Lại nói Churchill gọi tên thân mật của Mountbatten, mở lời rằng:
- Dicky, người ta đều bảo việc ở Ấn Độ thuộc Anh vốn phức tạp.
Ông ta gọi như vậy nghe cho thân tình. Dicky là một chữ của tiếng Nga. Bởi Nicholas là một trong năm cái tên của Mountbatten.
Hồi gia đình Sa hoàng sang ở nhờ, đám trẻ con tên Nicky nhiều quá, nên anh chị em trong nhà mới gọi riêng ông ta là Dicky cho khỏi lẫn.
- Phải, tôi vẫn biết điều ấy, chỉ là chưa bao giờ thấm thía như lúc này. Mountbatten chẳng hề khó chịu vì được Churchill gọi bằng tên nhỏ. Churchill là bậc chính khách thuộc thế hệ cha anh, vừa là thầy vừa là bạn, hoàn toàn đủ tư cách gọi như thế.
- Đến giờ này, chúng ta thậm chí còn chưa ngồi lại tử tế với các tiểu quốc. Churchill nói tới đây thì đổi giọng. - May mà Phủ Tổng đốc chưa quên việc ấy.
Mai sau Ấn Độ và Pakistan chia nhau độc lập, đám vương công ở các tiểu quốc sẽ ra sao? Các chính khách ở London cho rằng quan hệ giữa chính phủ Anh tại Ấn Độ với các vương công tiểu quốc là một mối quan hệ hết sức đặc biệt. Hễ sự thống trị của người Anh ở Ấn Độ chấm dứt, quyền lực và trách nhiệm của nước Anh đối với các tiểu quốc cũng chấm dứt theo.
Các tiểu quốc giữ vai trò quan trọng trong sự thống trị của Đế quốc Anh trên tiểu lục địa. Cứ lấy Hyderabad làm ví dụ, quân đội Hyderabad từng theo Đế quốc Anh đánh qua nhiều trận, xưa nay vẫn là đồng minh.
Nếu không tính đến lợi ích của các tiểu quốc, đó sẽ là một tổn thương rất lớn. Nhưng vào lúc này, lời của người Anh rõ ràng không còn được coi trọng như trước.
Cảnh có lòng mà không có sức ấy, Churchill cũng từng nếm trải, không chỉ nếm từ người Liên Xô, mà còn nếm từ người Mỹ, như ở Hội nghị Quebec chẳng hạn.
Quebec nằm ở chỗ hợp lưu của sông Saint Lawrence và sông Saint Charles. Dù là thủ phủ của tỉnh Quebec thuộc Canada, dân ở đó chỉ mười mấy vạn, ngay trong đất Canada cũng chẳng phải thành phố phồn hoa gì.
Vậy mà vì trong thời chiến, giới lãnh đạo chính trị và quân sự Anh Mỹ nhiều lần họp ở đây, đưa ra nhiều quyết định trọng đại, nên nó đã để lại một trang của riêng mình trong lịch sử hiện đại thế giới.
Trong cuộc họp, Churchill vẫn ra sức rao giảng với người Mỹ về tầm quan trọng và sự cần thiết của cái gọi là chiến lược Balkan. Song sau một hồi tranh cãi kịch liệt, phía Anh cuối cùng vẫn phải gật đầu thông qua kế hoạch mang mật danh Bá Vương, hẹn quân Đồng minh sang năm đổ bộ lên Normandy.
Vì Mỹ phản đối, nên mưu tính của Anh muốn nhờ Mỹ thay mình ngăn Liên Xô ở Đông Âu đã vỡ tan.
Cũng trong kỳ họp ấy, Roosevelt và Churchill ký hiệp định hợp tác nghiên cứu nguyên tử giữa Anh và Mỹ. Kế hoạch ống hợp kim vốn tiến độ còn nhanh hơn của Anh bị sáp nhập vào kế hoạch Manhattan, Mỹ hứa sẽ chia sẻ mọi thành quả nghiên cứu năng lượng nguyên tử.
Nói đến điểm này, ngay cả Alan Wilson lúc ấy còn đang bị giam cũng có lời để nói. Việc Churchill cắt bỏ kế hoạch ống hợp kim, gộp lại còn gây hại cho Đế quốc Anh hơn mọi hành động bị nghi là thân Liên Xô của Thủ tướng Attlee.
Dĩ nhiên Churchill quyết không nhận mình sai, hệt như hồi Thế chiến thứ nhất, vì hai chiếc thiết giáp hạm mà đẩy Đế quốc Ottoman về phe Liên minh, khiến Đế quốc Nga một mình chống chọi trong vòng vây, gián tiếp đẻ ra Liên Xô.
Churchill vừa là gián điệp của Mỹ, cũng vừa là gián điệp của Liên Xô, vốn không có tư cách gì để chê Attlee thân Liên Xô.
