Chuyến hàng này cập bến, cùng lắm cũng chỉ có tác dụng khích lệ tinh thần. Đem so với tổn thất mà nạn hạn hán gây ra cho Ấn Độ thuộc Anh thì thật chẳng thấm vào đâu. Nhưng đứng ở góc nhìn của Phủ Toàn quyền mà xét, ngoài thiệt hại về nhân mạng ra, hình như cũng chẳng mất mát gì thêm.
Mà ở tiểu lục địa này, thứ không thiếu nhất chính là con người. Tính như vậy thì cũng có thể nói, trận hạn hán lần này Ấn Độ thuộc Anh đã toàn thân trở ra, chẳng hề tổn hao gì, hoàn toàn dựa vào sức mình mà gánh qua được cửa ải này.
Alan Wilson khoái chí đọc tờ báo của Tích Lan, à không, của Tích Lan thuộc Anh. Trên báo viết thế này, “Trong thời buổi hạnh phúc này, những kẻ khốn khổ như chúng ta được nền văn minh hùng mạnh của châu Âu dìu dắt, được hưởng bao nhiêu ân huệ như điện ảnh, máy móc. Lúc này còn điều gì khiến người ta phấn khởi hơn phẩm chất sống của các vị ân nhân châu Âu kia nữa? Vậy nên chúng tôi thấy, Tích Lan của chúng tôi có lẽ sẽ quan tâm tới đôi chuyện ở vài vùng nội địa nào đó của Ấn Độ thuộc Anh, nhưng vì sự phát triển mai sau của Tích Lan, vẫn phải xích lại gần nền văn minh châu Âu, mới có thể sống hạnh phúc trên đời này.”
Hắn chẳng giấu giếm, giờ hắn rất muốn gặp mặt tổng biên tập của tờ báo ấy một phen. Mở miệng ra là sặc mùi đế quốc chủ nghĩa cũ. Nếu chưa làm bậc bề trên hai chục năm ở thuộc địa thì quyết không viết nổi giọng ấy.
“Đúng cái kiểu như Andrew.” Hắn lẩm bẩm cái tên của viên quan đứng đầu tỉnh Bengal. Đối với màn diễn vụng về của vị quan này, Alan Wilson chỉ biết khịt mũi khinh bỉ. Mà điều khiến hắn khinh bỉ nhất lại không nằm ở Andrew, mà nằm ở lời ngợi khen của các giới Ấn Độ dành cho bài diễn văn của y. Một viên quan đầu tỉnh Bengal béo nứt da trong cơn hạn hán như thế, tài đức gì mà được tung hô đến vậy?
Alan Wilson tin chắc không chút nghi ngờ, nếu trong nạn đói lớn ở Bengal năm xưa, người ra mặt không phải là Burke, quan đầu tỉnh Liên Hiệp hiện nay, mà là Andrew bây giờ, thì số người chết đói ắt còn cao hơn nhiều.
Vậy mà báo chí nói gì về vị quan đầu tỉnh Bengal này? “Ngài Andrew thuộc về lớp quý ông người Anh kiểu cũ ngay thẳng, giống như bao tấm gương sáng đang ở trước mắt chúng ta ngày nay. Ngài là người yêu gia đình, như cách những người anh em Anh thân mến của chúng ta vẫn nói, coi trọng mái ấm, lòng dạ nhân từ.”
Tờ báo này hoặc đã nhận tiền, hoặc đã bị mỡ heo che mờ mắt, có lẽ cả hai đều đúng. Chuyện Andrew yêu gia đình thì Alan Wilson đồng ý cả hai tay. Mới làm quan đầu tỉnh Bengal chưa đầy một năm mà đã có thêm ba đứa con. Xét tới tuổi tác của Andrew, hắn chỉ sợ vị quan thanh thiên của Bengal này lao lực quá mà đột tử.
Có điều giai đoạn gian nan nhất đã qua, lúc này hắn cũng chẳng dại gì ra mặt hát giọng trái chiều. Sau một hồi chứng kiến hiệu suất cao của chính phủ trung ương Bồ Đào Nha, Pedro đã đánh điện tới, cám mì từ châu Phi, à không, lương thực, đã xuống tàu, đang trên đường tiến về Ấn Độ thuộc Anh.
Bồ Đào Nha đã đem ra thành ý hết mực, cuối cùng cũng lững thững tới nơi sau khi đỉnh điểm số người chết ở Ấn Độ thuộc Anh đã qua.
Dĩ nhiên đây không phải lệ thường. Ít nhất theo Alan Wilson thấy, một đề nghị khác của hắn, nhân lúc nạn đói thu nạp tín đồ Hồi giáo, dựng một vành đai dân cư quanh Goa để ngăn cách, thì phía bên kia thi hành vô cùng kiên quyết, thật có thể gọi là nghe hơi gió đã hành động.
Trong thời gian hạn hán, Goa đã thu nạp gần hai trăm nghìn tín đồ Hồi giáo, cho định cư quanh Goa, làm thay đổi tỉ lệ dân số của hai tộc lớn quanh vùng. Cấp đất, phát khẩu phần bảo đảm những cư dân mới này không chết đói, hàng loạt động tác không hề lúng túng chút nào.
