Alan Wilson đã phân tâm làm hai việc một lúc, vừa trò chuyện vừa tính xem phải thực hiện kế hoạch đen tối của mình ra sao. Cũng như ở nhiều nước khác, phần lớn người dân Anh thời đại này chẳng xem nghề diễn viên là nghề cao quý. Mà nói vậy cũng chẳng oan.
Nghề diễn viên thường gắn với những cuộc mua bán thân xác. Riêng ở nước Anh, diễn viên gần như chẳng có dây mơ rễ má gì với giới thượng lưu.
Vivien Leigh cũng không ngoại lệ. Ước mơ của nàng là trở thành một nữ diễn viên lớn, nhưng mẹ nàng lại cho rằng sân khấu không phải nghề dành cho tầng lớp trên, vì thế chẳng hề ủng hộ ước mơ ấy.
Dĩ nhiên, giờ đây Vivien Leigh đã nổi danh khắp nơi. Thu nhập của nàng là con số mà người dân thường chỉ có thể ngước nhìn. Trong mắt dân chúng, nàng chẳng khác nào một nhân vật đáng ngưỡng mộ. Nhưng đối với giới thượng lưu, địa vị của Vivien Leigh vẫn chưa thay đổi.
Người Anh sinh ra ở Ấn Độ thuộc Anh, nhìn chung chỉ có hai hạng người: hoặc là công chức, hoặc là quân nhân. Còn những thủy thủ thích phiêu bạt thì chẳng thể có cuộc sống ổn định.
Vì vậy, dù chỉ dựa vào suy đoán, Alan Wilson cũng đoán được gia đình gốc của Vivien Leigh hẳn không tầm thường.
Hắn kể cho nàng nghe về tình hình Ấn Độ thuộc Anh. Lần này, hắn hiếm khi tô đậm những mặt tiêu cực, cố bày ra vẻ công bằng, khách quan, đồng thời cũng thừa nhận rằng so với nước Anh, Ấn Độ thuộc Anh quả thực lạc hậu hơn nhiều.
- Hình ảnh của cô Vivien hoàn toàn có thể trở thành lợi thế phục vụ cho Đế quốc Anh. Cá nhân tôi không hề có thành kiến với nghề diễn viên. Nếu một diễn viên biết phát huy khả năng của mình, người đó cũng có thể góp sức cho đế quốc.
Alan Wilson thản nhiên bàn về vai trò của diễn viên.
Đám nhà quê bên Mỹ còn xây dựng được thế thống trị văn hóa, chẳng lẽ nước Anh lại không làm nổi? Nếu bọn họ làm được, nước Anh cũng nên thử một phen.
Cái gọi là thế thống trị văn hóa chính là việc một quốc gia áp đặt tư tưởng, văn hóa và quan niệm giá trị của mình lên quốc gia khác, dân tộc khác. Đó là một dạng bá quyền và thuộc địa về văn hóa. Chỉ cần một quốc gia, một dân tộc có nền kinh tế mạnh, lại muốn ép người khác tiếp nhận tư tưởng cùng văn hóa của mình, thì thế thống trị văn hóa sẽ hình thành, khiến nền văn hóa của những dân tộc khác bị ảnh hưởng.
Hollywood ở hậu thế, trừ vài quốc gia còn đủ sức chống đỡ, có thể nói đã đánh chiếm cả thế giới. Ngay cả thành phố điện ảnh tự nhận là đứng thứ hai thế giới, lấy phim võ thuật làm chủ lực, cũng bị nghiền nát tan tành.
Mỗi năm, số phim Hollywood sản xuất chiếm khoảng mười phần trăm tổng số phim trên toàn thế giới, nhưng thời lượng chiếu lại chiếm hơn một nửa toàn cầu. Doanh thu phòng vé chiếm hơn bảy mươi lăm phần trăm tổng doanh thu phòng vé thế giới.
Trước cả Chiến tranh thế giới thứ nhất, điện ảnh Mỹ đã đánh bại các cường quốc điện ảnh lâu đời ở châu Âu, trong đó có cả nước Pháp, nơi phát minh ra điện ảnh.
Tuy vậy, ở thời điểm hiện tại, điện ảnh châu Âu vẫn chẳng hề lép vế trước nước Mỹ trong lĩnh vực phim nghệ thuật. Điện ảnh Mỹ chỉ thật sự đè bẹp châu Âu sau khi kỹ thuật hiệu ứng đặc biệt bùng nổ, khiến mọi đối thủ hoàn toàn mất khả năng chống đỡ.
