Cùng với những hành động của Donald Maclean tại Tích Lan, câu chuyện về hắn cũng lan từ Tích Lan sang tận Ấn Độ thuộc Anh. Dĩ nhiên, phía sau đó có người đứng ra tung hô, thổi lửa, dựng nên hình ảnh Donald Maclean như một viên chức anh hùng, gan dạ quyết đoán.
Chuyện thật ra rất đơn giản. Ai thích làm anh hùng thì cứ việc làm. Công chức Ấn Độ thuộc Anh chẳng hứng thú gì với chuyện ấy, thứ họ quan tâm chỉ là tiền.
Trong các đền thờ Ấn giáo, người có thể giao tiếp với những nữ thần là vợ của thần linh, chắc chắn không thể xuất thân từ tầng lớp thấp. Muốn làm tu sĩ cấp cao hay trưởng lão, nhất định phải là người Bà-la-môn.
Đám Bà-la-môn này chưa chắc ai cũng giàu sụ, nhưng địa vị của họ trong hệ thống Ấn giáo thì đã bày sẵn ở đó.
Tòa án Tối cao vốn chẳng định gây ra một cuộc náo loạn lớn. Họ chỉ muốn nhân cơ hội kiếm ít tiền. Dẫu vậy, chuyện này vẫn là đắc tội với người khác, mà kẻ bị đắc tội lại là cả tầng lớp Bà-la-môn.
Vì thế, cả Clark lẫn Alan Wilson đều cho rằng chuyện này tốt nhất không nên dính dáng đến Phủ Tổng đốc Ấn Độ thuộc Anh, ít nhất là trên danh nghĩa. Cứ để cơn sóng gió ở Tích Lan thuận đà thổi sang Ấn Độ thuộc Anh. Sau đó, cho các trưởng lão Bà-la-môn trong đền thờ một cơ hội tự phạt ba chén rượu, các quan tòa kiếm đủ tiền, mọi việc cũng sẽ qua.
Những chuyện còn lại chẳng liên quan gì đến Ấn Độ thuộc Anh. Mục đích chính của việc quay bộ phim tài liệu này vốn không phải để cho người Ấn Độ xem. Bộ phim tài liệu do BBC thực hiện về sau, cuối cùng cũng bị chính phủ Ấn Độ cấm phát sóng.
Mục đích thật sự của bộ phim là cho các thuộc địa khác của Anh xem, khơi lên sự lên án, ít nhất là thái độ khinh miệt đối với Ấn giáo và người gốc Ấn, qua đó ngăn ảnh hưởng của người Ấn tiếp tục lan rộng tại các thuộc địa khác.
Muốn nhìn sự việc bằng con mắt hướng về tương lai thì phải thừa nhận, vào thời đại này, xét về nền tảng vật chất, Ấn Độ quả thật mạnh hơn Trung Quốc dưới sự tàn phá của Tưởng Giới Thạch quá nhiều. Một khi tiểu lục địa Ấn Độ thoát khỏi quyền kiểm soát của Đế quốc Anh, biết đâu sẽ tạo ra hiệu ứng dây chuyền.
Phải biết rằng sau khi giành độc lập, Ấn Độ thừa hưởng phần lớn thế lực và lãnh thổ của Anh tại Nam Á. Đó là quốc gia lớn nhất tiểu lục địa, nước đông dân thứ hai trên thế giới, có diện tích đất canh tác đứng thứ hai toàn cầu, còn tài nguyên như than đá, sắt thép cũng thuộc hàng đầu thế giới.
Là thuộc địa quan trọng nhất của nước Anh, Ấn Độ còn có nền công nghiệp khá vững. Các ngành thép, dệt may của nước này đều rất phát triển. Sản lượng hàng công nghiệp đứng đầu châu Á. Nay Nhật Bản đã bị chiến tranh hủy hoại, Ấn Độ có thể xem là cường quốc công nghiệp số một châu Á.
Sản lượng thép của Ấn Độ gấp mười lần đất nước do Tưởng Giới Thạch lãnh đạo, số lượng công nhân cũng gấp sáu lần, còn tổng quy mô kinh tế lớn gấp đôi.
