Lại nói, Alan Wilson đưa ngón tay gõ nhịp xuống mặt bàn, cất giọng rõ ràng:
- Đây là mỏ có trữ lượng gần mười ức tấn. Quan trọng hơn cả là nó chỉ cách cảng Galor hơn sáu mươi cây số. Tại chỗ đã sẵn đường sắt, vận chuyển đường biển lại cực kỳ thuận tiện. Vậy mà ngài Derek mở miệng ra giá ba nghìn vạn đô la, gọi là giá trên trời cũng không quá. Năm một nghìn chín trăm linh một, mỏ Mesabi trữ lượng năm nghìn vạn tấn đã bán với giá ấy. Nay số tiền ngài đưa ra đã gần bằng một nửa vụ mua bán năm đó. Tôi có nên long trọng cảm ơn sự hào phóng của Công ty Thép Hoa Kỳ hay không đây.
Đúng là chuyện nực cười. Cho dù là vụ thâu tóm mỏ Mesabi năm xưa, Morgan cũng đã gạt phắt khoản chênh mà Rockefeller con đòi thêm, chấp nhận trả nhiều tiền hơn để kết giao bằng hữu với nhà Rockefeller.
Thế mà bốn mươi lăm năm đã trôi qua. Đến hôm nay, muốn thu mua một khu mỏ trữ lượng gấp ít nhất mười lần năm đó, lại chỉ chịu bỏ ra một nửa số tiền của bốn mươi lăm năm trước ư. E rằng dù Derek có trả đúng giá cũ thì cũng đủ để bị treo cổ trên giá giảo hình của người Xô viết rồi.
Derek im lặng hồi lâu, rồi mới mở miệng phân trần rằng phải tính thêm chi phí vận chuyển vì đường sá xa xôi, khoản chi thêm ấy sẽ đè nặng lên mức lợi nhuận vốn đã mỏng của doanh nghiệp.
- Lợi nhuận mỏng ư. Đại chiến thế giới vừa kết thúc, nước nào cũng cần tái thiết. Đúng là thời buổi tốt cho ngành sắt thép. Lúc này mà còn kêu lợi nhuận mỏng sao. Alan Wilson lộ vẻ như nghe chuyện đùa, đáp lại. Công ty Thép Hoa Kỳ là công ty nhỏ chắc. Mà lại đi than lợi nhuận mỏng.
Thấy Derek còn định nói thêm, Alan Wilson đã mở sang mặt trận khác, nhấn mạnh:
- Mời ngài Derek nghĩ rộng ra một chút. Một khi mỏ sắt này thuộc về Công ty Thép Hoa Kỳ, chuyện không chỉ dừng ở một khu mỏ, mà còn là chuyện thị trường, là cơ hội đặt chân vào thị trường Ấn Độ. Dù sau này Ấn Độ thuộc Anh có độc lập, tiểu lục địa có xuất hiện quốc gia mới, quốc gia mới vẫn cần xây dựng, nhu cầu sắt thép vẫn dồi dào. Công ty Thép Hoa Kỳ không chỉ có được một mỏ sắt, mà còn có được một thị trường mênh mông.
Derek toan phản bác nhưng lời đã ra đến miệng lại nghẹn lại. Hắn không thể không thừa nhận lời của viên chức thuộc địa này có lý, song vẫn cố cứng miệng:
- Nước Mỹ chúng tôi và Trung Hoa có quan hệ đặc biệt, là đồng minh thân thiết. Thị trường thì Trung Hoa cũng có, nguyên liệu thì Trung Hoa thật ra cũng có, đâu phải như ngài Alan nói, cứ như không còn lựa chọn nào khác.
- Ồ. Alan Wilson ngả người ra sau ghế, nửa cười nửa không nhìn chằm chằm Derek. Muốn đem Trung Hoa ra so với Ấn Độ thuộc Anh sao. Ngoài đông dân hơn một chút, còn mặt nào bì được đây. Ngài Derek cứ việc lôi số liệu năm một nghìn chín trăm bốn mươi sáu của bất kỳ lĩnh vực nào ra tổng kết, cứ bỏ dân số sang một bên trước đã, chỉ cần tìm ra ba khoản mà Trung Hoa vượt Ấn Độ thuộc Anh, tôi sẽ coi như lời ngài nói là thật.
Pháo đảng vốn là kẻ phá hoại công nghiệp, còn muốn vượt qua Ấn Độ thuộc Anh ư. Nghe như chuyện cười. Không phải Alan Wilson cố hạ thấp đảng phái ấy, chứ bàn về phát triển công nghiệp, pháo đảng e còn chẳng bằng một quân phiệt cỡ tỉnh như Diêm Lão Tây.
- Ơ. Derek lại cứng họng, hình như quả thật không so được, bèn chuyển sang hướng khác. Trung Hoa cũng có mỏ sắt.
