Alan Wilson đi đâu ư? Đương nhiên là dẫn theo các thám tử quân tình ngũ xứ, lục soát từ trong ra ngoài cái khách sạn mà phái đoàn Liên Xô đang trọ, cốt để đề phòng đám người Liên Xô lắm mưu nhiều kế để lại thiết bị nghe lén.
Kết quả khiến người ta vô cùng yên lòng, nguy cơ lộ tẩy đã không còn. Alan Wilson mặt mày nghiêm nghị, dõng dạc nói với các thám tử:
- Đối phó với những quốc gia như Liên Xô, cẩn thận mấy cũng không thừa. Mọi vật dụng khả nghi đều phải giao lại cho tôi.
Tận mắt chứng kiến một lượt dọn dẹp sạch sẽ, Alan Wilson tin chắc sẽ chẳng còn rủi ro nào nữa. Hắn thậm chí còn tiện tay gom luôn cả cuộn giấy vệ sinh trong phòng Furtseva; dẫu sao thời này nào đã có xét nghiệm gen, chẳng ai biết được hắn từng đặt chân vào phòng của vị nữ hoàng văn hóa kia.
Xong việc, hắn dồn toàn tâm toàn ý chuẩn bị cho cột mốc cuối cùng ở London: tốt nghiệp Học viện Phương Đông, rồi lên đường đi New Delhi. Mấy ngày gần đây, số lần Alan Wilson lui tới học viện tự nhiên lại nhiều lên trông thấy.
Vài chục năm sau, tỷ lệ nhập học cao nhất tại Học viện Phương Đông thuộc Đại học Oxford lại thường là những kẻ ôm mộng nghiên cứu thần học cùng văn hóa phương Đông.
Cái học vị vừa rộng vừa ngặt nghèo này tỏ ra vô cùng thích hợp với những ai muốn tìm hiểu về các truyền thống tôn giáo vĩ đại của thế giới nằm ngoài xã hội phương Tây.
Tỷ lệ trúng tuyển chỉ đứng sau phân khoa thần học và triết học của Đại học Cambridge, đủ thấy nếu tính bằng hàm lượng thực tế, Học viện Phương Đông chẳng khác gì hàng chợ giời trong nội bộ Oxford. Bù lại, việc khoác lên mình tấm biển hiệu Đại học Oxford chắc chắn sẽ đem lại không ít thuận lợi cho tương lai.
Alan Wilson vẫn luôn cho rằng câu nói văn chẳng có thứ nhất, võ chẳng có thứ hai là hoàn toàn chính xác, bởi văn học tự nó đã dễ bị chi phối bởi chủ quan con người.
Xét về tác dụng thúc đẩy xã hội tiến bộ, trừ phi đạt đến tầm vóc của Voltaire hay Victor Hugo, còn không thì bất kể là học viện phương Đông, thần học hay triết học suy cho cùng cũng chỉ là bánh vẽ, khéo lại chẳng có nổi chút thực dụng bằng việc đi học làm luật sư.
Thế nhưng nước Anh vĩ đại của hắn có quốc tình riêng. Đã là một đế quốc thực dân, sự ra đời của Học viện Phương Đông đương nhiên nhằm đào tạo ra đội ngũ nhân sự chuyên môn, đồng thời khoét sâu thêm hiểu biết về toàn thế giới. Dù là Trung Quốc, Ấn Độ hay thế giới Ả Rập, nguồn dự trữ nhân lực của một đế quốc thực dân bao giờ cũng phải đủ dùng.
Về phần chọn môn ngoại ngữ tự chọn, Alan Wilson đã rinh về bảng điểm tiếng Trung cao kỷ lục tại học viện. Dù đạt thành tích ấy, hắn vẫn không mảy may kiêu ngạo, tiếp tục giữ vững tinh thần khiêm tốn để hoàn thành trọn vẹn chương trình học tại Oxford.
Chỉ là nếu không vì chiến tranh bùng nổ, lại thêm việc ông cụ nhà hắn thấy châu Âu quá đỗi hiểm nguy, thì hắn đã sớm cầm tấm bằng tốt nghiệp từ lâu. Thực tế đã chứng minh phán đoán của ông cụ hoàn toàn sai bét, bởi chẳng bao lâu sau, ngọn lửa chiến tranh cũng thiêu đốt cả châu Á.
