Về bản chất, bài diễn thuyết lần này của Alan có thể biến tấu thành một câu chuyện thường thấy trên các nền tảng video ngắn:
“Tôi năm nay hai mươi tuổi, có xe, có nhà, đã tự do tài chính, là người thành đạt trong mắt thiên hạ. Nhưng chỉ mới năm ngoái, tôi vẫn còn làm một công việc với đồng lương còm cõi. Các bạn có muốn biết vì sao cuộc đời tôi lại thay đổi không? Chuyện ấy phải kể từ…”
Phải kể từ việc rao giảng thứ học thuyết thành công để lừa người ta!
Mang thân phận công chức Whitehall ra đối diện với đám sinh viên mới chập chững bước vào đời, Alan đã cho họ một màn áp đảo hoàn toàn. Hắn ngầm bảo: cứ học theo tôi đi, các cô cậu cũng sẽ thành công.
Thành công thực ra chẳng khó. Với riêng Alan, bước đầu tiên để đi đến thành công là phải đào được một cái miếu vàng trước đã!
Làm xong bước đầu thì mới tính đến bước tiếp theo. Nếu ngay cả bước đầu mà các cô cậu cũng không làm nổi, vậy chuyện không thành công liên quan gì đến Alan? Đó là vấn đề năng lực của chính các cô cậu.
So với Alan, đám công chức Whitehall vốn người nào cũng là bậc thầy về ăn nói dĩ nhiên chẳng chịu kém cạnh. Bọn họ khoác lên mặt vẻ sâu xa khó dò, tuôn ra những lời nghe tưởng như nói rất nhiều, nhưng ngẫm kỹ lại chẳng nói được điều gì.
Tài ăn nói của các công chức Whitehall còn vượt xa Alan. Sinh viên học viện Đông phương hoàn toàn không phải đối thủ. Đúng lúc ấy, hai cô gái khoác tay nhau len qua đám đông, chen đến trước mặt Alan rồi tự giới thiệu:
- Tôi tên là Margaret, chủ tịch hội bảo thủ của học viện chúng tôi.
“Margaret?”
Alan lẩm nhẩm cái tên quá đỗi phổ biến ấy. Nói thật, hắn chỉ biết con gái của ông vua thép nước Mỹ tên là Margaret Carnegie. Ngoài ra, hắn chẳng có ấn tượng gì với cái tên này.
Nếu không phải đang mang thân phận công dân của Đế quốc Anh, mà là một người Mỹ, có lẽ hắn đã chạy đến trước mặt Margaret Carnegie mà nói:
- Dì ơi, cháu không muốn cố gắng nữa!
Thấy người đến hỏi chuyện là hai cô gái, Alan lập tức thay bộ mặt giả nhân giả nghĩa, thái độ trở nên hết sức ôn hòa, ra dáng một người đàn anh thân thiện. Chỉ có điều, cô gái tên Margaret này khiến hắn cảm thấy hơi quen mắt.
- Đúng vậy, bài diễn thuyết vừa rồi của anh khiến người ta ấn tượng sâu sắc.
Cô gái trẻ chính là nữ Thủ tướng tương lai, khi ấy còn chưa có dáng vẻ của một “Bà đầm thép”. Cô thẳng thắn khen ngợi Alan:
- Thực ra tôi vẫn luôn rất quan tâm đến chính trị. Hiện giờ tôi là chủ tịch hội bảo thủ của học viện. Nhân dịp hôm nay, tôi rất muốn…
Alan mỉm cười, lắng nghe cô gái có vẻ mặt như đang hô vang “tôi muốn tiến bộ” nói chuyện. Từ đầu đến cuối, hắn vẫn giữ bộ mặt giả tạo của một bậc thầy dẫn đường cho đời người.
Bỗng nhiên, một ý nghĩ lóe lên. Hắn nhìn cô gái trước mặt, trong đầu hiện ra một gương mặt quen thuộc.
“Không trùng hợp đến thế chứ? Bà Thatcher?”
