Về chuyện này, Alan Wilson hết sức tán thành. Hắn vội tự thanh minh:
- Thưa ngài Patel, tôi thấy ngài bảo vệ đạo Hindu thật cứng rắn. Dĩ nhiên, chúng tôi đâu có ý định làm gì đạo Hindu. Cá nhân tôi vẫn luôn hết lòng tôn trọng tôn giáo này. Ấn Độ có một lịch sử huy hoàng, một nền văn minh lâu đời và đầy sức quyến rũ…
Kẻ trước đó còn đứng ngoài cuộc mà nói chuyện chẳng đau lưng như Alan Wilson, sau khi nhận được tín hiệu nhượng bộ, lập tức đổi giọng, quay sang ca ngợi Ấn Độ hết lời. Hắn tuyên bố Phủ Toàn quyền Ấn Độ chưa từng có, cũng sẽ không bao giờ có bất cứ hành động thù địch nào với đạo Hindu. Mọi việc làm đều nhằm đem lại công bằng, lẽ phải cho xã hội, đều vì một ngày mai tốt đẹp hơn của Ấn Độ.
Nói đến đạo Hindu, Alan Wilson khẳng định rằng một nhúm trưởng lão đền miếu khiến người ta ghê tởm cũng chẳng thể làm lu mờ tư tưởng rộng lớn của đạo Hindu, càng không thể che khuất ánh sáng rực rỡ từng soi khắp tiểu lục địa.
- Bắt cả vài trăm, vài nghìn người. Một cuộc hành động quy mô đến thế, quả thật rất khó khiến người ta yên tâm.
Patel hết sức tỉnh táo, khéo léo tìm kiếm sự đồng tình từ phía thực dân, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của đạo Hindu.
- Có lẽ phải đến vài vạn người, dù mọi việc vẫn chưa kết thúc. Nhưng so với dân số cả tiểu lục địa, dù là vài trăm, vài nghìn hay vài vạn, cũng chỉ chiếm một phần rất nhỏ. Chuyện này nói lớn thì chẳng lớn, nói nhỏ cũng chẳng nhỏ, tất cả đều tùy cách nhìn. Nếu đứng ở một góc nhìn rộng hơn, thật ra nó cũng không nghiêm trọng đến vậy.
Alan Wilson nói với Patel bằng giọng hết sức thản nhiên:
- Chuyện này sớm muộn gì cũng phải giải quyết. Nếu đẩy hết trách nhiệm lên đầu chúng tôi, những kẻ thực dân, thì Quốc Đại hội cũng đâu phải không được lợi.
- Ý kiến của ngài Alan quả thật mới mẻ.
Patel nở nụ cười thiện chí, lên tiếng tâng bốc:
- Chuyện ấy sẽ thành thật sao?
- Sao lại không? Với cả thế giới, đây rõ ràng là một tội ác. Nếu đám người tự xưng là thánh nữ ấy còn tồn tại lâu dài, sau khi Ấn Độ giành độc lập, chúng sẽ để lại ảnh hưởng tiêu cực không thể xóa nhòa. Ngay cả Quốc Đại hội các ông, sớm muộn gì cũng phải giải quyết chuyện này, chẳng phải sao?
Alan Wilson đã hoàn toàn đạt được sự đồng thuận với Patel về vấn đề ấy. Hắn ngồi vững như núi, nói:
- Việc xấu cứ để chúng tôi làm. Đợi đến khi các ông nắm quyền, chỉ cần dùng pháp lệnh hợp thức hóa là xong, khi ấy sẽ chẳng còn dân đen nào dám phản đối. Thật ra tôi hiểu, trong lòng ngài Patel cũng khinh bỉ loại hành vi này. Chỉ là ngài không tiện nói ra mà thôi.
- Bản thân tôi cũng căm ghét chuyện ấy đến tận xương tủy. Nhưng như ngài Alan đã nói, quả thật không thể nói ra, chỉ có thể đứng trên lập trường bảo vệ đạo Hindu mà lên tiếng. Thật ra tôi vốn chẳng muốn đến đây.
