Lại nói trên một sân gôn ở Scotland, hai người đàn ông ngồi xuống bên rìa sân. Vài chai whisky, vài thùng thịt khô, vài món hành lý ít đến mức không thể ít hơn, thêm ít vải bạt dựng lều cùng mấy món đồ dùng trông như vừa xách ra từ cửa hàng bán đồ du lịch.
Chỉ mang theo ngần ấy thứ gọn nhẹ, khó ai ngờ hai người này lại chính là hai vị đứng đầu giới công chức của Đế quốc Anh lúc này. Trong tay họ nắm tiền đồ cùng số mệnh của mấy chục vạn công chức đế quốc.
Cách đó không xa còn có mấy quý ông đang vung gậy. Cảnh ấy rõ ràng chẳng làm vướng bận thú nhàn tản của hai người.
Edward Bridges ngồi rỗi sinh buồn, đưa mắt ra hiệu với Norman Brook bên cạnh. Rồi cả hai đứng dậy, quyết định đi dạo quanh một vòng.
Edward Bridges vừa đi vừa kể chuyện gần đây, Norman Brook sánh vai lắng nghe.
- Tiểu Alan đã biết chuyện Bắc Rhodesia rồi. Vì việc này mà hắn còn đề xuất thêm một bước, mong trong nước phối hợp, tung tin rằng dân bản xứ ở các thuộc địa đang có xu hướng bắt chước theo, mượn chuyện đó gây sức ép với đảng Quốc đại. Gần đây phía Ấn Độ thuộc Anh nảy ra ít rắc rối, đảng Quốc đại đã để lộ những dã tâm vốn không nên có.
Norman Brook nghe xong bèn hỏi lại.
- Có cần điều tra chuyện Bắc Rhodesia không, báo cáo của chuyên viên tại chỗ có đúng sự thật không?
- Đúng hay không thì ai để ý chứ? Edward Bridges nhún vai đáp. So với đủ thứ chuyện ở Ấn Độ thuộc Anh, Bắc Rhodesia có được bao nhiêu người? Con số báo lên đã đủ khiến người ta giật mình rồi, chẳng cần điều tra nữa.
Norman Brook gật đầu tán thành.
- Xem ra chúng ta phải chặn tin tức ở mức độ nhất định, khống chế sự việc lại.
- Norman này, chặn tin tức là thủ đoạn quen dùng của nước độc tài. Edward Bridges thong thả sửa lời. Chúng ta là đã bàn bạc qua trình tự dân chủ rồi quyết định không công bố.
- Nhưng chúng ta dù sao cũng là nước dân chủ. Norman Brook tất nhiên hiểu rõ, thực chất chẳng khác gì nhau, chẳng qua là kiểu nói lấy lệ để đùn đẩy trách nhiệm.
- Chúng ta là dân chủ kiểu Anh. Edward Bridges bật cười, rồi xua tay nói. Chuyện đã qua rồi, để chúng ta nghĩ tới việc lớn nhất của Đế quốc Anh hiện nay đi. Vấn đề Ấn Độ thuộc Anh nhất định phải xử lý cho ổn. Ý chung của đám công chức tại chỗ là không thể để nước Ấn Độ sau khi độc lập giành lấy cái gọi là quyền kế thừa. Quả thật, còn chưa độc lập đã nảy dã tâm với các nước xung quanh, sau này có cơ hội chẳng phải sẽ tính sổ với chúng ta sao?
- Đầu óc thằng bé Alan này rất lanh, vừa khéo chộp lấy chuyện Bắc Rhodesia, liền nghĩ tới việc dùng lợi ích của người Ấn ở hải ngoại để ép đảng Quốc đại. Norman Brook cau mày nói. Thật ra cũng không ngại thử một phen, người gốc Ấn có mặt ở khắp các thuộc địa, cộng lại thì chẳng phải con số nhỏ. Nếu đạt được mục đích, tiện cho chúng ta nhúng tay vào cục diện về sau. Nói chung, Alan có thiên phú rất lớn trong việc xử lý chuyện thuộc địa.
- Một công chức muốn tiến thân thì không thể chỉ cắm cúi vào chuyện thuộc địa. Edward Bridges nhíu mày, lắc đầu nói. Ít nhất cũng nên quan tâm tới những việc khác, cứ quanh quẩn mãi ở thuộc địa thì tầm nhìn thành nhỏ hẹp. Nhưng hình như hắn lại vui vẻ chìm đắm trong đó.
Norman Brook nhướng mày. Được vị Nội các Thư ký đương nhiệm nhận xét như vậy, có thể nói mang nhiều tầng ý nghĩa.
Edward Bridges còn chưa chính thức rời nhiệm sở, nhưng dù có rời đi rồi, ông vẫn có thể chiếu cố thêm cho người trẻ tuổi này, nên cũng tán đồng.
- Có tinh lực hơn người, cùng quyết tâm đạt được mục đích.
Edward Bridges liếc Norman Brook một cái, nhẹ nhàng bổ sung thêm.
