- Ý kiến ấy cũng không tệ. Nhưng phe đối lập có phản đối không? Phải biết rằng trong mắt ông Churchill, đảng viên Công đảng đều là gián điệp tiềm tàng của Liên Xô.
Alexander Cadogan mỉm cười, đem mối quan hệ giữa Đảng Bảo thủ và Công đảng ra đùa.
- Đó là việc của đảng cầm quyền. Thủ tướng và các bộ trưởng hẳn xử lý được, chúng ta không cần bận tâm. Nói chuyện công việc của mình đi. Chúng ta phải sang Australia và New Zealand, giải quyết việc hai nước trở thành quốc gia có chủ quyền.
Edward Bridges khéo léo chuyển đề tài.
- Ngoài những việc đã định, quan trọng nhất là giữ vững ảnh hưởng của đồng bảng.
- Thật ra không chỉ Australia và New Zealand. Trong cuộc họp Nội các gần đây, điều Thủ tướng quan tâm nhất chính là đồng bảng. Ta hãy bàn về Ấn Độ thuộc Anh. Nếu cuối cùng Đế quốc Anh buộc phải tạm thời rút khỏi Ấn Độ thuộc Anh, thì cũng phải bảo đảm đồng bảng vẫn được dùng trong thanh toán ngoại thương ở Ấn Độ.
Alexander Cadogan gật đầu. Nhìn sắc mặt Edward Bridges, ông hiểu việc này hệ trọng đến nhường nào.
- Nhưng hiện giờ đồng đô la đã gắn với vàng, đối đầu với họ khó lắm.
- Phải, đúng vậy. Chỉ còn trông mong các thuộc địa rộng lớn vẫn giữ thói quen cũ, tiếp tục tin dùng đồng bảng. Bây giờ địch mạnh ta yếu, việc chúng ta có thể làm chỉ là trì hoãn. Đợi đến khi những vấn đề trong nước do chiến tranh để lại được giải quyết hết, hãy xem chúng ta còn giữ được bao nhiêu thị phần. Xét trên phạm vi toàn thế giới, dù chỉ còn mười phần trăm thì cũng là khoản lợi nhuận khổng lồ, phải không?
Edward Bridges nhắc đến đường lối mới nhất của Nội các về việc Ấn Độ thuộc Anh độc lập: nếu Ấn Độ giành độc lập, ngoại thương vẫn phải thanh toán bằng đồng bảng.
Hiện nay, khu vực dùng đồng bảng và gắn chặt tiền tệ với đồng bảng gồm các lãnh thổ cùng những xứ tự trị thuộc Khối Thịnh vượng chung, ngoại trừ Canada.
Ireland, Iceland, Maldives, Kuwait, Jordan, Oman, Bahrain, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Yemen, Sierra Leone cùng một số nước, lãnh thổ và xứ tự trị khác đều lấy đồng bảng làm tiền tệ chuẩn. Tỷ giá tiền tệ của họ được tính theo đồng bảng; việc đổi tiền, giao thương và vay tín dụng cũng đều thanh toán bằng đồng bảng.
Canada thì thật sự hết cách. Nước này ở quá gần Hoa Kỳ, mà thực lực tuyệt đối của Hoa Kỳ đã vượt xa nước Anh. Muốn kéo Canada trở lại khu vực đồng bảng chẳng khác nào gần như tuyên chiến với Mỹ.
Chiến tranh đã làm suy yếu kinh tế Anh, nhưng hiện giờ khoảng bốn mươi phần trăm thương mại quốc tế vẫn được thanh toán bằng đồng bảng. London vẫn là một trung tâm tài chính quan trọng của thế giới, chỉ có điều không còn là trung tâm duy nhất nữa.