Về sau, Ấn Độ liên kết với Indonesia, Ai Cập cùng nhiều nước khác để khởi xướng Phong trào Không liên kết. Phần lớn các nước đang phát triển trên thế giới đều gia nhập tổ chức này. Là một trong những nước sáng lập, Ấn Độ nghiễm nhiên tự xem mình là anh cả của Phong trào Không liên kết, cho rằng bản thân là lãnh đạo của Thế giới thứ Ba.
Đối với chuyện làm suy yếu Ấn Độ, Alan Wilson chẳng bận tâm cách nào có tác dụng hay không, tác dụng lớn hay nhỏ. Hễ nghĩ ra được gì là hắn làm ngay. Hắn có thể đưa ra cả trăm biện pháp, chỉ cần mười biện pháp phát huy hiệu quả cũng đã đủ.
Dĩ nhiên, tiền đề là Đế quốc Anh phải được hưởng lợi. Nếu nước Anh không thu được lợi ích, hắn sẽ chẳng buồn động đến Ấn Độ. Nhưng làm suy yếu Ấn giáo lại có thể đem lợi ích trực tiếp cho Đế quốc Anh. Chỉ riêng tại Malaya thuộc Anh cũng đã có các cộng đồng người Tamil.
Theo tính toán của Alan Wilson, Malaya thuộc Anh chỉ cần hai nhóm dân tộc là đủ, không cần bày trò chia ba thiên hạ. Vì vậy, cộng đồng người Tamil gốc Ấn tại Malaya thuộc Anh không có chỗ đứng.
Cũng vì lẽ đó, các thánh nữ Ấn Độ xuất hiện trên báo chí tại chính quốc Anh, theo đúng tinh thần công khai và công bằng. Lord Pethick-Lawrence, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, vừa đặt chân lên đất Anh đã thấy tin tức về các thánh nữ Ấn giáo tràn ngập khắp chính quốc.
Những công dân của đế quốc già đời chỉ biết Ấn Độ thuộc Anh là một thuộc địa quan trọng của Đế quốc Anh, nào ngờ ở đó lại lưu truyền một tập tục khiến người ta phẫn nộ đến vậy. Lord Pethick-Lawrence từ lâu vẫn tự nhận mình là người bảo vệ quyền lợi phụ nữ.
Mà hiện giờ, Lord Pethick-Lawrence lại đang giữ chức Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ. Một vị bộ trưởng từ trước đến nay luôn xuất hiện với hình ảnh bảo vệ phụ nữ, vậy mà vùng đất Ấn Độ thuộc Anh do ông ta quản lý lại xảy ra chuyện kinh hoàng như thế. Vừa trở về chính quốc, còn chưa kịp gặp Thủ tướng để báo công, Lord Pethick-Lawrence đã phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng hình ảnh gần như sờ sờ trước mắt.
Đó là một cuộc khủng hoảng đủ sức phá hỏng danh tiếng của ông ta. Điều trớ trêu là khi khủng hoảng nổ ra, ông ta vẫn còn lênh đênh ngoài biển.
Ông ta rất muốn giải thích rằng Tích Lan thuộc Anh không phải Ấn Độ thuộc Anh. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, Tích Lan thuộc Anh là lãnh địa của Hoàng gia, nói thế chẳng khác nào tìm cách phủi trách nhiệm. Hơn nữa, tôn giáo được nhắc đến là Ấn giáo, rất khó nói rằng nó không có liên quan gì đến Ấn Độ thuộc Anh.
Thế nhưng, với tư cách một chính trị gia, khi phải đối mặt với cơn khủng hoảng hình ảnh đang dâng lên cuồn cuộn, Lord Pethick-Lawrence vẫn tìm thấy cách tự biện hộ cho mình từ những tờ báo từng lên tiếng ca ngợi Donald Maclean.
Ngay sau đó, Lord Pethick-Lawrence nhận lời tham gia chương trình phỏng vấn trên Đài Phát thanh BBC. Người dẫn chương trình Norman Baker thay mặt BBC thực hiện cuộc phỏng vấn riêng với ông ta.
