Quy mô quân Anh đồn trú tại Ấn Độ thay đổi theo từng thời kỳ. Trong cuộc khởi nghĩa lớn ở Ấn Độ, nước Anh điều từ chính quốc sang năm trăm tiểu đoàn, tương đương hai trăm nghìn binh sĩ. Đến Chiến tranh thế giới thứ nhất, quân thường trú Anh tại Ấn Độ có gần bảy mươi nghìn người.
Con số ấy chưa tính các sĩ quan và hạ sĩ quan người Anh phục vụ trong quân đội Ấn Độ thuộc Anh. Sang Chiến tranh thế giới thứ hai, tổng số quân từ các xứ tự trị và chính quốc được điều tới Ấn Độ vào khoảng ba trăm nghìn đến năm trăm nghìn người. Cũng chưa tính các sĩ quan và hạ sĩ quan Anh trong đội quân tình nguyện Ấn Độ gồm hai triệu ba trăm năm mươi nghìn người.
Hiện nay, quân Anh đồn trú tại Ấn Độ cũng như quân Anh ở nhiều nơi khác sau chiến tranh đều đang rút đi. Dẫu vậy, khắp Ấn Độ thuộc Anh vẫn còn một trăm nghìn quân. Alan Wilson cho rằng chừng ấy là đủ dùng.
Số quân đó đủ sức bảo vệ một trăm nghìn công chức Anh tại Ấn Độ thuộc Anh. Đừng thấy quân Anh không đông, lại thể hiện khá xoàng trong chiến trường Đông Nam Á thời Chiến tranh thế giới thứ hai mà lầm. Không phải họ thật sự không biết đánh.
Một bộ phận trong quân đội Anh vẫn rất khá. Chỉ có điều, nước Anh vốn chuyên về hải quân, nên lục quân chỉ ứng phó được với những cuộc chiến có quy mô nhất định.
Một khi chiến tranh vượt quá giới hạn ấy, quân Anh bắt đầu bộc lộ sự kém cỏi. Họ còn giữ trọn mọi truyền thống tốt đẹp của Đế quốc Anh, chẳng hạn như bỏ mặc đồng minh.
Ít nhất khi đối mặt với người Ấn Độ, Alan hoàn toàn tự tin. Hắn không tin một trăm nghìn quân Anh sẽ bị tiêu diệt ở Ấn Độ thuộc Anh. Những nhân vật đầu não của Quốc Đại hội và Liên đoàn Hồi giáo cũng chẳng có gan làm chuyện đó.
Điều quan trọng nhất là London bất đồng ý kiến về cách xử lý Ấn Độ thuộc Anh, còn Alan và giới công chức tại đây có thể nhanh chóng thống nhất với nhau.
Họ ra quyết định nhanh hơn London xa xôi nhiều. Alan trở về khiến không ít người vui mừng, nhưng trong số đó tuyệt nhiên không có Mountbatten. Ông ta nhận ra con gái mình ngày càng chẳng chịu nghe lời.
Nhìn thái độ của con gái, nếu nói thô tục một chút, Alan mà muốn làm chuyện ấy với nó, e rằng nó còn vui vẻ dang chân ra đón.
May mà Mountbatten đã nghe phong thanh rằng London định điều ông ta sang Hạm đội Địa Trung Hải. Đến lúc ấy, chỉ cần đưa con gái đi cùng là có thể tránh xa viên trợ lý ủy viên trẻ tuổi vừa hối hả quay về này.
Alan bận tối mắt, dĩ nhiên không biết cha Pamela Mountbatten có ác cảm với mình. Hắn đang bận nhìn quanh, xem có nơi nào cần mình ra tay giúp đỡ hay không.
Chuyện cần giải quyết thì nhiều, nhưng không nhất thiết việc nào hắn cũng phải tự thân làm. Hắn không thể làm suy yếu tín đồ Hồi giáo, nên đường Durand không dùng được. Tranh chấp lãnh thổ giữa Afghanistan và Pakistan bắt nguồn từ đường Durand, được vạch ra vào năm 1893.
Dưới sức ép của Anh, Afghanistan tiếp đón phái đoàn do Durand, Thư ký Ngoại vụ Ấn Độ thuộc Anh, dẫn đầu. Nước này bị buộc phải chấp nhận thỏa thuận Durand, đồng ý với sự sắp xếp biên giới phía đông Afghanistan giữa Anh và Nga, cũng như đường biên giới phía nam do Anh vạch định.
Khi ấy, người Anh đưa cho Quốc vương Afghanistan Rahman bản thỏa thuận Durand viết bằng tiếng Anh. Nội dung chính là phân định biên giới giữa Afghanistan và Ấn Độ thuộc Anh.
Rahman bị buộc phải từ bỏ yêu sách chủ quyền đối với Swat, Bajaur và Chitral, chỉ giữ được Asmar.
Theo đường biên giới đó, hàng triệu người Pashtun bị xếp vào phần đất thuộc Ấn Độ thuộc Anh. Rồi đến năm Ấn Độ và Pakistan độc lập, Ấn Độ thuộc Anh không còn tồn tại. Afghanistan và Pakistan lại đối đầu nhau vì đường Durand.
