Lại nói chuyện bán tàu chiến, Đế quốc Anh xưa nay vốn nhìn rất thoáng. Trừ Liên Xô thì đừng hòng mó tới, còn bán tàu cho các nước tầm thường để giảm gánh chi tiêu của Hải quân Hoàng gia, người Anh đã làm từ lâu, chứ đâu phải mới có lần đầu, mà là đã có tiền lệ từ trước.
Người Anh bán tàu chiến vốn có lịch sử lâu đời. Trong đó có tàu mới đóng, có tàu cũ đã qua sử dụng, lại có cả loại đóng riêng theo đơn đặt hàng. Ở phương diện này, quan niệm của nước Anh rất cởi mở.
Ví như cuộc đua hải quân Nam Mỹ hồi đầu thế kỷ, chẳng dám nói tàu mà nước Anh bán cho ba nước Argentina, Brazil, Chile còn tân tiến hơn cả tàu mình đang dùng, nhưng ít nhất cũng không hề thua kém tàu nhà. Chỉ cần chịu chi tiền thì mọi chuyện đều dễ bàn.
Bán tàu chiến để gỡ vốn, vốn chẳng dính dáng gì tới việc Alan Wilson có xuất hiện hay không. Người Anh trước sau gì cũng làm như vậy.
Sau Thế chiến Hai, nước Anh cho giải ngũ hàng loạt tàu thuyền. Muốn vớt vát chút vốn, người Anh đời nào cam lòng đem tất cả số tàu ấy đi tháo dỡ bán sắt vụn, mà đi tìm người mua khắp bốn phương, bán được chiếc nào hay chiếc ấy. Dù sao bán nguyên cả con tàu cũ vẫn lời hơn nhiều so với rã ra bán sắt vụn.
Càng bán đồ cũ, người Anh càng đi xa trên con đường này. Chỉ cần ngươi muốn mua, chỉ cần ta đang có!
Chỉ tính riêng tàu sân bay lớp Cự Tượng từng cho Pháp thuê, cùng một lớp mười chiếc đã có bốn chiếc từng cho thuê hoặc bán đi. Có những chiếc không chỉ cho thuê một lần. Như chiếc số bảy trước cho Canada thuê, sau bán cho Argentina, chiếc số năm cho Australia thuê, về sau lại bán cho Brazil. Đó đâu còn là hàng qua tay một đời chủ, mà đã sang tay mấy bận.
Bản cải tiến của tàu sân bay lớp Cự Tượng là tàu sân bay lớp Uy Nghiêm còn ghê gớm hơn. Cùng lớp sáu chiếc thì năm chiếc đều từng có lịch sử bị bán đi, dây dưa tới Argentina, Chile, Brazil, Ấn Độ các nước.
Cho tới lúc này, tàu sân bay lớp Cự Tượng ngoài chiếc nằm trong tay Pháp, Canada và Australia mỗi nước đều giữ một chiếc.
Thủ tướng Attlee vốn không phản đối chuyện bán tàu chiến, chỉ riêng việc bán thiết giáp hạm thì vẫn chưa quyết xong.
Alan Wilson cũng không tỏ ra quá sốt sắng, tách từng trường hợp mà phân giải:
- Như Hà Lan và Bồ Đào Nha, thuộc địa hải ngoại đều xa xôi, chỉ cần họ có nhu cầu, chịu bỏ tiền ra thì tự nhiên chẳng có gì không được. Ví như ta có thể bán tàu sân bay cho Hà Lan, bán khu trục hạm cho Bỉ, bán tàu ngầm cho Thụy Điển. Như vậy thứ họ nhận được chỉ là một hạm đội mang tính chức năng. Tàu sân bay cần có tàu hộ tống, mà Hà Lan thì không có. Khu trục hạm chỉ làm được việc hộ tống, Bỉ chẳng gây được mối đe dọa nào cho ta. Ngay cả người Bồ Đào Nha, họ cũng thiếu tàu phụ trợ đi kèm cho đủ bộ. Trừ phi mấy nước ấy liên kết lại với nhau, gom thành một hải quân có đủ tàu sân bay, thiết giáp hạm, khu trục hạm và tàu ngầm. Nhưng mấy nước này vốn chẳng giáp giới nhau, mà lại đều cách nước Anh không xa, có động tĩnh gì ta nhìn một mắt là thấy ngay. Có thể kết luận là không đe dọa. Họ mà tiếp nhận tàu chiến lớn, như Bỉ hay Hà Lan đều đã mất từ lâu kinh nghiệm điều khiển tàu lớn. Còn phải nhờ Hải quân Hoàng gia của ta phái người sang giúp huấn luyện, nhân tiện san sẻ giúp ta một phần chi phí.
Thủ tướng Attlee tự gật gù, ánh mắt chớp động không ngừng, dường như đang cân nhắc tính khả thi:
- Nói vậy là để các nước ấy bỏ tiền ra, giúp ta san sẻ áp lực quân phí?
