Lại nói sang năm 1946, sức chiến đấu của lính sư đoàn Ấn Độ vẫn còn rất khá. Dẫu sao bọn họ cũng còn trẻ. Chỉ có điều hai mươi năm tới vẫn ở trong quân ngũ, vừa phải lên cao nguyên, vừa phải hành quân gấp, lúc ấy sẽ thấy quá sức.
Được máy bay của không quân Anh bay tới quần đảo dội bom yểm trợ, các đơn vị bắt đầu tiến công, đánh trận kết màn để dẹp yên cuộc bạo loạn. Máu của binh sĩ đổ ra sẽ không uổng phí. Sự hy sinh của họ rất đáng giá, sẽ đổi lấy cơ hội cho đơn vị mình được ở lại. Để các viên chỉ huy các đơn vị ấy tiếp tục làm kẻ bề trên được người người kính trọng.
Trận đánh diễn ra dưới sự chứng kiến của vầng mặt trời rực rỡ, chính thức bắt đầu từ buổi trưa, vừa mở màn đã vô cùng dữ dội. Tù binh Nhật bị dồn vào chân tường vẫn cố vùng vẫy, ôm bụng quyết tử chiến đến cùng, gây thương vong nặng nề cho lính Ấn Độ.
Vì sao lại ra nông nỗi ấy, phải kể từ chuyện xây căn cứ quân sự. Trên đảo vốn chẳng có súng pháo gì, nhưng vì nhu cầu thi công nên có dự trữ một lô thuốc nổ để dùng phá đá mở đường.
Vậy mà lô thuốc nổ ấy lại rơi vào tay đám người làm loạn. Tù binh Nhật vốn là quân nhân nhà nghề, bèn dùng số thuốc nổ đó chế thành những gói bộc phá đơn sơ, chỉ chờ đúng lúc này đem ra dùng.
Đỉnh Saddle là điểm cao duy nhất trên đảo. Nói là hiểm trở thì chưa hẳn, nhưng lợi thế đứng trên cao nhìn xuống thì vẫn có. Những lão binh cầm súng nấp sau đá núi, dùng đạn bắn lén để chặn đường tiến của người Ấn.
Chỉ có thế thì cũng chẳng đáng gì, nhưng thỉnh thoảng lại có một tên Nhật ôm bộc phá lao ra liều chết, khiến lính Ấn Độ tiến công không chịu nổi. Lính Ấn cũng không phải chưa từng thấy kẻ địch giãy chết, nhưng chưa bao giờ thấy nhiều như lúc này.
Đợt tiến công bị đánh bật, lính Ấn Độ đành phải rút xuống. Xu thế này rất đáng lo. Phải biết sau này Ấn Độ còn phải đối đầu với Pakistan, thanh kiếm của thánh Allah. Nếu ngay từ bây giờ không làm quen với lối đánh cảm tử, sau này còn xoay xở ra sao.
Nếu Alan Wilson được chứng kiến cảnh này, với cương vị người đang vạch đường đi cho mấy trăm triệu dân ở tiểu lục địa, hắn ắt phải lo lắng. Tiếc là hắn không có mặt ở đó. Hắn đang ở New Delhi đón vị khách quý từ nước láng giềng thân thiện Bồ Đào Nha, cùng tin tốt lành mà người ta mang tới.
Trên chiếc bàn làm việc rộng rãi của hắn bày tấm ảnh chụp chung với Pamela Mountbatten, bên cạnh là lọ hoa, trong lọ cành đào kim nương tỏa hương thơm dịu dịu đầy quyến rũ.
Đó là tấm ảnh chụp trước đây, khi Pamela Mountbatten còn ở New Delhi, hai người ra vùng ngoại ô dạo chơi rồi chụp lại. Sau lưng họ là đồng ruộng xanh ngắt, là cành liễu đung đưa theo gió, là những người nông dân Ấn Độ mặt úp xuống đất vàng lưng phơi ra trời ở phía xa. Trên đầu là bầu trời xanh thăm thẳm với mây trắng lững lờ trôi. Mái tóc của Pamela Mountbatten bay trong gió, ánh mắt hai người nhìn nhau đắm đuối.