- Nhất là đáng tin cậy! Xét hiện giờ thì kinh nghiệm vẫn còn thiếu, cái thiếu mà tôi nói là việc ngoại giao đàng hoàng cùng tầm nhìn quốc tế, chứ không phải việc cụ thể ở thuộc địa, kinh nghiệm làm việc ở thuộc địa của hắn đã không còn thiếu nữa.
Cả hai đều đồng ý một điểm, một công chức trẻ còn ôm hoài bão với tương lai thì tuyệt đối không thể chỉ dán mắt vào thuộc địa.
Tuy việc thuộc địa cũng vô cùng quan trọng, nhưng nếu muốn tiến thêm một bậc thì ngần ấy lý lịch vẫn chưa đủ.
Đám công chức Ấn Độ thuộc Anh bây giờ đều đang vận dụng quan hệ, mong lúc về nước có thể nối tiếp trơn tru, tiếp tục phục vụ đế quốc. Từ khi thủ tướng đương nhiệm tiến hành quốc hữu hóa, mở ra hàng loạt doanh nghiệp nhà nước, xu hướng này càng lúc càng rầm rộ.
Thế mà trong đám người ấy lại không có Alan Wilson, Edward Bridges và Norman Brook đều biết rõ điều này. Xem ra viên trợ lý chuyên viên Ấn Độ thuộc Anh này thật sự muốn đứng cho trọn ca gác cuối cùng?
Alan Wilson đang hừng hực khí thế bước xuống sân ga New Delhi, chân đi như gió, điệu bộ cứ như thể ông chủ cũ lại quay về rồi. Ra ngoài gần hai mươi ngày, không phải hắn cứ muốn lánh đi, chủ yếu vì Hyderabad an toàn hơn New Delhi, tiện giữ kín tin tức. Mọi thứ ở Hyderabad đều do một tay Ali Khan dựng nên, kể cả cục điện báo, chỉ có liên lạc với bên ngoài từ nơi đó hắn mới thấy yên tâm.
- Tiếc là thời gian vẫn chưa dư dả, không thì chúng ta đã có thể sang Malaya, ngắm mấy con cá sấu cùng cá heo nước ngọt anh nuôi rồi. Suốt đường đi theo hắn chạy đông chạy tây, cô con gái của ngài Tổng đốc cũng vất vả nhiều, Alan Wilson bèn khẽ lời dỗ dành, cho cô gái nhỏ vui lên một ít.
Pamela Mountbatten đương nhiên cũng có tâm sự, nàng ngập ngừng hỏi.
- Chúng ta đã như vậy rồi, có nên nói với mẹ em không?
Alan Wilson vừa rồi còn oai phong như mãnh tướng nhập thân, thoắt cái đã xìu xuống, nói năng lắp bắp chẳng thành câu.
- Về lý thì cha mẹ em có quyền được biết, nhưng nói thật, anh vẫn thấy sợ.
- Lúc ấy sao anh không sợ, bây giờ mới biết sợ? Pamela Mountbatten trách móc Alan Wilson một tràng, sự gan dạ lúc đó của anh đâu rồi? Rõ ràng em đã nói rất đau, anh vẫn cứ dùng sức.
- Em với người khác đâu có giống nhau, chủ yếu vì anh thích em quá thôi. Alan Wilson không nói hai lời, mở miệng là một tràng lời ngon tiếng ngọt, dốc sức tấn công vào vị tiểu thư con nhà quyền quý nhất Ấn Độ thuộc Anh lúc này.
Chuyện này không phải gọi là nhát, chỉ chứng tỏ Alan Wilson thân là một quý ông, biết tôn trọng phụ nữ.
Trở lại New Delhi, nối lại liên lạc với Luân Đôn, Alan Wilson rất nhanh đã cho đảng Quốc đại hiểu rõ, chuyện nhát gan là không hề tồn tại, hắn trước giờ vẫn là kẻ phát ngôn cho chủ nghĩa đế quốc kiểu cũ.
Lần nữa gặp Patel, Alan Wilson đã rửa tay gác kiếm liền đem nỗi bất hạnh của người gốc Ấn ở hải ngoại, dùng giọng điệu nặng nề báo cho vị đối thủ hiệp hai này, vẻ mặt đầy xót thương mà kể lể.
- Mong ông Patel nén buồn, xảy ra chuyện như vậy là điều chúng ta đều không muốn thấy. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, người gốc Ấn ở hải ngoại trong mắt dân bản xứ quả thật cũng là một phần của chính quyền thuộc địa.
- Ý của ông Alan là những người Ấn này đáng đời? Patel vốn còn chưa có gì, nhưng vừa nghe câu cuối cùng liền lập tức phản bác. Người Anh các ông đã không làm tròn trách nhiệm của một chính phủ.
- Cũng không thể nói là đáng đời, chữ đáng đời là từ miệng ông nói ra, thật mong những người ủng hộ ông nghe được đừng đau lòng. Alan Wilson xua tay nói. Nhưng các thuộc địa kia nhìn các ông với ánh mắt như vậy, quả thật là thế, đây là sự thật không thể chối cãi.
