Lại nói sông Godavari đối với miền Nam Ấn Độ cũng thiêng liêng chẳng kém gì sông Hằng đối với miền Bắc. Hai bên bờ lúc nào cũng bày ra một phong cảnh làm lòng người say đắm. Rừng rậm nối nhau chạy dài, cây cối đủ loại chen chúc, xanh um một dải, thành chốn thiên đường của bầy chim.
Khắp nơi đều gặp những lùm cây riêng có của xứ này. Gỗ của chúng ánh lên sắc đỏ nhạt, vân loang như đá cẩm thạch. Lá thì xanh biếc một màu, hoa lại vàng nhạt mà to sụ, nhìn vào vừa lạ mắt vừa sững sờ.
Có loài vỏ đen trũi. Lại có loài lá sẫm màu, bốn mùa chẳng rụng. Vài cánh rừng còn lấn ra xa, kéo dài tới mấy dặm đôi bên bờ sông, rồi nối liền với những rặng liễu rủ bóng mát rượi ở phía xa. Đi một quãng, trước mắt bỗng bung ra những cánh đồng rộng bát ngát.
Việc đời trớ trêu. Alan Wilson giờ đọc một bức điện mà cũng phải lén xuống thuyền mới dám mở ra xem. Thủ lĩnh của đám Chetnik và Ustasha ở tận lục địa châu Phi xa tít mù, lại giở nghề cũ ra sao.
Đợt sóng bài người Ấn lần này có thể nói đã giáng họa diệt thân xuống cộng đồng người gốc Ấn ở Bắc Rhodesia. Riêng số người Ấn bỏ mạng đã vượt quá một vạn.
Cộng đồng người gốc Ấn tuy bị đánh úp, song đúng lúc nguy ngập nhất thì đám Chetnik và Ustasha chính nghĩa từ đâu hiện ra, vớt họ ra khỏi nước sôi lửa bỏng, trở tay dùng thủ đoạn cứng rắn dẹp yên đám thổ dân châu Phi đang vây công.
Cuối điện, Mikhailovich cho hay, những hung thủ mà Chetnik cùng Ustasha bắt được đều giao cho người Ấn canh giữ.
- Giao cho người Ấn canh giữ ư?
Alan Wilson há hốc miệng, tự hỏi lòng mình. Cộng đồng của chính mình vừa bị lũ người kia phá nát, cả tộc suýt nữa tuyệt diệt, giờ bắt mình giam giữ hung thủ thì mình sẽ làm gì.
Cộng đồng người Ấn chỉ chừng bốn vạn, chết đã quá một vạn. Số ngã xuống trong lúc chống cự hẳn toàn là trai tráng trụ cột của cả tộc. Còn lại đâu, phần nhiều là già yếu, đàn bà con trẻ.
Thù sâu như biển như thế, Mikhailovich lại đem tù binh bắt được giao cho người Ấn giữ. Mưu đồ ấy lộ rõ như ban ngày, ai mà chẳng nhìn thấu. Chẳng qua là trao cho những người Ấn còn sống một cơ hội báo thù.
Đọc tới cuối bức điện, thấy con số bắt được mười vạn tù binh, Alan Wilson lạnh toát sống lưng. Những tù binh ấy, e rằng phần lớn đều phải từ biệt cõi đời này.
Sự thực đúng là như vậy. Trong đất Bắc Rhodesia, từng đoàn người da đen đang bỏ chạy. Kẻ nào không chạy kịp mà bị bắt, giờ đang bị người Ấn ôm lòng phục hận đem ra xử, có oán trả oán, có thù trả thù.
Riêng số tù rơi vào tay người Ấn đã là mười vạn. Toàn cõi Bắc Rhodesia gộp hết mọi sắc dân cũng chỉ vừa quá một trăm vạn. Trừ đi các tộc khác, thổ dân bản xứ có bảy mươi vạn. Nếu số bị bắt cũng toàn là trai tráng trụ cột, còn sót lại toàn người già yếu, lại thêm bao kẻ bỏ trốn nữa thì sẽ ra sao.
Hắn lẩm bẩm trong bụng, đám người Balkan ra tay thật độc địa. Đừng thấy lúc ngồi bàn chuyện thiên hạ hắn mạnh miệng, chứ bảo hắn xắn tay làm thật thì hắn nào có gan ấy. Phen này người Nam Tư ở Bắc Rhodesia, một bước chiếm luôn ngôi đa số cũng nên.
Dù sao thuộc địa châu Phi năm một nghìn chín trăm bốn mươi bảy vốn thưa dân. Mãi tới thập niên tám mươi, cả châu Phi cũng chỉ chừng bảy ức người. Dân Trung Quốc hay Ấn Độ, nước nào cũng hơn cả châu Phi tới hàng ức.