- Đó lại là chuyện khác. Alan Wilson vốn đã chuẩn bị sẵn, mà dù không chuẩn bị cũng chẳng sao, bởi những vấn đề liên quan đến Trung Hoa, hắn không cần chuẩn bị cũng nói được. Mỏ ở Mysore là quặng hematit. Là nhân vật quan trọng của Công ty Thép Hoa Kỳ, chắc ngài hiểu điều đó nghĩa là gì.
Quặng hematit chính là ô xít sắt, vừa nặng vừa cứng. Quặng hematit có hàm lượng sắt lên tới bảy mươi phần trăm, lại có thể khai thác với số lượng lớn, vì thế là loại quặng sắt quan trọng nhất. Tên của hematit bắt nguồn từ sắc đỏ sẫm mà nó phát ra.
Mỏ sắt của thổ bang Mysore tuy không đạt hàm lượng sắt bảy mươi phần trăm, nhưng cũng vượt sáu mươi phần trăm. Tuyệt đối là mỏ giàu. Còn Trung Hoa ư, Trung Hoa nổi tiếng là thứ gì cũng có, trữ lượng cũng lớn, nhưng phẩm chất thì thường thôi.
Cho dù phần lớn quặng trong mỏ của thổ bang Mysore không phải hematit, song ít nhất hiện nay quặng hematit cũng chiếm một phần năm. Tính theo tổng trữ lượng, cũng đủ luyện ra hơn một ức tấn thép.
Từ chi phí vận chuyển theo địa lý đến quy mô thị trường, rồi đến phẩm chất quặng sắt, Alan Wilson nói đâu ra đấy, mạch lạc rành rọt.
- Ngài Alan không đi buôn thì phí quá, ở Mỹ chắc chắn ngài sẽ thành đạt. Derek thở dài một tiếng, cười khổ.
- Có lẽ vậy, song làm công chức tôi cũng vui. Alan Wilson giữ vẻ dè dặt đáp lại. Đổi sang ở Mỹ, biết đâu hắn cũng làm được nhà tư bản độc quyền. Nói không chừng còn làm được chủ nô.
Cuộc trò chuyện của hai người nghe bề ngoài gay gắt đối chọi, nhưng bầu không khí không hẳn là đối địch. Nói cho cùng, bàn chuyện làm ăn khác với cai trị thuộc địa. Bàn làm ăn phải chú ý đến đôi bên cùng thắng theo một nghĩa nào đó. Có thể là cùng thắng thật sự, cũng có thể là cùng thắng theo kiểu đặc biệt.
Derek vốn mong thắng cả hai lần, nay đã vứt bỏ mộng hão bánh từ trên trời rơi xuống, lấy lại thái độ ôn hòa. Hắn đã thấy rõ dùng cực hạn để ép giá là không xong.
- Tôi mong lần gặp thứ ba của chúng ta có thể đạt được nhận thức chung trên nhiều vấn đề. Cuối cùng Derek tỏ ý sẽ liên lạc trong nước, đưa ra một bản chào giá đôi bên thật sự cùng thắng, đồng thời cũng sẽ viết báo cáo về điều kiện vận chuyển tại chỗ cùng điều kiện tiến vào thị trường tiểu lục địa, chờ hội đồng quản trị phúc đáp.
So với lần gặp đầu tiên của hai người, tình hình đã đổi khác quá nhiều. Derek cuối cùng đã thu lại cái dáng vẻ cứu thế chủ đặc sệt kiểu Mỹ, thái độ của Alan Wilson cũng dịu đi nhiều. Trước lúc ra về, hắn chào từ biệt:
- Thật ra chúng ta vẫn có nhiều nhận thức chung. Nói thế nào nhỉ, máu mủ tình thâm vẫn là có thật.
Derek tiễn Alan Wilson ra cửa, nói năng hết sức ôn tồn:
- Thương nhân Mỹ xưa nay sẵn lòng làm ăn với bất kỳ ai. Quan hệ của chúng tôi với Trung Hoa cũng rất tốt, cũng từng giúp Liên Xô.
- Lấy Trung Hoa làm ví dụ thì còn phải bàn lại. Alan Wilson vừa nghe đã tỏ ý đừng lôi ví dụ ấy ra so.
Cứ như hiệp ước hữu hảo thông thương hàng hải của pháo đảng, chữ nghĩa trên giấy tuyệt đối không ai bới ra được lỗi.
Nào là để thích ứng nguyện vọng tinh thần, văn hóa, kinh tế cùng thương mại của nhân dân hai nước, dùng điều khoản quy định phương pháp đủ để tăng tiến giao thiệp hữu hảo giữa lãnh thổ hai bên, nhằm tăng cường mối liên hệ hòa hảo lâu đời cùng kết hợp hữu nghị giữa hai nước, quyết định ký kết hiệp ước hữu hảo thông thương hàng hải.
Nào là công dân của bên ký ước có quyền cư trú, đi lại cùng làm mọi nghề thương mại, công nghiệp, văn hóa giáo dục, tôn giáo trên khắp lãnh thổ bên kia, cùng quyền thăm dò và khai thác tài nguyên khoáng sản, thuê và giữ đất đai, hơn nữa về kinh tế được hưởng đãi ngộ như công dân bản xứ.
