- Chuyển lương từ châu Phi sang mà khó đến thế sao?
Alan Wilson rất bất mãn trước sự chậm chạp của chính quyền thuộc địa Bồ Đào Nha. Lúc yên ổn thì cai trị kiểu buông lỏng cũng được, nhưng đến lúc hệ trọng lại phải cho thấy hiệu quả. Ví như lúc đàn áp chẳng hạn.
Mãi không thấy Goa báo tin về, hắn đâm bực. Bồ Đào Nha bây giờ vẫn đặt dưới chính phủ trung ương của Salazar, một đất nước do kẻ độc tài cầm đầu, nếu đến hiệu suất cũng không có thì còn tồn tại làm gì, tranh cơm với chính phủ bầu cử vốn đã chậm chạp sao.
Nói vậy cũng oan cho chính phủ Bồ Đào Nha. Châu Phi đâu có gần như nhìn trên bản đồ, lại còn phải trao đổi với phía Anh, được Luân Đôn gật đầu, ít nhất cũng phải ngầm ưng thuận. Đâu có dễ như Alan Wilson nhẩm trong đầu.
Huống hồ bán rẻ quyền lợi của Ấn Độ thuộc Anh lại không thể làm công khai, phải dùng kiểu đi đêm như Hội nghị Munich ngày trước. Đủ thứ nguyên nhân dồn lại khiến chuyện này không phải chỉ đánh một bức điện tín bảo thuộc địa Bồ Đào Nha ở châu Phi chở lương là xong.
Điều duy nhất khiến phủ Toàn quyền tạm hài lòng lúc này là, tính đến cùng kỳ so với nạn đói lớn ở Bengal, tình hình Ấn Độ thuộc Anh hiện tại chưa đến mức nghiêm trọng. Trong đó tất nhiên có công của chính quyền thuộc địa.
Nếu không nhờ các quan chức hành chính người Anh khắp nơi hối thúc đám quan lại bản xứ cấp dưới, liên tục xuống tận làng xã tuyên truyền phong trào tiết kiệm lương thực cho thấm vào lòng người, thì đã chẳng có thành quả như hôm nay.
Về phong trào tiết kiệm lương thực cùng những việc Gandhi đã làm, phủ Toàn quyền cũng lên tiếng khen ngợi. Rằng Gandhi xứng là vĩ nhân của thế kỷ, tấm gương ấy chưa nước nào làm nổi.
Ở sân bóng gậy ngoại ô phía đông New Delhi, huân tước Barron hào hứng xem thi đấu. Được một lúc thì Alan Wilson cũng tới, ngồi cạnh bồi tiếp cấp trên xem môn thể thao nhạt nhẽo này. Hắn chẳng hứng thú gì với bóng gậy, nhưng khổ nỗi chuyên viên đặc trách Ấn Độ thuộc Anh là Barron lại mê tít môn này.
Bóng gậy vốn khởi nguồn từ nước Anh, nhưng lại rất được ưa chuộng ở Ấn Độ thuộc Anh, nhiều người Ấn Độ mê mẩn. Đến nay nó đã thành môn thể thao của cả tiểu lục địa.
Quy định về kích thước sân bóng gậy không khắt khe, bởi nó vốn sinh ra từ nông thôn. Ban đầu người ta chơi trên những bãi đất công không rào chắn gọi là đồng chung. Làng to làng nhỏ khác nhau, bãi đất công của từng làng cũng khác nhau, thành ra ranh giới sân cũng xa gần chẳng giống nhau.
Từ năm một nghìn chín trăm hai mươi tám, đội bóng Ấn Độ đã liên tiếp giành nhiều tấm huy chương vàng Olympic, thành điểm sáng hiếm hoi của người Ấn Độ trên đấu trường thể thao.
- Chuyện thịt bò cung ứng về chính quốc lo liệu tới đâu rồi?
Nhân lúc nghỉ giữa trận, huân tước Barron bưng tách trà hỏi Alan Wilson, tỏ ra vị chuyên viên như ông vẫn đang làm việc căng thẳng.
- Lo xong cả rồi. Bọn em khơi được nguồn lớn ở mấy tỉnh của Liên đoàn Hồi giáo.
Alan Wilson cười đáp.
- Bảo đảm chất lượng mà còn vượt chỉ tiêu. Thịt bò cung ứng về chính quốc tuyệt đối không xảy ra vấn đề gì.
Tín đồ Ấn Độ giáo không được ăn thịt bò, tín đồ Hồi giáo thì không kiêng thứ ấy. Nhưng người theo Ấn Độ giáo không ăn bò, không có nghĩa là không thể dùng bò vào việc khác, ví như mang xuất khẩu.