Trước khi tốt nghiệp, Alan Wilson đã có thể đàm đạo vô cùng thân tình với các giảng viên trong viện, được ca ngợi là một học viên sở hữu thiên bẩm ngoại giao sắc bén, lại thêm lợi thế tuổi trẻ nên càng nổi bật hơn người.
Nói cho cùng, nếu không vướng phải cuộc chiến chết tiệt kia, rất có thể hắn đã trở thành một học giả mang tấm lòng trắc ẩn bao la với đời.
Nhưng tất cả đã thay đổi. Hắn đã bước lên một con đường khác, buộc phải kiên quyết bảo vệ Đại đế quốc Anh trong suốt chặng đường dài phía trước.
Thực tế thì hắn vừa mới hoàn thành một pha bảo vệ như thế xong xuôi, khiến người Xô Viết phải nếm trải cảm giác cay đắng của sự bị động. Chỉ có điều, công lao thầm lặng chẳng thể lớn tiếng khoe khoang này đành phải chịu cảnh người thì không ai hay, nhưng cái tên Alan thì sống mãi với thời gian.
Chẳng biết có phải do ảo giác hay không, nhưng từ khi về tới London, Alan Wilson thấy tay lái của mình tiến bộ lên trông thấy.
Đánh xe thẳng đến tòa nhà Bộ Ngoại giao, nộp lên bản thu hoạch về công tác tiếp đón phái đoàn văn hóa Liên Xô, lòng Alan Wilson dâng lên niềm cảm khái vô bờ. Giá mà trên đời này có thêm vài người như hắn, ngày đại đồng thế giới chắc chắn sẽ đến sớm hơn.
Trưởng phòng Nhân sự Bộ Ngoại giao George Milton đã gặp riêng Alan Wilson tại phòng làm việc. Sau khi ân cần hỏi han xem hắn đã thích nghi với công việc ở bộ chưa, vị này mới điềm đạm mở lời:
- Alan, cậu thực ra cũng rõ rồi đấy, công chức nội địa và công chức thuộc địa chẳng có bức tường ngăn cách nào cả, ngược lại chúng bổ trợ cho nhau rất nhặt. Chính nhờ đội ngũ công chức thuộc địa đông đảo mà năng lực chuyên môn của chúng ta mới được nâng tầm, dẫu sao việc tự cô lập bản thân chưa bao giờ là hay ho, chúng ta cần phải thấu hiểu xã hội ngoài kia.
Ừ thì sao? Alan Wilson nhấm nháp từng chữ trong câu nói của George Milton, bèn thắc mắc:
- Thưa trưởng phòng, ngài có thể nói rõ hơn một chút được không? Dù sao tôi cũng chưa từng trải qua sự trui rèn phức tạp của xã hội, nên khả năng lĩnh hội những tầng ý nghĩa sâu xa hãy còn hạn chế lắm.
- Ồ, Alan, cậu chưa từng nuôi dưỡng chút suy nghĩ nào cho tương lai của mình sao? - Sự gượng gạo thoáng qua trên gương mặt George Milton, buộc ông ta phải ngửa bài, Nếu vì lợi ích bảo vệ đế quốc mà cử cậu đến phương Đông xa xôi làm việc, chắc là cậu cũng chẳng từ chối đâu nhỉ?
Lệnh điều động cuối cùng cũng tới! Alan Wilson suýt nữa thì nhảy cẫng lên vì vui sướng. Nào ngờ lại có chuyện tốt thế này, hắn đã mong ngóng từng ngày suốt mấy tháng trời nay rồi.
Chẳng lẽ hắn vừa “hấp thụ” được chút vận may từ vị Sa hoàng văn hóa kia nên giờ mới đổi vận thế này?
Cố nén vẻ hớn hở trong lòng, Alan Wilson đáp:
- Bản thân tôi từ trước đến nay chưa từng bận tâm mình đứng ở vị trí nào, bởi ở bất kỳ cương vị nào cũng là đang cống hiến cho Đại đế quốc Anh. Đương nhiên, nếu cấp trên đã tin tưởng, thì dù là Bombay hay New Delhi, tôi đều xin vâng mệnh không chút đắn đo.
