- Phát biểu của vị bộ trưởng quá cẩu thả!
Vừa bước vào văn phòng ngài Baron, Alan Wilson đã nghe vị quan đứng đầu bộ máy công chức Ấn Độ thuộc Anh nhận xét như vậy. Ông ta nói tiếp:
- Không chỉ lừa dối người Ấn, nếu lời ấy truyền ra ngoài, nó còn đánh lừa cả dân chúng các nước khác. Làm thế chẳng khác nào khiến thiên hạ hiểu sai về người Ấn.
- Đúng vậy, thưa ngài Baron. Nhưng chuyện đã xảy ra rồi!
Alan Wilson tỏ rõ mình vẫn đứng về phía ngài Baron, hoàn toàn không tán thành phát biểu cẩu thả của Bộ trưởng phụ trách Ấn Độ.
- Chúng ta mới là người hiểu người Ấn, chứ đâu phải mấy vị bộ trưởng ngồi tít trên cao kia.
- Bởi vậy mới nói, những vị bộ trưởng vốn chẳng biết mình đang làm gì ấy, cứ nhằm lúc then chốt mà nhảy ra phá hỏng nền móng của đế quốc. Nghĩ thôi đã thấy phiền. Giá cứ tìm một nơi nào đó dạo chơi, uống vài ly rượu vang, cưỡi vài vòng ngựa, đến ngày thì về nước. Dùng mấy lời vô hại để dỗ dành người Ấn là xong. Việc này chúng ta mới là kẻ trong nghề.
- Ừm, có lẽ các vị bộ trưởng không có vốn từ như chúng ta. Mà thứ chúng ta nắm trong tay, nếu nói thẳng ra thì chưa chắc đã đủ sức hấp dẫn. Những văn bản ban xuống, phần lớn chẳng ai đọc hiểu, cũng chẳng ai buồn quan tâm. Có lẽ đó mới là điểm yếu của chúng ta.
- Văn bản ban xuống mà dân chúng đọc không hiểu, lời chúng ta nói mà họ nghe cũng chẳng rõ, bản thân chuyện ấy mới là ưu điểm lớn nhất. Nhờ vậy, phần đông sẽ không biết đất nước vận hành ra sao. Đã không hiểu thì không thể bắt lỗi. Không có lỗi, đất nước sẽ mãi nằm trong tay những người đáng tin cậy. Còn ai đáng tin hơn những kẻ đã dành cả đời phụng sự quốc gia như chúng ta?
Đáng tin cậy!
Alan Wilson thừa nhận, chẳng có lời khen nào thích hợp hơn để đánh giá cả đời của một người tận tụy vì quốc gia.
- Thôi, không nói chuyện này nữa. Cậu đến tìm mình có việc gì?
Ngài Baron gác lời chỉ trích vị bộ trưởng sang một bên, hỏi Alan Wilson vì sao lại đến văn phòng của ông.
- Là thế này, thưa ngài. Chuyện liên quan đến việc giải ngũ và đưa binh lính Ấn Độ thuộc Anh trở về quê. Đây là bản kế hoạch sắp xếp người xuất ngũ sau chiến tranh. Bản đầy đủ rườm rà lắm, tôi không mang theo.
- Cậu cứ để bản đầy đủ ấy cho Quốc Đại hội đi.
Ngài Baron lấy kính đeo lên, trên mặt thoáng hiện nụ cười ranh mãnh.
- Kế hoạch chính là gì? Cậu đã cân nhắc những điểm nào?
- Chủ yếu là chuyện phân chia đất đai. Về nguyên tắc, chúng ta muốn phần đông binh lính, đặc biệt là binh lính theo đạo Hindu, được cấp đất để ổn định cuộc sống.
Alan Wilson đáp với vẻ hết sức nghiêm túc:
- Nói thật, tình hình đất đai ở miền Bắc Ấn Độ có thể gọi là chật chội đến cùng cực. Dân cư lưu vực sông Hằng quá đông, đất có thể đem chia chẳng còn bao nhiêu. Vì vậy, kế hoạch phân chia ruộng đất sẽ vô cùng khó khăn.
