Bị người ta hỏi ngay trước mặt mình, trong khi chính mình lại là kẻ bày ra mọi chuyện, thì có cảm giác gì, Alan Wilson cũng không rõ.
Nhưng ở vào vị trí người được hỏi, hắn thấy khoái thầm trong bụng. Hắn tuy từng tranh thủ gần gũi Vivien Leigh, nhưng bù lại cũng đem đến cho nàng món đền đáp cực lớn. Báu vật quốc gia của nước Anh tuyệt đối không để ai phải chịu thiệt.
Edel nhấm nháp câu nói của Alan Wilson, thấy cũng có lý, bèn quay sang cuộc biện luận về tương lai Ấn Độ thuộc Anh giữa Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo, rồi hả hê nói:
- Lời lẽ hai đảng chẳng có điểm nào trùng nhau, hoạch định cho tương lai cũng không khớp nhau lấy một điều. Tin rằng các nghị sĩ ở Quốc hội giờ đã hiểu, muốn giữ cho Ấn Độ thuộc Anh được nguyên vẹn là chuyện viển vông.
- Như vậy sau này nếu có kết quả chia cắt, trách nhiệm sẽ không còn đổ lên đầu Đế quốc Anh nữa. Là tự họ chọn lấy đấy chứ.
Alan Wilson ngập tràn tự hào trong lòng. Chức phận hắn tuy thấp, nhưng gần như chỉ bằng sức một mình mà làm được mọi điều có thể làm cho Đế quốc Anh.
Nói cho cùng, hắn vẫn phải dốc ra mười hai vạn phần cố gắng, cứu vãn Đế quốc Anh sắp lao xuống dốc.
Để tránh cho một bá chủ thế giới khỏi rơi xuống cảnh lẽo đẽo chạy theo người khác, trong vấn đề đối phó với Liên Xô, tương lai mà Alan Wilson mong muốn là nước Mỹ một mình không xử lý nổi Liên Xô, nhưng cộng thêm châu Âu già cỗi thì có thể nuốt gọn bên kia.
Nếu một mình nước Mỹ đã xử lý xong Liên Xô, thế chẳng phải chứng tỏ mấy nước phất cờ hò reo như Anh, Pháp đều vô dụng hay sao? Đến khi Liên Xô mất đi, Mỹ chẳng đè đầu Anh, Pháp ra mà đối xử tệ bạc ư?
Lịch sử đã chứng minh, khi Liên Xô còn đó, Anh, Pháp trông vẫn còn ra dáng. Khi Liên Xô mất đi rồi, địa vị của Anh, Pháp còn chẳng bằng lúc Liên Xô vẫn tồn tại.
Tuy lấy làm lạ vì sao trợ lý chuyên viên lại vui vẻ quá mức như vậy, nhưng Edel nghĩ lại, đây quả là chuyện đáng ăn mừng, nên cũng không nghĩ nhiều nữa.
Có thể nói cuộc tranh luận đầu tiên của hai thế lực chính trị lớn ở Ấn Độ thuộc Anh còn mang ý thăm dò. Đến cuộc biện luận thứ hai vừa diễn ra, thái độ chẳng thể đi chung một đường đã phơi bày ra trước mặt mọi người.
Trước hết, những nghị sĩ trong Quốc hội lâu nay chủ trương giữ cho Ấn Độ thuộc Anh được nguyên vẹn mà độc lập đã hoàn toàn cứng họng.
Nhưng phe chủ trương dùng biện pháp cứng rắn để duy trì ách thống trị ở Ấn Độ thuộc Anh cũng chẳng được hay ho gì. Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo gần như bất đồng trong mọi chuyện, chỉ có một điểm duy nhất giống nhau, là đòi độc lập. Đây là điểm chung độc nhất của đôi bên.
Những người chủ trương duy trì ách thống trị thuộc địa ở Ấn Độ thuộc Anh bằng biện pháp cứng rắn, chủ yếu là nhân sĩ Đảng Bảo thủ do Churchill làm thủ lĩnh. Lúc ngồi ghế đối lập thì nói năng cứng cỏi, muốn hứa hẹn gì cũng được, chẳng phải chịu trách nhiệm.
Ý nghĩa việc Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo tới London chủ yếu nằm ở chỗ, những tiếng nói đòi giữ nguyên vẹn Ấn Độ thuộc Anh mà cho độc lập, cùng những tiếng nói đòi giữ ách thống trị thuộc địa ở Ấn Độ thuộc Anh, đều đã nhỏ đi nhiều. Dù Churchill còn ngồi ở Hạ viện, miệt mài công kích chính phủ Attlee không biết mệt.
Nhưng phải nói thẳng, Churchill cũng chỉ muốn tỏ ra cứng rắn, chứ không thật sự muốn làm gì Ấn Độ thuộc Anh, chẳng qua chỉ muốn kiếm một vị trí trên trang đầu tờ báo mà thôi.
Khác với các nghị sĩ Quốc hội, với phần đông dân chúng London, diễn biến tâm trạng lại đơn giản hơn nhiều.