Cái gọi là yêu bò cũng chỉ là cửa miệng của Ấn Độ giáo, ai tin thật thì dại hết chỗ nói. Mấy chục năm sau Ấn Độ luôn nằm trong ba nước xuất khẩu thịt bò hàng đầu, sánh với cường quốc nông chăn như Mỹ, Úc cũng chẳng kém cạnh gì.
Alan Wilson không tin, lẽ nào công nhân trong lò mổ đều là tín đồ Hồi giáo. Không ai yêu bò hơn người Ấn Độ… thịt bò đem xuất khẩu kiếm tiền.
- Thế thì tốt. Đám người Ấn Độ tức cười ấy mà.
Huân tước Barron lắc đầu cười, hôm nay tâm trạng vui vẻ nên ông cũng không công kích những người Ấn Độ đang khốn khổ nữa.
- Còn kế hoạch tự cứu thì tiến hành ra sao.
- Bọn em kêu gọi ngư dân vùng ven biển ra khơi, lấy quà tặng của biển cả bù vào chỗ lương thực thiếu hụt. Ăn cá để dành gạo, bảo đảm nguồn lương thực cho nội địa. Mỗi tỉnh đặt một kế hoạch tự cứu riêng, to nhỏ khác nhau.
Alan Wilson nghiêm mặt trả lời.
- Dưới sự đôn đốc gắt gao của phủ Toàn quyền, cùng sự góp sức nhỏ bé của Đảng Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo, em tin cuộc chiến chống hạn lần này ta nhất định thắng lợi cuối cùng.
- Tin mừng đáng an lòng.
Huân tước Barron mỉm cười hiền hòa.
- Tuy hạn hán càn quét tiểu lục địa, nhưng đến lúc này ta vẫn giữ được thế trận.
- Đương nhiên rồi.
Alan Wilson ra sức tung hứng, kỳ thực tháng này mới thấm vào đâu, mấy tháng tới mới là thử thách thật sự. Nhưng điều đó không có nghĩa phủ Toàn quyền chưa dốc sức ngăn nạn đói.
Thật ra đây đã là lần chuyên tâm nhất của phủ Toàn quyền ở New Delhi trong các trận hạn từng qua. Ngoài việc phát chẩn, mọi biện pháp hành chính đều sẽ dùng tới để thúc đẩy tiểu lục địa tự cứu.
Phát chẩn là chuyện hệ trọng. Ai cũng biết kho lương tỉnh Liên hợp bị phần tử chống Anh tập kích, tỉnh Punjab không bị ảnh hưởng thì Liên đoàn Hồi giáo và Đảng Quốc đại vẫn chưa bàn xong với nhau. Không bột sao gột nên hồ.
Lương thực trên tiểu lục địa căng thẳng, hải đảo ngoài khơi dĩ nhiên cũng phải tìm cách chi viện cho đất liền. Có điều đến giờ quần đảo Andaman vẫn một vẻ êm đềm năm tháng, dường như chưa bị trận hạn trên tiểu lục địa động tới.
Thậm chí Andaman còn chi viện ngược cho tiểu lục địa, đem số cá đánh bắt vốn chẳng nhiều nhặn gì chở về Ấn Độ thuộc Anh, góp một phần sức cho cuộc chiến chống hạn lần này. Nghĩ thôi đã thấy cảm động tận đáy lòng.
Chỉ khổ đám tù binh Nhật bị đưa lên đảo cùng những kẻ bị khép là tay sai thân Nhật rồi đày ra đấy. So với lao dịch nặng nhọc theo tiêu chuẩn căn cứ quân sự, khẩu phần chỉ đủ sống lay lắt quả là chẳng thấm vào đâu.
Mà đám kẻ bại trận chỉ mong sống sót rời khỏi Andaman ấy còn chưa biết, đợi vơ vét sạch đảo xong, người Anh trên đảo sẽ rút đi, mặc cho bọn họ tự sinh tự diệt.
Người Anh trên đảo chưa tới một nghìn, lại ở dồn một chỗ, muốn rút thì không khó. Cái khó để lại cho kẻ khác, ví như đám lính Nhật từng theo Yamashita Tomoyuki càn quét Đông Nam Á, cùng những kẻ thân Nhật bị đày ra đảo.
Trận bóng gậy đã kết thúc, huân tước Barron hứng khởi bước ra khỏi sân, Alan Wilson theo sát phía sau. Hắn nghe cấp trên của mình nói.
- Phải rồi, nghe huân tước Edward bảo nội các đang tính để tướng Mountbatten khi nhậm chức Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh thì kiêm luôn chức tư lệnh quân sự tại châu Á của Tổ chức Hiệp ước Brussels, lấy tài điều phối giỏi để giúp Pháp và Hà Lan trong khả năng có thể.
