- Nhân tiện nói luôn, luận văn tốt nghiệp của cậu chuẩn bị đến đâu rồi? Tôi chưa rõ lắm về học viện Đông phương, cậu cũng biết tôi xuất thân đại học Cambridge mà! - Henry nghiêng đầu, vẻ mặt ngờ vực hỏi, Có phải nó giống chủng viện thần học không? Hay có chỗ tương đồng với văn học cổ điển bên tôi?
- Đông phương học là một khái niệm rất rộng, bao gồm nhưng không giới hạn ở Trung Quốc, Ấn Độ và các tôn giáo, nền văn minh Ả Rập. Học sinh trong đó phần lớn nghiên cứu về Ấn Độ và Ả Rập, còn chuyên ngành của tôi khá ít người theo, thuộc phạm vi Trung Quốc ở Viễn Đông. Nhưng điều đó không có nghĩa tôi không hiểu Ấn Độ thuộc Anh và Ả Rập. - Alan Wilson cũng đổi sang vẻ nghiêm trang, uống một ngụm rồi chậm rãi nói.
- Thật ra người Slav cũng tính là phương Đông. Nói đến đây tôi muốn hỏi, nước Nga hay Liên Xô, rốt cuộc có tính là người châu Âu không?
Alan Wilson đã muốn hỏi câu này từ lâu. Rốt cuộc các nước Tây Âu nhìn Liên Xô thế nào? Là châu Âu, hay không phải châu Âu?
- Câu này hỏi khó tôi rồi! - Henry trầm ngâm với vẻ khó xử, Tình huống cụ thể đương nhiên phải phân tích cụ thể. Thời đệ nhất thế chiến, đế quốc Nga đương nhiên là một phần của văn minh phương Tây vĩ đại. Liên minh Pháp Nga giáp công nước Đức, gánh phần lớn sức ép. Trong những bức tranh tuyên truyền nữ thần được lưu truyền rộng nhất, nữ thần đại diện cho đế quốc Nga đứng ở vị trí chính giữa. Còn bây giờ thì tình hình lại khác, Liên Xô đại diện cho một thế lực khác. Trong các cuộc bàn luận nội bộ ở Whitehall, người ta cho rằng xem Liên Xô là một nền văn minh ngoài châu Âu thì thích hợp hơn!
Ngay khi Alan Wilson vừa định gật đầu tỏ ý đã hiểu, Henry lại bổ sung:
- Nhưng ý kiến phản đối cũng không ít. Liên Xô đương nhiên là một phần của châu Âu, chỉ là thuộc về phần kia thôi. Về bản chất, cuộc đối đầu lần này vẫn là đấu tranh nội bộ của thế giới văn minh, không nên coi Liên Xô như Ba Tư hay Thổ Nhĩ Kỳ. Chỉ là phần thế giới do Liên Xô lãnh đạo bao gồm cả một số dân tộc lạc hậu.
- Tôi có thể hiểu thế này không, phải xem tình huống cụ thể? Phe trước theo thái độ hiện thực, yếu thì không tính là châu Âu, mạnh thì tính. Phe sau thì cho rằng Liên Xô thế nào cũng là một phần châu Âu, chỉ là phần bội nghịch mà thôi?
Alan Wilson nói vậy, Henry nghĩ một lát rồi gật đầu:
- Thật ra tóm gọn như thế cũng không sai?
- Được rồi! - Alan Wilson dừng tại đó, quyết định kết thúc cái chủ đề rộng lớn mang tên nước Nga của Schrödinger này.
Phân chia theo khái niệm văn hoá rốt cuộc chán phèo như vậy, không giống khoa học tự nhiên có đáp án rõ ràng, đúng là đúng sai là sai. Khái niệm văn hoá phần lớn phụ thuộc vào ai lên tiếng to hơn.
Cho nên khi các chỉ số cứng không đạt, không ít quốc gia rất thích nhấn mạnh khái niệm văn hoá. Ngay cả Ấn Độ thế kỷ hai mươi mốt cũng tự xưng là cường quốc văn hoá, nói mấy lời nhảm kiểu tôn giáo ra đời ở đó đã ảnh hưởng thế giới mấy nghìn năm.
Nói cho cùng, văn hoá không có một thước đo nào được mọi người công nhận để phân chia, nên có thể phớt lờ quy luật khách quan mà tự tâng bốc mình. Xét từ góc độ đó thì Armenia cũng là cường quốc văn hoá, Armenia là quốc gia theo Cơ đốc giáo đầu tiên trên thế giới đấy.
Nhưng với Alan Wilson lúc này mà nói, đây là một lợi thế, dễ dàng treo bảng hiệu Đông phương học mà lộn nước đục thả câu.
