng đại lục.
Mà là Bỉ và Hà Lan từ lâu đã liên hệ kinh tế mật thiết với Đức. Nếu Đức có thể phồn vinh, hai nước cũng đi được chuyến xe ké. Ủng hộ Bỉ và Hà Lan còn có Luxembourg.
Còn về thái độ với Ý, vì không giáp giới với Ý nên ba nước không có mối liên hệ kinh tế đồng cảnh đồng bệnh, cũng chẳng nói gì.
Ba nước ấy phản đối hạn chế kinh tế Đức, thì Alan Wilson ủng hộ Pháp từ một góc độ khác. Lấy lý do đảng lớn nhất trong nước Ý là đảng Cộng sản Ý, hắn cho rằng nên lấy kết quả đại tuyển cử của Ý làm tiêu chuẩn quyết định có triển khai viện trợ cho Ý hay không.
- Chúng ta tôn trọng dân chủ nhất. Nếu đại tuyển cử Ý mà đảng Cộng sản Ý lên nắm quyền, điều đó chứng tỏ người Ý đã tự mình lựa chọn. Alan Wilson nói đến bọt nước văng tung toé: Cả thế giới tự do đang dõi theo. Nếu không chọn ra được một đảng khiến người ta tin phục, kế hoạch viện trợ sẽ không thể tiến hành.
Thành viên đoàn đại biểu Mỹ nhìn nhau, khá tán thưởng sự biểu lộ của người Anh. Thực tế đúng là như vậy. Bản thân kế hoạch Marshall vốn là để ngăn châu Âu ngã vào vòng tay Liên Xô, hiện giờ xem ra Anh Mỹ có nhận thức chung ở điểm này. Tuy nói ra hơi thẳng, nhưng thực tế chính là thế.
Nếu Ý do đảng Cộng sản Ý nắm quyền, kế hoạch Marshall tất nhiên không có phần của Ý.
Alan Wilson và Pierre đại diện Anh Pháp gây khó dễ cho Ý, khiến đại biểu Ý phẫn nộ khó chịu, lập tức mỉa mai:
- Nói cứ như viện trợ của người Mỹ là hai nước các ngươi quyết định vậy.
- Thành viên phe Trục không có tư cách dùng thủ đoạn đê tiện này để chia rẽ tình hữu nghị giữa các nước Đồng minh. Alan Wilson nghiêng cổ lạnh giọng chế giễu: Ý nên bồi thường tổn thất mà quân Anh tiêu hao ở trại tù binh.
- Anh và Mỹ máu thịt tương dung, không phải chuyện nước khác có thể khoát tay chỉ trỏ.
Thành viên đoàn đại biểu Anh đồng loạt đứng dậy, công kích cá nhân đại biểu Ý, nói rằng may cho Ý là đứng về phía phe Trục, nhờ thế mới góp phần vào thắng lợi của Đồng minh.
- Bằng không thì Ý cứ việc cùng Liên Xô nhảy múa đi. Ít ra như vậy chúng ta sẽ biết, trong lựa chọn liên quan đến vận mệnh tương lai của nhân loại, rốt cuộc ai đúng ai sai. Alan Wilson nói đến đây giọng cao thêm tám độ: Thắng lợi tất yếu thuộc về thế giới tự do.
Đại sảnh lập tức trở nên ồn ào. Còn việc liên hợp với Pháp công kích Ý có sáng suốt hay không, có đẩy Ý vào lòng Liên Xô hay không, điểm này Alan Wilson không mấy lo lắng.
Lùi một vạn bước mà nói, đừng tưởng trong lãnh thổ Ý không có quân Mỹ. Cho dù đảng Cộng sản Ý thật sự thắng tuyển cử, Mỹ cũng có thể không thừa nhận. Chỉ cần Mỹ không thừa nhận, Anh sẽ theo sau không thừa nhận, trực tiếp mở chế độ can thiệp quân sự.