Người đi rồi, ngắm ảnh một chút thì có sao. Không thể phủ nhận Alan Wilson cũng có ý mượn oai người khác để làm sang cho mình, nhưng chủ yếu là gần đây trong lòng hắn quả thật trống trải. Hai hôm trước hắn còn suýt học theo vụ xe buýt đen ở Delhi mà làm liều một phen.
- Ồ, Alan, lâu quá không gặp.
Pedro tươi cười đẩy cửa bước vào, bày tỏ nỗi nhớ với Alan Wilson, miệng nói lâu không gặp, kỳ thực cũng chẳng bao lâu, chỉ là câu khách sáo.
- Ồ, ngài Pedro, trông ngài còn phong độ hơn trước.
Alan Wilson ra vẻ cảm thán, có lẽ đúng là người gặp việc vui thì tinh thần sảng khoái, hắn hỏi luôn.
- Chẳng hay có phải ngài mang tin tốt lành tới không.
- Alan, chẳng trách cậu làm được tới chức trợ lý chuyên viên cho cả Ấn Độ thuộc Anh.
Pedro cười đầy ngầm hiểu, rồi lại làm ra vẻ nghiêm trang nói.
- Tuy đường tới châu Phi xa xôi, nhưng Bồ Đào Nha không thể ngồi nhìn nỗi khổ của tiểu lục địa mà ngoảnh mặt làm ngơ. Cuối cùng cũng vượt mọi gian nan, xoay xở được một số lương thực để giúp Ấn Độ thuộc Anh qua cơn khó khăn.
- Đây là khó khăn chung của chúng ta.
Alan Wilson bỏ ngoài tai mấy lời lấy lệ của Pedro, nhấn mạnh lập trường cùng là kẻ đi chiếm thuộc địa. Lúc này chính là lúc cần đoàn kết, đừng phân biệt anh với tôi nữa, Ấn Độ thuộc Anh hay Ấn Độ thuộc Bồ đều là thuộc địa cả. Rồi hắn chuyển giọng.
- Dù sao cũng còn hơn người Pháp, làm được một việc nhỏ bằng móng tay mà chỉ hận không thể làm cho nhà báo tốn hết mực. Ba nghìn tấn gạo, ta thật phải cảm ơn họ. Ai chẳng biết ruộng đất của Pháp tốt nhất châu Âu, dù nửa nước chìm trong lửa đạn cũng chẳng lo thiếu ăn. Thế mà kết quả thì sao.
Alan Wilson bất bình ra mặt, vẫn còn ấm ức vì vụ lấy cớ hạn hán để moi của Pháp mà thất bại. Người Pháp không biết ơn là gì. Phải biết khi quân viễn chinh Pháp tới Nam Kỳ, hải quân hoàng gia Anh cũng đã ra sức giúp đỡ. Nay tiểu lục địa gặp hạn hán, dù đứng trên lập trường nhân đạo, người Pháp cũng nên tỏ ý một chút chứ.
Người Pháp đúng là cũng tỏ ý thật, mà chỉ tỏ ý đúng một chút, không hơn một phân. Chẳng biết moi đâu ra ba nghìn tấn lương thực, bày tỏ lòng thương cảm với nạn hạn hán ở tiểu lục địa xong là bặt vô âm tín. Có mỗi tí lương thực ấy mà thổi phồng lên tận trời. Quả nhiên là đế quốc theo chủ nghĩa đế quốc lâu đời sánh ngang với Đế quốc Anh, tiêu chuẩn đạo đức cũng ngang ngửa nhau.
- Alan, Anh và Bồ Đào Nha có sáu trăm năm hữu nghị truyền thống.
