Phong trào ấy vẫn phải tiếp tục. Trên đường đến Tòa án Tối cao, Alan Wilson đã nhận được câu trả lời khẳng định từ Clark. Chuyện như thế, một khi đã bắt đầu, chẳng bao giờ chỉ làm một lần rồi thôi.
Có lần đầu ắt sẽ có lần sau. Chỉ cần còn nhìn thấy lợi ích, người ta sẽ làm mãi, làm cho đến khi chẳng còn cách nào kiếm chác nữa mới chịu dừng.
Dĩ nhiên, chuyện ấy chưa chắc đã là điều xấu. Ít nhất, Ấn Độ thuộc Anh còn hăng hái hơn Ceylon thuộc Anh rất nhiều. Gần đây, việc lớn nhất trong Phủ Toàn quyền chính là lá đơn xin điều chuyển của Toàn quyền Wavell.
Wavell từng là tướng lĩnh bị thương nặng từ thời Thế chiến thứ nhất, sức khỏe vốn đã không tốt. Huống hồ, môi trường ở Ấn Độ thuộc Anh xưa nay chẳng phải nơi dễ chịu.
Mùa hè nơi đây nóng nực. Mùa đông tuy ngắn, nhưng suốt một tháng trời vẫn ẩm ướt khó chịu, nhất là với một người mang thương tích trong mình như Wavell.
Trong chuyện xin trở về chính quốc, Wavell tỏ ra hết sức cương quyết.
Dĩ nhiên, việc ấy chẳng gây ảnh hưởng gì lớn đến Phủ Toàn quyền. Khi còn tại chức, vị toàn quyền này vốn cũng không trực tiếp xử lý chính vụ. Suy cho cùng, ông ta là một quân nhân thuần túy, chưa từng tích lũy năng lực cai trị và điều hành tương tự.
Vivien Leigh chỉ khoác hờ chiếc áo sơ mi, để lộ đôi chân trần bên dưới. Nàng đi đi lại lại trong phòng ngủ, lát sau bưng một đĩa trái cây đã cắt sẵn trở về, cùng Alan Wilson vừa ăn vừa trò chuyện. Nghe hắn nói vậy, nàng cất giọng đầy vẻ cảm thông:
- Thật ra các anh mới là những người nắm quyền quyết định mọi chuyện, phải không?
- Cũng không đến mức mọi chuyện. Nói thế không đúng. Chúng tôi chỉ là người chấp hành mà thôi.
Alan Wilson cầm một quả nho lên, nhẹ nhàng hút lấy ruột quả rồi trình diễn một màn kỹ thuật dùng miệng hết sức thành thạo. Xong xuôi, hắn mới nói tiếp:
- Với tư cách những người thay mặt Đế quốc Anh quản lý thuộc địa, chúng tôi làm việc theo chỉ thị của các bộ trưởng ở chính quốc.
- Ồ, vậy sao? Các bộ trưởng làm việc ở chính quốc, cách các anh nửa vòng trái đất, mà cũng khiến các anh cúi đầu nghe lệnh được à?
Đã ở Ấn Độ thuộc Anh một thời gian dài, đương nhiên Vivien Leigh hiểu rõ đám công chức này nghĩ gì về các bộ trưởng.
Alan Wilson coi lời châm chọc của nàng như gió thoảng qua tai, chỉ mỉm cười đầy ý nhị:
- Vì thế chúng tôi cực kỳ ghét mọi cuộc thảo luận về chuyện từ bỏ thuộc địa. Không còn thuộc địa, chúng ta chỉ là một quốc đảo nằm bên rìa đại lục. Cái gọi là ảnh hưởng của đế quốc rồi cũng sẽ tan biến. Chuyện ấy đúng với quốc gia, mà cũng đúng với từng cá nhân. Không có ảnh hưởng quốc tế, cô vẫn còn là một nữ diễn viên nổi tiếng khắp thế giới sao? Nói tôi nghe xem, minh tinh điện ảnh nổi tiếng nhất Colombia là ai?
Vivien Leigh dĩ nhiên không biết. Nhưng đàn bà có cách riêng của đàn bà. Nàng đưa tay vỗ một cái lên người Alan Wilson đang nằm trên giường:
- Sao anh lại đem tôi so với đám người lai ấy?
