Dù vừa nếm trải cảm giác khoái trá như Lloyd George và Clemenceau sau Hội nghị Hòa bình Paris, chỉ cần cầm bút gạch một đường trên bản đồ thế giới là có thể khai sinh một quốc gia mới, Alan Wilson vẫn không giống các nhà lãnh đạo Anh, Pháp kia.
Hắn có nguyên tắc của riêng mình. Hắn không định làm chuyện chỉ để hưởng thú nhất thời rồi mặc kệ hậu quả. Đã nhận tiền thì phải làm cho xong việc.
Chủ động mở đường cho Bồ Đào Nha nhân lúc rối ren mà đòi hỏi, đợi Ấn Độ thoát khỏi nạn đói rồi giành độc lập, liệu họ có chịu giữ đúng hiệp ước hay không vẫn còn là chuyện chưa biết.
Chuyện Goa đã được nhắc đến từ trước. Lãnh thổ nhỏ, dân cư thưa, an nguy của nơi ấy không phụ thuộc vào sức mạnh quân sự Bồ Đào Nha, mà nằm ở sự cân nhắc thiệt hơn trong đầu Nehru.
Trừ phi Bồ Đào Nha tổng động viên toàn quốc, quyết giữ Goa như Pháp từng giữ Algeria, may ra mới trụ nổi. Nhưng tốt nhất vẫn là quý trọng hòa bình, không đánh được thì đừng đánh.
Alan Wilson cầm bút, nói với Pedro:
- Chuyện Goa, chỉ cần thời cơ đến, hai bên ta phối hợp với nhau. Ông tìm cách để chính phủ Bồ Đào Nha gửi đề nghị tới London. Phần còn lại cứ để tôi lo. Một khi nạn đói lớn bùng phát, người Ấn Độ không thể không chấp thuận. Trước hết họ phải sống đã. Nhưng cũng đừng để họ cảm thấy bị làm nhục quá mức.
Hắn nhắc Pedro đừng vội mừng.
- Ba vùng đất tách rời kia, Dadra-Nagar Haveli và Daman cùng Diu, nhất định phải trả lại.
- Việc này…
Pedro thoáng do dự. Không phải vì lý do nào khác, chẳng ai nỡ nhả miếng thịt đã ăn vào miệng.
- Cả ba vùng cộng lại chưa đầy một nghìn kilômét vuông. Vừa rồi tôi tùy tay vạch một đường, Goa rộng sáu nghìn kilômét vuông đã thành hơn hai vạn. Bồ Đào Nha phải tính được món hời này chứ. Đừng tham quá.
Alan Wilson lên tiếng nhắc nhở. Đã đến nước này rồi, đừng tính chuyện ăn thịt còn muốn vét sạch cả bát canh. Dù sao cũng phải chừa cho người ta chút thể diện. Người Ấn Độ cũng biết giữ mặt mũi.
- Chắc không thành vấn đề.
Nghe Alan nói vậy, Pedro mới tỉnh ngộ. Ban nãy ông chỉ bị lối nghĩ ăn sâu của chủ nghĩa thực dân níu chân, không muốn nhả miếng thịt đã tới miệng. Nhưng chỉ cần mở rộng được Goa, trả lại ba vùng đất rời rạc kia cho Ấn Độ thì Bồ Đào Nha vẫn lời to.
- Thế thì tốt. Có hai tên khốn, một kẻ đòi giải phóng thế giới, một kẻ muốn giải quyết vấn đề dân tộc. Chúng đều là kẻ thù chung của chúng ta. Ta phải phát huy tinh thần Brussels, các nước sát cánh phối hợp, che chở lẫn nhau mới được.
Alan Wilson gật đầu, rồi hỏi:
- Dân cư ở ba vùng kia cũng theo đạo Cơ Đốc chứ?
Pedro gật đầu. Alan Wilson vui vẻ nói:
- Vậy thì chuyển dân ở ba vùng đó tới Goa. Nếu vẫn chưa đủ người, cứ đưa tín đồ Hồi giáo tới định cư. Sau này có cải đạo được họ hay không là việc của người Bồ Đào Nha các ông.
Một khi Ấn Độ và Pakistan chia đôi, xung đột tôn giáo ắt sẽ xảy ra. Khi ấy, tín đồ Hồi giáo vào Goa không còn là mối đe dọa. Goa cách xa mọi khu vực tập trung đông tín đồ Hồi giáo, họ chỉ còn cách bám lấy những kẻ cai trị thuộc địa.
Thậm chí, đến lúc đó, tín đồ Hồi giáo ở Goa sẽ là nhóm kiên quyết nhất chống lại dã tâm của Ấn Độ. Tín đồ Cơ Đốc có thể phản bội, chứ tín đồ Hồi giáo thì tuyệt đối không.
Nếu kế hoạch này thành công, tình hình sau khi Ấn Độ thuộc Anh độc lập sẽ càng dễ kiểm soát. Vốn dĩ hai lưu vực sông lớn trên tiểu lục địa đã bị chia cắt: lưu vực sông Ấn thuộc về Pakistan, còn cửa sông Hằng là Đông Pakistan, nơi có đông tín đồ Hồi giáo. Cứ hình dung như cửa sông Dương Tử và cửa sông Hoàng Hà của Trung Quốc đều nằm trong tay nước ngoài.