Alan Wilson sững lại, bước chân cũng vô thức khựng theo. Hắn dám chắc chuyện này trong lịch sử chưa từng xảy ra. Vậy là không có gì để đối chiếu, chưa thể đoán sẽ gây ảnh hưởng thế nào, cần thời gian suy tính kỹ.
Trước hết, huân tước Barron đã nghe tin từ thư ký nội các thì chuyện này dù chưa bổ nhiệm chính thức, về cơ bản coi như đã định. Ông ta đến chức Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh còn nhận, chắc cũng chẳng ngại kiêm thêm một chức.
Pháp trở lại Việt Nam là sau khi được Anh gật đầu. Truman thấy Anh ủng hộ bèn tỏ thái độ với de Gaulle rằng Mỹ không phản đối Pháp quay lại Việt Nam, lại cam đoan sau này không gây khó dễ cho Pháp trong việc ở Việt Nam. Được Mỹ hứa hẹn, quân viễn chinh Pháp vốn đã dựng sẵn, do Anh Mỹ lo tàu chở, cứ thế kéo sang Việt Nam.
Thật ra tốp quân viễn chinh Pháp đầu tiên đi tàu Anh đổ bộ lên Sài Gòn đến nay đã được mấy tháng. Ba tháng trước, Hiệp định Sơ bộ được ký ở Hà Nội. Hiệp định quy định chính phủ Pháp công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, quốc hội, quân đội và tài chính riêng, nằm trong Liên bang Pháp.
Nhưng tháng trước, Georges Bidault vừa lên làm thủ tướng Pháp cho rằng nếu thừa nhận Việt Nam hưởng địa vị tự trị, ắt mở tiền lệ nguy hiểm cho các lãnh thổ tự trị của Pháp. Thế là Pháp và Việt Nam lại thành thù địch.
- Sao thế, Alan?
Huân tước Barron thấy Alan Wilson lặng thinh bèn hỏi.
- Nghĩ gì vậy?
- Nghĩ đến đồng minh Pháp của ta. Thủ tướng nào lên cũng có thể đổi chính sách đối ngoại, đáng lẽ có thể kéo dài thêm một thời gian, chuẩn bị xong rồi hãy ra tay.
Alan Wilson lắc đầu.
- Thật đáng lo.
- Đáng lo nhất là hiện nay đảng lớn nhất trên chính trường Pháp là Đảng Cộng sản Pháp.
Huân tước Barron cười đầy ẩn ý.
- Người Pháp mà thành ra như Liên Xô thì còn nguy hiểm hơn cả Liên Xô.
- Nhất là với nước Anh.
Alan Wilson hết sức tán đồng.
- Chắc lại phải tổ chức quân viễn chinh đổ bộ thôi.
Ha ha. Cả hai cùng bật cười lớn. Nếu Mỹ và Liên Xô không tồn tại, chuyện ấy hoàn toàn có thể xảy ra.
- Cho nên công việc ở Malaya thuộc Anh là lúc xung quanh bất ổn phải giữ mình ổn định, xem có chia được chút gì từ khoản dốc tiền cho chiến tranh của Hà Lan và Pháp không.
Huân tước Barron nói tới đây liền hé lộ.
- Lần bổ nhiệm mới của tướng Mountbatten có lẽ cũng mang chút ý ấy.
- Nghe huân tước nói, hình như đúng là thế thật.
Alan Wilson chẳng biết nhận định của huân tước Barron đúng hay không, cứ tán thành trước đã. Thuận theo ý cấp trên thì nghĩ sao cũng không phải chuyện dở.
Hơn nữa huân tước Barron nói vậy quả là có lý, Alan Wilson cũng thấy tám chín phần là trúng. Muốn giữ liên lạc với quân thuộc địa Pháp và Hà Lan thì cần một người giỏi điều phối, tướng Mountbatten là ứng viên hợp nhất.
Đâu cần ông ta đích thân vạch kế hoạch tác chiến, đánh lúc nào, đánh thế nào, đều là việc của người Hà Lan và người Pháp.
Xem ra ở chỗ lịch sử chệch đi một chút, Mountbatten dường như càng lúc càng nắm nhiều quyền hơn. Đây là tốt hay xấu đây. Con mèo Tom đáng thương, cứ thế bị xoay trong lòng bàn tay mà đùa giỡn…
Alan Wilson mỗi ngày một bức điện, dùng đủ tầng nấc đủ góc độ ra sức tâng bốc Pamela Mountbatten. Kẹo chỉ nuốt vào bụng mới yên tâm, trước đó mọi sự đều chưa chắc. Trong điện hắn đã đổi hẳn cách gọi thành bà Wilson.