- Hay lắm!
John và Powell cùng gật đầu. Ở phía bên kia, Toàn quyền Ấn Độ thuộc Anh cũng đang bàn chuyện riêng với tướng Mountbatten. Pamela Mountbatten đứng bên cạnh, vẻ mặt rõ ràng chẳng vui vẻ gì.
Tướng Mountbatten đang mơ đến ngày trở về châu Âu, lại ra sức vận động để điều ấy thành hiện thực. Chiến tranh đã kết thúc, ông ta vẫn thấy mình hợp với quê nhà hơn là cuộc sống ở Ấn Độ thuộc Anh.
Bởi vậy, sau khi Nhật Bản đầu hàng, ngoài việc tiếp nhận quân Nhật buông súng, Mountbatten còn dò hỏi xem quê nhà đã nhớ đến mình chưa.
- Cứ chờ thêm ít lâu đã!
Toàn quyền Wavell lên tiếng khuyên ông ta đừng nóng ruột. Hiện giờ việc trong nước còn ngổn ngang. Chiến tranh kết thúc không có nghĩa là những hệ lụy của nó sẽ lập tức tan biến.
Ở phía bên kia, Alan Wilson cũng đang bàn chuyện của mình. Đế quốc Anh rốt cuộc nằm trong tay các chính khách hay tầng lớp công chức? Đó là một câu hỏi đáng suy ngẫm.
Alan hiểu rõ rằng, nếu nước Anh chỉ gói gọn trong ba hòn đảo của quần đảo Anh, thì quả thật đất nước nằm trong tay chính phủ do dân bầu. Nhưng nếu nói đến toàn bộ Đế quốc Anh, thì rõ ràng quyền lực thuộc về hệ thống công chức.
Nói cho cùng, các chính khách dân cử hầu hết ở trong nước, còn công chức của Đế quốc Anh thì có mặt khắp thế giới.
Chính khách bình thường chẳng mấy ai chịu đến thuộc địa nhậm chức. Lỡ vừa tới nơi, trong nước lại tổ chức bầu cử sớm thì sao? Đảng cầm quyền thay đổi thì sao? Chẳng phải mới đặt chân đến nơi đã phải quay về rồi ư?
Dĩ nhiên, máy bay xuất hiện cũng chẳng phải tin vui gì với công chức ở hải ngoại. Giờ các chính khách có thể đi lại thuận tiện hơn trước nhiều.
Trong Thế chiến thứ hai, công chức ở Ấn Độ thuộc Anh thiếu người trầm trọng. Ngoài việc giao một số công việc không quan trọng cho người Ấn Độ, họ chỉ còn cách tìm người ngay trong nội bộ.
Muốn khai thác hết nhân lực sẵn có, những sinh viên như Alan, vốn đang ở Ấn Độ thuộc Anh, tự nhiên trở thành lực lượng dự bị.
Đó cũng là lúc Alan bước chân vào con đường làm quan. Giờ hồi tưởng lại, quãng thời gian ấy vẫn là một ký ức đáng trân trọng.
Không còn đám chính khách đáng ghét nhúng tay quấy nhiễu, giờ chẳng ai ngăn được đội ngũ công chức Ấn Độ thuộc Anh giải phóng tiềm lực vốn bị kìm hãm của xứ này.
Ấn Độ thuộc Anh có gần sáu trăm tiểu quốc. Những tiểu quốc vừa và nhỏ khó lòng chống nổi Quốc Đại hội. Thật sự có thể trông cậy chỉ là những thế lực lớn như Hyderabad và Mysore.
Các tiểu quốc có đất đai rộng lớn, tự mình đứng vững và có thực lực đáng kể, không nhiều đến sáu trăm. Tính cả Kashmir, cộng lại cũng chỉ có mười lăm. Trong số đó, Hyderabad mạnh nhất, Đại vương Ali Khan cũng đủ tiềm lực tài chính.
Cứ tạm gác Kashmir sang một bên. Nehru nhất định không chịu buông nơi ấy, bởi đó là quê gốc của gia tộc ông ta.
Tiểu quốc Hyderabad tuy đủ mạnh, nhưng lại không có cửa biển, bốn bề bị các tỉnh của Ấn Độ thuộc Anh vây kín. Tiểu quốc Mysore thì giáp Goa thuộc Bồ Đào Nha. Giữa Hyderabad và Mysore có một dải đất trên danh nghĩa giống như eo đất, tựa phần đất thắt hẹp nối miền Đông Bắc với lãnh thổ chính của Ấn Độ ngày sau.
Nhưng sự chia cắt ấy chỉ có ý nghĩa tượng trưng. Một khi Hyderabad và Mysore cùng chung lập trường, ranh giới hành chính kia gần như chẳng còn tồn tại.
- Lâu rồi tôi chưa gặp Pedro. Không biết ông ấy còn làm việc ở Goa không. Nếu còn, tìm dịp gặp một lần.
Alan mở lời như vậy để bắt đầu câu chuyện.