Patel nói năng chính nghĩa, hoàn toàn khác với thái độ hôm qua tại trụ sở Quốc Đại hội. Lời của chính khách, liệu có mấy phần đáng tin?
- Có những lúc, chính khách buộc phải làm những chuyện trái với lòng mình. Tôi rất thông cảm với ngài.
Alan Wilson nhìn Patel bằng ánh mắt thương hại, chân thành giãi bày:
- Thật ra chúng ta chẳng cần phải xung đột vì chuyện này. Chẳng qua là một đám dân đen đầu óc đơn giản, chưa từng được học hành đã lôi kéo các ông vào cuộc, gây ra những va chạm không đáng có. Chỉ cần nói cho rõ là được.
Sau màn giằng co căng thẳng lúc ban đầu, hai người đại diện cho Phủ Toàn quyền và Quốc Đại hội đã hiểu rõ ranh giới của nhau, biết rằng không ai thật sự muốn bị uy hiếp. Từ đó, cả hai bắt đầu cuộc trò chuyện thân thiện, hòa nhã.
Có những lúc, nếu không tự dồn mình vào chân tường, người ta chẳng biết bản thân lại có thể nhún nhường đến mức ấy. Ngoài miệng, cả hai đều không chịu lùi bước. Nhưng trong thâm tâm, chẳng ai muốn cuộc đối đầu thật sự nổ ra. Sau khi xác định được giới hạn của nhau, họ liền cùng tìm cách làm dịu bầu không khí.
- Chúng tôi tuyệt đối không muốn những vị trưởng lão được mọi người kính trọng ấy phải mất mạng chỉ vì vài chuyện nhỏ nhặt. Dù sao họ cũng là những người Bà La Môn.
Đến cuối buổi gặp, Patel khoác vai Alan Wilson, cùng hắn bước ra khỏi Phủ Toàn quyền, vừa đi vừa xác định những chi tiết cuối cùng.
- Lập trường của Phủ Toàn quyền đối với những người Bà La Môn được kính trọng vẫn luôn rất rõ ràng. Không nên dùng biện pháp quá nặng tay. Tuy chúng tôi có đủ khả năng làm vậy, nhưng cũng phải nghĩ đến tình cảm của nhân dân Ấn Độ.
Alan Wilson cố ý làm ra vẻ chần chừ, rồi bày tỏ dáng vẻ của người sẵn sàng gánh vác tất cả:
- Thế này đi, mỗi người nộp một khoản tiền phạt, chuyện này coi như khép lại. Nếu không có ngài đứng ra, theo cách chúng tôi thường làm ở những lục địa khác, có bắn chết tất cả những người ấy cũng chẳng ai phản đối.
- Vậy thì tôi mang ơn ngài rồi.
Patel vừa nói vừa cười, nhưng vẫn không quên hỏi:
- Còn những cô gái được gọi là thánh nữ kia thì sao?
- Cho họ một khoản tiền để bịt miệng. Đến lúc ấy, chẳng còn ai quan tâm chuyện này nữa. Tóm lại, nếu Quốc Đại hội không cản trở hành động của Phủ Toàn quyền vào lúc này, trong một đến hai năm cuối cùng, chúng ta hoàn toàn có thể sống yên ổn với nhau.
Alan Wilson nhìn tòa Phủ Toàn quyền nguy nga, lời lẽ đầy ẩn ý:
- Chẳng biết sau này, nơi này sẽ thuộc về ai đây?
Patel làm như không nghe thấy. Trước khi rời đi, ông ta chỉ nói:
- Có lẽ tôi vẫn phải giải thích với một số người ủng hộ. Chuyện này, e rằng tôi cần bàn bạc trước với ngài Alan.
- Không thành vấn đề. Lập trường khác nhau không ảnh hưởng đến tình riêng giữa chúng ta. Chỉ cần đừng làm quá khích, Phủ Toàn quyền hoàn toàn có thể coi những lời ấy như gió thổi ngoài tai. Chẳng đáng gì cả.