Nếu là thập niên năm sáu mươi, các nước đã vượt qua chiến tranh bước vào thời kỳ phồn vinh, can thiệp nội chính một đại quốc châu Âu bằng xâm lược quân sự thì không chừng cả châu Âu nổ tung ngay. Nhưng hiện giờ thì sao? Ăn no còn là vấn đề, ai thèm quan tâm người Ý có tự chuốc lấy cái chết không? Cơ sở vật chất còn chưa có thì lấy đâu ra thổ nhưỡng cho bọn thiên tả ảo tưởng?
Khi Anh Pháp và Ý lẫn nhau chỉ trích, bóng gió, chế giễu, đoàn đại biểu Mỹ cũng thì thầm bàn tán, bình phẩm hành vi của các nước ở nơi hội trường này:
- Đây chính là văn minh châu Âu mà nhiều người trong nước vẫn tưởng tượng sao? Nhìn bộ dạng hiện giờ đi.
- Một lũ ăn mày chỉ còn bộ quần áo trên người còn tươm tất thôi. Nhìn cái dáng vẻ tranh giành số tiền viện trợ kìa, lẫn nhau chỉ trích, lẫn nhau mắng nhiếc và mỉa mai.
Sự việc đã đến nước này, người Mỹ đành phải lên tiếng chặn cuộc tranh cãi, nhưng không nói ai đúng ai sai.
Tiếp theo đến lượt người Thụy Điển biểu lộ. Thái độ của người Thụy Điển rất đơn giản: muốn viện trợ của Mỹ, nhưng không muốn thay đổi trạng thái trung lập của mình, tỏ ra kiêu kỳ muốn đứng thẳng mà kiếm tiền.
Chiến tranh thế giới thứ hai không lan đến Thụy Điển. Thụy Điển luôn tuân thủ nguyên tắc trung lập vũ trang, tránh gia nhập bất kỳ quân sự minh ước nào. Điều này thậm chí còn gây ảnh hưởng đến lịch sử Hoa Kỳ.
Trong thời kỳ chiến tranh độc lập Mỹ, Pháp và Tây Ban Nha đứng về phía Mỹ tuyên chiến với Anh; cùng lúc đó do nước Nga sa hoàng phát khởi, các nước châu Âu như Đan Mạch, Thụy Điển, Hà Lan, Phổ, Bồ Đào Nha tạo thành liên minh trung lập vũ trang, cùng dùng lực lượng hải quân hộ tống thương thuyền, duy trì quyền lợi của các nước trung lập.
Trung lập vũ trang thời ấy kỳ thật là sự ủng hộ tinh thần cho nền độc lập của Mỹ. Từ đó Thụy Điển không còn tham gia bất kỳ liên minh quân sự nào nữa.
Cuộc họp lần đầu tiên cứ thế bế mạc trong bầu không khí hỗn loạn. Thái độ các nước không nhất trí: Pháp phản đối viện trợ Đức và Ý; ba nước Bỉ, Hà Lan, Luxembourg phản đối chủ trương của Pháp muốn hạn chế viện trợ Đức.
Anh đồng ý một phần ý kiến của Pháp, nói rằng giang sơn Ý còn chưa vững, đừng ném tiền xuống sông xuống biển. Cũng tán thành một phần lập trường của Pháp: nước Đồng minh đương nhiên phải nhận nhiều hơn thành viên phe Trục.
Các nước Bắc Âu lấy Thụy Điển làm đại diện thì hi vọng đứng thẳng mà kiếm tiền. Về lập trường với các nước Đông Âu, Anh Pháp giữ nhất trí. Alan Wilson còn dùng danh từ “Phần Lan hoá” do chính hắn sáng tạo đầu tiên để nói rằng các nước Đông Âu không thể tin.
Sau đó các nước dự hội, kể cả Mỹ, sau khi tán hội đều liên lạc với trong nước để thương nghị đối sách.
Đồng thời các nước có lập trường tương tự bắt đầu trao đổi tin tức, hình thành từng khối quốc gia. Luân Đôn, Paris, Roma, cả Moskva tưởng chừng không liên quan gì cũng đều đang thương nghị đối sách.