Lại nói chuyến đi thăm các thổ bang lần này, mục đích không chỉ có một. Hắn muốn nhân đó dặn dò đôi điều về con đường sắp tới của Ấn Độ thuộc Anh. Lúc này, trong miệng Alan Wilson, Nehru lại thành một kẻ xã hội chủ nghĩa đáng ghét.
Các thổ bang không thể tồn tại lâu dài. Vì chuyện đồng bảng dùng để quyết toán mậu dịch quốc tế, Luân Đôn rất có thể sẽ không lên tiếng về vấn đề thổ bang. Nói trắng ra, họ sẽ không dám mạo hiểm trở mặt với một nước Ấn Độ độc lập để đứng ra bênh vực các thổ bang.
Tương lai của thổ bang chỉ nằm trong tay chính họ. Hắn hỏi han việc chuyển tài sản ra ngoài đã làm đến đâu, lại xem xét tình hình quân riêng của từng bang, đến lúc ấy mới phần nào yên tâm.
Lúc này, hắn chỉ là một viên chức thuộc địa bé nhỏ, cứ như đang bơi ngược dòng thời thế, chẳng khác nào con thiêu thân lao vào lửa, biết uổng công mà vẫn lao.
Ở lại thổ bang Travancore ít ngày, Alan Wilson lại lên đường ngược lên phương bắc. Hắn dừng chân chốc lát ở Mysore, rồi tới Hyderabad, gặp vị quân chủ nơi đây là Ali Khan.
Ali Khan có lẽ là người Ấn Độ khiến Alan Wilson kính trọng nhất. Vừa gặp mặt, hắn đã tỏ vẻ áy náy, thành khẩn nhận lỗi:
- Tôi vẫn luôn gắng giữ lấy Hyderabad, mong Luân Đôn lên tiếng cảnh cáo những chủ trương của Đảng Quốc đại. Nhưng đến giờ mới thấy, một đồng tiền cũng đủ làm khó bậc anh hùng.
Ali Khan giấu không hết vẻ thất vọng, nhưng nỗi thất vọng ấy là nhắm vào chính phủ Luân Đôn, chứ không phải nhắm vào Alan Wilson:
- Lòng thành của ủy viên Alan, ta vẫn luôn nhìn thấy.
Xung quanh không có người ngoài, Alan Wilson bèn đem tin tức còn đang giữ kín nói cho Ali Khan hay:
- Tuy chưa chính thức công bố, nhưng phương án độc lập cho Ấn Độ thuộc Anh thực chất là chia Ấn Độ và Pakistan làm hai. Tức là chủ trương của Jinnah.
- Ồ? Thế còn tương lai của các thổ bang thì không đả động gì sao? Ali Khan nghe tin tức nửa mừng nửa lo ấy, thở dài một tiếng rồi nói, các thổ bang lớn đều đã kêu gọi gia nhập khối Thịnh vượng chung theo mô hình lãnh thổ tự trị, vậy mà Luân Đôn mãi không hồi đáp.
Alan Wilson đành than thở:
- Theo đánh giá trong nước, muốn đè bẹp phong trào độc lập của Ấn Độ thì phải thường trú năm mươi vạn quân Anh ở Ấn Độ thuộc Anh. Đến thời thế chiến mà Ấn Độ thuộc Anh cũng chưa từng có ngần ấy quân Anh đồn trú.
Hắn nói tiếp, trước đây hắn thúc đẩy việc giải trừ quân bị, chính là để gắng hết sức làm suy yếu thực lực quân đội Ấn Độ. Muốn giữ được binh trong tay mà tự bảo vệ mình, mấu chốt nằm ở vấn đề Kashmir. Ý riêng của tôi là hãy coi hướng đi của Kashmir như chiếc chìa khóa tháo gỡ địa vị của các thổ bang.
- Cơ hội chỉ có một lần, nhất quyết không thể bỏ lỡ. Alan Wilson phân tích cho Ali Khan, tình hình Kashmir ai cũng rõ, vua theo Ấn Độ giáo mà dân chúng theo Hồi giáo, bùng nổ chiến tranh là chuyện mười mươi. Một khi Ấn Độ và Pakistan đánh nhau vì mảnh đất ấy, đại vương chớ nên chần chừ. Đây là cơ hội duy nhất buộc Đảng Quốc đại phải chịu lép.
Chuyện Kashmir, hắn nói đã chẳng phải lần đầu, trước đó hắn còn từng bàn với Jinnah. Một khi vấn đề Kashmir nổ ra, thật ra Ấn Độ hành động quyết đoán hơn Pakistan nhiều. Hồi đầu Pakistan còn nhìn trước ngó sau, đem ra trận toàn quân riêng, trong khi Ấn Độ đưa vào toàn quân chính quy.
Đợt giải trừ quân bị trước đây, chính quyền Ấn Độ thuộc Anh đã cố ý gạt bớt lính gốc Ấn, mà giữ lại đông đảo binh lính người Sikh. Để khỏi lộ liễu, sau khi độc lập, lúc đầu trong tay Nehru chắc chắn ít con bài hơn so với lịch sử cũ.