Một năm qua, cái tên Ấn Độ thuộc Anh trong mắt dân London ngày càng nổi lên, nhờ vào vô vàn tin tức xấu. Vì thế khi hai phái đoàn Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo tới London, tự nhiên cũng khiến dân London chú ý. Tai tiếng cũng là tiếng tăm, dân London cũng có lòng hiếu kỳ với đám chính khách chui ra từ hố phân.
Bởi vậy ngay vòng biện luận đầu tiên đã thu hút dân London quan tâm, dĩ nhiên sự sôi sục này cũng chẳng có ý tốt gì.
Đến vòng biện luận thứ hai về tương lai Ấn Độ thuộc Anh, trong mắt dân London lại thành nhạt nhẽo. Nói đơn giản là mất đi cảm giác mới mẻ, bởi Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo ở vòng hai đã sa vào lối mòn.
Có lẽ vì vòng một còn giữ kẽ, nên sang vòng hai, khi được hỏi nhìn nhận phía bên kia thế nào, Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo liền xả hết hỏa lực.
Phải biết Patel vốn là thủ lĩnh phái bảo thủ trong Đảng Quốc đại, bàn đến chuyện tương lai của tiểu lục địa thì nhất định phải tỏ ra cứng rắn, lời lẽ không thể thiếu mùi thuốc súng.
Điều này khiến dân London thất vọng lớn. Hai đảng phun bẩn vào nhau thì cần gì các ông từ Ấn Độ thuộc Anh lặn lội sang đây? Đảng Bảo thủ và Công đảng ngày nào cũng diễn trò tương tự, tiết mục mới liền mất sạch sức hấp dẫn, hóa ra vẫn là bình mới rượu cũ.
Bất kể Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo thể hiện ra sao, ít ra cũng thu hút được một phần sự chú ý, để Thủ tướng Attlee khỏi phải nhọc công giải thích. Giờ phần đông người Anh đều biết, điểm chung của Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo là theo đuổi độc lập, cũng chỉ thống nhất trong mỗi chuyện này.
Như vậy ông thủ tướng khỏi cần giải thích xử trí Ấn Độ thuộc Anh thế nào, bớt đi những câu hỏi dạng này, Attlee đã trút được gánh nặng lớn. Xét ra, sau khi cân nhắc mà đồng ý cho Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo cử phái đoàn sang London là một quyết định đúng đắn.
Hậu quả rõ rệt nhất là những lời chỉ trích Attlee từ bỏ Ấn Độ thuộc Anh của Đảng Bảo thủ đã giảm đi nhiều.
Tuy chưa biến mất hẳn, nhưng thế cũng đã rất tốt. Môi trường chính trị nước Anh cũng không thể để tiếng nói đối lập biến mất hoàn toàn.
Dân chúng chỉ là người ngoài xem trò vui, đảng đối lập cũng chỉ chống để mà chống, nếu không sẽ chẳng còn chỗ đứng. Tâm trạng Thủ tướng Attlee hiện giờ rất tốt. Được người ta ít hỏi về chuyện Ấn Độ thuộc Anh, ông liền có thời gian lo cho chủ trương cai trị của mình.
Attlee đánh bại Churchill, đâu phải để lên diễn cho có lệ, mà thật sự có kế hoạch cai trị riêng. Đó là xây dựng chế độ y tế toàn dân cho nước Anh. Dù quả thật thiếu tiền, nhưng mục tiêu ấy vẫn không đổi.
Ngay xét từ góc độ cạnh tranh giữa các nước, chế độ này cũng cần thiết. Chế độ bảo trợ sức khỏe quốc gia vốn đã tồn tại. Nước Đức sau cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai, thực lực kinh tế quân sự tăng vọt, cũng bắt đầu bành trướng ra hải ngoại, trở thành đối thủ cạnh tranh mạnh nhất của Anh khi ấy.
Năm 1908, Bộ trưởng Tài chính Anh khi đó là Lloyd George, người sau này là một trong ba người khổng lồ ở hội nghị hòa bình Paris.
Ông đích thân sang thăm nước Đức đã thực hiện bảo hiểm y tế nhiều năm, chứng kiến sự thật trình độ sức khỏe của người Đức không ngừng nâng cao. Lloyd George cảm thấy bất an trước tình hình ấy, điều này thúc đẩy ông hạ quyết tâm phải thi hành ở Anh một đạo luật bảo hiểm y tế có nội hàm rộng rãi hơn.
Đạo luật Dịch vụ Y tế Toàn dân mới đã soạn xong, Attlee chuẩn bị bắt tay thi hành đạo luật y tế mới, thực hiện lời hứa tranh cử của mình.
Đúng là anh hùng có cái nhìn giống nhau, Alan Wilson cũng đang lấy đạo luật vệ sinh năm 1848 của nước Anh làm mẫu, góp một phần tâm ý vì sức khỏe của toàn thể người dân Ấn Độ thuộc Anh.