Riêng chuyện chở lương thực từ châu Phi sang thì có vẻ hơi lề mề. Hoặc là đường xa thật, hoặc là cố ý. Trong nước Bồ Đào Nha, Salazar một tay che trời, Alan Wilson nghiêng về khả năng sau hơn.
Đang nghĩ vậy thì Edel, thư ký của ủy viên, đẩy cửa bước vào nói:
- Trợ lý Alan, ủy viên muốn bàn với anh chút việc.
Alan Wilson vừa đứng dậy vừa hỏi:
- Cảm ơn anh, Edel. Biết là những việc gì không?
Edel làm bộ nghiêm mặt đáp:
- Tôi có trách nhiệm giữ bí mật! Nghe nói một trăm nghìn tấn lương thực của Bồ Đào Nha sắp tới, với lại vòng phong tỏa quần đảo Andaman không thể kéo dài mãi, kiểu gì cũng phải giải quyết.
Alan Wilson trịnh trọng cảm ơn:
- Ý thức giữ bí mật rất cao.
Lương thực của Bồ Đào Nha tới vào lúc này còn ích gì không? Dĩ nhiên vẫn còn ích. Tình hình hiện nay của Ấn Độ thuộc Anh có thể chia làm hai mảng. Mảng công bố cho xã hội là, “giai đoạn nguy hiểm nhất đã qua, cuộc chống hạn lần này đã giành thắng lợi từng bước. Ấn Độ thuộc Anh lần này đã phát huy tinh thần tự lực tự cường, làm chấn động cả thế giới. Người Ấn Độ đã dùng hành động thực tế để giành được sự kính trọng khắp nơi.”
Đó dĩ nhiên là giả. Trong những thuộc địa mà Đế quốc Anh còn ảnh hưởng tới được, màn diễn trò của Đảng Quốc Đại với Liên đoàn Hồi giáo trên sân khấu London thu hút con mắt người ta hơn nhiều so với nỗ lực chống hạn của Ấn Độ thuộc Anh.
Thực tế tình hình Ấn Độ thuộc Anh hiện nay, cũng có thể nói là đã qua thời khắc gian nan nhất. Nói bằng lời dân dã thì đường cong đã được kéo cho bẹt xuống. Ví như trước đây mỗi ngày chết đói mười nghìn người, mà kéo dài liền nhiều ngày, nay đã qua quãng ấy rồi, giờ mỗi ngày đại khái chết đói chín nghìn năm trăm người.
Phủ Toàn quyền nói thời gian gian nan nhất đã qua, là vì số liệu đã xuất hiện điểm ngoặt. Nó không còn ngày này phá kỷ lục ngày trước, đường cong đã được kéo bẹt.
Giờ đây Phủ Toàn quyền có thể lớn tiếng tuyên bố, trận đại hạn đánh vào Ấn Độ thuộc Anh lần này đã có thể phòng, có thể kiểm soát.
Nhìn nụ cười trên mặt ngài Barron là thấy rõ. Thấy Alan Wilson bước vào, ông ta thoải mái hỏi:
- Đã xem bài diễn văn của Andrew chưa?
Alan Wilson mỉm cười gật đầu:
- Đã xem rồi, hiệu quả long trời lở đất. Biểu hiện chống đói của tỉnh Bengal lần này vượt xa sai lầm mấy năm trước.
Câu này của hắn có một tiền đề, kỳ thực đợt hạn này vốn không hề ảnh hưởng tới tỉnh Bengal. Đợt hạn này khác với nạn đói Bengal, lần trước ảnh hưởng hạ lưu sông Hằng, lần này ảnh hưởng thượng lưu sông Hằng, tỉnh Bengal vốn không chịu tác động bao nhiêu.
[Ưu đãi bạn đọc] Đọc sách là nhận được tiền mặt hoặc xu, còn có iPhone 12, Switch chờ bạn rút thăm! Hãy theo dõi tài khoản công chúng trên WeChat là Đại bản doanh bạn đọc là nhận được!
Nói cách khác, màn diễn của quan đầu tỉnh Andrew hoàn toàn là dựng nên tình thế căng thẳng. Có điều nói vùng Bengal không hề có chuyện giá lương thực tăng vọt thì cũng không đúng, vì giá quả thật đã tăng đến mức khó tin.
Nhưng nguyên nhân không phải nạn đói, mà là hậu quả do trợ lý ủy viên Ấn Độ thuộc Anh trao đổi với ủy viên Miến Điện thuộc Anh rồi trục xuất người Rohingya. Một triệu người Rohingya là một triệu cái miệng, lương khô mang theo bên mình ăn được bao lâu, chẳng phải vẫn phải há miệng ăn cơm sao?
Nhưng ở điểm này, Andrew lại khiến người ta phải nhìn bằng con mắt khác. Trong lúc tỏ ra hạn hán nghiêm trọng, y lấy danh nghĩa quan đầu tỉnh Bengal, thu xếp nhân lực để người Rohingya chạy nạn tới mỗi ngày được húp một bát cháo, không đến nỗi chết đói.