- Theo nguyên tắc, chúng ta phải ưu tiên binh lính theo đạo Hindu và những người lấy tiếng Hindi làm tiếng nói hằng ngày. Thế nhưng đất đai ở lưu vực sông Hằng quá thiếu. Nếu chia hết cho nhóm người này, e rằng sẽ nảy sinh những xung đột không đáng có. Vì vậy, tôi nghĩ nên tính đến chuyện cấp đất cho họ ở những vùng ngoài lưu vực sông Hằng, chẳng hạn lưu vực sông Ấn hoặc các tiểu quốc miền Nam.
Nghe đến đây, bàn tay đang lật hồ sơ của ngài Baron bỗng dừng lại. Ông phì cười.
- Bảo sao tự nhiên cậu lại tốt bụng đến thế, bắt đầu lo lắng cho phúc lợi của đám binh lính Ấn Độ trở về quê. Hóa ra cậu nhắm vào chuyện này.
- Ồ, thưa ngài Baron đáng kính, chiến tranh đã kết thúc. Muốn giảm gánh nặng cho Ấn Độ thuộc Anh, cho một bộ phận binh lính trở về quê thế nào cũng không thể xem là sai. Hơn nữa, quê quán của họ đông dân, nếu cứ dồn tất cả về đó thì xung đột là điều chúng ta không muốn nhìn thấy. Phân tán họ ra để giải ngũ là một biện pháp rất tốt. Cá nhân tôi hoàn toàn không có tư tâm, tất cả đều là vì cuộc sống sau khi xuất ngũ của binh lính mà suy tính.
- Nhưng mặt lợi là cách ấy sẽ làm suy yếu phần lớn lực lượng quân sự của người Ấn. Trong chiến tranh, quân đội Ấn Độ thuộc Anh đã phình to tới hai triệu bảy trăm năm mươi nghìn người. Nay chiến tranh kết thúc, chuyện ấy quả thật khiến người ta lo ngại.
Ngài Baron đặt tập hồ sơ xuống, nhưng vẫn cau mày hỏi:
- Các tiểu quốc có chịu đồng ý không?
- Phần lớn tiểu quốc chẳng qua chỉ là những địa chủ lớn hơn bình thường, không có sức chống cự đáng kể. Còn những nơi có lãnh chúa thực sự, như tiểu quốc Hyderabad, tôi sẽ tìm họ nói chuyện một lần. Bản kế hoạch này đã tính đến vấn đề tín ngưỡng. Ý của tôi là thế này: binh lính theo đạo Hồi sẽ được đưa đến Hyderabad và tiểu quốc Junagadh. Còn binh lính theo đạo Hindu thì phải xét cả dân tộc của họ. Chẳng hạn, binh lính nói tiếng Hindi có thể đưa đến vùng của người Tamil. Họ đều theo đạo Hindu, sống chung sẽ không gặp trở ngại gì.
Đương nhiên, Alan Wilson tuyệt đối không nhằm làm suy yếu quân đội Ấn Độ. Hắn chỉ đang nghĩ đến chuyện những người lính ấy đã đổ máu chiến đấu cho Đế quốc Anh trong những năm chiến tranh, nên không thể để họ rơi vào cảnh nghèo túng sau khi giải ngũ.
Theo dõi trang sách của bạn đọc, theo dõi là được tặng tiền mặt và điểm đọc!
Thế nhưng miền Bắc Ấn Độ, nhất là lưu vực sông Hằng, người đông đất ít, quả thật không có đủ ruộng đất để chia. Đó là một khó khăn khách quan. Vì vậy, xét đến tình hình thực tế, hắn dự định đưa những người lính ấy xuống phía Nam cao nguyên Deccan, nơi đất rộng người thưa hơn.