Thậm chí hắn còn chủ động đem tin tốt này báo cho Nehru, để vị lãnh tụ Đảng Quốc đại đang sứt đầu mẻ trán giữa lúc Ấn Độ thuộc Anh rối ren, vẫn khổ tâm tìm đối sách, khỏi phải sốt ruột bốc hỏa.
Phủ Toàn quyền vẫn làm việc chứ. Trận hạn hán lần này dù đã gây thiệt hại, nhưng mất bò mới lo làm chuồng thì vẫn chưa muộn. Mọi người có thể bắt đầu ngay từ bây giờ, chuẩn bị chống chọi với trận hạn hán lần sau.
Dù sao cũng là một phen ý tốt, Nehru cũng biết Alan Wilson quả thật một lòng vì Ấn Độ thuộc Anh. Từ khi hạn hán bắt đầu, hắn chạy đôn chạy đáo không ngừng, đốc thúc nhân thủ các nơi cứu tế, vừa kêu gọi vừa hiệu triệu, bề ngoài tuyệt đối không có vấn đề.
Với chuyện tốt cho Ấn Độ sau khi độc lập thế này, Nehru dĩ nhiên không từ chối, lập tức lập ra một đội ngũ có thể gọi là nhân tài, cùng phủ Toàn quyền thúc đẩy công việc. Dĩ nhiên Liên đoàn Hồi giáo cũng cử người tới.
Alan Wilson đối diện hai đảng ở phủ Toàn quyền, khác hẳn cảnh Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo ở London, hắn đầy thâm tình nói ra một phen khiến cả hai đảng phái đều cảm động:
- Ta không biết Ấn Độ thuộc Anh mai sau sẽ ra sao, nhưng đây là đạo luật liên quan tới sức khỏe của mấy ức dân trên tiểu lục địa, mọi người nhất định phải dốc lòng dốc sức.
[Nhận bao lì xì tiền mặt] Đọc sách là nhận được tiền. Theo dõi tài khoản công chúng trên điện thoại, tiền mặt, tiền xu chờ bạn tới lấy.
- Đợi đến khi dựng xong hệ thống pháp luật đầy đủ, chúng ta có lẽ sẽ hết vai trò. Nhưng nền pháp trị đưa châu Âu vào xã hội hiện đại thế này, phải giữ lại cho các vị không thiếu một điều. Đây là trách nhiệm của chúng ta...
Ánh mắt Alan Wilson sâu thẳm, giọng điệu hệt như ông bố già mong con thành rồng.
Nhưng ý ngầm là, trước khi các đạo luật cho tương lai ra đời đầy đủ, hắn sẽ không đi, còn lấy cớ này để kéo dài thời gian.
Chuyện trong nước và ở Ấn Độ thuộc Anh cùng lúc thúc đẩy đạo luật vệ sinh, chuyện này chẳng liên quan gì tới bản thân tướng Mountbatten.
Có liên quan là Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo, cuộc biện luận chẳng khác nào vườn thú có thêm con vật mới, càng khiến ông ta thêm thiết tha khỏi phải tới Ấn Độ thuộc Anh nhậm chức. Nhưng đã nhận lời rồi, ván đã đóng thuyền.
Thậm chí sau lễ cưới của con gái, ông ta đề nghị đợi hạn hán qua đi mới sang, nội các cũng chuẩn y hết, ông ta thật sự không còn lời nào để vin vào mà thoái thác nữa.
Ngược lại, sau khi Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo tới London, nội các biết sự bất hòa của hai thế lực lớn ở Ấn Độ thuộc Anh đã lộ ra mặt.
Nội các Công đảng lại càng nóng lòng muốn tướng Mountbatten nhậm chức hơn trước. Bất kể Mountbatten còn tìm cớ hay không, tìm cớ ra sao, ghế Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh sẽ không đổi người, nhất định là của Mountbatten.
Về việc này nội các đã nhắc lại mấy lần với báo chí, quyết định Mountbatten làm Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh tuyệt đối không thay đổi. Hạn hán ở Ấn Độ thuộc Anh giảm đi phần nào, tướng Mountbatten sẽ lên đường.
Sự chống đối của bản thân tướng Mountbatten cùng quyết định không nhường ai của nội các cũng theo điện báo truyền tới New Delhi.
Ngài Barron lấy nụ cười che nỗi buồn, nói:
- Vị Toàn quyền của chúng ta hình như chẳng mấy mặn mà với Ấn Độ thuộc Anh, thật khiến chúng ta đau lòng. Không biết Toàn quyền còn có thể trì hoãn bao lâu?
- Dĩ nhiên càng muộn càng tốt.
Alan Wilson tỏ vẻ tán đồng, đáp:
- Tốt nhất là đợi chúng ta làm xong mọi việc.
- Ông ấy là cha của Pamela đấy.
Ngài Barron mở miệng đầy ẩn ý:
- Anh như vậy Pamela sẽ buồn đấy.
- Tôi là công chức.
Alan Wilson bày tỏ lập trường, nhấn mạnh:
- Tôi là người của chúng ta.
- Rất tốt.
Vẻ mặt căng thẳng của ngài Barron cuối cùng cũng giãn ra, hết sức vừa lòng với câu trả lời này.