Ông ta không cho rằng mình sai, chỉ cho rằng có những chuyện tất phải xảy ra. Khi trò chuyện với Tổng đốc Mountbatten, ông ta cũng đứng từ góc độ ấy để Mountbatten chuẩn bị tâm lý trước, sẵn sàng đón nhận hậu quả xấu nhất có thể tới, đừng tưởng làm Tổng đốc là xoay được càn khôn.
- Tôi chẳng làm được gì ư? Trước mọi chuyện chỉ biết khoanh tay đứng nhìn ư? Mountbatten nhìn thẳng vào Churchill, giọng đầy ấm ức. - Như vậy có phụ lòng tin của bệ hạ không?
- Giờ chúng ta thậm chí đã mất cả khả năng định đoạt số phận của một triệu người. Churchill nói đến chuyện người Rohingya.
Dĩ nhiên trong mắt Nehru, đó là chuyện của người Ấn Độ, trong mắt Aung San cũng vậy, cũng là chuyện của người Ấn Độ. Đó là chuyện giữa Ấn Độ và Miến Điện. Nếu Mountbatten ngay chuyện này còn giải quyết không xong, thì lấy gì thuyết phục một Jinnah thế mạnh hơn nhiều?
Nhìn vẻ chùng xuống của Mountbatten, Churchill lại đổi giọng an ủi:
- Dicky, cậu là người được các bên yêu mến. Còn nhớ không, ở Hội nghị Quebec, Roosevelt khen cậu hết lời, vui vẻ đồng ý để cậu làm Tổng tư lệnh quân Đồng minh ở Đông Nam Á.
Trong đám tướng lĩnh cao cấp của Anh, Roosevelt thích nhất Mountbatten. Vì thế ông ta còn gạt cả những viên tướng Anh khác do Churchill đề cử.
Suốt hai ngày sau đó, Mountbatten gần như thành người ngoài cuộc đứng giữa Nehru và Aung San, nhìn hai vị lãnh tụ tương lai của hai nước thỏa sức chỉ điểm giang sơn. Dù biết sớm muộn cũng tới ngày này, nghĩ đến vẫn thấy xót xa trong lòng.
Đúng lúc ấy, Alan Wilson vừa ra khỏi phòng giam đẩy cửa bước vào phòng họp, mình còn vương bụi trong đó:
- Tướng Aung San, lâu ngày không gặp, thật ra cũng chẳng bao lâu. Hoan nghênh ông đến New Delhi, dọc đường đi có vui vẻ không?
Vừa nói, hắn vừa kéo một chiếc ghế ngồi xuống, chào hỏi tướng Aung San như chỗ thân quen:
- Cải cách tiền tệ bên Miến Điện có thuận lợi không, đã gột sạch ảnh hưởng xấu chưa? Vạn sự khởi đầu lại, khó tránh phải chịu ít đau đớn. Cơn đau ấy dài hay ngắn, tùy vào ý chí của chính dân tộc Miến Điện.
Nehru khẽ cau mày, nhìn hắn và Aung San dường như rất quen nhau bèn lên tiếng:
- Trợ lý Alan và tướng Aung San quen nhau thân nhỉ.
- Cũng tạm, lần trước tới Rangoon có gặp vài lần. Alan Wilson đáp tỉnh bơ, chẳng lộ chút cảm khái nào của người vừa được thả, cứ như chưa từng có phòng giam nào tồn tại. Chưa đợi Nehru mở miệng lần nữa, hắn đã nói thẳng. - Ấn Độ không thể đóng vai hạng hai trên thế giới, hoặc làm một nước lớn có tiếng có tăm, hoặc là im hơi bặt tiếng! Phải không, còn chưa độc lập đâu, đã nóng lòng muốn có tiếng có tăm rồi sao, hử?
Câu hắn vừa nhắc là lời nổi tiếng trong cuốn sách bàn về sự phát triển của Ấn Độ mà Nehru viết trong nhà lao của chính quyền thuộc địa Ấn Độ thuộc Anh ba năm trước.
Kẻ vừa ra đã giành lời phủ đầu như hắn, dĩ nhiên là do Pamela Mountbatten đích thân thả ra. Lúc này Pamela đang cùng đặc phái viên Hyderabad là Alisa dạo chơi trong Phủ Tổng đốc.
Một lòng vì công, Alan Wilson vừa được tự do đã nôn nóng giở thói bình thiên hạ bằng miệng, chạy ngay tới trước mặt hai vị lãnh tụ tương lai của Ấn Độ và Miến Điện để châm chọc, gây chú ý, tạm thời chưa rảnh nghĩ xem Alisa đã dùng cách gì mà gột sạch hiềm nghi cho mình nhanh đến thế.