Norman Baker thật ra trông đợi cuộc phỏng vấn này đã lâu. Trong năm vừa qua, Ấn Độ thuộc Anh đột nhiên lọt vào tầm mắt công chúng, dĩ nhiên là với một ấn tượng hết sức tiêu cực. Tin tức càng được đăng tải nhiều, sự tò mò của người dân London về viên ngọc quý của đế quốc càng dâng cao.
Giờ đây, ai cũng biết Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, Lord Pethick-Lawrence, vừa trở về từ Ấn Độ thuộc Anh. Cuộc phỏng vấn trên đài lần này chắc chắn sẽ khiến rất nhiều người dân London chú ý.
Vừa bắt đầu chương trình, Norman đã dùng giọng điệu chẳng mấy thân thiện để hỏi Lord Pethick-Lawrence nghĩ gì về làn sóng dư luận hiện nay liên quan đến Ấn Độ thuộc Anh, đặc biệt là khi nhìn sự việc dưới cương vị Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ.
- Ồ, Norman, chuyện này chẳng những tôi biết rõ, mà còn chính là việc do tôi chủ trì. Mọi người đều biết, từ lâu tôi làm việc ở chính quốc và chủ trương bảo vệ quyền lợi phụ nữ. Thật ra, tôi không hiểu rõ lắm về tình hình Ấn Độ thuộc Anh. Cũng vì thế, lần này tôi mới đích thân đến đó một chuyến, Lord Pethick-Lawrence mở lời bằng giọng đầy khí thế của một chính trị gia.
Nói đến đây, Lord Pethick-Lawrence chợt nhớ lại chuyến đi bên sông Hằng. Cảm giác buồn nôn lại dâng lên. Ông ta nghiêm mặt nói:
- Tôi phải nói rõ rằng trải nghiệm tại thuộc địa chẳng hề dễ chịu. Vì muốn hiểu tận mắt viên ngọc quý thật sự của đế quốc, đồng thời vì tò mò trước rất nhiều tin tức tiêu cực về Ấn Độ thuộc Anh, tôi đã đích thân tiến hành khảo sát.
- Tinh thần ham học hỏi của ngài bộ trưởng quả thật khiến người ta kinh ngạc, Norman Baker gật đầu, tỏ ý tán thưởng hành động của Lord Pethick-Lawrence, rồi hỏi tiếp, vậy kết quả ra sao?
- Kết quả khiến người ta lo lắng vô cùng. Tôi đau đớn phải thừa nhận rằng những tin tức về Ấn Độ đều là sự thật. Tôi đã tận mắt chứng kiến cảnh tượng bên bờ sông Hằng. Xin lỗi, chuyện ấy rất khó diễn tả.
Sắc mặt Lord Pethick-Lawrence không hề giả vờ. Những ký ức chẳng khác gì cơn ác mộng quả thật đã quay lại với ông ta.
Mất vài giây, Lord Pethick-Lawrence mới trấn tĩnh được. Sau đó, ông ta chuyển sang ca ngợi công việc của các công chức địa phương, những người đã phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt suốt nhiều năm để giúp các dân tộc lạc hậu bước vào nền văn minh hiện đại.
Hơn nữa, rất nhiều hành vi man rợ tại Ấn Độ thuộc Anh quả thật đang tồn tại. Với cương vị Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, ông ta không thể làm ngơ.
- Như vậy, thưa ngài bộ trưởng, ngài đã hiểu rất rõ tình hình nơi đó. Vậy ngài nghĩ sao về sự tồn tại của các thánh nữ tôn giáo? Norman Baker không dễ dàng bỏ qua cho Lord Pethick-Lawrence. Hắn tiếp tục hỏi về nhóm thánh nữ Ấn giáo, vấn đề đã khiến dư luận bùng nổ.