Tại hội nghị Bretton Woods, trong cuộc đấu về tiền tệ giữa Anh và Mỹ, phía Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối và nắm quyền chi phối hội nghị. Dưới sự dẫn dắt của chính phủ Mỹ, tất cả các nước tham dự trừ Anh đều chọn phương án của Mỹ. Bị dồn vào thế bí, Anh đành từ bỏ kế hoạch của mình, nhưng vẫn giành được quyền tiếp tục dùng đồng bảng trong khu vực đồng bảng.
- Chia sẻ sách hay, nhớ theo dõi tài khoản công chúng WeChat “Đại bản doanh bạn đọc”. Theo dõi ngay để nhận bao lì xì tiền mặt!
Hiện giờ Mỹ đang ở thế mạnh. Anh chỉ có thể cố hết sức duy trì cục diện hiện tại, kéo dài được ngày nào hay ngày ấy, gắng chống đỡ cái dáng vẻ uy nghi đang lung lay của Đế quốc Anh.
Dẫu vậy, giữ giá trị đồng bảng cũng là việc hết sức khó khăn. Trong chiến tranh, đồng bảng đã mất giá một lần. Trước kia, một bảng đổi được khoảng bốn đô la Mỹ, nay chỉ còn hơn hai đô la. Nếu không sớm thoát khỏi cảnh khó khăn, đồng bảng có thể còn mất giá nữa.
- Anh khuyên Ngoại trưởng sang thăm Liên Xô, nhưng anh không thể đi cùng. Cứ giữ nguyên chuyến đi Australia và New Zealand. Chỉ cần anh thuyết phục được Ngoại trưởng sang Liên Xô, tôi sẽ thuyết phục Thủ tướng sắp xếp chuyến đi ấy. Như vậy, khi anh sang Australia và New Zealand, Ngoại trưởng sẽ không gây trở ngại cho anh.
Trước mặt Alexander Cadogan, Edward Bridges đã định ra kế hoạch chia nhau hành động.
- Kế hoạch ấy hay đấy. Tránh được cảnh cả hai cùng đi với bộ trưởng thì còn gì bằng. Nhưng liệu bộ trưởng có nhận ra không?
Alexander Cadogan gật đầu hỏi.
Edward Bridges đổi hẳn vẻ mặt, nghiêm trang nói:
- Alexander, chúng ta phải thừa nhận thế giới này chưa bao giờ công bằng. Quyền lực mới là thứ cai trị thế giới. Vì thế chuyến thăm Liên Xô đương nhiên phải được ưu tiên hơn chuyến đi hai xứ tự trị, phải không? Đây là sân khấu lớn, cũng là cơ hội tốt để Ngoại trưởng gây dựng ảnh hưởng.
- Vậy chuyện của hai xứ tự trị không cần phiền Ngoại trưởng đích thân ra mặt.
Alexander Cadogan tỏ vẻ đã hiểu.
- Bộ trưởng cứ làm những việc quan trọng hơn, chẳng hạn như sang Liên Xô.
Edward Bridges gật đầu, vẻ mặt đầy ý tứ. Ông khá hài lòng với sự nhanh trí của Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao.
Nếu Alan Wilson có mặt ở London, hắn hẳn sẽ đề nghị bắt đầu chính sách nới lỏng định lượng tại Ấn Độ thuộc Anh, vét sạch vàng trong dân chúng Ấn Độ để ổn định giá trị đồng bảng.
Dù không ở London, hắn vẫn đang góp sức cho đất nước mình. Những vị quân chủ tại các tiểu quốc hùng mạnh giàu có đến đâu? Dẫu tài sản không thể tính bằng hàng ức như Ali Khan, thì sở hữu vài triệu đến hàng chục triệu cũng là chuyện bình thường.
Theo hiểu biết của Alan Wilson, chưa tiểu quốc nào trong số đó bước vào thời kỳ dân số bùng nổ. Dẫu sao, chúng cũng không nằm sát hai bờ sông Hằng, nơi người đông như nêm. Điều ấy cho thấy các tiểu quốc vẫn còn nhiều tiềm lực.