Dĩ nhiên cũng không thể vì thế mà quả quyết Nehru không dám khai chiến. Kashmir dẫu sao cũng là quê nhà của gia tộc Nehru, bậc lãnh tụ khai quốc mà để mất quê hương, với Nehru hẳn là một nỗi nhục.
Việc Alan Wilson bàn chuyện Kashmir với Jinnah cũng không phải vô ích. Được nhắc trước, biết đâu Jinnah sẽ không lấy quân bộ lạc ra chọi với quân chính quy Ấn Độ ngay từ đầu.
Nếu Ấn Độ và Pakistan đánh nhau to ở Kashmir, Ali Khan có thể liên kết các thổ bang lớn khác cùng gây sức ép lên New Delhi, chưa chắc đã không giành được vài năm thời gian. Khỏi phải như lúc đầu, hai bang Hyderabad và Junagadh bị giết gọn trong chớp mắt, biết đâu còn làm chậm được bước thống nhất của Ấn Độ.
Nói là làm chậm, quả không sai. Đến giờ, Alan Wilson cũng chỉ dám dùng chữ làm chậm để hình dung. Dù sao thổ bang có thực lực cũng chỉ vài nơi, lại chẳng tiếp giáp nhau.
Cuối cùng Alan Wilson mở miệng:
- Đến lúc ấy nhớ liên lạc với người Bồ Đào Nha. Với những người bạn như đại vương Ali Khan đây, người Bồ Đào Nha cũng rất sẵn lòng kết giao.
Hắn bàn thêm, về kế hoạch rút quân của quân Anh, tôi đang nghĩ cách để một bộ phận quân Anh rút về thổ bang Junagadh, khiến Nehru không dám làm càn. Còn phía Hyderabad thì khó hơn, thổ bang của đại vương nằm sâu trong đất liền, chúng tôi rút quân lẽ nào lại rút vào đất liền?
Quân Anh rút về thổ bang Junagadh, quân Ấn Độ muốn ngay trước mắt quân Anh mà xông vào Junagadh, lật đổ quân chủ rồi tổ chức trưng cầu dân ý, sáp nhập Junagadh vào Ấn Độ, kiểu làm ấy rất cần gan dạ.
Nếu hai vị vua theo Hồi giáo ở Hyderabad và Junagadh đều bình an vô sự, đợi đến khi chiến tranh Ấn Độ Pakistan nổ ra, ít nhiều cũng tạo được thế tiếp ứng cho Pakistan, dù chỉ là tiếp ứng bằng lời nói.
Thật ra thế vẫn chưa đủ. Hay nhất là người Bồ Đào Nha cũng tuyên bố nội dung mật ước, đem phần đất đã chiếm sáp nhập vào danh nghĩa Goa thuộc Bồ, có người Bồ Đào Nha chống lưng, Ấn Độ sẽ phải dè chừng hơn.
Alan Wilson nếu không phải trong lòng còn e ngại, sợ chiến tranh kéo dài lê thê, cuối cùng để Đảng Cộng sản Ấn Độ vốn dễ lớn mạnh nhất trong khói lửa lên nắm quyền, thì hắn đã vạch hẳn một kế hoạch liên hợp tác chiến, để người Ấn Độ hôm nay độc lập, ngày mai bùng nổ chiến tranh toàn diện.
Rời Hyderabad, Alan Wilson đi thẳng tới Goa, hưởng thụ bầu không khí Thiên Chúa giáo hiếm thấy ở tiểu lục địa, vừa nghĩ ngợi dưới sự cảm triệu của Chúa, xem còn chỗ nào mình làm chưa tới.
Nhà thờ Bom có vườn thánh địa và bậc thềm kiểu Baroque, tu viện Bom do Tổng giám mục Braga khởi xướng xây dựng từ năm 1723. Tầng bậc khác nhau, hàng cột trên thềm đá hoa cương cùng những bức tường trát vữa trắng như tan ra, hóa thành một ấn tượng kiến trúc, hút ánh mắt người ta hướng lên ngôi nhà thờ sừng sững trên đỉnh núi.
Gỗ hoàng dương, trà hoa và đỗ quyên Bắc Mỹ dệt nên cảnh xuân rực rỡ. Giữa tình cảnh ấy, Alan Wilson quỳ một gối xuống, lấy chiếc nhẫn đã chuẩn bị sẵn, lồng vào đầu ngón tay Pamela Mountbatten.
Pamela Mountbatten cười tươi, mắt nhìn tháp nhọn của tu viện Bom đầy mong đợi:
- Lại tặng nhẫn sao? Không định nói gì à?
Alan Wilson ngẩng đầu lên, ngoan ngoãn đáp:
- Tôi là người vụng miệng, nói thẳng luôn vậy, em có chịu lấy tôi không. Không biết tiểu thư Pamela có bằng lòng làm phu nhân Wilson không.
Bàn tay nhỏ đưa ra, chủ động xỏ vào nhẫn, Pamela Mountbatten ngắm chiếc nhẫn trên đầu ngón tay rồi nói:
- Anh bảo sao?