Mọi chuyện đều đã được hắn cân nhắc kỹ càng. Mục tiêu là cố gắng chia đất đến tay từng người lính ở mức cao nhất.
Dĩ nhiên, đây là một tiểu lục địa có thành phần dân cư hết sức đa dạng. Một số đơn vị lấy dân tộc mình làm nòng cốt vẫn phải được giữ lại, chẳng hạn trung đoàn Sikh và những đơn vị tổ chức theo quê quán. Thực ra, các đơn vị ấy rất dễ nhận ra. Chỉ cần nhớ lại những cuộc duyệt binh của Ấn Độ thời hậu thế là biết. Những đội quân đội đủ loại mũ sắc màu, trang phục sặc sỡ, từ đầu đến chân đều nổi bật khác thường, phần lớn là các đơn vị được tổ chức theo dân tộc và quê hương.
Tên gọi của những đơn vị này cũng thường mang dấu ấn dân tộc hoặc quê quán. Nếu đổi sang cách gọi của Trung Hoa thì sẽ dễ hiểu hơn. Chúng chẳng khác mấy quân Tương, quân Xuyên, tức những đội quân tập hợp từ một vùng quê và được nhận diện bằng chính nơi ấy.
Còn theo cách gọi ở Ấn Độ thì có liên đoàn Rajput, liên đoàn Punjab, liên đoàn Sikh, liên đoàn bộ binh nhẹ Maratha, liên đoàn Kumaon, liên đoàn Gurkha…
Để tiện quản lý, quân đội Ấn Độ thuộc Anh được biên chế thống nhất theo dân tộc và quê quán, từ cấp tiểu đoàn trở xuống.
Xét đến sự đa dạng của Ấn Độ, đồng thời ưu tiên chăm lo cho binh lính nói tiếng Hindi, những đơn vị này sẽ được giữ lại và xếp vào đợt sắp xếp thứ hai, tức chỉ xử lý sau khi Ấn Độ giành độc lập.
Tâm tư nhỏ nhặt ấy đương nhiên không thể qua mắt ngài Baron. Nhìn Alan Wilson thao thao trình bày, ông hỏi:
- Cậu muốn giảm số binh lính theo đạo Hindu xuống còn bao nhiêu? Đừng làm quá lộ liễu. Theo mình, giữa dân tộc và tôn giáo, cậu chỉ nên chọn một thứ để cân bằng, đừng ôm cả hai. Nếu giảm số người nói tiếng Hindi thì đồng thời phải bảo đảm binh lính theo đạo Hindu không bị suy yếu. Nehru và những người kia chẳng phải kẻ ngốc. Một khi cậu làm động tác quá lớn, họ sẽ dễ dàng nhận ra.
- Vâng, tôi còn phải nhờ ngài chỉ bảo. Xin ngài nói cho tôi biết nên làm thế nào mới thích hợp?
Alan Wilson cúi đầu thỉnh giáo.
- Ừm!
Ngài Baron gật đầu, ngón tay gõ nhịp lên mặt bàn.
- Giữ lại các đơn vị dân tộc ở phía Nam cao nguyên Deccan. Quy mô người Hindustan thì giảm vừa phải. Hãy tách riêng người Hindustan ra, lấy tổng số binh lính theo đạo Hồi làm mốc, giảm quân số người Hindustan xuống theo tỷ lệ một chọi một. Tức là tổng số binh lính theo đạo Hồi, không phân biệt dân tộc, phải bằng tổng số người Hindustan sau khi cắt giảm. Còn người Bengal, người Tamil và các nhóm khác thì cộng tất cả lại. Tổng số binh lính theo đạo Hindu vẫn phải vượt xa số binh lính theo đạo Hồi. Nếu không, người ta sẽ nhìn ra ngay.
- Công tác đưa quân về quê cứ tổ chức theo tỷ lệ ấy. Quân số binh lính theo đạo Hồi cũng phải cắt giảm, giảm đồng bộ theo cùng tỷ lệ.