Năm một nghìn chín trăm năm mươi chín, cả Nam lẫn Bắc Rhodesia cộng lại vẫn chưa tới ba trăm vạn dân. Giờ thì hay rồi, Bắc Rhodesia bị quét sạch trơn. Cứ lấy Liên Xô và Đức làm gương. Chiến tranh thế giới thứ hai, Đức sáu nghìn sáu trăm vạn dân, mất tám trăm vạn. Liên Xô một ức bảy nghìn vạn dân, trận vong hai nghìn bảy trăm vạn.
Đức cứ tám người hao một, Liên Xô cứ sáu người hao một. Thế mà cả hai nước đều lệch hẳn cơ cấu dân số, mãi tới thập niên sáu mươi mới nguôi ngoai phần nào. Vậy thổ dân Bắc Rhodesia chỉ có hơn bảy mươi vạn, thoắt cái mất đi mười vạn trai tráng ở giữa thì kết cục thế nào. Đó còn chưa kể số kẻ đã trốn khỏi Bắc Rhodesia.
Huống hồ, với cái gốc bảy mươi vạn ấy, thổ dân Bắc Rhodesia sao bì được với Liên Xô hay Đức. Dân số phải nở tới một mức nào đó mới bùng lên được. Đà tăng dân số của châu Phi phải tới thập niên tám mươi mới vào guồng. Kết quả là ngay từ năm một nghìn chín trăm bốn mươi bảy, thổ dân Bắc Rhodesia đã bị đánh gãy xương sống.
Cái thế yếu nhân khẩu từng làm chính quyền da trắng ở Nam Phi và Zimbabwe về sau đau đầu, nay đã được các chuyên gia Balkan giải quyết gọn.
Việc vẫn phải hỏi cho rõ. Alan Wilson buộc phải nắm tường tận chuyện Bắc Rhodesia, bằng không hắn nào dám đem ra hù đảng Quốc đại.
Hắn lúc này nhất định phải làm cho ra lẽ, bởi Bắc Rhodesia là một vùng đất rất rộng. Nam Rhodesia chính là nước Zimbabwe sau này, một nước nằm sâu trong đất liền, rộng ba mươi chín vạn cây số vuông. Bắc Rhodesia là nước Zambia đời sau, đất Zambia rộng gấp đôi Zimbabwe, tới bảy mươi lăm vạn cây số vuông.
Con số ấy nghĩa là gì. Sau bao năm huyết chiến, Tito mới gom được các dân tộc Balkan vào một nước, dựng nên một nước Nam Tư rộng hai mươi sáu vạn cây số vuông. Còn Mikhailovich như chó nhà có tang, ở châu Âu bị tay Tito ngang trời xuất thế đánh cho tơi tả, sang tới châu Phi lại tóm gọn mảnh đất rộng gấp ba nước Nam Tư vào tay.
Hắn thấp thỏm trong lòng, chẳng hay lúc này Luân Đôn đã biết chuyện ở Bắc Rhodesia hay chưa. Lúc ngồi gõ phím bàn thiên hạ thì sướng miệng, đến khi chuyện thật ập xuống Alan Wilson mới thấy sợ, lịch sử vốn rõ mồn một nay cũng thành xa lạ.
Kỳ thực, ngay khi Alan Wilson trao đổi với Mikhailovich thì Luân Đôn cũng vừa hay tin Bắc Rhodesia.
Đặc ủy Anh trú ở Bắc Rhodesia đã báo việc ấy về Luân Đôn. Viên đặc ủy Bắc Rhodesia tên là Michel Zorn, còn trẻ, nhiệt tình, tính tình ôn hòa.
Con người dễ mến ấy có đủ phẩm chất tốt, lại càng không ngăn y trở thành một viên đặc ủy thuộc địa Anh và một nhân vật châu Phi thành danh sớm. Thành công của y chẳng ai cãi được, mà y lại khiêm nhường, lúc nào cũng sẵn lòng nhún nhường.
Song trong mắt Mikhailovich, viên đặc ủy chỉ lớn hơn Alan Wilson vài tuổi, vẫn còn rất trẻ này, lại dễ đối phó hơn nhiều so với mấy tay gọi là thân sĩ ở cảng châu Âu năm nào, những kẻ suýt lột da đám người lưu vong như hắn.
Thực ra từ lúc biến cố bùng lên tới nay, chừng mười ngày trôi qua, Michel Zorn vẫn cứ ngơ ngác chẳng hiểu đầu cua tai nheo ra sao, bị Mikhailovich dắt mũi xoay vòng. Mãi tới khi đám hung đồ bị bắt bị những người Ấn còn sống giết sạch, y mới vỡ lẽ chuyện đã vỡ lở, phải báo cáo tình hình tại chỗ về Luân Đôn.
Alan Wilson dặn Mikhailovich cứ nói thổ dân bản xứ bị người Ấn chèn ép, rằng vụ này là chống người Ấn chứ không chống người Anh. Mikhailovich bê nguyên lời ấy nói lại với Michel Zorn, Michel Zorn lại đem nguyên văn ấy tâu về Luân Đôn.