Sắc mặt Alan khẽ đổi. Càng nhìn, hắn càng thấy Margaret giống hệt gương mặt của nữ Thủ tướng tương lai. Hắn thầm chửi trong bụng: “Hóa ra Bà đầm thép từng là sinh viên của một học viện thuộc Đại học Oxford!”
- Chủ tịch hội bảo thủ à?
Alan cố ý thăm dò, giọng nói đầy ẩn ý:
- Quả thật khiến người ta kinh ngạc. Nói thật, rất hiếm cô gái ở tuổi này lại quan tâm đến chính trị đến vậy.
Nói rồi, Alan đưa mắt quan sát Margaret từ đầu đến chân. Đôi chân thẳng tắp, khép kín không một kẽ hở…
Khụ!
Ý hắn là cô gái trước mặt mang khí chất của một nữ cường nhân, một Bà đầm thép tương lai, người sẽ trở thành lãnh đạo Đảng Bảo thủ và giành lại hào quang cho Đế quốc Anh.
- Đúng vậy, tôi là chủ tịch hội bảo thủ của học viện chúng tôi.
Khi ấy Margaret vẫn còn non nớt, chưa nhận ra ý nghĩa trong ánh mắt vừa rồi của Alan. Cô chỉ nghĩ hắn đang kinh ngạc thật lòng:
- Một vài quan điểm của anh Alan khiến tôi vô cùng khâm phục.
- Đừng gọi tôi là anh. Cứ gọi Alan là được rồi. Tuổi tôi còn chưa đến mức có thể thản nhiên nhận cách xưng hô ấy.
Đã nhận ra thân phận của bà Thatcher, Alan dĩ nhiên không dám tùy tiện, cho dù lúc này nàng vẫn còn trẻ.
Hơn nữa, hắn không cho rằng bà Thatcher là một cô gái ngây thơ chẳng biết gì. Cuộc hôn nhân của bà sau này cũng phảng phất mùi vị “tôi không muốn cố gắng nữa”.
Margaret Hilda Roberts từng ra tranh cử tại khu vực Dartford, vốn lâu nay là địa bàn của Đảng Lao động. Khi ấy, bà trở thành nữ ứng cử viên trẻ tuổi nhất của Đảng Bảo thủ.
Nhờ tích cực tham gia các buổi tiệc của Đảng Bảo thủ tại hạt Kent, bà quen Denis Thatcher. Về sau hai người kết hôn. Denis là một thương nhân giàu có, vì thế đủ khả năng chu cấp cho bà theo học nghề luật. Cuối cùng, bà cũng đạt được tư cách luật sư tranh tụng.
Trong hệ thống pháp luật Anh và Mỹ, vai trò của luật sư quan trọng đến mức không cần phải nói thêm. Với điều kiện gia đình của Margaret, nếu chỉ dựa vào bản thân, bà không thể dễ dàng theo đuổi và hoàn thành ước mơ ấy.
- Alan?
Margaret lặp lại tên hắn một lần, rồi lập tức quay về chuyện chính:
- Thực ra tôi vẫn luôn quan tâm đến chính trị. Cơ hội hôm nay thật quý giá, tôi rất muốn trò chuyện với các anh.
“Ham tiến thân đến thế sao?”
Alan bày ra vẻ bề trên, chậm rãi nói:
- Đường xa nghìn dặm bắt đầu từ bước chân đầu tiên. Ở tuổi của cô, cô cần phải nỗ lực, chuẩn bị cho con đường sau này. Cuộc đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Trên con đường đầy cạnh tranh, phía trước còn rất nhiều bất an. Margaret, cô đã thật sự sẵn sàng chưa?
Lúc này, Alan quả nhiên đã ra dáng một người thầy chỉ dẫn cuộc đời. Hắn đứng trước mặt Bà đầm thép tương lai, trước mặt vị Thủ tướng tương lai của Đế quốc Anh, mà giảng giải đạo lý làm người.
Điều đáng nói là Margaret lại thật sự tỏ vẻ tán thành, gật đầu lia lịa. Cảm giác ấy khiến Alan thấy thỏa mãn vô cùng.