Dẫu giành được độc lập, vị thế địa chính trị của Ấn Độ vẫn sẽ rất bất lợi. Thực ra, trong lịch sử vốn có, địa thế của Ấn Độ đã chẳng tốt đẹp gì. Nếu bảo người Trung Quốc nhường cửa sông Hoàng Hà và cửa sông Dương Tử, họ tuyệt đối không chịu.
Người ta vẫn nói Ấn Độ có vị trí thuận lợi, nhưng đó chỉ là vì người Trung Quốc không thể tự mình cảm nhận. Họ chỉ thấy đất đai Ấn Độ mỗi năm trồng được ba vụ, mà không thấy hai con sông lớn ở Nam Á. Một con hoàn toàn thuộc về Pakistan, còn vùng châu thổ sông Hằng quan trọng nhất lại nằm ở Bangladesh.
Giờ có thêm Goa làm thế cân bằng sau khi tiểu lục địa bị chia đôi, Alan Wilson không dám chắc mọi việc sẽ vẹn toàn, nhưng ít nhất cũng đủ khiến Nehru phải vất vả gấp đôi.
- Quân đồn trú ở Goa vẫn chưa đủ. Dù thế nào cũng phải đạt quy mô ba vạn quân. Châu Phi trước mắt chưa xảy ra chuyện gì đâu. Các nước thuộc thế giới văn minh chúng ta nên lo liệu cho vững vàng ở châu Á trước đã.
Mở rộng lãnh thổ, tăng dân số. Người theo đạo Cơ Đốc chưa đủ thì tạm thời đưa tín đồ Hồi giáo vào lấp chỗ. Chỉ cần chính quyền thuộc địa còn nắm quyền, muốn khiến dân chúng đổi sang một tôn giáo khác đâu phải chuyện khó.
Kế hoạch đổi đất ở Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha cũng có thể phần nào xóa đi lời buộc tội rằng họ nhân lúc người Ấn Độ khốn khó mà trục lợi.
Bỏ những vùng đất rời rạc chẳng ích lợi gì, dồn sức củng cố lãnh thổ và dân cư ở Goa. Đây mới là nền móng. Dù định dựng thế thủ như gai nhím, cũng phải có nền tảng cho ra hồn chứ. Alan Wilson nghĩ diện tích nơi này ít nhất cũng phải bằng đảo Hải Nam.
Những chi tiết khác, Alan Wilson và Pedro tiếp tục bổ sung vào kế hoạch, với ý nghĩ lo cho tương lai tiểu lục địa. Những tách trà được châm thêm mãi, chứng kiến cuộc bàn bạc không dứt.
- Pedro, ông về rồi có thể liên lạc với Lisbon. Chờ tin từ phủ Toàn quyền chúng tôi, đồng thời chuẩn bị lương thực. À, nhắc tới lương thực, chuyện này quan trọng hơn cả.
Vẻ mặt Alan Wilson đầy hối tiếc. Chuyện này còn hệ trọng hơn vấn đề Goa ban nãy.
Thậm chí có thể nói, hắn đề xuất chuyện Goa và sẵn lòng giúp Pedro giải quyết, tất cả đều vì vấn đề lương thực.
Trước trận hạn hán lần này kéo theo nạn đói lớn, Alan Wilson quyết đương đầu chính là để nắm quyền chủ động. Một khi nạn đói ập đến, thứ gì ăn được cũng sẽ đắt như vàng.
Khi ấy ắt là cơ hội lớn để tích lũy tài sản. Vì vậy hắn mới không ngỏ ý đòi hỏi quá nhiều từ phía Bồ Đào Nha. Hắn không cần, nhưng nếu người Bồ Đào Nha chủ động biếu xén thì hắn cũng nhận chút lòng thành.
Dùng nạn đói lớn để đạt được nhiều mục đích, đó mới là điều viên trợ lý chuyên trách Ấn Độ thuộc Anh như hắn theo đuổi.
- Lần này phải trông cậy Bồ Đào Nha giúp đỡ. Nước ông không tham chiến, trong nước cũng không bị chiến tranh ảnh hưởng.
Alan Wilson nháy mắt với Pedro.
- Lại còn có thể giải quyết chuyện Goa, sao ông không làm?
- Vậy chỉ còn cách chuyển lương thực từ châu Phi tới. Nhưng Bồ Đào Nha đất nước nhỏ bé, dân ít, giúp được cũng có hạn.
Vì kế hoạch Goa, Pedro đã nhận lời giúp sức, nhưng ông cũng sợ Alan Wilson đòi quá nhiều nên vẫn nói năng dè dặt.
- Thưa ông Pedro, cách thì luôn có, khó khăn nào cũng vượt qua được.
Alan Wilson chẳng mảy may bận tâm.
- Nếu thiếu lương thực, ta có thể gom thêm thứ khác, chẳng hạn cám. Sản phẩm phụ của lương thực thì chẳng lẽ không tính là lương thực?