Pedro thong thả ngồi xuống. Còn chuyện Anh với Pháp châm chọc nhau, Bồ Đào Nha nước nhỏ sức yếu, không nên dính vào.
- Chúng ta đương nhiên là người chung một thuyền. Điều này các quý ông ở London cũng rõ. Đây là bản dự thảo khung mật ước từ Lisbon gửi sang.
Pedro vừa nói vừa lấy văn kiện trong chiếc cặp mang theo người ra. Trong đó là khung mật ước do Bồ Đào Nha và Anh bàn bạc ở London. Có điều quyền quyết định nằm ở phủ toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh và phủ toàn quyền Ấn Độ thuộc Bồ, London với Lisbon sẽ không ra mặt.
Cho nên mới nói, vì cớ gì mà Alan Wilson, vào thời khắc then chốt của hành động ở Andaman, lại chịu trao quyền cho viên chỉ huy người Ấn. Chẳng phải đều học từ mấy vị ở London đó sao.
- Thời đại không thể quay đầu. Cũng như nước Mỹ bây giờ khao khát bá quyền toàn cầu, nước Anh bây giờ cũng phải biết lấy bỏ, phải hiểu sự cần thiết của đoàn kết. Vào thời điểm then chốt này, dù là Đế quốc Anh hay các nước dự hội nghị Brussels khác, đều phải dựa trên điểm ấy mà hành động.
Cùng đoàn kết lại, thu sức về cố giữ những chỗ trọng yếu, chưa chắc đã không giữ được một phần lợi ích. Đợi khi tình thế thay đổi còn có cơ hội quật khởi. Đế quốc lâu đời kiểu gì cũng phải giãy giụa một phen, không thể im hơi lặng tiếng mà chịu xuống làm đàn em. Trên đời này không có cái lẽ ấy.
Hắn lật xem bản dự thảo khung mật ước giữa Anh và Bồ, thực ra cũng gần như dự liệu của hắn. Trao đổi đất đai, ký mật ước, rời đi rồi mới công bố để tạo thành việc đã rồi, vân vân.
Hành động cụ thể là việc của phủ toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh và phủ toàn quyền Ấn Độ thuộc Bồ. Pedro đã gặp ngài Barron rồi, sau đó mới tới tìm Alan Wilson để bàn bạc cách hành động cụ thể.
- Trước hết đưa hai mươi vạn tấn lương thực tới Tỉnh Liên hiệp và Tỉnh Trung ương.
Alan Wilson ngẫm nghĩ rồi nói.
- Chỉ có ba vạn tấn lương thực, còn lại là cám trấu.
Pedro cau mày. Sao lại thành hai mươi vạn tấn rồi. Chẳng lẽ đến nước này mà hắn còn muốn nhân cơ hội bóp chẹt thêm.
- Chúng ta công bố ra ngoài là hai mươi vạn tấn lương thực, mới gấp đôi lên thôi, cũng chẳng phải chuyện gì quá đáng. Vả lại chúng ta không nói là cám trấu, thì ai biết được. Dân chạy nạn ở đó bây giờ e rằng đã chẳng còn phân biệt nổi lương thực với cám trấu khác nhau ở chỗ nào. Ăn được là xong, còn màng gì mùi vị.
Pedro gật đầu, thừa nhận hắn nói có lý, bèn mở miệng.
- Vậy chúng ta ký đi.
- Còn chưa vội. Tỷ lệ tộc quần quanh Goa vẫn chưa thể gọi là vững chắc.
Alan Wilson đặt xấp tài liệu trở lại, gạt đi yêu cầu của Pedro.
- Trong phạm vi đường ranh ta đã vẽ cho ngài, tín đồ Hồi giáo phải chiếm bảy phần mười dân số, đè hẳn người Hindu xuống, mới gọi là có nền móng vững. Nếu không ký cũng vô dụng. Ta không muốn bản mật ước do chính tay mình ký, sau này khi bị đưa vào sách giáo khoa lại hiện lên với bộ mặt kẻ theo chủ nghĩa thực dân không biết tự lượng sức, lạc hậu với thời đại.