Không chút đắn đo ư? Bombay với New Delhi chẳng phải đều nằm ở Ấn Độ thuộc Anh hay sao? Miệng thì bảo không chối từ, nhưng đích nhắm thực chất đã rõ mười mươi rồi còn gì.
Dẫu vậy, George Milton cũng không vạch trần, ngược lại còn nở nụ cười vô cùng hài lòng:
- Thực ra tôi và ngài Alexander đều rất vừa lòng với biểu hiện của cậu tại Bộ Ngoại giao, thậm chí còn rất muốn giữ cậu lại.
- Nhưng thế giới ngoài kia rộng lớn vô cùng, chiến tranh vừa dã vã tàn lậu, nơi để vẫy vùng vẫn còn rất nhiều. Những xứ thuộc địa bao la cần người quản lý, vô số thần dân tôn sùng bệ hạ cần được đế quốc dẫn dắt đi đúng hướng, lợi ích của Đại đế quốc Anh trải dài khắp năm châu bốn bể, thế nên tôi không thể vì chút ích kỷ cá nhân mà giữ cậu lại Bộ Ngoại giao. Công việc bên Vụ Sự vụ Ấn Độ hiện vẫn đang vô cùng bận rộn.
- Tầm quan trọng của Ấn Độ thuộc Anh đối với đế quốc là điều không phải bàn cãi. Dù là để duy trì sự thống nhất của đế quốc đến cùng, hay vì thiện chí trao trả tự do cho người Ấn, chúng ta đều cần một người am hiểu tường tận tình hình bản địa, dám gánh vác trách nhiệm, và quan trọng nhất là phải thật đáng tin cậy để hoàn thành công cuộc nặng nhọc này.
Tuôn ra một tràng dài tựa như đang ngâm thơ, George Milton dừng lại lấy hơi rồi hỏi:
- Không biết Alan đã chuẩn bị sẵn sàng cho vị trí công tác mới này chưa?
- Chuyện này là đương nhiên… - Alan Wilson vừa thốt ra lời liền thấy có chút quá đà, nghe như thể đang chê bai công việc ở Bộ Ngoại giao nên vội vã đổi giọng, Dù thời gian gắn bó ngắn ngủi, nhưng tôi phải thừa nhận rằng công việc ở Bộ Ngoại giao đã để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc. Tôi tận mắt chứng kiến các đồng nghiệp lúc nào cũng dốc cạn tâm can, lấy việc bảo vệ lợi ích đế quốc làm trọng trách thiêng liêng.
- Chỉ khi ở trong Bộ Ngoại giao, chúng ta mới thấu thấu đáo sự phức tạp của thế giới này. Quan trọng nhất là kẻ thù hay đồng minh của chúng ta, rất nhiều nhân tài kiệt xuất đều tập trung ở những cơ quan như thế này, chính điều đó đã làm tăng thêm vẻ bất ngờ và độ khó cho công tác ngoại giao.
- Tôi tin rằng khoảng thời gian làm việc tại Bộ Ngoại giao sẽ là khối tài sản quý giá vô ngần trong cuộc đời tôi, thứ tài sản đóng vai trò quyết định trên chặng đường công tác tương lai. Bộ Ngoại giao đã dạy cho tôi sự hòa giải và bao dung; nếu được phái sang Ấn Độ thuộc Anh làm việc, tôi tin mình nhất định sẽ nhìn nhận dân chúng nơi ấy bằng một trái tim từ bi, mang phúc âm của Đại đế quốc Anh truyền đi khắp cả tiểu lục địa.
Ban đầu chỉ định nói bừa vài câu phỏng chừng, thế mà nói đến cuối, chính Alan Wilson cũng suýt tin vào lời mình vừa thốt ra. Rốt cuộc là môi trường làm thay đổi con người, hay bản chất cá nhân mới định đoạt tương lai đây?
Tràng phát biểu dài dằng dặc ấy đã để lại ấn tượng vô cùng sâu đậm trong lòng George Milton. Kẻ được Thư ký Nội quả để mắt quả nhiên có tiềm năng, một công chức trẻ tuổi thế này mà có thể trơ mắt nói ra một đống lời vô căn cứ dài dòng như vậy, quả thực hiếm thấy.