Tuy miệng phê phán đại học Oxford, chê một bộ phận, một nhúm giảng viên ăn lương mà không làm việc, nhưng nếu Alan Wilson ở vị trí của họ, có lẽ cũng sẽ chọn đi theo quy trình.
Cuối cùng, khi tình cảm giữa Alan Wilson và các đồng nghiệp Whitehall ngày càng ấm lên, học viện Đông phương bảo Alan Wilson chuẩn bị luận văn để ngày ba tháng mười một mang theo làm diễn văn tốt nghiệp. Đó là còn nhờ Alan Wilson đã làm việc ở Whitehall.
Tuy bọn học phiệt đặc biệt đáng ghét, nhưng đây cũng chỉ là đi quy trình mà thôi, không tính là lỗi lớn gì.
Ngược lại, vì Alan Wilson đã có kinh nghiệm làm việc ở Whitehall, học viện Đông phương trong việc này thể hiện sự linh hoạt đáng kinh ngạc, dành cho hắn một sân khấu rất tốt để phát huy.
"Xin lỗi Brzezinski nhé, con đường vượt giai cấp của anh có lẽ vì sự xuất hiện của tôi mà sẽ khó khăn hơn một chút." Alan Wilson cầm luận văn đã chuẩn bị xong, áy náy với ông Brzezinski vẫn chưa lội ngược dòng được.
Vị tay mơ màng cực kỳ phản Xô này, à nhầm, đại sư địa chính trị, có lẽ phải học hành chăm chỉ hơn mới được, nâng cao chuyên môn mới mong ăn nhờ ở đậu bên Mỹ, bằng không có khi hoàn cảnh sẽ khó khăn.
Alan Wilson thật ra rất nghi ngờ cái gọi là đại sư này. Thứ nhất, người đó xuất thân Ba Lan, lại thuộc tầng lớp không thấp của Ba Lan, có thiện cảm với ảnh hưởng Liên Xô đặt lên Ba Lan sau chiến tranh mới lạ.
Mang tư tưởng thù hận Liên Xô, liên tục hiến kế cho Mỹ, ngoài việc đáng ghi nhận là chính trị chính xác ra thì chẳng có gì đặc biệt.
Liên Xô sụp đổ cuối cùng đã tạo nên Brzezinski. Theo hắn biết, những dự đoán của Brzezinski về một quốc gia khác cùng chế độ, gần tám mươi phần trăm đều trật lất.
Sao đổi sang phân tích một nước khác mà trình độ lại khác hẳn trước? Vị đại sư này có hơi Schrödinger quá không?
Điều buồn cười ở ông ta là đặt dân chủ hoá và phát triển kinh tế cùng nhau, nghĩa là muốn kinh tế phát triển thì điều kiện tiên quyết phải ưu tiên dân chủ hoá. Thật ra điều đó cũng không lạ, trong thời đại của ông ta, quan điểm ấy thuộc loại chính trị chính xác. Chỉ có điều một người được xưng là đại sư chiến lược mà nói theo người khác, dường như không xứng với danh hiệu đại sư chiến lược.
Chẳng qua chỉ là một kẻ quy y để hòa nhập vào nước Mỹ, càng muốn tỏ lòng trung thành mà thôi.
Cảm niệm học viện Đông phương coi trọng mình, Alan Wilson đương nhiên sẽ đáp lễ, hắn huy động một đám đồng nghiệp Whitehall đến dự buổi diễn văn luận văn tốt nghiệp của mình, vì thế không ít tiền quan hệ đã bay đi.
Nhưng vì sự thăng tiến sau này, tất cả đều đáng giá. Những đồng nghiệp được mời đều tỏ ý sẵn lòng đến dự.
Trên đời không có bí mật nào là vạn vô nhất thất, huống chi cũng chẳng ai muốn giữ kín, ít nhất Alan Wilson thì không.
Buổi lễ tốt nghiệp này chưa bắt đầu đã gây sự chú ý của một số ít người, đặc biệt là những kẻ giống Alan Wilson, hứng thú với chính trị, lúc nào cũng nghĩ cách thăng tiến.
- Margaret, cậu nghe tin chưa? Lễ tốt nghiệp của học viện Đông phương sẽ có hàng loạt công chức Whitehall đến dự đấy. - Trên bãi cỏ trong khuôn viên trường Somerville, một cô gái nịnh nọt nói bên cạnh một cô gái khác, Tớ biết cậu chắc chắn sẽ hứng thú với chuyện này, lúc đó chúng mình cùng đi xem nhé?