Màn cầu hôn này thật ra hết sức đạm bạc, người chứng kiến cũng chỉ có vài binh sĩ đi theo. Alan Wilson không quên mấy người lính bảo vệ Pamela Mountbatten, bỏ thêm một khoản tiền vất vả, lại mời họ một bữa cơm.
Với kẻ keo kiệt như hắn, đó tuyệt đối là một khoản đầu tư lớn. Hắn rút ra toàn đô la, chỉ quên mất là đổi từ đám khách Mỹ nào, hắn đã tiếp mấy đoàn khách Mỹ rồi, đâu nhớ rõ thế được.
Những lúc Alan Wilson không keo kiệt, cũng chỉ dành cho vợ mình cùng những quý bà ngang hàng, còn với người khác thì hắn xưa nay vặt được gì là vặt. Vậy mà mấy người lính còn cho rằng hắn là người tốt, con gái phó vương đã tìm được tấm chồng xứng đáng.
Mấy người lính đáng thương bị vẻ ngoài giả nhân giả nghĩa của Alan Wilson đánh lừa, phải nói kỹ năng diễn xuất của hắn đã tiến bộ kinh người. Cũng nhờ Greta Garbo ở New Delhi thường xuyên kèm cặp cho hắn.
Ra ngoài một chuyến cũng có thu hoạch. Định xong chuyện của hai người với Pamela Mountbatten là một, điều nữa là hắn cứ thấy công việc vẫn chưa làm đến nơi đến chốn. Viên trợ lý ủy viên Ấn Độ thuộc Anh vốn luôn tự đòi hỏi nghiêm khắc với bản thân, bắt đầu thảo kế hoạch rút quân của quân Anh đồn trú ở Ấn Độ.
Cảm hứng là thứ cần nhiều cách khác nhau để khơi gợi, gắng sức thì kiểu gì cũng nặn ra được. Cuối cùng, được công việc công chức cảm triệu, Alan Wilson quyết định tạm thời chưa tới Kashmir nữa.
Hắn soạn kế hoạch rút lui của quân Anh đồn trú ở Ấn Độ, cùng phương án bàn giao khí tài. Về hải quân thì không có gì đáng nói, chẳng có chiếc chiến hạm lớn nào cần bàn giao, quần đảo Andaman trước khi nổi loạn đã xây dựng gần xong.
Đến lúc ấy là có thể đưa vào dùng ngay, huống hồ MacLean đã ký điều ước với Ceylon, cảng Ceylon sẽ lâu dài làm cảng Ấn Độ Dương của Hải quân Hoàng gia.
Chủ yếu là lục quân, Alan Wilson cho rằng, về vũ khí nặng, ở khu vực người Hồi giáo quần tụ thì có thể bàn giao. Còn quân Anh đồn trú ở khu vực người Ấn Độ giáo quần tụ thì nhất định phải mang hết vũ khí nặng đi.
Rút lui phải ra dáng rút lui, từ giờ phải kiểm soát chặt việc trợ thủ gốc Ấn tiếp xúc với khâu sản xuất. Dây chuyền của các nhà máy binh khí lớn có thể để lại, bản vẽ tuyệt đối không được để lại.
Thép, than mà nhà máy binh khí dự trữ, từ nay người phụ trách nhà máy địa phương có thể tự quyết đem bán, dĩ nhiên tốt nhất là chia chác đều khắp, đừng ăn một mình.
Lộ trình rút quân của các căn cứ lớn, quân Anh ở bờ đông tiểu lục địa thì vào thẳng Ceylon, quần đảo Andaman cùng Malaya thuộc Anh và Miến Điện thuộc Anh, lộ trình rút quân ở bờ tây thì chia hai ngả, một ngả vào Goa thuộc Bồ, ngả còn lại vào thổ bang Junagadh.
Mong rằng đến lúc ấy chiến tranh Ấn Độ Pakistan đã nổ ra, thuộc địa cũ bùng nổ nội chiến, quân đội của nước mẫu quốc cũ đứng ngoài quan sát trước thì cũng chẳng có gì quá đáng, quả là hợp tình hợp lý.
Bộ máy ở ba nước phương bắc là Bhutan, Sikkim, Nepal thì tạm giữ lại, không nằm trong diện rút đi. Còn quân Anh ở bờ tây cuối cùng rút về đâu, Alan Wilson cho rằng nên tăng cường binh lực của quân Anh ở vùng Vịnh.
Soạn xong bản kế hoạch rút quân này, hắn lại bắt đầu ghi chú lời giải thích hợp lý, vì sao phải rút như thế. Rồi đánh điện báo về Luân Đôn, đợi tin phản hồi của Luân Đôn.
Quân Anh đồn trú ở Ấn Độ chắc chắn không về nước, công chức về nước còn cần chỗ làm, lẽ nào quân nhân về nước thì không cần? Hay quân nhân phải thắt lưng buộc bụng, đừng gây thêm phiền cho quốc gia?
Quân Anh rút khỏi Ấn Độ thuộc Anh nhất định sẽ tới các thuộc địa khác, không gây thêm rắc rối cho tình hình việc làm căng thẳng trong nước.