Y từng làm quan ở Sikkim và Bhutan, một lòng cống hiến cho Đế quốc Anh, nhưng lại chẳng được kể là quyền cao chức trọng. Nói cho cùng, so với Alan Wilson thì địa vị của y bây giờ cũng chỉ tương đương hồi hắn làm chuyên viên ở Hyderabad.
Điểm này Alan Wilson không giúp gì được cho y. Bởi chính hắn cũng đã phải bỏ tiền ra, mà còn bỏ không ít, mới khiến ngài Barron lấy tiền của hắn lo việc cho hắn, đưa hắn lên ghế chuyên viên Hyderabad.
So với hắn, Lê Cát Sinh rõ ràng là quá keo kiệt, coi đồng tiền nặng quá nên đường quan mới long đong lận đận mãi.
Nhưng bây giờ thì khác. Cứ theo lịch sử, sau khi người Anh rút khỏi tiểu lục địa, Lê Cát Sinh sẽ được người Ấn Độ thuê về, ra làm việc cho chính phủ Ấn Độ. Nhờ có kinh nghiệm công tác trên cao nguyên, y trở thành kẻ mở đường cho Ấn Độ luồn vào.
Trùng hợp ở chỗ Alan Wilson cũng rất coi trọng kinh nghiệm công tác ấy của y, bèn gộp luôn sự vụ Nepal, Bhutan và Sikkim lại, bổ nhiệm một mình Lê Cát Sinh làm chuyên viên của cả ba nước phương Bắc.
Sở dĩ như vậy là vì hiện nay chính phủ thuộc địa Ấn Độ thuộc Anh đã dấy lên làn sóng xin thôi việc. Nhiều người chỉ muốn mau mau về nước, sợ sau khi Ấn Độ độc lập sẽ rơi vào cảnh thất nghiệp bẽ bàng.
Số công chức còn nán lại Ấn Độ thuộc Anh lúc này chỉ có hai loại. Một loại là những kẻ đã vơ vét đủ đầy, chẳng bận tâm sau khi Ấn Độ thuộc Anh chấm dứt thì mình đi đâu, dù sao cũng đã lo xong cơm áo cả đời.
Loại thứ hai là những công chức trẻ mới chân ướt chân ráo vào nghề, như Andy, Alisa và Alan Wilson.
Vì còn trẻ nên họ chẳng lo được lo mất chuyện tương lai, cho rằng dù Ấn Độ thuộc Anh có kết thúc thì mình cũng tìm được chỗ khác. Họ cũng không ngại tới thuộc địa khác làm việc.
Trái lại, những người như Lê Cát Sinh, tuổi ngoài bốn mươi, già chưa tới mà trẻ cũng đã qua, có chút địa vị nhưng lại không quyền cao chức trọng, vốn là trụ cột giữa làng công chức, thì đang là lực lượng chủ chốt xin về nước.
Để làm tròn nhiệm vụ cuối, gần đây chính phủ thuộc địa cũng tinh giản bộ máy. Cơ quan ở Bhutan, Sikkim, Nepal nhập làm một, chuyên viên cũ rút về Ấn Độ thuộc Anh, để Lê Cát Sinh thành chuyên viên chung của cả ba nước đối với người Anh.
Sau màn chia tay bịn rịn với đại diện ba nước phương Bắc, Alan Wilson còn có một cuộc trò chuyện thẳng thắn với vị tân chuyên viên phương Bắc này.
Hắn tuy chưa từng đặt chân tới cả ba nước, nhưng vốn là trợ lý chuyên viên quen ngồi phòng giấy bàn chuyện thiên hạ, điều đó không làm khó được hắn. Hắn giảng giải cứ như thể mình đã đi thật rồi, mặt dày mày dạn đưa ra chỉ thị.
Kỳ thực cũng chỉ là vài lẽ phải giản đơn, cốt để đề phòng Lê Cát Sinh bị người Ấn Độ mua chuộc. Việc để y làm chuyên viên ba nước, ít nhiều cũng mang ý vị như Tô Tần thời Chiến Quốc một mình đeo ấn tướng sáu nước, cũng vì tính tới điều này.
- Ông dẫu sao cũng là công dân của Đế quốc Anh, phải hiểu rõ mình phục vụ cho ai.
Alan Wilson mới ngoài hai mươi mà dạy dỗ Lê Cát Sinh ngoài bốn mươi như thầy dạy học trò:
- Một khi Ấn Độ thuộc Anh độc lập, chưa biết chừng người Ấn sẽ tìm cách lôi kéo ông. Mong tới lúc ấy ông phân định rạch ròi, rốt cuộc là lợi ích nước Anh xếp trước, hay lợi ích Ấn Độ xếp trước. Thật ra đối với ba nước Bhutan, Sikkim, Nepal, tầm quan trọng của ông là khỏi phải bàn. Ba nước ấy nhất định sẽ dành cho ông đãi ngộ tốt nhất, để tiện giữ liên lạc với Đế quốc Anh, tránh bị luồn vào hay bị nuốt mất.