Thuộc địa xảy ra chuyện thế này, con số thương vong chắc chắn là điều Luân Đôn quan tâm nhất. Michel Zorn nào dám báo con số thật. Riêng người Ấn chết đã quá một vạn. Nhưng y cũng chẳng dám giấu hết, bèn lấy số người Ấn chết làm tổng số, báo về Luân Đôn.
- Ngài Mikhailovich, cảm ơn ông đã ra tay giúp lần này. Việc ở Bắc Rhodesia may mà có các ông.
Michel Zorn hồn vía lên mây, rối rít cảm tạ. Quân Anh ở Bắc Rhodesia, cũng như quân Anh so với Hồng quân ở Áo năm nào, chỉ có thể nói là có còn hơn không.
Ở các thuộc địa Trung Phi, Đế quốc Anh xưa nay vẫn coi trọng Nam Rhodesia hơn. Nơi ấy đông dân hơn, người da trắng lại là di dân Anh, đáng tin hơn, thành ra binh lực chủ yếu đều đặt ở đó.
Michel Zorn vẫn thấp thỏm không yên, sợ chuyện này để lại hậu quả xấu, bèn nói thêm:
- Quân đồn trú ở Nam Rhodesia đã tới để giữ cục diện rồi.
Mikhailovich cười đáp:
- Ồ, chẳng có gì phải bất ngờ.
Chuyện đồn trú không cần Michel Zorn phải giảng, hắn năm xưa vốn là tướng cao cấp của Quân đội Tổ quốc Nam Tư, lúc lập kế hoạch đời nào lại không tính tới đồn trú.
Mikhailovich chẳng dám khoe mình giỏi nghề hơn các tướng châu Âu thời hậu chiến, nhưng cứ xem vụ này thì chắc chắn hắn giỏi hơn quân đồn trú thuộc địa nhiều.
Mikhailovich giọng nặng trĩu, nói:
- Ngài đặc ủy Michel, chúng tôi tìm được một nơi yên tĩnh để sống đã là mãn nguyện lắm rồi. Ai nấy đều đã mệt mỏi cả thể xác lẫn tinh thần, nào ngờ nơi đây cũng chẳng yên. Mỗi người chúng tôi đều đã sẵn lòng làm thần dân của Đế quốc Anh, chưa từng nghĩ tới chuyện độc lập gì hết. Người Anh dù sao cũng đã cứu mạng chúng tôi, nay chứng kiến những thảm cảnh này, trong lòng ai cũng đau đớn.
Tới Bắc Rhodesia đã hơn một năm, trình độ tiếng Anh của Mikhailovich tiến bộ rất nhiều, nói năng đã thông suốt không vướng mắc, chỉ có báo tiếng Anh thì chịu. Phải biết hắn là người Serbia, dùng thứ chữ cái giống như người Nga.
Trái tim của Đế quốc Anh là Luân Đôn, trên dưới Whitehall đều đã biết chuyện Bắc Rhodesia, biết đây là cuộc tàn sát lẫn nhau giữa thổ dân bản xứ và người gốc Ấn. May sao tình hình vẫn chưa nghiêm trọng.
Chưa nghiêm trọng, đó là nhận định sau khi trên dưới Whitehall bàn bạc. Cũng phải thôi, sau chiến tranh, thứ chiếm hết tâm trí các chính khách Luân Đôn vẫn luôn là Ấn Độ thuộc Anh. Ai cũng biết Ấn Độ thuộc Anh là nơi có dân số hàng ức, chuyện bé bằng cái móng tay cũng gây thương vong thảm khốc.
Đừng nói con số báo lên chỉ chừng một vạn, cho dù báo lên con số thật, so với những con số từ Ấn Độ thuộc Anh báo về luôn mồm thì cũng chỉ thuộc hàng thường.
Bởi vậy trong mắt ngài Nội các thư ký, đây cố nhiên cũng là chuyện lớn, nhưng ngẫm kỹ thì cũng chẳng lớn bao nhiêu. Ngay cả việc có phái người đi điều tra hay không còn đang lưỡng lự.
Có điều việc này vẫn tìm tới Alan Wilson, hỏi về đám người của Mikhailovich, bởi Alan Wilson dù sao cũng là người phụ trách trực tiếp năm nào, chính hắn đã đưa đám người Nam Tư ấy tới Bắc Rhodesia.
Trong điện trả lời, Alan Wilson giải đáp thắc mắc của Luân Đôn, rồi hỏi lại có phải Bắc Rhodesia đã xảy ra chuyện gì không, chỉ là sau đó không còn nhận được hồi điện của Luân Đôn nữa.
Hình như sóng yên gió lặng rồi. Alan Wilson thoắt cái thẳng lưng lên, chẳng còn vẻ khúm núm như trước. Đã là thiên hạ thái bình, có phải hắn lại có thể ra tay cứng rắn với đảng Quốc đại rồi không.