Alan Wilson tỏ vẻ chẳng bận tâm:
- Nhưng tôi tin ngài Patel biết cách giữ chừng mực. Dù sao ngài cũng là một chính khách đầy uy tín mà.
Chính quyền thực dân vốn đã mang sẵn cái tiếng ấy, Alan Wilson chẳng ngại đứng ra nhận phần trách nhiệm. Chỉ có điều, hắn mong Patel vừa tranh thủ được sự ủng hộ, vừa biết kiểm soát mức độ.
Nếu không, sau này người ta đưa ra một đề nghị nghe hết sức hợp lý, chẳng hạn điều quân đến giám sát các cuộc tuần hành, rồi vin vào lý do bảo đảm an toàn để trang bị vũ khí đầy đủ, nhưng lại đề nghị mang theo cả súng máy thì…
- Vị lãnh tụ Ấn Độ kia nói thế nào?
Thấy Alan Wilson bước vào, Nam tước Barron kín đáo cất tờ giấy chứng nhận tiền gửi ngân hàng đi, rồi hỏi với vẻ đầy hứng thú:
- Mọi chuyện thuận lợi chứ?
Alan Wilson chẳng coi mình là người ngoài, tự nhiên ngồi xuống rồi cười nói:
- Thưa ngài Barron, tôi đã gặp một lãnh tụ Ấn Độ đầy khí phách.
Hắn kể lại đầu đuôi câu chuyện trong ngày.
Nghe đến đoạn hai người đe dọa lẫn nhau, Nam tước Barron khẽ cau mày. Nhưng khi nghe Patel cuối cùng đã cho thấy sự linh hoạt trong đấu tranh, nếp nhăn giữa hai hàng mày ông ta lại giãn ra.
- Tốt lắm. Có điều, hễ cuộc phản kháng theo đường lối bất bạo động và không hợp tác xảy ra, công việc của chúng ta sẽ bị đình trệ không ít, chẳng hạn như kế hoạch xây dựng quy mô lớn.
- Vừa rồi tôi cũng toát mồ hôi vì chuyện ấy. May mà cuối cùng Patel vẫn thể hiện được sự quyết đoán đáng nể. Chúng tôi đã thống nhất, hình phạt chủ yếu sẽ là phạt tiền.
Alan Wilson gật đầu.
- Vậy chẳng phải đúng là điều Clark cần hay sao?
Nam tước Barron cười khẽ rồi nói tiếp:
- Nhưng nếu phong trào văn hóa mới kết thúc đầu voi đuôi chuột, đám người Ấn Độ đầu óc cứng như đá kia có thể sẽ coi thường uy quyền của Phủ Toàn quyền.
- Vậy thì với những kẻ không nộp nổi tiền phạt, có lẽ phải dùng bàn tay sắt. Tôi đề nghị học theo một số cách làm của Liên Xô. Dù sao hiện giờ Công đảng đang cầm quyền. Với những tên hiếp dâm đặc biệt nghiêm trọng, ta có thể tổ chức phiên tòa công khai trước quần chúng, sau đó đem bắn công khai.
Alan Wilson nói nhẹ tênh:
- Cứ tùy tiện giết vài vạn người, chúng ta có thể tuyên bố phong trào đã thành công.
- Phiên tòa công khai tốt nhất đừng vượt quá một trăm người. Số còn lại cứ bí mật xử tử là được.
Nam tước Barron đan mười ngón tay, tựa vào lưng ghế:
- Dù sao dân Ấn Độ cũng chẳng biết đất nước mình có bao nhiêu người. Chúng ta cứ nhân danh công khai, công bằng, xử lý minh bạch, cuối cùng chỉ chọn một trăm tên tội phạm cùng hung cực ác để xử tử là xong.
Tạm gác cuộc bàn bạc tại Phủ Toàn quyền sang một bên, giai đoạn thứ hai, tức phong trào văn hóa mới, cũng chính thức bắt đầu.