Nhờ bài diễn thuyết này, Alan đã tạo được hiệu quả khiến cả hội trường kinh ngạc. Hắn chẳng những thu phục được sự ngưỡng mộ của một Bà đầm thép còn nhỏ tuổi, mà còn bị Margaret liên tục hỏi han. Cô thậm chí chủ động nhờ Alan nhận xét về mình, xem thử bản thân có triển vọng hay không.
- Tối nay tôi và các đồng nghiệp có một buổi tiệc rượu. Nếu cô thật sự có gan thì cứ đến đó một chuyến, tôi sẽ đưa địa chỉ cho cô.
Alan nghĩ ngợi giây lát rồi mới nói, vẻ mặt lộ rõ sự miễn cưỡng. Giọng điệu nghe chẳng khác nào một câu khách sáo.
Nhưng với Bà đầm thép đang nóng lòng tiến thân, đây lại là cơ hội cầu còn chẳng được. Margaret lập tức vui vẻ nhận lời, khiến cô bạn đi cùng kinh ngạc đến sững sờ.
Alan quay người rời đi, vừa bước về phía các công chức Whitehall vừa cười nói với họ. Cô gái đi cùng Margaret nhìn theo, ngạc nhiên hỏi:
- Margaret, cậu thật sự định đến đó à? Như vậy có ổn không?
- Có gì mà không ổn? Mình đã là người trưởng thành rồi. Hơn nữa, những người ấy đều có thân phận và địa vị.
Margaret toát lên vẻ nóng lòng muốn tiến thân, hoàn toàn bỏ ngoài tai lời khuyên của bạn:
- Mình có thể học được rất nhiều điều từ họ. Giống như Alan đã nói, những điều ấy sẽ giúp ích rất nhiều cho tương lai.
Thực ra Alan chỉ thuận miệng nói vậy, hoàn toàn không ngờ Bà đầm thép lại thật sự đến. Suy cho cùng, Margaret lúc này vẫn chỉ là một sinh viên đang theo học.
Còn với Bà đầm thép trên chính trường, Alan thật ra chẳng mấy tán thưởng. Chính quá trình tài chính hóa nước Anh được đẩy mạnh trong nhiệm kỳ của bà. Từ đó về sau, nước Anh gần như không còn khả năng phát triển thêm nữa.
Còn sự cứng rắn trong phong cách cá nhân thì có ích gì cho đất nước? Churchill, khi ấy vẫn chỉ là một nghị sĩ ngồi ở hàng ghế sau của Quốc hội, cũng cứng rắn chẳng kém. Nhưng sự cứng rắn ấy dường như đâu thay đổi được điều gì.
Phải rồi, bà Thatcher và Churchill đều là người của Đảng Bảo thủ. Nước Anh cuối cùng biến thành bộ dạng như ở đời sau, rốt cuộc là do Đảng Lao động làm hỏng đất nước, hay Đảng Bảo thủ phải chịu trách nhiệm lớn hơn? Chuyện ấy vẫn còn chưa thể kết luận.
- Thành công quá rồi!
Henry thuộc Bộ Tài chính thấy Alan bước tới, lập tức rộng rãi dành lời khen:
- Các đồng nghiệp đều vui mừng vì cậu đã thuận lợi tốt nghiệp.
- Tối nay chúng ta tìm một chỗ uống vài ly.
Alan hiểu ý, gật đầu đáp. Trên đời này làm gì có chuyện ăn không của người khác? Đã nhờ người ta đến góp mặt, đương nhiên phải tìm cách bù đắp. Đó là lẽ phải quá rõ ràng.
- Tôi tin các đồng nghiệp nghe được tin này nhất định sẽ rất vui.
Henry hài lòng gật đầu, rồi chợt nói:
- Nhưng nói đi cũng phải nói lại, tôi cứ cảm thấy bài diễn thuyết của cậu hình như vẫn còn thiếu một phần nào đó.
- Phần còn lại không thích hợp nói công khai.