- Đừng căng thẳng thế, tôi chỉ đang theo lệ thông thường để trưng cầu ý kiến của người trong cuộc thôi. Đương nhiên, tôi và các đồng nghiệp đều đồng thuận với quyết định điều động này, nhất là ngài Edward. - George Milton nói với giọng đầy ẩn ý, Lệnh điều động chính thức sẽ được ban hành ngay sau khi cậu xử lý xong việc riêng. Chúc cậu mọi sự hanh thông trên cương vị mới.
- Cảm ơn ngài, thưa trưởng phòng kính mến. - Alan Wilson hít một hơi thật sâu để che giấu sự phấn khích trước mặt lão cáo già này. Cuối cùng cũng được quay lại rồi, bảo không kích động thì chắc chắn là dối lòng, tim hắn lúc này đang đập thình thịch, trào dâng những cảm xúc khó tả.
Nếu không phải vì bị gọi về chính quốc, Alan Wilson căn bản không dám tưởng tượng tình thâm nghĩa nặng giữa mình và vị cựu tỷ phú giàu nhất thế giới Aga Khan sẽ tiến triển đến đâu, và trong mấy tháng ngắn ngủi ấy hắn vơ vét được bao nhiêu là ân tình nặng trĩu.
Dù lợi nhuận từ nhà máy thuốc lá ở khu chiếm đóng của Anh cũng đủ béo bở rồi, nhưng tiền bạc thì ai lại chê cho cam?
Nếu lúc ấy hắn vẫn còn ở Ấn Độ thuộc Anh, khéo tình hình còn đẩy lên hiệu suất cao hơn, vừa vẹn tròn lợi ích cá nhân lại vừa chu toàn cho quốc gia.
Phải thừa nhận rằng, thời gian sẽ chứng minh việc Alan Wilson rời khỏi Ấn Độ chính là tổn thất lớn của cả Đại đế quốc Anh. Nhưng bây giờ, cơ hội sửa sai đã đến, cuối cùng hắn cũng được trở về.
Bây giờ chỉ còn lại một việc duy nhất: mau chóng lấy bằng tốt nghiệp của Học viện Phương Đông. Càng ngày hắn càng cảm thấy bất mãn sâu sắc với cái tầng lớp trì trệ gọi là học phiệt kia. Dù hắn còn trẻ thật đấy, nhưng thời gian là vàng bạc.
- Tôi không có ý kiến gì về bề dày lịch sử vẻ vang của Đại học Oxford, chỉ là sự dây dưa của một bộ phận, một nhúm nhỏ các giảng viên ở đây thực sự khiến người ta chán ngán.
Buổi tối, trước mặt viên chức Bộ Tài chính, Alan Wilson tha hồ than vãn. Tất nhiên hắn không dám tỏ thái độ bất mãn với toàn bộ Đại học Oxford, bởi dù là Oxford hay Cambridge đi nữa, thì trong bộ máy công chức Anh quốc, chúng vẫn có sức ảnh hưởng vô cùng to lớn. Hắn chỉ nhắm vào một số giảng viên có vấn đề mà thôi.
- Tôi tin là sắp xong rồi đấy, dính đến chuyện giáo dục thì chắc cậu phải phiền các đồng nghiệp bên Bộ Giáo dục giải đáp hộ thôi. - Henry nhún vai, nốc một ngụm whiskey rồi chép miệng, Oxford với Cambridge dẫu sao cũng không giống bình thường. Nếu cậu nhắc tới Trường Kinh tế London, chúng tôi còn có thể nhờ người nhắn một tiếng để thúc giục giúp. Tôi đoán là chỉ dăm ba ngày nữa thôi! Không biết sau khi Alan đi rồi, chúng ta còn được tụ tập với nhau thường xuyên như bây giờ nữa hay không.
- Chắc chắn rồi, tôi tin là cơ hội còn nhiều. - Alan Wilson nâng ly, Khéo đến lúc đấy chúng ta lại gặp nhau dày đặc hơn ấy chứ.