Từ hội nghị Brussels trước đây, Alan đã dùng chuyện Goa thuộc Bồ Đào Nha để khích lệ người Bồ Đào Nha gánh vác trách nhiệm.
Kết quả khá rõ rệt. Quân đồn trú ở Goa thuộc Bồ Đào Nha đã tăng lên hai vạn người. Đồng minh thân thiết của Đế quốc Anh hiển nhiên đang bắt đầu gánh vác trách nhiệm quốc tế.
Nếu tình hình xấu đi, Alan thậm chí còn muốn chừa lại một nước cờ dự phòng: không rút một bộ phận quân Anh đóng ở Ấn Độ về nước, mà để họ lại Goa thuộc Bồ Đào Nha, tiếp tục hiện diện trên danh nghĩa tại Ấn Độ thuộc Anh.
Ba viên chức phụ trách các tiểu quốc tự nhiên bàn về tương lai tươi sáng của toàn Ấn Độ thuộc Anh. Nửa năm đã trôi qua, tiểu lục địa chắc chắn sẽ có vài đổi thay. Powell nhắc đến một việc: dường như người Pháp đang thu hẹp thế lực ở Ấn Độ thuộc Pháp.
- Người Pháp chẳng đáng tin chút nào!
Alan nghiêm giọng chỉ trích. Đó chẳng khác nào dấu hiệu sắp bỏ chạy. Đúng lúc các nước thực dân trên khắp thế giới cần đoàn kết, người Pháp lại muốn đầu hàng.
Alan mặc kệ thực tế rằng Ấn Độ thuộc Pháp chỉ có vài thành phố nằm rải rác, chẳng liền nhau. Lợi ích nhỏ bé như vậy, người Pháp đương nhiên chẳng cần lội vào vũng nước đục.
Giờ mới nhớ đến chuyện đoàn kết giữa các nước thực dân ư? Thế còn món nợ người Pháp bị cướp mất Ấn Độ thuộc Pháp trong Chiến tranh Bảy năm thì tính sao? Nếu Pháp có vùng đất rộng như Goa thuộc Bồ Đào Nha ở Ấn Độ thuộc Anh, chắc gì họ đã vội phủi tay bỏ đi.
Alan vốn biết không thể trông cậy vào người Pháp. Vậy mà đến thời khắc then chốt, hắn vẫn mong họ lại dại dột thêm một lần, đứng ra che chắn phần nào cho Anh trong vấn đề tiểu lục địa.
- Vẫn phải chia cho người Pháp chút lợi ích. Chỉ cần Pháp còn ở tiểu lục địa, dù sự hiện diện ấy chỉ mang tính tượng trưng, họ cũng giúp được chúng ta rất nhiều. Người Bồ Đào Nha còn biết gánh vác trách nhiệm quốc tế hơn, thật khiến người ta thất vọng.
- Nhắc đến chuyện Bồ Đào Nha, Alan, cậu từng dự hội nghị Brussels, hẳn biết đầu đuôi câu chuyện. Khi Bồ Đào Nha tuyên bố tăng quân ở Goa, rồi Bỉ tuyên bố ủng hộ Hà Lan trở lại quần đảo Đông Ấn, tin ấy truyền đến khiến người ta phấn chấn biết bao. Tàu chở quân Hà Lan từng ghé Mumbai trong chốc lát, khiến bao người đứng xem. Ngay cả đám Quốc Đại hội cũng im thin thít.
John vui vẻ kể.
- Không ngờ có ngày chúng ta lại phải nhờ quân đội nước khác giúp mình ra oai. Nhưng có còn hơn không. Ta phải tận dụng nguồn lực Ấn Độ để làm vừa lòng các nước, lúc này các nước châu Âu cần đoàn kết chặt chẽ, đứng vững trước đã, kẻo hai tên khốn kia được dịp hưởng lợi. Nhưng trong thời gian ngắn, một tên chưa với tới chúng ta được, chỉ cần đề phòng tên còn lại thôi.
Alan cười khổ, lắc đầu. John và Powell đều tán thành. Rồi họ hào hứng nhắc đến chuyện cuối tháng Mười, tàu chiến Hà Lan nã pháo vào Jakarta, biến cả thành phố thành biển lửa. Họ tin rằng việc ấy chắc chắn sẽ khiến quân kháng chiến phần nào khiếp sợ.
- Thôi, đừng bàn chuyện này nữa. Đó là việc của người Hà Lan.
Nghe nói có mấy nghìn dân Jakarta thiệt mạng trong trận pháo kích bừa bãi, Alan chỉ hờ hững chuyển sang chuyện khác.
Hải quân Hà Lan chẳng đáng kể gì ở châu Âu, nhưng đó là chuyện ở châu Âu. Với một nước có quần đảo Đông Ấn làm thuộc địa, hải quân Hà Lan dù yếu đến đâu cũng không phải thứ mà quân thuộc địa có thể sánh bằng.