- Ồ? - Khuôn mặt đầy đặn của Margaret hơi ngẩng lên, đôi mắt bỗng sáng rỡ, dường như thật sự bị tin tức này hấp dẫn, Ngày nào? Đến lúc đó tớ nhất định phải đi xem.
- Tớ đi cùng cậu, xem thử những người ở Whitehall có già và xấu như người ta đồn không. - Cô gái kia cũng gật đầu nói, Biết đâu cha mẹ mình lừa mình, trong đó có lẽ còn có những tinh anh trẻ tuổi lại có năng lực.
- Không phải đi xem đàn ông, chúng ta phải tìm hiểu tinh anh chính trị của London hiện nay! - Margaret căng mặt sửa lại, Tuy chúng ta là con gái, nhưng cũng phải suy nghĩ cho đất nước, để chính trị thấm vào máu mình, mới có thể ảnh hưởng đất nước này trong tương lai. Tớ là chủ tịch đảng Bảo thủ của trường Somerville đấy.
- Biết rồi, cậu là một cô gái không thua kém đàn ông, tiếc cho khuôn mặt xinh đẹp thế này. Nếu tớ có khuôn mặt cậu, muốn thân mật với tớ chắc chắn không thiếu. - Cô gái thở dài nói, Đến lúc đó chúng mình cùng đi nhé, kẻo cậu lại nói gì đó khó thu dọn. Tớ nghe nói công chức phải trung lập với các đảng, cậu đừng cố khăng khăng giữ chủ trương của mình.
- Đương nhiên! - Margaret với vẻ hơi tự đắc nói, Tớ xem thử quan viên Whitehall trình độ đến đâu.
- Cứ như cậu là thủ tướng ấy, khặc khặc! - Cô gái nghe lời bạn, cười ngả nghiêng trêu chọc.
- Ai bảo không được? - Margaret nghe thế không phục, hỏi ngược lại.
Margaret Hilda Roberts, chủ tịch đảng Bảo thủ của trường Somerville. Cha cô là Alfred Roberts, mở tiệm tạp hóa ở thị trấn địa phương, nhiệt tình với chính trị địa phương.
Mẹ Margaret tên Beatrice Roberts, họ nhà ngoại là Stephenson. Ngoài ra cô còn một chị gái tên Muriel, cả nhà đều là tín đồ đạo Giám lí sùng tín.
Từ nhỏ chịu ảnh hưởng của cha, cô đã có hiểu biết nhất định về quan điểm và lập trường bảo thủ, đồng thời có hứng thú mạnh với chính trị.
Để có thể đến đại học Oxford học tiếp, cô đã dùng một năm học môn tiếng Latin vốn phải học bốn năm. Cha cô đã một tay nuôi dạy cô thành một tín đồ Giám lí nghiêm cẩn.
Nghe tin tức bạn thăm dò được, Margaret lập tức quyết định, hôm đó nhất định phải đến học viện Đông phương, xem thử quan viên làm việc trong trung khuô chính trị của Đế quốc Anh rốt cuộc ra sao.
Nếu có thể biết được suy nghĩ của những công chức này, chắc chắn rất có lợi cho sự phát triển tương lai của cô.
Còn Alan Wilson lúc này vẫn đang phi nước đại trên con đường đánh đổ Brzezinski rồi đạp thêm một vạn cái chân.
Hắn chuẩn bị gọi một số đồng nghiệp đến học viện Đông phương cho nở mày nở mặt, nhưng cũng chỉ nghĩ đến thế, chưa từng nghĩ còn có những người khác cũng muốn thăng tiến, nghe tin liền muốn xía vào chia một phần.
Nếu biết được, Alan Wilson cũng chẳng vui. Kẻ quá muốn thăng tiến và một kẻ khác cũng quá muốn thăng tiến, thường chẳng có tiếng nói chung nào.
Ngày ba tháng mười một, nếu không tính sương mù thì bầu trời London có thể coi là quang đãng. Nhiệt độ khoảng mười độ không nói là quá khó chịu, tuy không bằng Ấn Độ thuộc Anh ấm áp dễ chịu, nhưng hạnh phúc vốn là so sánh mà ra, so với Bắc Âu và Đông Âu thì người dân London chẳng có lý do gì để oán trách.
Trên con phố trước cổng học viện Đông phương đậu không ít ô tô, khác hẳn ngày thường, trông vô cùng náo nhiệt.
Vì chiến tranh trì hoãn, khoảng thời gian sau chiến cũng từng có những lễ tốt nghiệp lùi lại, nhưng hôm nay rõ ràng có chút khác thường, cả học viện Đông phương đắm trong không khí rộn ràng.