- Theo tỷ lệ, giảm đồng bộ…
Ngài Baron vừa tập trung chú ý vào Alan Wilson thì đã thấy hắn đang cắm cúi ghi chép, tay viết miệng lẩm nhẩm nhắc lại.
Trong bụng buồn cười, nhưng vẫn phải giữ vẻ cao thâm khó dò, ngài Baron nghiêm mặt nói:
- Chuyện cắt giảm quân đội chỉ được làm, không được rêu rao. Tốt nhất phải lấy một việc khác làm bình phong. Phong trào văn hóa mới của cậu thế nào rồi? Chẳng lẽ vì cả ba vị bộ trưởng nội các đều đang ở đây nên cậu định tạm gác lại?
- Vâng, thưa ngài Baron.
Alan Wilson nhét cuốn sổ ghi chép vào người, ngẩng đầu nhìn ông.
- Tôi cũng đã bàn bạc với Chánh án Tòa án Tối cao. Cả hai chúng tôi cho rằng nên chờ các vị bộ trưởng rời đi rồi mới tiến hành thì tốt hơn.
- Clark à!
Ngài Baron thở dài một tiếng rồi nói:
- Có thể làm trước những phần vô hại. Chẳng hạn, làm người thì phải biết giữ vệ sinh, yêu thích sạch sẽ. Chuyện ấy dù nhìn thế nào cũng đâu thể xem là sai. Ngay cả đạo Hindu cũng có cách nói sông Hằng là dòng sông thiêng, có thể rửa sạch mọi tội lỗi trần gian. Trước hết, hãy chọn ra những nội dung không gây hại trong phong trào văn hóa mới, đặt đại một cái tên, chẳng hạn phong trào Ấn Độ sạch sẽ. Bảo giới truyền thông dưới quyền cậu lấy kinh điển Hindu làm lời dẫn, kêu gọi dân chúng giữ gìn vệ sinh, sạch sẽ. Sau đó tiến từng bước một. Đợi các vị bộ trưởng rời đi thì thuận thế chuyển sang bước tiếp theo.
Thấy cuốn sổ vừa được Alan Wilson cất đi lại có dấu hiệu sắp được lấy ra, ngài Baron vội nói nhanh hơn:
- À phải rồi, báu vật quốc gia của nước Anh, cô Vivien Leigh, đã đồng ý với đề nghị của Bộ Nội vụ và chuẩn bị đến Ấn Độ. Chuyện tạo thanh thế trông cả vào cậu. Hãy khiến mọi người Ấn Độ, bất kể theo tôn giáo nào, đều lấy cách ăn mặc và hình ảnh của Vivien Leigh làm khuôn mẫu, tin rằng đó chính là đời sống phổ biến ở nước Anh.
- Tôi phải thử tìm xem có bản phim Cuốn theo chiều gió hay không.
Quả nhiên Alan Wilson không lấy sổ ra nữa. Hắn định trước hết hỏi xem Ấn Độ thuộc Anh có bản phim nào của Vivien Leigh không, rồi cho các rạp chiếu phim ở những thành phố lớn chiếu miễn phí.
Một thuộc địa rộng lớn đến vậy, hẳn phải có. Không thể nào ngay cả một bộ phim nổi tiếng cũng chẳng có nổi một bản phim.
Alan Wilson cũng chưa đến mức hoàn toàn bị sắc đẹp làm mờ lý trí. Vừa rời dinh Toàn quyền, hắn đã đi thẳng đến Tòa án Tối cao, tìm Chánh án Clark bàn bạc.
Cách đó hàng vạn dặm, Vivien Leigh, người một lòng muốn trở thành gương mặt đại diện cho Đế quốc Anh, muốn dựng lên hình ảnh văn minh và phồn vinh của đế quốc, đã bất chấp sự phản đối của chồng mà lên đường. Đúng như lời cô từng nói:
- Tôi cũng có thể đàm phán, tôi cũng có thể yêu nước.