- Không dám nói bừa. Đó là phân biệt chủng tộc đấy. Dù trong lòng ai cũng mặc nhiên nghĩ như vậy, nhưng ngoài miệng thì không được nói ra.
Alan Wilson đưa ngón tay chạm nhẹ lên đôi môi đỏ mọng của nàng, xem như lời cảnh cáo, rồi nói:
- Xét điểm này, các cô diễn viên còn thua những diễn viên thực thụ. Chẳng hạn như đám người trong Quốc hội.
Xét riêng chuyện ham muốn, Alan Wilson không kén chọn ai, miễn không phải người da đen.
Trong lòng hắn cũng hiểu người da đen chẳng phải hoàn toàn không có ưu điểm. Chẳng hạn, họ có tỷ lệ cơ thể cân đối bậc nhất, làn da cũng mịn màng nhất.
Hơn nữa, họ tuyệt đối không phải một cộng đồng chỉ toàn khuyết điểm. Khái niệm “người da đen” vốn rất rộng. Những quốc gia da đen ven Đại Tây Dương từng bị nạn buôn bán nô lệ ba bên tàn phá. Bao nhiêu nền văn minh tích lũy từ thuở trước đã bị quét sạch, chỉ còn xương cốt chìm dưới đáy Đại Tây Dương.
Người da đen ở Đông Phi bị thực dân xâm chiếm vào thời điểm nạn buôn bán nô lệ ba bên đã chấm dứt, vì vậy sau khi giành độc lập, quốc gia của họ rõ ràng ổn định hơn các nước Tây Phi.
Nói người da đen chưa từng có một cường quốc hùng mạnh thì cũng đúng. Nhưng với Alan Wilson, chuyện ấy rốt cuộc vẫn liên quan đến quan niệm thẩm mỹ của riêng hắn.
Những chuyện về văn minh và chủng tộc ấy, nói với Vivien Leigh cũng chẳng khiến nàng hứng thú. Alan Wilson bèn chuyển sang một việc mà nữ diễn viên tai quái này quan tâm hơn. Giờ đây đã có thể bắt đầu quay phim tài liệu. Nếu chậm thêm nữa, những trưởng lão đền miếu bị bắt sẽ được tại ngoại.
- Hỡi nữ thần đã đến Luân Đôn, cô nên cứu lấy những người phụ nữ khốn khổ kia đi. Lòng nhân từ của cô phải được thể hiện hết trong bộ phim tài liệu này.
Hắn vừa nói vừa đưa tay lần mò trên bộ ngực căng đầy của nàng.
- Chuẩn bị xong chưa? Vì tôn trọng truyền thống Ấn Độ, tôi đề nghị bộ phim có thời lượng ba tiếng.
- Tôi tự làm đạo diễn được không?
Vivien Leigh chẳng những không lùi bước, còn nghiêng người tới gần hơn. Nàng đưa ra một yêu cầu tưởng như quá đáng, nhưng trong mắt Alan Wilson, chuyện ấy chẳng có gì quá đáng cả. Hắn gật đầu chấp thuận.
Nhờ sự giúp đỡ của Phó trợ lý Ủy viên Ấn Độ thuộc Anh, Vivien Leigh lần đầu tiên tự mình làm đạo diễn, trực tiếp chỉ huy việc quay một bộ phim. Từ nay, nàng không còn là một nữ diễn viên bị người khác điều khiển nữa. Nàng đã bước những bước đầu tiên vào thế giới tư bản, và tất cả đều do người đàn ông trước mắt đem lại.
Có sự hỗ trợ của Phủ Toàn quyền, sau khi đến Ấn Độ thuộc Anh, Vivien Leigh lần đầu trở lại với công việc. Nàng tiến vào Tòa án Tối cao, mượn xem hồ sơ, tiếp xúc với các trưởng lão đền miếu đang bị giam giữ, gặp gỡ đông đảo người bị hại, lắng nghe lời trình bày của cả hai bên, từng bước thu thập tư liệu cho ngày bộ phim ra mắt.