Ở một nơi khác, sau khi rời Phủ Toàn quyền, Patel lập tức triệu tập những người ủng hộ tại Delhi. Không cần phải nói, Patel là người nổi bật nhất trong cuộc mít tinh ấy.
Một mặt, ông ta công kích cách nhìn đầy thành kiến của Phủ Toàn quyền đối với tín đồ đạo Hindu. Mặt khác, ông ta lại thản nhiên thừa nhận rằng quả thật có một nhúm trưởng lão đền miếu không hoàn toàn vô tội.
Đối diện với hàng vạn người ủng hộ, Patel gào khản cả giọng, ra sức kể công:
- Chúng ta phản đối việc Phủ Toàn quyền ôm định kiến, rồi đơn phương thổi phồng một việc vốn có mặt tốt. Vì chuyện này, hôm qua chính tôi đã đến Phủ Toàn quyền, tiến hành cuộc thương lượng nghiêm khắc nhất.
- Trong cuộc đàm phán, tôi phản đối việc họ trừng phạt tràn lan chỉ vì một bộ phận phạm tội. Dựa vào sự hiểu biết đầy đủ của mình về pháp luật, tôi đã bác bỏ lập luận của Phủ Toàn quyền. Cuối cùng, người Anh buộc phải nhận ra sai lầm.
- Phần lớn các trưởng lão đền miếu đều là những người được kính trọng. Họ không nên bị liên lụy chỉ vì một nhúm sâu mọt. Vì vậy, thay mặt Quốc Đại hội, tôi công khai kêu gọi mọi người quyên góp để bảo lãnh những người đang chịu oan khuất này.
- Ngài Sardar! Ngài Sardar!
Những người ủng hộ cuồng nhiệt gào vang tên vị lãnh tụ. Cả cuộc tuần hành dâng lên đến đỉnh điểm.
- Cút đi!
Mấy thanh niên quay sang chửi bới một người thuộc tầng lớp tiện dân bị xã hội coi là không thể đụng vào:
- Chỗ này mà cũng đến được sao?
Mấy người kia nhìn theo kẻ tiện dân đáng ghét đang bỏ đi, gương mặt đầy vẻ ghê tởm, ánh mắt còn lộ rõ sự khinh miệt. Đây là một dịp trọng đại, mọi người đang bàn về dân chủ, vậy mà thứ người ấy cũng dám xuất hiện ở đây.
- Có vẻ náo nhiệt thật.
Alan Wilson cầm ống nhòm, tự mình nhận xét. Delhi và New Delhi vốn nối liền nhau. Từ vị trí này, hắn không nhìn được thật rõ, nhưng vẫn cảm nhận được một điều: người tụ tập quả thật rất đông.
Cùng lúc Patel tổ chức mít tinh, quân Anh ở New Delhi cũng trong tư thế sẵn sàng, đề phòng tình hình mất kiểm soát.
Sau cùng, hậu quả tồi tệ đã không xảy ra. Patel xuất hiện với bộ mặt cứng rắn, nói với những người ủng hộ rằng nếu không nhờ ông ta, toàn bộ số trưởng lão và tu sĩ bị bắt sẽ bị bắn chết. Chính nhờ những lời lẽ chính nghĩa của ông ta, những người ấy chỉ cần nộp tiền phạt là được tự do.
Patel khoác lên mình dáng vẻ của một người sắt đá, qua đó thành công chứng minh một điều: chính khách chẳng có ai tốt đẹp, nhất là những chính khách cần tranh thủ tỉ lệ ủng hộ. Hễ có công lao là họ dám vơ hết về mình.
Nhưng đó vốn cũng là mục đích của Tòa án Tối cao. Ban đầu, nơi này còn định bày ra một cái cớ để bắt những người Bà La Môn bị bắt phải móc tiền. Nay Patel xuất hiện, ngược lại đã giúp giải quyết chuyện ấy. Từ đây, họ có thể đường hoàng thu tiền bảo lãnh.