Giọng điệu nặng nề của Alan Wilson chỉ giữ được đúng một câu, ngay sau đó đã đổi giọng.
- Nghe nói cuộc đàm phán gần đây cứ giằng co mãi, là do điều kiện quá đáng của đảng Quốc đại các ông gây ra hậu quả này? Thật không ngờ, tôi ra ngoài nghỉ phép gần hai mươi ngày mà cuộc hội đàm được các bên chú ý vẫn chưa có kết quả. Rõ ràng người Ấn Độ đều không phản đối, chỉ một nhúm chính khách ôm dã tâm với xung quanh đã gây ra hậu quả nghiêm trọng nhường ấy.
Chưa đợi Patel lên tiếng, Alan Wilson lại vòng câu chuyện trở về.
- Bi kịch ở Bắc Rhodesia đã khiến Luân Đôn kiểm điểm sâu sắc, nhận thức lại xem cộng đồng người Ấn rải khắp các thuộc địa có còn cần thiết tồn tại nữa không. Hiện đang cân nhắc có nên dời người Ấn tại chỗ về lại quê cũ không?
Đây là dọa dẫm, Patel vừa nghe đã nhịn không nổi mà đứng bật dậy, ánh mắt ghim chặt vào Alan Wilson, nếu ánh mắt có thể giết người thì gã người Anh này đã chết tới một vạn lần.
Đáng tiếc là không thể! Alan Wilson cũng lấy ánh mắt vô tội đáp trả lại, quả thật là dọa dẫm, mà cũng chẳng phải lần đầu.
Trong bụng hắn nhủ, chẳng trách ông không phải đối thủ của Nehru, lần nào cũng ra mặt đỡ đạn thay Nehru trong những dịp thế này.
Lúc giao đấu bằng mắt, miệng Alan Wilson cũng không hề dừng lại.
- Dời về tiểu lục địa, các thuộc địa gồm mà không giới hạn ở Malaya, Ả Rập, châu Phi, Mauritius, còn có Guyana ở Nam Mỹ, so với dân số bản thổ Ấn Độ thì không nhiều, cũng cỡ hơn một triệu, chắc chắn chưa tới mười triệu.
Ngay lúc Patel còn đang chấn động, miệng Alan Wilson vẫn lải nhải không ngừng.
- Mâu thuẫn tộc quần cũng nhắc Luân Đôn một điều, đã có nhiều mâu thuẫn như vậy thì cứ theo truyền thống châu Âu mà dựng nên các quốc gia dân tộc, đối với Ấn Độ thuộc Anh hình như lại là lối ra tốt hơn.
Patel nghe những lời này xong máu nóng dồn lên đầu, đây chẳng phải muốn biến Ấn Độ thành một vùng lổn nhổn các nước nhỏ sao? Ông tuyệt đối không cho phép tương lai ấy xuất hiện.
- Đây là ác ý với toàn thể Ấn Độ, ông Alan có biết hậu quả của việc làm như vậy không?
- Đương nhiên biết, kẻ có khả năng lên đài nhất sẽ thành Đảng Cộng sản Ấn. Alan Wilson giơ ngón tay chỉ về phương bắc nói. Không biết ông Patel có xem tin quốc tế không? Hình như nội chiến ở phương bắc đã bước vào giai đoạn giằng co rồi.
Ngay trong thời gian Alan Wilson đi Hyderabad, trận đánh dấu mốc trong đợt tấn công trọng điểm của phe Quốc đảng đã xong, tên cuồng sát vợ đã bỏ mạng ở Mạnh Lương Cố.
Đòn tiến công toàn diện thất bại, đòn tiến công trọng điểm cũng quỵ ngã, nước bá chủ thế giới mới lên là nước Mỹ giờ bị phương Đông thu hút hết sự chú ý. Đâu còn hơi sức lo chuyện châu Phi, chuyện Bắc Rhodesia nào đó, vừa nghe đã biết là chốn khỉ ho cò gáy.
- Không biết Đảng Cộng sản vốn coi trọng giai cấp sau này sẽ biến Ấn Độ thành bộ dạng gì đây? Tuy tương lai ấy khiến người ta lo, nhưng người nên lo nhất phải là người Ấn Độ. Dù sao chúng tôi có thể phủi tay bỏ đi. Alan Wilson huýt một tiếng sáo. Không biết ông Patel thấy tôi nói có đúng không? Phải rồi, ngày mai đàm phán sẽ mở lại, Phủ Tổng đốc đã chuẩn bị sẵn để đạt thành quả dù không có đảng Quốc đại dự họp.
Nói xong không cho Patel thời gian suy nghĩ, Alan Wilson đứng dậy cáo từ ngay, bước chân nhẹ nhõm, thân hình nhanh nhẹn.
- Ông Alan đợi một chút. Patel gọi với theo bóng lưng Alan Wilson đã đi tới cửa.