Nếu Goa thuộc Bồ được giữ mãi, Alan Wilson sẽ không sao. Nếu Goa thuộc Bồ cuối cùng vẫn không giữ được, hắn ắt sẽ phải chui vào sách giáo khoa Ấn Độ, thành tấm nền tôn lên sự lợi hại của người Ấn Độ chúng ta.
Dù sách giáo khoa Ấn Độ chủ yếu công kích Bồ Đào Nha, cũng sẽ tiện thể lôi hắn ra theo. Nếu Goa thuộc Bồ giữ được thì khác, e rằng sách giáo khoa Ấn Độ cũng ngượng không dám nhắc tới.
Pedro ngờ vực mở miệng.
- Alan, chẳng lẽ cậu đổi ý rồi.
- Đừng quên, chính ta đã hiến kế cho các ngài.
Alan Wilson bật cười.
- Cũng chưa cần vội như vậy. Chúng ta phải giữ vững cục diện, giữ Goa lại cho hẳn hoi. Việc bây giờ vẫn chưa làm tới nơi.
- Kỳ thực đã gần xong rồi.
Pedro có phần tiếc nuối, vẫn mong sớm định đoạt mọi việc, tránh đêm dài lắm mộng.
- Chín mươi phần trăm chưa đủ, ta muốn một trăm phần trăm.
Alan Wilson nói như chém đinh chặt sắt.
- Phải thay đổi triệt để cấu trúc tộc quần ở Goa, lõi là tín đồ Cơ Đốc, vòng ngoài là tín đồ Hồi giáo, như vậy mới ngăn được thẩm thấu. Nếu sau này Ấn Độ thuộc Anh chia ra mà cai trị, tổ quốc tinh thần của tín đồ Hồi giáo sẽ không còn là Ấn Độ nữa. Tín đồ Cơ Đốc thì chưa chắc, với Bồ Đào Nha mà nói ngược lại là chuyện tốt.
Tuy một hai đời tín đồ Hồi giáo đầu có thể tư tưởng cố chấp khó cải đạo, nhưng một khi họ chết đi, Bồ Đào Nha ra tay với lớp trẻ sẽ dễ dàng hơn nhiều.
Trong vòng hai ba mươi năm, Ấn Độ độc lập mà vẫn nghèo khổ, dân cư Goa thấy tiểu lục địa chẳng khá lên, ắt cũng sẽ không còn ý muốn sáp nhập với người Ấn Độ nữa.
Kỳ thực, tới thế kỷ hai mốt, trong số thuộc địa ít ỏi còn sót lại của các nước châu Âu, dân bản xứ đều từ chối độc lập. Họ không chịu thoát khỏi sự cai quản của nước mẹ, bởi làn sóng độc lập đã qua rồi, các nước mới độc lập vẫn nghèo rớt mồng tơi, ngược lại dân sống ngay dưới chế độ thuộc địa lại sống khá hơn các nước láng giềng xung quanh, vậy còn độc lập làm gì.
Puerto Rico, Guiana thuộc Pháp chính là những ví dụ như thế, sống chết không chịu tách khỏi Mỹ và Pháp. Người ta là công dân Mỹ vẻ vang với công dân Pháp vẻ vang.
Alan Wilson cho rằng chỉ cần gượng được ba bốn chục năm, tới lúc ấy những thuộc địa còn lại e rằng đều sẽ phản đối độc lập, vui lòng làm công dân vẻ vang của nước mẹ.
Xét từ góc độ ấy, một hai đời tín đồ Hồi giáo cố chấp đầu tiên chính là bức tường tư tưởng quan trọng của Goa thuộc Bồ. Hắn mong Pedro hiểu rõ điểm này.