Chuyện riêng tư trai gái để sau hãy hỏi, cơ hội đứng trước mặt hai nhà lãnh đạo lúc hai nước sắp độc lập không có nhiều, thời cơ qua rồi không trở lại, việc bên này vẫn quan trọng hơn.
Lúc ấy trong vườn hoa của Phủ Tổng đốc, Pamela Mountbatten ôn tồn trò chuyện cùng Alisa:
- Việc ở Hyderabad, giờ đều do cô lo liệu cả phải không, cô giỏi thật đấy.
- Giỏi gì đâu, vị đặc phái viên trước cũng làm vậy. Nhưng hồi Alan làm đặc phái viên là một bước ngoặt, quan hệ của chúng tôi với Đại quân Ali Khan được nâng lên rõ rệt. Alisa hất mái tóc đỏ, cười tủm tỉm kể. - Nội dung thư tố cáo có phần đúng là thật, nên cũng chẳng thể bảo là giả hoàn toàn, nhưng ai cũng làm thế thì sao coi là lỗi được.
Pamela Mountbatten gật đầu, lại nghe Alisa nói tiếp:
- Tôi thấy có lẽ vì tôi là phụ nữ mà làm đặc phái viên khu vực, coi như phá lệ, nên có kẻ bất mãn mới vu cáo. Tôi cũng đoán được là ai rồi, ngoài hắn ra không ai rảnh rỗi đến thế.
Rồi Pamela Mountbatten được nghe kể, hồi Alan Wilson tới Hyderabad, hắn có một thuộc hạ nữa rất được coi trọng. Người ấy lại là kẻ theo đuổi Alisa.
Sau khi Alan Wilson được điều về châu Âu, xảy ra vụ không chịu chi tiền, thiệt hại chẳng lớn nhưng sỉ nhục thì cực mạnh. Trước khi sự việc lan rộng, chính người của Ali Khan đã đứng ra dàn xếp.
Một lần sảy chân ôm hận nghìn đời, chẳng những mất tiền đồ, còn mất cả tình yêu. Đến khi bổ nhiệm đặc phái viên mới ở Hyderabad, người kia dĩ nhiên không được xét tới, chiếc ghế đặc phái viên Hyderabad bèn rơi vào tay Alisa.
- Thế là hắn cho rằng việc cô được bổ nhiệm là nhờ đánh đổi mà có, xin lỗi, tôi biết cô không làm vậy, xin lỗi. Pamela Mountbatten nói với vẻ áy náy. - Người này xấu quá.
- Trong dân chúng cũng có kẻ xấu. Alisa nói tới đây thì đổi giọng. - Thế gian này bất công với đàn bà quá, chúng tôi muốn làm nên chuyện gì cũng phải chịu những lời suy đoán ác ý như vậy.
- Phải đấy, Alisa, tìm chỗ nào uống trà chiều đi. Pamela Mountbatten chủ động mời. - Nếu không vì chuyện này, vốn chẳng cần cô lặn lội tới đây, làm lỡ việc của cô ở Hyderabad, thật áy náy quá.
- Vô cùng vinh hạnh, cô Pamela. Alisa vui vẻ nhận lời. - Cơ sở bên này tốt hơn Hyderabad nhiều, làm việc bên ngoài quả có nhiều khó khăn. Nhưng đều là phụng sự Đế quốc Anh, những bất lợi ấy tôi khắc phục được.
Đằng kia người ta đã rủ nhau đi uống trà chiều, đằng này Alan Wilson vẫn ở trong Phủ Tổng đốc nói văng cả nước bọt, ra sức xoáy vào chỗ đau của Ấn Độ và Miến Điện trong chuyện người Rohingya.
Mở miệng đã ra giọng vua còn sống ngày nào thì các ngươi vẫn chỉ là thái tử. Tổng đốc vì giữ phong độ nên có lẽ không giở trò ngoài mặt bàn, chứ hắn thì khác, hắn lấy danh ngôn của Gandhi ra ép Nehru, hỏi thẳng:
- Có phải sau khi Ấn Độ độc lập, sẽ đem chính sách bành trướng trước đây của Đế quốc Anh ở châu Á sao chép lại lên các nước nhỏ xung quanh?
- Dĩ nhiên là không. Nehru đáp lời lẽ đanh thép, nhưng rồi cũng chuyển giọng. - Nhưng cũng không thể ngồi nhìn quyền lợi hợp pháp của người gốc Ấn bị xâm phạm mà khoanh tay.
- Ồ? Thật thế ư! Nghĩ hay lắm. Alan Wilson cười khà một tiếng. - Giới hạn đạo đức thật linh hoạt. Xem ra việc của chúng tôi lại nặng thêm rồi, nên ký một hiệp ước cho rõ ràng để bảo vệ an toàn cho các nước nhỏ ấy.