Alan không thể giáng đòn xuống những cộng đồng Hồi giáo ở miền tây bắc. Làm thế chỉ khiến Quốc Đại hội vốn đã chiếm ưu thế càng thêm hung hăng. Quan trọng hơn, việc ấy trái với truyền thống nâng đỡ kẻ yếu, chống lại kẻ mạnh của Đế quốc Anh.
Còn đường McMahon ư? Đường biên ấy đã có từ lâu, chẳng liên quan gì đến Alan. Với thân phận hiện giờ, hắn không cần nhúng tay vào. Cứ giả vờ như không nhìn thấy là được.
Về bản chất, viên trợ lý ủy viên này vẫn thích vơ vét của cải mang đi hơn. Nghĩ tới nghĩ lui, vừa nhận chức chưa được bao lâu, hắn đã liên lạc với văn phòng Anh ở cao nguyên Thanh Tạng.
Anh đặt chân đến tiểu lục địa Nam Á muộn hơn Bồ Đào Nha và Pháp, nhưng rồi lại vượt lên trước. Năm 1700, Công ty Đông Ấn thôn tính Cooch Behar của Bhutan và xung đột với nước này. Từ đó, người Anh chạm tới rìa cao nguyên Thanh Tạng, bắt đầu thiết lập quan hệ buôn bán.
Đại diện Anh tại Tây Tạng hiện giờ tên là Lý Cát Sinh. Từ năm 1936, ông ta đã làm việc lâu năm ở đó. Lý Cát Sinh tốt nghiệp Học viện Keble thuộc Đại học Oxford. Năm 1930, ông ta vào làm ở Bộ Ấn Độ, cùng năm được phái đến Bengal. Sang thập niên ba mươi, ông ta làm phó quan tại Tamluk, huyện Midnapore. Trong thời gian ấy, ông ta từng tranh thủ kỳ nghỉ để đến Sikkim và Pari.
Sau đó, ông ta được điều vào Cục Ngoại giao và Chính trị, một cơ quan trực thuộc Bộ Ấn Độ. Tại đây, ông ta quen với Good, viên chính trị chuyên viên Anh ở Sikkim, rồi trở thành đại diện của Anh trên cao nguyên Thanh Tạng.
So với các quan đứng đầu mười tám tỉnh của Ấn Độ thuộc Anh, cũng như mười bốn viên chuyên viên phụ trách các tiểu vương quốc, ngoại trừ chính Alan, địa vị của Lý Cát Sinh chẳng đáng kể. Cao nguyên Thanh Tạng quả là nơi khỉ ho cò gáy. Alan tuyệt đối không muốn tới đó.
Nơi nào có vị trí chiến lược quan trọng thì cứ để những người có tài đến lo. Hạng vô tích sự như hắn đâu thể xông pha lên trước. Cũng như những kẻ theo chủ nghĩa dân tộc hô hào tiến quân vào Siberia, còn người Đông Bắc thì kéo nhau xuống phương nam. Kẻ hô khẩu hiệu cứ việc ra đó chịu rét, đừng chỉ giỏi ba hoa.
Nhận được lời mời của viên ủy viên mới, Lý Cát Sinh đang bị tuyết lớn chặn đường, tạm thời lưu lại Sikkim, mừng rỡ khôn xiết. Trong điện tín đầy những lời ám chỉ rằng ông ta có thể được thăng chức, thế là ông ta lập tức lên đường đến New Delhi.
Thật ra, Alan chẳng có hứng thú gì với vị đại diện ấy. Thành tích lớn nhất của ông ta có lẽ là từng đấu trí với các nhà thám hiểm của Đế chế thứ Ba trên cao nguyên trước Chiến tranh thế giới thứ hai.
Khi đoàn thám hiểm của Đế chế thứ Ba đến cao nguyên, người dân địa phương không hề xa lạ với biểu tượng ấy. Dấu sao và chữ vạn đều mang ý nghĩa tôn giáo đặc biệt trong Phật giáo Tây Tạng và đạo Bon cổ xưa, có thể bắt gặp khắp vùng đất tuyết. Biểu tượng đó thậm chí còn khiến một bộ phận dân chúng có thiện cảm. Họ cho rằng những người châu Âu vượt đường xa tới đây có lẽ cũng là tín đồ Phật giáo.
Thế nhưng đại diện Anh khi ấy là Lý Cát Sinh đã đấu trí với người Đức trên cao nguyên, trong một cuộc giằng co ít người biết đến.
Ngoài chuyện đó ra, chẳng có gì đáng nhắc tới. Alan nhớ hình như sau khi Ấn Độ thuộc Anh độc lập, Lý Cát Sinh còn từng làm việc cho người Ấn Độ. Không thể chấp nhận được. Hắn không thể để người Ấn Độ tiếp nhận di sản của Đế quốc Anh.
Trước khi Ấn Độ thuộc Anh độc lập, phải bán sạch những gì người Anh còn nắm giữ quanh Ấn Độ, không cho người Ấn Độ cơ hội tiếp nhận.