Alan thẳng thắn thừa nhận:
- Chỉ có thể trao đổi trong nội bộ, không thể đem ra trình bày như một bài diễn thuyết.
- Ra là vậy. Lúc nãy chúng tôi bàn bạc cũng cảm thấy hình như cậu còn bỏ dở vài ý.
Henry hiểu ra, gật gù. Gã tỏ vẻ đắc ý vì đã nhận thấy điều ấy.
Còn phần địa chính trị chưa nói đến, có thể tóm lại thành lời khuyên dành cho nước Mỹ: đừng ép các nước thuộc địa đến đường cùng.
Nếu Mỹ trực tiếp tranh giành với những quốc gia liên quan trong vùng khoảng trống quyền lực do Đế quốc Anh thu hẹp thế lực để lại, bất lợi về vị trí địa lý sẽ bị khuếch đại. Sức mạnh của Mỹ cũng bị dàn mỏng, cuối cùng chẳng thu được gì, thậm chí còn khơi dậy sự phản cảm, rồi dẫn đến chống đối ở khắp nơi.
Thực ra, nếu Mỹ và Liên Xô bắt đầu đọ sức trong một môi trường công bằng, rất có thể cục diện của thập niên bảy mươi sẽ xuất hiện sớm hơn, khi đó Liên Xô tiến công còn Mỹ phải phòng thủ.
Nếu Liên Xô không phải chịu thương vong nặng nề đến vậy trong Thế chiến thứ hai, mà hai bên cùng đứng trên một vạch xuất phát để cạnh tranh, bất lợi địa lý của nước Mỹ, một quốc gia nằm tách biệt giữa hai đại dương, sẽ bị phóng đại. Dù Mỹ hùng mạnh đến đâu, khả năng đưa sức mạnh vào lục địa Âu Á cũng không thể sánh với Liên Xô, một cường quốc vốn đã nằm ngay trên lục địa ấy.
Chỉ cần trên lục địa Âu Á xuất hiện một quốc gia sở hữu chừng sáu phần sức mạnh của Mỹ, nước Mỹ đã đủ khốn đốn. Thậm chí lâm vào cảnh bó tay không cách nào xoay xở.
Buổi tối, Alan tổ chức tiệc rượu đúng như đã hẹn, bày tỏ lời cảm ơn với các đồng nghiệp đã đến học viện Đông phương góp mặt ban ngày.
Tiệc mới bắt đầu được một lúc, Bà đầm thép quả nhiên thật sự xuất hiện. Cô tìm đến nơi các công chức đang tụ họp.
Phần lớn công chức ở đó hoàn toàn không biết cô sinh viên này là ai, cũng chẳng có ấn tượng gì về Bà đầm thép hồi ban ngày. Họ đâu thể ngờ rằng trong lịch sử thật sự, chính người phụ nữ trông chẳng mấy nguy hiểm này, sau khi bước lên vũ đài chính trị, lại ra tay chấn chỉnh bộ máy công chức không chút nương tay.
Ngay cả Alan cũng kinh ngạc. Hắn chỉ thuận miệng nhắc đến, hoàn toàn không trông mong Margaret thật sự tới đây.
Ấn tượng của hắn về vị nữ Thủ tướng tương lai này quả thật không tốt. Còn cái gọi là chủ nghĩa Thatcher thì đại diện cho rất nhiều khái niệm: cắt giảm thuế, thị trường tự do, doanh nghiệp tự do, tư nhân hóa các ngành công nghiệp và dịch vụ, khôi phục những “giá trị thời Victoria”, chủ nghĩa yêu nước và quan niệm đặt cá nhân lên trên hết.
Trong số đó, các chính sách kinh tế chỉ là sự phát triển tiếp theo của những đề xuất kinh tế vốn đã được cả Đảng Bảo thủ lẫn Đảng Lao động bàn luận rộng rãi từ trước. Những mặt còn lại, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến đạo đức và luân lý, được những thành viên Đảng Bảo thủ tiếp nhận rồi kiên quyết thực hiện nhiều hơn. Còn đông đảo cử tri bình thường thì chẳng mấy hào hứng với chúng.