Alan Wilson cũng chẳng dám dùng giọng điệu chỉnh lời thủ tướng, chỉ nói thật:
- Thưa thủ tướng đáng kính, việc này cũng không thể gọi là giúp chúng ta. Đó là lấy tiền của họ làm việc của chính họ. Thụy Điển gánh nhiệm vụ làm trạm quan sát hạm đội Baltic của Liên Xô. Dù ta có khoanh tay đứng nhìn Thụy Điển, người Mỹ cũng sẽ tìm cách lôi kéo Thụy Điển. Chi bằng ta cho Thụy Điển chút lợi lộc về quân bị. Còn với các nước có thuộc địa hải ngoại, Đế quốc Anh giúp họ tăng cường liên lạc với thuộc địa, thu một ít phí tổn là hợp tình hợp lý. Thậm chí khi những hải quân chức năng ấy ghép lại với nhau, thành một hạm đội thật sự, còn có thể dùng khuôn khổ của Tổ chức Hiệp ước Brussels để chỉ huy họ.
Thủ tướng Attlee sinh hứng thú:
- Hải quân chức năng? Ví như hải quân Thụy Điển chỉ chống ngầm, hải quân Bỉ nhận khu trục hạm thì chỉ hộ tống, Hà Lan dù có nhận tàu sân bay, ở quần đảo Đông Ấn cũng chỉ còn cách cầu cứu chúng ta, thành lực lượng phụ trợ cho Hạm đội Thái Bình Dương. Dù có bán tàu sân bay cho Hà Lan, cũng giống hệt tàu của Hải quân Hoàng gia nhà mình?
Alan Wilson lễ phép cúi đầu tỏ lòng kính trọng:
- Đúng vậy, thưa thủ tướng Attlee đáng kính. Những hải quân chức năng của các nước thuộc địa ấy một khi xuất hiện, cuối cùng vẫn phải dựa vào hệ thống hải quân của Đế quốc Anh mới phát huy tác dụng ở mức lớn nhất, lại còn phổ biến được vũ khí chế tạo theo chuẩn Anh. Ta thậm chí có thể hạ thấp tư thế, để Bỉ, Thụy Điển các nước chế tạo khẩu pháo hạm, treo biển hiệu hợp tác nghiên cứu Anh Hà Lan, Anh Thụy Điển, máy bay thì để họ làm đôi cánh, động cơ do ta chế tạo, dù sao phần lớn lợi nhuận đều chảy vào nhà máy trong nước. Vừa kiếm được tiền, vừa phô bày được thái độ của Đế quốc Anh, đối ngoại còn có thể nói là thúc đẩy đoàn kết châu Âu.
Hải quân chức năng, cứ nhìn Lực lượng Phòng vệ Biển của Nhật mấy chục năm sau là rõ. Nói gọn trong một câu, sở dĩ hải quân Nhật mạnh về chống ngầm, chính vì nằm dưới hệ thống an ninh Mỹ Nhật, nhiệm vụ chủ yếu nhất của hải quân Nhật là chống ngầm.
Đã phụ thuộc vào hệ thống quân Mỹ, từ ngày hải quân Nhật mới thành lập cho tới trước khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, thứ hải quân Nhật giúp được quân Mỹ chỉ có hai việc lớn là chống ngầm và rà mìn. Thế nên chống ngầm tự nhiên thành sứ mệnh chủ yếu cùng đường lối phát triển của hải quân Nhật suốt thời Chiến tranh Lạnh.
Thật ra nước Anh trước chiến tranh Malvinas cũng từng bước tiến vững về mục tiêu làm đội chống ngầm. Nhưng một trận Malvinas khiến nước Anh tỉnh ra đôi phần, có những khoản tiền không thể tiết kiệm.
Lúc này Alan Wilson đứng trước mặt thủ tướng, lấy cớ không ít nước châu Âu vẫn còn thuộc địa hải ngoại, cần tăng cường hải quân, mong biến hải quân các nước ấy thành hải quân chức năng phụ thuộc dưới danh nghĩa Hải quân Hoàng gia.
Làm việc này bây giờ có hai chỗ thuận lợi. Thứ nhất, dù sao nước Anh cũng còn được tính là một nước châu Âu.
Mặc lòng trong bụng nghĩ thế nào, nước Anh vẫn có thể giương chiêu bài đoàn kết châu Âu. Nước Mỹ hoàn toàn chỉ là một nước châu Mỹ.
Thứ hai là Tổ chức Hiệp ước Brussels không có Mỹ. Còn một điểm không quá quan trọng nữa, là nước Anh bán tàu chiến vốn không nhiều cố kỵ như Mỹ. Bán tàu chiến để gỡ vốn vốn chẳng phải lần đầu, nay lại còn dựng lên hải quân chức năng phụ thuộc vào Hải quân Hoàng gia, lại san sẻ được áp lực quân phí cho cỗ máy ngốn tiền là hải quân Anh.