Còn Phủ Toàn quyền vẫn vận hành như cũ. Ngoài những dấu hiệu hạn hán ngày càng rõ rệt, cùng công cuộc xây dựng quy mô lớn đang được tiến hành sôi nổi, nơi đây còn xảy ra vài vụ xung đột tôn giáo lẻ tẻ và những cuộc biểu tình trong tầm kiểm soát. Nhìn chung, tình hình vẫn có thể xem là rất tốt.
Cảm giác ngồi trên miệng núi lửa chính là kích thích như vậy. Khi Quốc Đại hội bắt đầu bất mãn và nghi ngờ giai đoạn thứ hai của Phong trào Văn hóa Mới, tức chiến dịch trấn áp tội ác nhằm vào phụ nữ, Phủ Toàn quyền lập tức tung ra tin đồn rằng họ có thể cân nhắc để Liên đoàn Hồi giáo thành lập chính phủ lâm thời.
Chỉ trong chốc lát, mọi bất mãn đều tan biến. Quốc Đại hội mong muốn một Ấn Độ độc lập do mình kiểm soát, chứ không phải một Ấn Độ nằm trong tay Liên đoàn Hồi giáo. Vì thế, họ kiên quyết phản đối sự thăm dò của Phủ Toàn quyền.
Gần như ngay lập tức, những lời chỉ trích nhằm vào Phủ Toàn quyền dâng lên như sóng dữ. Tình hình vốn còn tạm yên ổn ở Ấn Độ thuộc Anh dường như bỗng chốc đã trở thành chuyện quá khứ. Nhưng sau khi toàn bộ tầng lớp lãnh đạo Quốc Đại hội cùng đứng ra hành động, các cuộc biểu tình lan khắp tiểu lục địa vẫn nhanh chóng bị dẹp yên.
Trong thời gian ấy, công việc sắp xếp chỗ ở và việc làm cho binh sĩ giải ngũ vẫn tiếp tục. Công cuộc xây dựng quy mô lớn cũng không bị đình trệ. Chiến dịch trấn áp tội ác nhằm vào phụ nữ vẫn được tiến hành như trước, mọi việc đâu vào đấy.
Trên các tờ báo Luân Đôn, chuyện Phủ Toàn quyền chỉ trong thời gian ngắn đã bắt giữ hơn một vạn trưởng lão đền miếu bị tình nghi làm nhục các thiếu nữ, cùng hơn mười vạn kẻ cưỡng hiếp, trở thành đề tài được người dân Luân Đôn quan tâm nhất. Ấn Độ thuộc Anh gần như đã trở thành một cách gọi khác của địa ngục!
Thế nhưng điều trung tâm đế quốc quan tâm lại là những cuộc biểu tình liên tiếp nổ ra ở Ấn Độ thuộc Anh. Dù trước mắt tình hình vẫn còn giữ được ổn định, chuyện ấy vẫn khiến người ta lo lắng.
Ngoài Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, rất nhiều thành viên nội các đều tỏ ra bất an. Vị bộ trưởng kia là trường hợp ngoại lệ. Ông ta phải bảo vệ quyền lợi phụ nữ, lợi ích thiết thân của ông ta nằm ở phong trào nữ quyền, chứ không phải ở Ấn Độ thuộc Anh.
Cộng thêm bức điện xin từ chức của Toàn quyền Wavell, trong đó khẩn thiết bày tỏ mong muốn rời khỏi Ấn Độ thuộc Anh, nội các cảm thấy đã đến lúc phải nghiêm túc thảo luận về vấn đề nơi này.
- Thưa Thủ tướng, xung đột ở Ấn Độ thuộc Anh chưa bao giờ lắng xuống. Chẳng qua các công chức địa phương liên tục chuyển hướng mâu thuẫn, kéo dài thời gian trước khi rút đi mà thôi. Căn nguyên vẫn nằm ở Quốc Đại hội và Liên đoàn Hồi giáo.
Attlee nói với Edward Bridges:
- Nếu tình hình mất kiểm soát, hậu quả sẽ vô cùng đáng lo.