- Cám là thức ăn cho gia súc! Người ăn vào khó nuốt lắm.
Pedro kinh ngạc kêu lên.
- Khó nuốt vẫn hơn chết đói chứ? Kẻ sắp chết đói còn được coi là người sao?
Alan Wilson mỉm cười.
- Phủ Toàn quyền chỉ cần khoanh nạn chết đói trong một phạm vi nhất định. Đừng để người ta chết đói là được. Còn họ sống thế nào thì không phải việc chúng ta có thể lo hết. Mỗi người là một cá thể độc lập. Đây là thế giới tự do.
- Một cân lương thực có thể đổi lấy ba cân cám. Vậy số lương thực vốn cứu được một người giờ có thể giúp ba người sống sót. Trước khi nạn đói lớn chưa từng có ập đến, cứu thêm được một người cũng là chuyện đáng mừng.
Alan Wilson nói với vẻ xót thương chúng sinh.
- Đây cũng là cách chẳng đặng đừng. Còn lương thực thì đến lúc đó sẽ phát cho những người thuộc đẳng cấp Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ, nhờ họ cứu giúp dân chúng tầng lớp dưới.
- Họ không giữ hết lương thực lại cho mình à?
Pedro nghĩ bụng đây chẳng khác nào đem bánh thịt ném cho chó. Alan Wilson bày ra vẻ tính trước liệu sau, lại dám thừa dịp nạn đói thúc đẩy kế hoạch Goa, lẽ nào không nhìn ra chuyện ấy?
- Thưa ông Pedro, công chức Ấn Độ thuộc Anh là nhóm đông nhất trong bộ máy công chức của đế quốc, chỉ đứng sau công chức ở chính quốc. Họ có tới mười vạn người, nhưng cai quản cả tiểu lục địa với dân số hàng trăm triệu vẫn chẳng khác nào muối bỏ biển. Chống hạn, cứu đói đều cần người. Muốn dân chúng tiểu lục địa no bụng, ông đi làm hay tôi đi làm? Chẳng phải vẫn phải dựa vào Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ sao?
Alan Wilson nhắc Pedro phải để ý tình hình thực tế ở tiểu lục địa. Nếu ngay cả Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ cũng không cứu nổi thì còn cứu đói làm gì?
- Dàn xếp được với Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ là có thể chống lại nạn đói lần này sao? Dĩ nhiên Bồ Đào Nha chúng tôi sẽ giúp. Như vậy là đủ rồi ư?
Pedro bắt đầu thăm dò thận trọng. Viên trợ lý trẻ tuổi trước mặt quả thật tự tin đến thế sao?
- Chúng ta có thể tỏ ra quyết tâm chống nạn đói, nhưng thiên tai thế này thì khó nói trước.
Alan Wilson nói đầy chính nghĩa:
- Dù kết quả cuối cùng ra sao, ít nhất thái độ của chúng ta không thể chê trách được.
Alan Wilson giữ Pedro lại dự buổi tiệc tối của phủ Toàn quyền. Chuyện tiền tuyến đánh nhau, hậu phương hưởng lộc vốn vẫn thường tình.
Trong đại sảnh phủ Toàn quyền, các quý ông nâng ly cụng chén. Alan Wilson thì để trí tưởng tượng bay xa. Nếu nạn đói ở tiểu lục địa khiến ngay cả người Bồ Đào Nha cũng không khoanh tay đứng nhìn, vậy chẳng phải vẫn còn Ấn Độ thuộc Pháp hay sao?
Có thể mượn việc Bồ Đào Nha cứu trợ để khéo khơi chuyện với người ở Ấn Độ thuộc Pháp, xem thử có moi được chút lợi lộc nào từ người Pháp không.
Đúng lúc viên trợ lý chuyên trách cần mẫn đang nghĩ cách biến nguy cơ thành cơ hội, ngài hiệp sĩ Barron đưa phu nhân tới dự tiệc vừa trông thấy Alan Wilson ở góc phòng. Ông bảo phu nhân cứ tùy ý, rồi bước về phía hắn.
- Ngài hiệp sĩ Barron!
Thấy cấp trên trực tiếp đi tới, Alan Wilson vội đứng dậy chào.
- Ta nhớ cậu chẳng mấy khi dự tiệc.
Ngài hiệp sĩ Barron mỉm cười ôn hòa, gật đầu ra hiệu cho Alan Wilson ngồi xuống. Ông cũng ngồi cạnh viên trợ lý rồi nói:
- Tin từ London vừa gửi tới. Có lẽ vị Toàn quyền mới sẽ chưa nhậm chức sớm như dự tính. Cậu đoán xem người đó là ai?
Mountbatten! Alan Wilson làm ra vẻ ngơ ngác, cười gượng đáp:
- Làm sao tôi biết được Toàn quyền mới là ai.
- Mountbatten. Bất ngờ lắm phải không?
Ngài hiệp sĩ Barron cầm ly whisky từ khay người hầu vừa bưng ngang qua, cụng ly với Alan Wilson rồi khen:
- Đây là tin tốt cho cậu.