Thủ tướng Attlee nghe xong từng bước mổ xẻ của Alan Wilson, cách làm sao cho hải quân các nước châu Âu khác tàn phế dần rồi hút vào, thành một phần trong hệ thống Hải quân Hoàng gia, trong lòng không nén được cảm thán:
- Chả trách Edward với Norman coi trọng cậu đến thế.
Vừa ủng hộ các nước châu Âu khác bảo vệ thuộc địa, vừa giương cờ hợp tác nghiên cứu, lời lẽ đường hoàng hết lớp này tới lớp khác.
Tuy hải quân các nước châu Âu trước chiến tranh cũng chẳng mạnh gì, nhưng dù sao đều có chút năng lực tự nghiên cứu. Alan Wilson rõ ràng muốn nhân cờ hợp tác nghiên cứu mà phế bỏ năng lực tự đóng tàu của các nước ấy.
Thủ tướng Attlee lặng lẽ trở về chỗ nghỉ, bỗng vẽ ra khả năng ấy, rồi lại lắc đầu cười khổ, đời nào có chuyện hay như vậy.
Từ Brussels về London vốn chẳng xa, Alan Wilson hỏi đáp một hồi thì máy bay gần như đã tới nơi.
Xuống máy bay, điểm đến của cả ba người là một chỗ. Thủ tướng và ngài Thư ký Nội các còn có việc riêng.
Alan Wilson thì tới Bộ Ngoại giao trang trí lòe loẹt hoa hòe mà trình diện, trình bày thành quả đàm phán lần này giành được trước Liên Xô.
Thật ra việc trình bày này hoàn toàn thừa, vì bên cạnh hắn lúc nào cũng có mật thám MI6, vốn liên lạc với trong nước mọi lúc, đề phòng có người đối mặt với Liên Xô lại để lộ bí mật các loại.
Báo cáo xong, Alan Wilson chờ tin tức, bèn đi tìm Pamela Mountbatten. Mấy ngày không gặp, nhớ nhung da diết. Tháng sau còn có hội nghị quan trọng ở Paris, thời gian cũng không dư dả gì.
Từ phía sau ôm Pamela Mountbatten vào lòng, Alan Wilson hào hứng hỏi:
- Em yêu, lúc anh vắng mặt em đã làm những gì? Có nhớ anh không?
Pamela Mountbatten tựa lưng vào người Alan Wilson rồi đáp:
- Dự tiệc quý tộc, xem ca kịch, xem thi đấu, chỉ có vậy. Rồi tặng quà cho bạn bè, dẫn họ đi mua sắm này nọ, cũng giới thiệu về anh. Tiếc là anh không có mặt.
Alan Wilson nghe cuộc sống mộc mạc của Pamela Mountbatten thì nhướng mày:
- Trời đất ơi, may mà mẹ em vốn đã rất giàu, không thì bạn bè em chẳng tưởng anh đã tham ô bao nhiêu tiền ở Ấn Độ. Tuy chưa gặp anh, nhưng chắc chắn họ nghĩ em theo anh là chịu thiệt, dù sao bạn em toàn giới quý tộc.
Pamela Mountbatten xoay người lại:
- Cũng có người nói kiểu ấy, nhưng chỉ một phần thôi. Họ không hiểu anh.
Chuyện này không ngoài dự liệu của Alan Wilson, bạn của Pamela Mountbatten quả có người nhìn như vậy, nhưng cũng là thường tình.
Tuy Pamela Mountbatten chẳng phải mỹ nhân tuyệt thế, nhưng cha nàng địa vị cao quyền trọng, mẹ giàu nứt vách, vị hôn phu lại chẳng có bối cảnh gì, có cách nhìn ấy cũng không lạ.
Alan Wilson cũng chẳng để bụng:
- Tuy lần nào cũng lấy tiền từ chỗ em, nhìn như kẻ ăn bám, nhưng anh chẳng thấy xấu hổ gì.
Pamela Mountbatten che miệng cười khẽ, rồi kiễng chân hôn vị hôn phu một cái:
- Đó là vì họ không biết anh lợi hại nhường nào. Anh đừng chấp họ làm gì. Phải rồi, hôm qua cha đánh điện về nói sắp đáp máy bay về ngay, hôn lễ của thái tử người không thể không dự. Mấy hôm này em đưa anh đi một vòng trong giới quý tộc nhé.
Alan Wilson hừ nhẹ, bày ra uy nghiêm của chủ một nhà mà lên tiếng:
- Em đang dạy anh làm việc đấy à?
Pamela Mountbatten cười lấy lòng:
- Không có, không có. Xin vị hôn phu của em bảo vệ em, đề phòng kẻ lòng dạ xấu xa có ý đồ không tốt với em. Đó là trách nhiệm của vị hôn phu!
Alan Wilson hài lòng gật đầu:
- Ừ, thế còn nghe được. Mốt hãy bắt đầu, anh còn phải liên lạc với bên New Delhi.