- Khi xử lý sự vụ ba nước, cũng phải giữ trong lòng cái thế coi các nước láng giềng khác đều là kẻ địch mà liệu tính. Ba nước này không phải không có khả năng bị đánh tan từng nước một, chỉ cần bền bỉ theo đuổi thì không gì là không làm nổi.
Alan Wilson còn nhớ, hồi Sikkim bị sáp nhập, đám người Nepal trong đất Sikkim đã đóng vai trò không nhỏ.
Ấn Độ và Nepal bắt tay với nhau, luồn vào Sikkim, rồi xúi giục người Nepal ngả về Ấn Độ, cuối cùng dùng trưng cầu dân ý để nuốt trọn Sikkim.
Cho nên đợt xác định thân phận lần này, Lê Cát Sinh ở nước nào thì phải gạt bỏ nhiễu loạn của nước khác ở nước ấy, mà không chỉ nhắm vào Ấn Độ. Có những quyền lợi nên chia rẽ rạch ròi từ trước thì tốt hơn. Sau này mới không để Ấn Độ thừa khe chen vào.
Nhân lúc Đế quốc Anh còn ở đây, hãy dọn sạch những mầm họa ngầm, tiện thể phân định biên giới cho rõ giữa ba nước. Chia rành mạch rồi, sau này mới dễ bề đối phó với Ấn Độ.
Phân giới cũng bao gồm cả biên giới với Ấn Độ. Ali Jinnah đã đồng ý phối hợp việc này, cử đại diện Liên đoàn Hồi giáo tham gia công tác cắm mốc. Giờ áp lực dồn cả sang phía Đảng Quốc đại.
Khỏi cần nói, những vùng giáp Bhutan, Sikkim và Nepal không có một tỉnh nào mà tín đồ đạo Hồi chiếm đa số dân. Đợt cắm mốc này do ba bên là chính phủ thuộc địa, Liên đoàn Hồi giáo và Đảng Quốc đại cùng cử người làm, Đảng Quốc đại rơi vào thế một chọi hai, tuyệt đối không giở được trò ma mãnh nào.
Alan Wilson đã ngầm dặn trước, nếu vấn đề dân tộc trong ba nước có mầm họa, có thể nhường qua nhường lại cho nhau. Ví như trong đất Sikkim có khu dân cư của người Nepal thì cắt thẳng cho Nepal, rồi lấy đất chỗ khác của Ấn Độ thuộc Anh bù vào.
Lê Cát Sinh tỏ ý đã hiểu, nhất định sẽ cố sức dẹp yên mầm họa ở ba tiểu quốc phương Bắc, tạo thành cục diện cùng nhau đối mặt với Ấn Độ.
- Như vậy cũng là chuyện hay. Ba nước nuôi một mình ông chuyên viên, tôi tin dù là Ấn Độ cũng không trả giá cao hơn nổi.
Alan Wilson ném cho Lê Cát Sinh một ánh mắt, để y tự nghiền ngẫm lấy.
Việc của ba nước phương Bắc tới đây tạm khép lại. Phần tiếp theo đều giao cho tân chuyên viên phương Bắc Lê Cát Sinh lo liệu.
Tướng Aung San cũng đã trở về Miến Điện. Đạo ước hữu hảo lần này, phần dính tới Miến Điện chẳng qua cũng là phân giới. Đồng thời bản thân tướng Aung San ở New Delhi bấy lâu.
Ông một mình vào đất địch mà vẫn cứng cỏi, không khúm núm cũng chẳng kiêu căng. Trước sức ép của Đảng Quốc đại trong vấn đề người Rohingya, ông nhất quyết không cúi đầu. Tin truyền về đã gây chấn động mạnh mẽ các giới ở Miến Điện, đúng là bậc anh hùng dân tộc.
Trong đó cũng có phần góp sức nhỏ nhoi của Alan Wilson, nên hắn cũng nhận được cái gật đầu ưng thuận từ phía Aung San. Đó là trước khi Ấn Độ thuộc Anh chính thức độc lập, sự vụ Miến Điện hãy tạm gác lại, giữ đủ kiên nhẫn, đừng bắt Luân Đôn cùng lúc lo độc lập cho hai thuộc địa.
Nếu Aung San chịu cho Đế quốc Anh thêm ít thời gian, chẳng cần nhờ ai khác, Alan Wilson nguyện đích thân cầm bút, kể đủ mười điều chứng tỏ tướng Aung San còn xứng làm anh hùng dân tộc hơn cả Gandhi.
Sau khi tướng Aung San và đại diện ba nước rời đi, chuyện còn ồn ào náo nhiệt lúc này chỉ còn lại cuộc tranh cãi xem Nehru hay Patel hợp hơn, và ai được Luân Đôn chấp nhận làm phó thủ tướng Ấn Độ thuộc Anh.
Với người Ấn thì là như vậy, chứ đám công chức Anh trong Phủ Tổng đốc không nghĩ thế. Tướng Mountbatten đã nói chuyện vài lần với Ali Jinnah, trong lòng đã mặc định rằng ý chí đòi Pakistan độc lập của Jinnah tuyệt đối không lay chuyển, biết việc Ấn Độ và Pakistan chia đôi là đã định.
