- Vậy là chúng ta sắp đón một vị Tổng đốc mới, nhưng đến giờ vẫn chưa có tin tức gì.
Eder ngạc nhiên ra mặt.
- Chẳng lẽ chức Tổng đốc sẽ có một khoảng trống tạm thời?
- Thế chẳng phải càng hay sao? Ấn Độ thuộc Anh vốn do chúng ta quyết định mọi việc. Có Tổng đốc hay không cũng chẳng ảnh hưởng gì. Nếu chưa có Tổng đốc thì lại càng tốt.
Alan Wilson nghe vậy, gương mặt thoáng mơ màng, như đang nghĩ đến một viễn cảnh tươi đẹp.
Nếu không có gì thay đổi, vị Tổng đốc mới hẳn sẽ là Mountbatten. Nói đi cũng phải nói lại, đây vẫn là một kết quả không tệ.
Nhưng kết quả tốt hơn cả, dĩ nhiên là không có Tổng đốc!
Alan cũng biết đó chỉ là ước vọng hão huyền, song trong lòng có chút mong mỏi vẫn hơn chẳng mong gì.
- Có được một khoảng trống tạm thời đã là may rồi. Chính phủ trong nước sẽ không ngồi yên nhìn Ấn Độ thuộc Anh không có Tổng đốc đâu.
Ngài Barron liếc mắt đã nhìn thấu tâm tư nhỏ nhoi của Alan, lập tức lên tiếng dập tắt ảo tưởng ấy:
- Chỉ là chưa biết người được phái tới sẽ là ai thôi!
- Đúng vậy, chẳng biết vị Tổng đốc mới có dễ làm việc cùng hay không.
Alan hờ hững đáp. Với hắn, chuyện này quả là một vấn đề lớn. Vị Tổng đốc mới có thể đem đến điều tốt, nhưng cũng có thể trở thành tai họa. Ai biết Mountbatten sẽ giữ lại ấn tượng gì về hắn?
Nghĩ nhiều cũng vô ích. Muốn rèn sắt thì trước hết phải làm cho bản thân cứng cáp. Trước mắt cứ trả lại cho Ấn Độ thuộc Anh một bầu trời sáng sủa đã, chuyện ấy quan trọng hơn tất cả.
Alan vốn là người lạc quan, nhưng khi thái độ của Mountbatten còn chưa rõ ràng, tâm trạng hắn vẫn ít nhiều bị ảnh hưởng. Vivien là người nhận ra điều đó rõ nhất.
- Anh làm sao vậy?
- Hôm nay anh hơi nóng tính.
Alan đưa tay nắm lấy tóc Vivien, ấn đầu nàng xuống. Một lúc sau, hắn thở ra thật dài, vẻ mặt nhanh chóng chuyển thành nhẹ nhõm.
Chuyện qua rồi, hắn không khỏi xin lỗi Vivien, nói rằng ngày thường mình không như vậy, chẳng qua hôm nay trong lòng hơi bực bội.
- Được rồi, em biết anh đang không vui. Lần này em tha cho anh.
Vivien đưa tay quệt miệng, lườm Alan một cái rồi sang căn phòng bên cạnh súc miệng. Khi quay về, nàng vẫn giữ vẻ khoan dung của một người phụ nữ rộng lòng, không thèm chấp nhặt với gã trai trẻ.
- Chỉ nghe tin sắp thay Tổng đốc mà anh đã sợ đến thế rồi à? Khí thế thường ngày của anh đâu? Ngày thường anh có phải thế này đâu!
- Ngày thường là ngày thường!
Alan hé miệng, nhưng không giải thích cho Vivien biết Mountbatten có ý nghĩa thế nào đối với hắn. Nếu Mountbatten vì chuyện con gái mà tìm cách chèn ép hắn, Alan làm sao chống đỡ nổi?
May mà Vivien cũng không truy hỏi đến cùng. Nàng buồn bực nói:
- Các anh ngày nào cũng phải đoán già đoán non tâm tư người khác, chẳng thấy mệt sao?
- Nếu anh không chịu khó đoán tâm tư người khác, em đã chẳng đặt chân tới tiểu lục địa này. Đưa em đến đây chính là ý kiến của anh.