- Theo tôi, quyền lợi phụ nữ dĩ nhiên phải được bảo vệ. Đó cũng là việc tôi vẫn làm từ trước đến nay. Lord Pethick-Lawrence đã chuẩn bị sẵn, giờ đây hoàn toàn thích ứng với những câu hỏi của người dẫn chương trình. Ông ta nói dài về những đóng góp của mình trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi phụ nữ suốt nhiều năm, rồi đột ngột chuyển giọng: Norman, trên đời này có nơi nghèo đói, có nơi lạc hậu. Đâu phải vùng đất nào cũng được tắm dưới ánh sáng văn minh.
- Từ khi biết đến sự tồn tại của nhóm thánh nữ Ấn giáo, tôi đã không thể bình thản nhìn nhận bản thân với tư cách Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ. Tôi cứ nghĩ mãi, mình phải làm điều gì đó mới được. Tôi không thể để một hành vi phạm tội như thế tồn tại trên lãnh thổ Đế quốc Anh. Vì vậy, tôi đã kiên quyết bày tỏ lập trường của mình. Dĩ nhiên, rất nhiều người vẫn còn lo ngại, nhưng chẳng gì ngăn nổi quyết tâm của tôi.
- Vậy nghĩa là ngài bộ trưởng hoàn toàn ủng hộ hành động của Ủy viên Maclean? Norman Baker đã hiểu ý, nhưng vẫn truy hỏi, ngài đánh giá thế nào về những việc Ủy viên Maclean đã làm cho đến hôm nay?
- Tôi không có gì để đánh giá về hành động do chính mình chủ trì và thúc đẩy. Tôi chỉ biết rằng mình đã sẵn sàng đón nhận mọi hậu quả. Lord Pethick-Lawrence tựa lưng vào ghế, đan mười ngón tay trước bụng, vẻ mặt nghiêm nghị. Còn về hành động của Ủy viên Maclean, tôi chỉ có thể nói rằng nó thể hiện tính chuyên nghiệp và tiêu chuẩn đạo đức của công chức đế quốc, rất đáng khen ngợi. Đó là tấm gương của đội ngũ chuyên nghiệp phục vụ đế quốc!
- Tôi tin rằng cuộc phỏng vấn hôm nay đã giải đáp nhiều mối băn khoăn trong lòng công dân, đồng thời giúp mọi người hiểu sâu hơn về bản thân ngài bộ trưởng. Xin cảm ơn ngài đã nhận lời tham gia chương trình phát thanh của chúng tôi.
Đến cuối cuộc phỏng vấn, Norman Baker lên tiếng cảm ơn Lord Pethick-Lawrence, rồi như thuận miệng hỏi thêm:
- Thưa ngài bộ trưởng, chương trình đã kết thúc. Có rất nhiều câu hỏi gay gắt tôi chưa đưa ra, chẳng hạn với cương vị bộ trưởng, ngài có mặc nhiên chấp nhận việc những tập tục lạc hậu ở Ấn Độ thuộc Anh vẫn tồn tại hay không?
- Dĩ nhiên là không.
Lord Pethick-Lawrence liếc nhìn chiếc micro. Chỉ cần còn ở trong phòng thu, bất kể cuộc phỏng vấn đã kết thúc hay chưa, ông ta vẫn phải xem như micro đang bật và thiết bị ghi âm vẫn hoạt động.
Sáng hôm sau, BBC phát sóng cuộc phỏng vấn Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, Lord Pethick-Lawrence, trong đó ông ta trả lời những vấn đề mà người dân trong nước quan tâm. Những tuyên bố đầy khí thế của ông ta khiến rất nhiều công dân hài lòng.
Sau cuộc phỏng vấn, hình ảnh của Lord Pethick-Lawrence cùng Donald Maclean trở thành hình ảnh tích cực được người dân truyền tai nhau. Cuộc khủng hoảng hình ảnh cũng lặng lẽ biến mất.
- Bộ trưởng của chúng ta ủng hộ hành động hiện tại hết sức rõ ràng. Nếu đây là chủ trương của ngài bộ trưởng, chúng ta phải lập tức thi hành, không được chần chừ. Tôi tin bên tư pháp đã chuẩn bị xong cả rồi. Ngài Barron đặt tờ báo xuống, vẻ mặt đầy đắc ý, nói: Tôi biết mọi người đều đã sốt ruột.