Trong các cuộc hội đàm với Mountbatten, Ali Jinnah nhắc đi nhắc lại quan điểm của mình, rằng giờ đây Ấn Độ thuộc Anh đã qua giai đoạn mặc cả, cách duy nhất là lập ra Pakistan.
- Cứ như cảnh đất đai Pakistan hai đầu đông tây bị Ấn Độ ngăn cách, nước này sớm muộn cũng chia rẽ.
Tổng đốc Mountbatten khi cả ngài Barron lẫn Alan Wilson đều có mặt, đã nêu cách nhìn về cục diện tiểu lục địa sau này.
- Việc này tôi từng bàn với Ali Jinnah, gần như không cách nào thay đổi. Nhưng chính lãnh tụ Liên đoàn Hồi giáo còn chẳng bận tâm, chúng ta việc gì phải lo thay.
Alan Wilson lên tiếng, cho Tổng đốc Mountbatten hay rằng hắn và Ali Jinnah đã từng bàn qua vấn đề này.
Bàn thì đã bàn, cách giải thì không có. Alan Wilson cũng không thể nhắm mắt trước sự thật rành rành. Sự thật rành rành ấy chính là Đông Pakistan, tức Bangladesh, thật ra lại có nền tảng quốc gia dân tộc tốt nhất Nam Á.
Lỡ như Ấn Độ xảy ra biến cố gì, ví như nội chiến chẳng hạn, mà Đông với Tây Bengal hợp thành một nước thì Bangladesh đích thị là bá chủ Nam Á. Nếu vấn đề dân tộc lấn át được vấn đề tôn giáo, thành tựu của Bangladesh sẽ khó lường hết.
Nhưng khả năng ấy quá nhỏ. Bangladesh chưa đủ sức giật Tây Bengal khỏi tay Ấn Độ, hoàn thành thống nhất dân tộc để thành một quốc gia dân tộc đúng nghĩa.
- Đông Pakistan mới chỉ là một trong những vấn đề. Vấn đề tỉnh Biên giới Tây Bắc cũng sẽ khiến hai nước sau chia cắt nổ ra chiến tranh.
Tổng đốc Mountbatten ngẫm nghĩ rồi bổ sung:
- Còn có Kashmir, là nơi dễ xảy chuyện nhất. Nghe nói quê Nehru là ở Kashmir?
- Vâng, thưa Tổng đốc tôn kính.
Ngài Barron cười đầy ẩn ý, hỏi lại:
- Tổng đốc định xử lý chuyện này sao?
- Không, ta không có ý đó. Đó là chuyện của Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo.
Mountbatten cười hệt một con cáo già. Ông bèn khơi ra một mối rối mới, đề nghị tỉnh Biên giới Tây Bắc cũng nên có quyền tự do chọn độc lập, nhưng rồi lại cho rằng nhất thiết phải như thế.
Rõ ràng, để lại cho thuộc địa cũ vài mầm họa là hợp với lợi ích của nước cựu tông chủ. Đồng thời còn làm thỏa mãn nỗi hả hê của vài người Anh chưa cam lòng rút khỏi thuộc địa.
- Ý tưởng rất có tầm nhìn xa, thưa Tổng đốc tôn kính.
Ngài Barron cười sảng khoái. Nếu Ấn Độ thuộc Anh chưa bước vào quỹ đạo độc lập, ông tin Tổng đốc Mountbatten sẽ thành một vị Tổng đốc xuất sắc hiếm có. Thật đáng tiếc.
Ngay giữa lúc những kẻ ngồi phòng giấy bàn chuyện tiểu lục địa đang mở hội, cãi nhau xem rốt cuộc Nehru hay Patel sẽ thành phó thủ tướng Ấn Độ thuộc Anh, thì nền tảng để Ấn Độ thuộc Anh sau này chia làm hai nước đã được định xong trong Phủ Tổng đốc.
Là bạn cũ của Pakistan, Alan Wilson còn đang cân nhắc có nên hé cho Ali Jinnah hay tin để quốc phụ Pakistan vui một phen, thì thư ký Edel gõ cửa bước vào bẩm báo:
- Mấy đại diện hãng thuốc Mỹ đã tới Calcutta, nói là đi khảo sát tình hình y tế vệ sinh ở Ấn Độ thuộc Anh, mong chính phủ Anh Ấn giúp đỡ.
- Hử? Người Mỹ tới làm gì?
Vị Tổng đốc nay đã cùng một phe với bọn họ lộ vẻ nghi hoặc hỏi.
- Việc này cứ giao cho tôi xử lý, việc đón tiếp thì tôi thạo nhất!
Alan Wilson chủ động lên tiếng, dù sao ngài Barron cũng nhất định sẽ phái hắn đi làm. Đám người hãng thuốc Mỹ tới để làm gì, còn ai rõ hơn hắn nữa.