Alan nở nụ cười đắc ý.
- Hôm ấy anh nhìn thấy em trong buổi giao lưu văn hóa, liền muốn có được em…
- Anh đã được như ý rồi, vui chưa?
Vivien dùng khuỷu tay huých Alan một cái, bực bội nói:
- Tuổi còn trẻ mà lắm trò xấu xa. Đúng là hư hỏng!
- Chỗ làm việc của anh toàn người xấu. Ai bảo trong đám đông lại có những kẻ xấu chứ?
Alan nghiêm mặt, tìm cách đẩy trách nhiệm sang nơi khác.
- Cứ nhìn tình hình Ấn Độ thuộc Anh hiện giờ thì biết. Có ai là người dễ đối phó đâu? Nếu anh không đề phòng, người Ấn Độ sẽ cưỡi lên đầu chúng ta ngay. Đám người ấy chuyện gì cũng dám làm.
- Thế có ai quá quắt bằng anh không? Hành động của anh mà đặt vào thời Trung cổ thì đã đủ khiến người ta rút kiếm quyết đấu rồi. Chẳng người đàn ông nào chịu nổi chuyện vợ mình phản bội.
Vivien đưa đầu ngón tay chọc vào chiếc mũi to của Alan, cố ý làm ra vẻ hung dữ để dọa hắn.
- Quý ông của Đại Anh đế quốc chúng ta sao có thể giống đám nhà quê châu Âu được?
Alan ngả người ra sau, chẳng buồn để tâm. Hắn há miệng ngậm lấy ngón tay của nữ yêu tinh, giọng nói trở nên ú ớ:
- Quý ông đương nhiên có cách hành xử của quý ông.
Châu Âu thời Trung cổ vốn có truyền thống quyết đấu, nước Anh dĩ nhiên cũng không ngoại lệ. Chỉ có điều, quý ông Anh bao giờ cũng biết cách quyết đấu theo kiểu của quý ông. Những cuộc đấu kiếm ấy khiến người ta thót tim, nhưng số người chết vẫn chẳng thể sánh với bên Pháp.
Trong thời kỳ chiến tranh Napoléon, hơn tám nghìn người Pháp đã bỏ mạng vì quyết đấu. Đúng là tinh thần thượng võ đến mức kinh người.
Dưới thời George III, kéo dài mấy chục năm, nước Anh xảy ra tổng cộng một trăm bảy mươi hai cuộc quyết đấu, với ba trăm bốn mươi bốn người tham gia. Cuối cùng chỉ có sáu mươi chín người mất mạng, tỷ lệ tử vong chưa đến hai phần mười. Con số ấy thậm chí còn thấp hơn tỷ lệ trẻ nhỏ chết yểu trong cùng thời kỳ.
Những cuộc quyết đấu ở Anh cũng khác với các nước châu Âu. Trước hết, người tham gia đều có thân phận rất cao. Công tước York, Công tước Richmond, Công tước Buckingham, Công tước Bedford, Thủ tướng Pitt, cùng gần hai mươi quý tộc và nhân vật quyền thế bậc nhất chính trường từng tham dự những cuộc đấu như vậy.
Lần này Vivien lấy chuyện người chồng của mình có thể đòi quyết đấu ra dọa Alan. Alan nghe vậy thì rất bất mãn, quyết định trước khi người chồng kia kịp tìm đến, hắn sẽ cùng Vivien tiến hành một trận quyết đấu trước.
Chuyện nam nữ quấn quýt chỉ là thú vui bên lề. Điều Alan thực sự ngày đêm theo đuổi vẫn là phục vụ đông đảo dân chúng trên tiểu lục địa.
Hắn không dám nghĩ nếu người Anh rút khỏi nơi này, đám người ấy sẽ rơi vào cảnh khốn cùng đến mức nào. Mà chuyện đó tốt nhất cứ xảy ra, bởi nó hoàn toàn phù hợp với giáo lý Ấn Độ giáo.
Dù Gandhi và Nehru có nói bao nhiêu lời tốt đẹp, Ali Jinnah cũng sẽ không chịu nhượng bộ. Thuở đầu, Jinnah chỉ muốn giành cho người Hồi giáo một địa vị bình đẳng, nhưng chẳng ai chịu chấp nhận yêu cầu ấy.