Trong chặng cuối cuộc thương lượng ở Hyderabad, Alan Wilson đưa ra một đề nghị quan trọng nữa. Chính quyền Tổng đốc Ấn Độ thuộc Anh đang tính chuyện giải ngũ binh sĩ, hắn nói thẳng luôn cách thực hiện.
Nếu các tiểu quốc chịu nhường bớt lợi ích về đất đai, họ có thể tiếp nhận một bộ phận binh sĩ từng tham chiến, đưa họ vào lực lượng của mình.
Dĩ nhiên, việc này cũng có rủi ro. Alan Wilson nói rõ những binh sĩ ấy có thể nghiêng về Quốc Đại hội. Cuối cùng họ đứng về phía nào còn tùy các vị quân chủ có giúp họ tìm được chốn nương thân sau khi rời quân ngũ hay không.
Dù là cùng theo một đạo thì cũng là người một nhà, hay tình thân máu mủ, những điều ấy cuối cùng vẫn chẳng sánh được với lợi ích. Vì lợi ích, tôn giáo hay huyết thống đều có thể gác sang một bên.
So với việc chuyển tài sản hay chia đất phong cho con cháu, đề nghị tiếp nhận binh sĩ giải ngũ khiến đại diện các tiểu quốc ít băn khoăn nhất. Hai đề nghị trước vẫn khiến họ lo ngại, còn đề nghị này làm nhiều vị quân chủ hiểu rằng viên trợ lý chuyên trách các tiểu quốc Ấn Độ thuộc Anh trước mặt mình thật sự là người nhà.
Số binh sĩ Ấn Độ tham gia Thế chiến thứ hai lên đến gần ba triệu. Lực lượng ấy rất dễ bị Quốc Đại hội lôi kéo. Alan Wilson lập kế hoạch giải ngũ chính là để nhanh chóng loại bỏ mối nguy bất ổn này.
Hôm nay ở Hyderabad, trước mặt Ali Khan, Salaman Khan và những người khác, Alan Wilson đã đề nghị tiếp nhận những binh sĩ dày dạn kinh nghiệm chiến trường ấy.
Chỉ cần các tiểu quốc đồng ý thu nhận một bộ phận binh sĩ, tạo điều kiện và thu xếp đãi ngộ cho họ, thực lực của các tiểu quốc sẽ tăng lên đáng kể. Nếu tương lai diễn biến theo chiều hướng tệ nhất, các vị quân chủ có thể khiến những binh sĩ ấy đứng về phía mình. Khi đó, Nehru sẽ phải dè chừng, không dám hành động tùy tiện.
- Dĩ nhiên, tôi không bao giờ mong kết cục xấu nhất xảy ra. Nhưng bản thân tôi có đôi điều lo ngại về Quốc Đại hội, nên mới đưa ra ba đề nghị để phòng khi tình hình chuyển biến xấu. Chuyển tài sản là để chia đều rủi ro. Chia đất phong cho con cháu là để Quốc Đại hội không tìm được cớ gây khó dễ. Còn tiếp nhận binh sĩ giải ngũ là để những người từng trải qua chiến trận trở thành chỗ dựa giúp các tiểu quốc tự bảo vệ mình.
- Thật ra, chuyện của Ấn Độ thuộc Anh liên quan gì đến tôi? Tôi hoàn toàn có thể không xuất hiện ở đây. Đợi đến khi không dẹp yên được cuộc phản kháng, tôi cứ thế rời khỏi Ấn Độ thuộc Anh là xong. Nhưng tôi đã làm việc ở đây nhiều năm, hiểu rằng các tiểu quốc là bạn của Đế quốc Anh, nên mới cố gắng giúp đỡ. Một khi trở về New Delhi, tôi sẽ tiếp tục theo sát việc này.