Alan chỉ tiện miệng nhắc đến chuyện dùng pháo bắn vào Jakarta để thị uy tại hội nghị Brussels. Hắn không ngờ một đế quốc thực dân lâu đời, dù đã sa sút, vẫn đủ nhẫn tâm để thật sự ra tay.
Người nã pháo là Hà Lan, người hứng đạn là dân Indonesia. Từ đầu đến cuối, chuyện này chẳng liên quan gì đến Alan.
Hơn nữa, họ đang bàn về Ấn Độ thuộc Anh. Nói mãi chuyện Hà Lan chẳng phải lạc đề hay sao?
Điều duy nhất có liên quan đến Anh là trong trận pháo kích ấy, còn có hai chiến hạm cũ của Anh tham gia.
Anh ủng hộ Hà Lan trở lại châu Á. Nhưng xét thấy quốc lực Hà Lan có lẽ không kham nổi, lại thêm chiến tranh đã kết thúc và Hải quân Hoàng gia có một số chiến hạm cần cho nghỉ, Anh bèn cho Hải quân Hà Lan thuê chiếc Valiant thuộc lớp Queen Elizabeth.
Valiant tuy là chiến hạm từ thời Thế chiến thứ nhất, nhưng lượng giãn nước ba vạn tấn cùng dàn pháo chính cỡ mười lăm inch không phải chuyện đùa. Binh lính từng nằm trong tầm pháo của chiến hạm ở trận Thượng Hải, ai nấy đều hiểu rõ thành phố ven biển sẽ có kết cục ra sao khi hứng loại pháo ấy.
Số tàu còn lại được chọn từ vài chiến hạm hạng nhẹ thuộc Hạm đội Viễn Đông ở Ấn Độ thuộc Anh, rồi giao cho Hải quân Hà Lan sử dụng.
Alan không phản đối việc này. Nếu Ấn Độ thuộc Anh giành được độc lập, không ít tàu chiến của Hạm đội Viễn Đông chắc chắn sẽ trở thành tài sản để lại cho Ấn Độ. Chi bằng giao chúng cho Hà Lan, ít ra người Hà Lan còn trả tiền.
Điều khiến người ta bất ngờ nhất trong chuyện này là chiến hạm Valiant lại được cho Hải quân Hà Lan thuê. Tuy không phải bán đứt, việc ấy cũng cho thấy Anh thật lòng muốn giúp các nước thực dân khác chia bớt gánh nặng.
Chuyện này khác hẳn lịch sử vốn có, có thể nói là hết sức chủ động. Dĩ nhiên, điều đó cũng liên quan đến kế hoạch xây dựng Malaya thuộc Anh. Dùng Malaya thuộc Anh làm căn cứ để hỗ trợ Hà Lan và Pháp tác chiến, việc ấy có thể sinh lời.
- Tốt nhất là để người Bồ Đào Nha vác quốc kỳ sang Jakarta đi một vòng. Như vậy càng hay!
Alan lại kéo câu chuyện về phía Bồ Đào Nha.
- Quân Bồ Đào Nha ở Goa hiện có hơn hai vạn người. Để đấy cũng phí, chi bằng vác quốc kỳ sang quần đảo Đông Ấn phô trương một phen, cho thấy các nước châu Âu đoàn kết. Tìm dịp trao đổi với phủ Toàn quyền Bồ Đào Nha, cứ nói người bạn cũ đã trở lại. Chuyện trước kia chưa bàn xong ở Hyderabad, giờ có thể tiếp tục.
- Vậy tôi sẽ tìm dịp nói chuyện với Pedro.
John gật đầu.
- Không biết khi nào tàu ngầm mới tới? Đại vương Salman Khan mong chờ lắm. Lúc đầu tôi vừa nhắc đến chuyện này, ông ấy còn không muốn lắm. Nhưng về sau cũng nghĩ thông rồi. Đất của tiểu quốc mà giữ không nổi thì tiền bạc sớm muộn gì cũng mất.
- Đại vương Salman Khan nghĩ rất đúng.
Powell gật đầu tán thành rồi nói tiếp:
- Vậy phía tôi sẽ giữ quan hệ thân thiết với Goa, cùng quân Bồ Đào Nha huấn luyện, đến lúc cần thì trông mong họ ủng hộ.
- Là lúc cần trong tương lai. Bây giờ chỉ có thể âm thầm tiến hành.
Alan chỉnh lại.
- Sau khi bàn bạc với Quốc Đại hội, tôi sẽ tìm dịp đến gặp các vị đại vương đáng kính.
- Bàn với Quốc Đại hội ư? Bàn chuyện gì?
John ngạc nhiên hỏi.
- Alan, chính Nehru đã đuổi cậu đi mà.
- Đừng tung lời đồn vô căn cứ như thế. Tôi vẫn luôn kính trọng ngài Nehru.
Alan sa sầm mặt, dứt khoát phủ nhận.
- Quốc Đại hội là anh em thân thiết của giới công chức.