Edward Bridges đáp:
- Thưa Thủ tướng, tính đến tháng Năm, Ấn Độ thuộc Anh đã đóng góp hơn năm mươi triệu bảng Anh, đồng thời mang đến một khối lượng đơn đặt hàng khổng lồ. Nơi ấy đang tạo động lực rất lớn cho chính quốc.
Hắn lấy ra một bản báo cáo, đặt trước mặt Attlee rồi nói tiếp:
- Dĩ nhiên, chúng ta thừa nhận Ấn Độ thuộc Anh hiện giờ chẳng khác nào đang ngồi trên miệng núi lửa. Nhưng các công chức địa phương đã đứng ra gánh chịu rủi ro. Việc ấy sẽ giúp chính quốc khôi phục sức sống sớm hơn. Nếu vào lúc này chúng ta dội gáo nước lạnh xuống…
- Ta hiểu rất rõ tinh thần trách nhiệm của họ đối với Đế quốc Anh.
Nhìn bản báo cáo ghi khoản năm mươi triệu bảng Anh, trước hết Thủ tướng Attlee khẳng định công lao của các công chức ở Ấn Độ thuộc Anh. Dù sao, chưa đầy nửa năm mà nơi ấy đã có thể mang về khoản hỗ trợ tài chính năm mươi triệu bảng Anh, quả thực đáng mừng.
Nhưng sau đó Attlee vẫn phải đối diện với thực tế:
- Chúng ta không thể không tính đến tương lai. Toàn quyền Wavell đã đệ đơn từ chức, lại mấy lần bày tỏ ý định trở về chính quốc. Chúng ta không thể làm ngơ. Hơn nữa, ông ta là một quân nhân thuần túy, không giỏi điều phối công việc. Chúng ta cần cân nhắc một người phù hợp.
Edward Bridges lần lượt khái quát những phẩm chất cần có:
- Người ấy phải biết ứng biến, từng có kinh nghiệm hiểu rõ địa phương, có quan hệ rộng, đồng thời phải có tính cách thích hợp để xử lý những mối quan hệ nhân sự phức tạp.
- Đúng vậy. Phải hiểu tình hình địa phương, có quan hệ rộng, lại giỏi điều hòa quan hệ giữa các bên.
Thủ tướng Attlee lẩm nhẩm mấy điều kiện ấy. Một bóng người dần hiện lên trong đầu ông ta. Rồi Attlee chợt ngẩng lên nhìn Edward Bridges.
- Mountbatten!
Hai người gần như đồng thời thốt ra cái tên ấy.
Attlee hơi lưỡng lự:
- Có phải hơi vội vàng quá không? Dù sao tướng Mountbatten mới rời Ấn Độ thuộc Anh chưa được bao lâu. Hiện giờ ông ta vừa đến Hạm đội Địa Trung Hải nhận chức, mệnh lệnh ấy cũng do nội các ban xuống. Bây giờ lại bảo ông ta quay về sao?
Edward Bridges trước hết phủi sạch trách nhiệm của mình:
- Về việc hoạch định chính sách, bản thân tôi không có quyền can thiệp. Nhưng nếu chỉ xét riêng ứng viên này, e rằng rất ít người thích hợp hơn tướng Mountbatten.
Hắn nói tiếp:
- Trong chiến trường châu Á, quân đội các nước đồng minh phối hợp với nhau rất kém, khiến họ lần lượt bị quân Nhật đánh bại. Sau khi tướng Mountbatten nhậm chức, ông ta đã sắp xếp lại quan hệ giữa các nước, tăng cường phối hợp giữa quân đội đồng minh, đặt nền móng vững chắc cho cuộc phản công. Có lý do để tin rằng tướng Mountbatten đủ năng lực điều hòa quan hệ giữa Quốc Đại hội và Liên đoàn Hồi giáo.
Edward Bridges nhắc đến khả năng điều phối của Mountbatten trong Thế chiến thứ hai, khiến Attlee liên tục gật đầu. Dù mang một mái tóc thưa đến mức gần như sáng bóng, lúc này ông ta cũng không nghĩ ra ứng viên nào thích hợp hơn, đành nói:
- Hay là gửi một bức điện thăm dò trước, hỏi xem những ngày tháng ở Địa Trung Hải của tướng quân trôi qua thế nào.