- Chúng tôi, những vị quân chủ này, trước sau vẫn giữ nguyên thái độ với Đế quốc Anh. Với viên chuyên trách các tiểu quốc được phái đến đây, chúng tôi cũng luôn hết mực kính trọng.
Salaman Khan là người đầu tiên lên tiếng, ngầm bày tỏ:
- Tôi biết việc này khiến anh phải mạo hiểm rất nhiều, dù sao cũng liên quan đến số phận của hàng chục vạn binh sĩ. Tôi sẽ không để một quý ông đã ra sức mưu lợi cho chúng tôi phải làm không công.
- Đương nhiên rồi!
Ali Khan đang ngồi xếp bằng dưới đất lên tiếng:
- Việc này rắc rối, lại tốn nhiều công sức. Alan chắc sẽ mệt lắm. Hyderabad chúng tôi có một loại quả ăn vào rất tỉnh táo, đến lúc đó tôi sẽ chọn ít quả gửi cho anh.
Thấy Alan Wilson không tỏ vẻ gì, Ali Khan nói thêm:
- Quả chín vàng óng, chỉ nhìn thôi đã thấy ngon miệng. Tôi dám nói chẳng ai không thích.
Vàng! Alan Wilson lập tức hiểu ra. Hắn nghiêm nghị đáp:
- Việc này cũng là vì phúc lợi của hàng chục vạn binh sĩ. Không thể để những người ra trận vừa đổ máu lại vừa chịu thiệt thòi. Bản thân tôi chẳng có công lao gì. Nếu phải nói đến công lao, chính là lòng hào phóng của các vị quân chủ ở những tiểu quốc, điều mà binh sĩ nào cũng phải biết ơn.
- Muốn binh sĩ biết ơn thì cũng cần có người dẫn dắt họ. Về điểm này, Alan còn có thể giúp chúng tôi rất nhiều.
Nói đến đây, Salaman Khan ngừng lại một thoáng rồi tiếp:
- Nhưng nếu anh có thể để tâm đến vấn đề tôn giáo thì tôi càng biết ơn hơn.
- Mọi việc đều theo nguyên tắc tự nguyện. Binh sĩ theo đạo Hindu đến tiểu quốc của một vị quân chủ theo đạo Hindu, ấy là chuyện thuận tình hợp lý.
Câu trả lời của Alan Wilson khiến Salaman Khan hoàn toàn yên tâm.
Chuyến đi Hyderabad lần này cuối cùng cũng đạt được kết quả bước đầu. Ban đầu, Alan Wilson còn muốn ở lại đây với Vivien Leigh để củng cố thành quả đôi bên vừa giành được. Nào ngờ hắn nhận được điện tín của Ngài Baron, báo rằng Percy Lawrence, Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ, hiện giờ đã có thể ký biên bản ghi nhớ với các vị quân chủ tiểu quốc, thay mặt chính phủ Anh cam kết bảo vệ tài sản hợp pháp của họ.
“Gấp đến thế sao?”
Alan Wilson trầm ngâm suy nghĩ, không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Ngài Baron đã xếp lịch công tác ở Ấn Độ theo đúng tình hình tại chỗ, vậy mà lại khiến Bộ trưởng phụ trách các vấn đề Ấn Độ bực bội đến mức chỉ muốn về nước ngay.
- Sao thế?
Vivien Leigh dừng dao nĩa trong tay, tò mò hỏi:
- Bên Tổng đốc thúc gấp lắm à?
- Điện tín nói bộ trưởng Nội các sắp về nước, nhưng tôi nhớ đâu có nhanh đến thế!
Alan Wilson ngơ ngác.
- Tôi phải tranh thủ chốt việc thành lập hiệp hội diễn viên Anh Ấn trước khi bộ trưởng về nước.
Vivien Leigh lập tức vểnh tai lên, liếm môi đầy quyến rũ rồi nói:
- Anh vất vả rồi. Em sẽ đền đáp anh thật chu đáo.