Lịch sử đã chứng minh, một người khi rời bỏ lập trường ban đầu, rất dễ quay ngoắt sang phía đối lập, rồi giẫm nát những suy nghĩ cũ dưới chân, không bao giờ ngoảnh lại. Stalin, người từng là sinh viên chủng viện, cũng như vậy. Tito, kẻ từng thẳng tay tấn công Croatia, cũng như vậy.
Trừ phi Gandhi và Quốc Đại hội trao cho người Hồi giáo một địa vị cao hơn hẳn, bằng không Ấn Độ và Pakistan nhất định không thể cùng tồn tại trong một quốc gia. Jinnah thà dẫn người Hồi giáo đánh một cuộc chiến tôn giáo với người theo Ấn Độ giáo, chứ không chịu cúi đầu.
Thời trẻ, Jinnah vốn chẳng hề nhiệt tình với việc chia cắt Ấn Độ và Pakistan. Yêu cầu của ông ta khi ấy cũng không hề quá đáng. Jinnah chỉ muốn giành lấy quyền bình đẳng cho người Hồi giáo tại Ấn Độ mà thôi.
Đến bây giờ thì mọi chuyện đã muộn. Nếu Quốc Đại hội sớm đạt được thỏa thuận với Jinnah, căn bản sẽ chẳng có chuyện chia cắt Ấn Độ và Pakistan. Người Hồi giáo ở Ấn Độ cũng sẽ không hình thành ý thức dân tộc riêng.
Hơn nữa, vấn đề người Hồi giáo ở Ấn Độ sau khi độc lập còn dễ giải quyết hơn. Thứ nhất, Ali Jinnah đã lớn tuổi, lại mắc bệnh lao lâu năm. Thứ hai, Nehru trẻ hơn ông ta rất nhiều, sức khỏe cũng khá tốt.
Vì vậy, dù lịch sử diễn tiến theo hướng nào, Jinnah cũng không thể sống lâu hơn Nehru. Chỉ cần Jinnah qua đời, người Hồi giáo sẽ mất đi chỗ dựa tinh thần. Khi ấy, Nehru sẽ không còn bị cản trở trong việc giải quyết vấn đề dân tộc ở trong nước.
Tuy nhiên, nếu Ấn Độ vẫn giữ được sự thống nhất sau khi độc lập, Nehru có lẽ sẽ càng kiên định đi theo đường lối của Liên Xô. Hai tôn giáo lớn cùng tồn tại trong một quốc gia, dân số của bên nào cũng đông như vậy, không thể trông chờ vào việc một bên tiêu diệt bên kia. Đã thế thì chỉ còn cách học theo Liên Xô, tiến hành thanh lọc tôn giáo.
Thanh lọc tôn giáo chưa chắc giải quyết được vấn đề một lần là xong. Có thể nó chỉ phát huy tác dụng trong vài chục năm, rồi Ấn Độ lại thay đổi theo hướng khác. Vì thế, tốt nhất vẫn là để Ấn Độ và Pakistan chia cắt đúng như lịch sử vốn có.
Không ai trên đời quan tâm đến sức khỏe của Jinnah bằng Alan Wilson.
Sau khi tới tiểu lục địa, hắn từng chủ động tìm cách tiếp xúc với Quốc Đại hội sao? Không hề. Trái lại, hắn lại đích thân đến thăm Ali Jinnah, mang theo lời chúc tốt đẹp rằng người được xem là cha đẻ Pakistan hãy cố gắng chống chọi, để ngày Pakistan độc lập mau chóng đến gần.
Cuối cùng, Alan cũng gặp được Ali Jinnah như mong muốn. Hắn thân thiện chào hỏi:
- Thưa ngài Jinnah đáng kính, đây là lần đầu tiên chúng ta gặp nhau trong hoàn cảnh thế này. Gần đây sức khỏe của ngài thế nào? Sức khỏe của ngài ảnh hưởng đến hướng đi của toàn thể người Hồi giáo trên tiểu lục địa. Tôi xin gửi lời chúc tốt đẹp nhất, mong ngày Pakistan giành được độc lập sẽ sớm đến.