Hậu quả là sau khi làm việc ấy, Andrew càng có cớ dựng hình ảnh, đồng thời ra vẻ giá lương thực tăng lên. Lương thực đều đem cho người Rohingya rồi mà, cầu vượt cung thì giá tăng là lẽ đương nhiên.
Còn cụ thể kiếm được bao nhiêu lợi nhuận, đợi hạn hán qua đi chia sổ, các vị thân sĩ của Đế quốc Anh sẽ rõ.
Ngài Barron nói tới đây thì cau mày, chỉ sợ phía Đảng Quốc Đại đưa ra kháng nghị:
- Nehru con người này quả thật khó đối phó.
Alan Wilson lộ vẻ suy nghĩ rồi nói:
- Nehru giờ hẳn phải quan tâm hơn tới nạn dân ở Miến Điện thuộc Anh mới phải, mấy hôm nay chẳng phải vẫn luôn kháng nghị chuyện Miến Điện trục xuất dân nhập cư Bengal đó sao? Chắc không biết tới chuyện người Bồ Đào Nha đâu. Chúng ta hoàn toàn có thể giấu Đảng Quốc Đại, London đã gật đầu rồi, ta cứ lén ký mà không công bố, đợi tới ngày rời Ấn Độ thuộc Anh mới thừa nhận có một mật ước như vậy, Nehru cũng chẳng làm gì được.
Ngài Barron gật đầu, thao tác trong bóng tối là thủ đoạn không bao giờ cũ. Qua tin tức của ngài Edward, Bộ Ngoại giao Bồ Đào Nha lấy tình lấy lý, yêu cầu Đế quốc Anh nể tình xưa mà xác nhận địa vị của Goa.
Vốn nội các còn lạnh mặt, nhưng theo hai lần điều trần của Đảng Quốc Đại với Liên đoàn Hồi giáo ở London, nhất là thủ lĩnh phe bảo thủ của Đảng Quốc Đại là Patel, lời lẽ có ý coi thường mẫu quốc.
Sau lần điều trần thứ hai, Bộ Ngoại giao của Đế quốc Anh bèn nhớ ra bài tủ không bao giờ cũ, thao tác trong bóng tối.
London quyết định lấy danh nghĩa Phủ Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh, ký với Phủ Toàn quyền Goa của Bồ Đào Nha một mật ước thừa nhận địa vị của Goa.
Mật ước này ký xong, hiệu suất gom lương thực của người Bồ Đào Nha liền nhanh hơn nhiều, rất mau tuyên bố đã xuống tàu nhổ neo, cứu nhân dân tiểu lục địa khỏi nước sôi lửa bỏng.
Đã là London gật đầu cho ký mật ước, chi tiết ký kết ra sao là do Ấn Độ thuộc Anh định đoạt.
Alan Wilson cho rằng chuyện này chẳng có gì khó, người Bồ Đào Nha đã giúp đỡ trong nạn đói lần này, đền đáp một chút thì đã sao?
Còn chuyện giai đoạn nghiêm trọng nhất của hạn hán đã qua, đó là vì Ấn Độ Dương mênh mông, cơ sở hạ tầng châu Phi thiếu thốn, nên lỡ mất ít thời gian, đều là có thể tha thứ.
Ngài Barron nói xong chuyện Bồ Đào Nha lại nhắc tới vụ nổi loạn ở quần đảo Andaman, che đậy cũng phải có mức độ, không thể đậy mãi:
- Vấn đề quần đảo Andaman cũng nên giải quyết ngay. Để lâu thì khó xử. Ý của ngài Edward cũng là như vậy.
Giờ đây cách vụ nổi loạn đã hai mươi ngày, ngay cả sức tàn phá của đợt hạn cũng đã bắt đầu giảm, còn không xử lý chuyện quần đảo Andaman thì nói sao cho qua.
Alan Wilson vẫn cố gắng lần cuối, tranh thủ thời gian cho tù binh trên đảo:
- Ta cứ tiên lễ hậu binh, để máy bay ở Miến Điện rải truyền đơn chiêu hàng. Không đổ máu được vẫn là tốt nhất.
Ngài Barron gật đầu, nói với Alan Wilson:
- Nếu thật sự cần quân đội ra tay, tướng Elvin đã điều một sư đoàn người Ấn Độ, dùng đánh mạnh vào quần đảo Andaman.
Alan Wilson gật đầu, rồi đứng dậy nói:
- Tôi sẽ liên lạc với phía Rangoon về chuyện rải truyền đơn, ngài Barron cứ bận việc trước.
Về nội dung truyền đơn rải xuống, trong bức điện gửi Burgess hắn nhấn mạnh, phải nhấn mạnh hậu quả của việc cố thủ chống cự chỉ có đường chết. Kẻ nổi loạn khiếp sợ rồi mới chịu ngoan ngoãn nhận thua, lời lẽ nhất định phải nghiêm khắc, rải xuống quần đảo Andaman dưới hình thức tối hậu thư.