Nghe qua hết sức bình đẳng, hai nước thân như anh em, công dân bất kỳ nước nào cũng được hưởng đãi ngộ như công dân bản xứ ở nước còn lại. Thậm chí còn thân hơn quan hệ Trung Tô về sau.
Alan Wilson chỉ muốn hỏi, nếu Trung Mỹ không cách nhau một Thái Bình Dương mà là láng giềng sát vách như với Liên Xô, người Mỹ còn dám đưa ra điều kiện như thế hay không.
Nào là tàu thuyền bên này có thể tự do đi lại trong bất kỳ hải cảng, địa phương hay lãnh thủy nào bên kia mở cửa, nhân viên và hàng hóa được tự do qua lãnh thổ bên kia bằng đường tắt nhất, tàu thuyền bên này kể cả quân hạm, khi gặp bất kỳ nguy nan nào cũng có thể tiến vào bất kỳ hải cảng, địa phương hay lãnh thủy nào bên kia chưa mở cho thương mại hoặc hàng hải nước ngoài.
Pháo đảng có quân hạm nào chạy sang được nước Mỹ. Ngược lại nước Mỹ nay là cường quốc hải quân số một thế giới, hoàn toàn có thể coi mọi vùng nước của Trung Hoa như sân nhà mình.
Về phía Phủ Tổng đốc, gần đây trợ lý Alan sớm đi tối về, ít khi ở lại trong phủ. Dĩ nhiên cũng có một số người biết chuyện, rằng trợ lý chuyên viên vớ được việc nhẹ lương cao, có thể làm hướng dẫn viên cho nữ minh tinh Mỹ.
Dĩ nhiên còn không chỉ thế, Alan Wilson thậm chí đã bàn xong với Joan Crawford một vụ làm ăn lớn tới mấy ức.
- Ba nghìn vạn đô la. Chuyện người của Công ty Thép Hoa Kỳ đến New Delhi, ngoài Bette Davis thì Joan Crawford là người rõ nhất. Nghe tới con số ấy, nàng không nén được kêu lên. Alan, cậu điên rồi, một trăm vạn đô la tiền lót tay mà cậu cũng từ chối. Cậu có biết một trăm vạn đô la nghĩa là gì không. Nếu chỉ đóng phim, mười năm tôi có kiếm nổi hay không còn khó nói.
Với thù lao của nữ diễn viên thập niên bốn mươi, lời Joan Crawford nói đương nhiên là thật, huống hồ nàng đã ngoài bốn mươi tuổi, đang ở bên bờ khủng hoảng sự nghiệp, nên nàng hoàn toàn không hiểu nổi việc Alan Wilson từ chối.
- Tiền ấy không thể cầm. Alan Wilson lại có thêm một nhận xét khách quan về Joan Crawford, rằng mấy nữ minh tinh đến New Delhi này nhìn hắn, viên trợ lý chuyên viên, bằng những con mắt khác nhau.
Như Joan Crawford và Bette Davis, tuy hai người bất hòa, song khi nhìn Alan Wilson lại nhất trí một cách lạ lùng, đều cho rằng viên trợ lý chuyên viên này chẳng phải nhân vật lớn gì. Joan Crawford thậm chí còn cho hắn là kẻ ăn bám.
Còn Hedy Lamarr cùng Greta Garbo và Ingrid Bergman ít tiếp xúc, lúc gặp Alan Wilson lại không nghĩ đơn giản như thế, ngược lại vẫn giữ thái độ tiếp xúc lịch sự.
Nguyên do là Joan Crawford và Bette Davis là người Mỹ thực thụ, Hedy Lamarr là người Áo, Greta Garbo và Ingrid Bergman đều là người Thụy Điển, châu Âu và nước Mỹ vẫn khác nhau.
Joan Crawford và Bette Davis lớn lên ở Mỹ, trời sinh đã cho rằng quan chức chẳng qua là con rối giật dây của nhà tư bản, huống hồ Alan Wilson chỉ là một trợ lý chuyên viên, nghe đã thấy chẳng phải quan to.
Còn ba nữ minh tinh kia, trong quá trình khôn lớn, Đế quốc Anh vẫn là bá chủ địa cầu lừng lẫy, châu Âu lại không giống nước Mỹ nơi nhà tư bản nói một là một, nên khi nhìn Alan Wilson, ba người rõ ràng khác hẳn Joan Crawford và Bette Davis.
Trong nhận thức của Joan Crawford và Bette Davis, ông chủ doanh nghiệp lớn thế nào cũng có quyền thế hơn công chức.
Đó là nhận thức sai lầm, xét đến tuổi tác của hai người, gần như không sao sửa được.
Joan Crawford hết lời khuyên hắn nhận lấy một trăm vạn đô la, Alan Wilson coi như không nghe. Việc chưa làm xong mà đã nhận tiền lót tay thì không có đạo lý ấy. Hắn còn phải trao đổi với phía Luân Đôn, tranh thủ bàn thành vụ làm ăn lớn trên cả một ức này.