- Nếu anh không phải người Anh, có lẽ tôi đã tin rồi.
Ali Jinnah bật cười.
- Người Anh các anh chỉ coi trọng lợi ích. Từ bao giờ các anh lại quan tâm người dân trên tiểu lục địa nghĩ gì?
- Chính vì chúng tôi coi trọng lợi ích nhất, nên khi lợi ích đôi bên trùng hợp, chúng tôi cũng trung thành nhất. Ngài Jinnah hẳn biết London hiện đang chia thành hai phe trong vấn đề tương lai của tiểu lục địa. Một phe muốn giữ nguyên toàn thể, phe kia chủ trương chia cắt. Trước kia, tiếng nói của phe thứ nhất còn lớn hơn, nhưng gần đây họ đã ít nhắc đến chuyện ấy.
Alan nói đến đó thì đổi giọng:
- Tôi thuộc phe ủng hộ chia cắt. Đứng trên lập trường của Liên đoàn Hồi giáo, tôi là người cùng phe với các ngài.
- À…
Ali Jinnah từ từ ngồi thẳng lưng. Thân hình gầy gò của ông ta gần như chẳng kém Gandhi là bao, khiến chiếc ghế bên dưới trông rộng quá mức. Nhưng vẻ ngoài ấy không làm giảm đi chút nào uy nghiêm của vị lãnh tụ Liên đoàn Hồi giáo.
- Liên đoàn Hồi giáo rất sẵn lòng tin rằng ngài Alan là người của chúng tôi.
- Dĩ nhiên. Thực ra trong số các công chức Anh tại tiểu lục địa, người nghĩ như tôi không phải thiểu số. Chỉ là chúng tôi không tiện lên tiếng mà thôi.
Alan nở nụ cười ôn hòa.
- Chúng tôi cho rằng chia cắt Ấn Độ và Pakistan là một chủ trương rất có lý. Nếu tính cả các tiểu quốc bản địa vào, chủ trương ấy lại càng hợp lý hơn.
- Các tiểu quốc bản địa quá rời rạc, số lượng lại quá nhiều. Tôi nói thật, chỉ có khoảng mười đến mười lăm tiểu quốc sở hữu năng lực phòng vệ nhất định.
Ali Jinnah đưa ra câu trả lời theo lối ngoại giao khuôn sáo, trong đầu không ngừng suy đoán rốt cuộc Alan Wilson muốn nói gì.
- Nhưng tôi tin Liên đoàn Hồi giáo vẫn có thể cố gắng thêm. Chúng ta phải nhìn vào Ali Khan, Salaman Khan, rồi cả Hari Singh của tiểu quốc Kashmir nữa.
Alan lắc đầu, vẻ mặt đầy do dự.
- Vấn đề ở những nơi ấy rất rắc rối, vô cùng rắc rối. Chúng đủ sức châm ngòi chiến tranh. Tôi có thể mạo muội hỏi ngài Jinnah một câu không? Ngài hình dung Pakistan trong tương lai sẽ như thế nào? Tôi chỉ đang đặt ra một giả định, hoàn toàn không có ý thiên vị bên nào.
- Câu hỏi này quả thực rất mạo muội.
Ali Jinnah thành thật đáp một câu, rồi ngập ngừng nói tiếp:
- Chỉ cần không phải ở chung một quốc gia với người theo Ấn Độ giáo, chúng tôi chấp nhận bất cứ cái giá nào.
- Ngài có thể nói cụ thể hơn không? Bây giờ tôi sẽ thử đặt mình vào vị trí của Nehru, dựa theo suy nghĩ của ngài để xem liệu có thể tìm ra cách đối phó nào hay không.
Alan dùng giọng khích lệ, cố moi những ý nghĩ sâu kín trong lòng Ali Jinnah ra.
Hắn đã có thể đại diện cho Đại Anh đế quốc, đem lợi ích của Đông Âu bán cho Liên Xô, vậy tại sao lại không thể bán Quốc Đại hội thêm một lần nữa?
Đúng là một trò cười. Lẽ ra hắn phải đến đây từ lâu rồi.