Có lẽ lợi nhuận từ các nhà máy thuốc lá đã thúc đẩy mọi người. Chưa đợi đến Giáng sinh, các quan đứng đầu tỉnh và các viên chuyên viên khắp nơi đã ùn ùn kéo tới, bày tỏ sự ngưỡng mộ với Alan. Những viên quan bụng phệ ấy ai nấy đều nói rằng từ hồi Alan còn làm chuyên viên ở Hyderabad, họ đã nhận ra hắn không phải người tầm thường.
Được tâng bốc như vậy, Alan dĩ nhiên khiêm nhường đáp lại, rồi đưa cho họ phiếu gửi tiền của Ngân hàng Hoàng gia Scotland.
Alan nâng ly, nói với các vị khách:
- Thưa các quý ông, ngài Edward rất hài lòng với những gì các vị đã làm trong thời khắc khó khăn này. Trong những năm sau chiến tranh, quyết tâm giữ vững cương vị của các vị thật đáng quý. Giờ đây, kế hoạch phục hồi kinh tế ở chính quốc cần mọi người nỗ lực hơn nữa.
Tiện thể chúc mừng mọi người, Alan cũng bày tỏ nỗi nhớ Ấn Độ thuộc Anh:
- Tôi lúc nào cũng mong được trở về New Delhi, làm việc cùng các vị. Cuối cùng tôi cũng đã về rồi.
Một viên quan đứng đầu tỉnh nói:
- Alan, được Thư ký Nội các khen ngợi, tiền đồ của anh hẳn sẽ vô cùng xán lạn.
Sau khi Alan bày tỏ nỗi nhớ Ấn Độ thuộc Anh, các quan đứng đầu tỉnh cũng đáp lễ. Tay cầm phiếu gửi tiền ngân hàng, họ nói rằng ai nấy đều ngày đêm mong hắn trở về.
Alan uống thêm một ngụm rồi lên tiếng:
- Lần này tôi trở về là vì Đế quốc Anh luôn quan tâm đến Ấn Độ thuộc Anh. Với thiện ý dành cho đông đảo thần dân Nam Á, tôi trở lại nơi khởi đầu giấc mơ, góp sức xây dựng Ấn Độ.
Hắn nói tiếp:
- Chúng ta phải xây dựng một Ấn Độ mới, để mọi thần dân của Ấn Độ thuộc Anh đều được hưởng lợi, để viên ngọc quý của Đế quốc Anh thêm rực rỡ.
Sau đó, Alan trình bày kế hoạch của mình. Hắn sẽ lập tức khởi động một làn sóng xây dựng tại Ấn Độ thuộc Anh, để người Ấn Độ nào cũng nhìn thấy tương lai tươi sáng.
Quan đứng đầu tỉnh Các Tỉnh Liên hiệp, Burke, có vẻ không hiểu:
- Vì sao lại làm vậy? Việc chúng ta nên làm là chuyển càng nhiều của cải về Anh càng tốt, chẳng phải sao?
Alan ôn tồn giải thích:
- Đó chỉ là một cách, mà còn rất thô sơ. Thật ra, chúng ta có một phương án tốt hơn. Ta lập ra một kế hoạch phục hồi kinh tế, để mọi người đều biết rằng nếu được thực hiện trọn vẹn, cả Ấn Độ sẽ trở nên hùng mạnh. Nhưng kế hoạch ấy sẽ chẳng bao giờ được làm xong. Ta tiêu hết toàn bộ ngân sách của Ấn Độ thuộc Anh, khởi công tất cả những công trình tốn kém nhất trong kế hoạch.
Hắn thao thao bất tuyệt, trình bày giấc mộng huy hoàng về một Ấn Độ hùng mạnh:
- Về nông nghiệp, ta phải bảo đảm nguồn cung cho châu Âu. Theo tôi, sang năm nên mở rộng diện tích trồng bông. Ngành dệt may cần nhiều lao động, có thể tạo việc làm cho không ít người dân ở chính quốc.
Trong mắt hắn, Nehru hay Gandhi cũng chỉ là hạng nói cho vui. Họ đâu phải cha đẻ thật sự của Ấn Độ.
Người xứng đáng với danh hiệu cha đẻ Ấn Độ phải là Alan Wilson. Muốn Ấn Độ lại hùng mạnh, nhất định phải đi theo con đường hắn vạch ra.
Đến khi của cải tích lũy ở Ấn Độ thuộc Anh tiêu sạch, mọi người cùng phủi tay rời đi, chẳng phải là quá hay sao?
- Tôi muốn tất cả các tỉnh đều có điện. Nơi này còn phải xây một con đập.
Cả phòng họp lặng đi giây lát, rồi bỗng sôi nổi hẳn lên. Các quan đứng đầu tỉnh bắt đầu bàn xem địa phương mình cai quản thích hợp khởi công công trình nào. Chưa bao giờ mọi người lại quan tâm đến sự phát triển của Ấn Độ đến thế.