Trước mặt Vivien Leigh, Alan Wilson bày ra vẻ chẳng ai hiểu điện ảnh hơn mình. Những lời bàn về sự phát triển của điện ảnh cứ thế tuôn ra ào ào, nghe đâu ra đấy.
Furtseva càng nghe càng thấy kỳ quặc. Nói chuyện với một nữ diễn viên thôi mà cũng cần dùng đến những lời lẽ quanh co như vậy sao?
- Thưa ông Alan, theo ông, làm thế nào để phát huy sức ảnh hưởng của một diễn viên?
Vivien Leigh cũng mong nghề diễn viên được người đời kính trọng, chỉ là nàng vẫn chưa tìm ra cách.
- Có lẽ nên quay một bộ phim vì cộng đồng, nhất định phải gắn với hoạt động từ thiện. Chịu khó bỏ ra một ít công sức, để người dân các nước châu Âu hiểu rằng trên thế giới vẫn còn rất nhiều quốc gia và vùng đất đang sống trong cảnh nghèo đói.
Alan Wilson bày ra vẻ thương xót chúng sinh, rồi nói tiếp:
- Phải rồi, cô Vivien sinh ra ở Ấn Độ thuộc Anh. Tôi tin rằng nếu một ngày nào đó cô đặt chân tới nơi ấy, chắc chắn sẽ tạo nên cảnh hàng vạn người đổ ra đường, phố xá vắng tanh. Cô đại diện cho nền văn minh và lý tưởng của Đế quốc Anh. Có những việc do chính cô đứng ra làm thì người ta càng dễ tin hơn.
Đây đã là kéo Vivien vào chuyện rồi sao?
Furtseva thấy Vivien Leigh dường như ngày càng xiêu lòng, bèn lên tiếng ngắt lời:
- Không ngờ ông Alan cũng hiểu biết về điện ảnh. Chẳng hay ông có đề xuất gì hay cho điện ảnh Liên Xô không?
Câu hỏi ấy dĩ nhiên chẳng làm khó được Alan Wilson. Điện ảnh Liên Xô từng gây ảnh hưởng sâu rộng tới một nửa thế giới. Hắn lập tức đáp:
- Điện ảnh Liên Xô lấy chủ nghĩa hiện thực làm nền tảng, từng gây ảnh hưởng quan trọng ở nhiều nơi. Liên Xô là một cường quốc văn học. Những tác phẩm xuất sắc cùng truyền thống văn chương lâu đời đã đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của điện ảnh Liên Xô. Có một điều không thể xem nhẹ, gần như tất cả những bộ phim xuất sắc trong lịch sử Liên Xô đều được chuyển thể từ các tác phẩm văn học ưu tú. Bề dày văn hóa chính là chỗ dựa cho nền điện ảnh Liên Xô.
Vivien Leigh chỉ là một diễn viên bình thường, nàng hiểu gì về giao lưu văn hóa giữa hai nước? Người thật sự đang tiến hành cuộc giao lưu ấy là Alan Wilson. Hắn khoác lên mình dáng vẻ của một kẻ bảo hộ, che chở cho Vivien Leigh, đồng thời đối đầu với nữ hoàng văn hóa Liên Xô Furtseva của hơn mười năm sau.
Cuộc đấu trí giữa quan chức hai nước là chuyện Vivien Leigh chưa từng gặp bao giờ. Nàng phát hiện người đàn ông trẻ tuổi này hiểu biết quả thật rộng rãi.
- Kiến thức của tôi hơi tạp một chút.
Alan Wilson nói vậy, nhưng miệng lưỡi hắn lại tuôn ra như súng liên thanh. Hắn bắt đầu từ lịch sử ra đời của điện ảnh Pháp, kể mãi đến khi nước Mỹ dựa vào quy mô thị trường để vượt lên. Sau đó, hắn khéo léo lồng thêm ý riêng, cho rằng Liên Xô không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính mà sánh được với điện ảnh Mỹ.
- Chế độ đãi ngộ là điểm yếu của mọi tầng lớp ở Liên Xô. Một diễn viên giỏi đương nhiên phải được hưởng đãi ngộ tương xứng. Chuyện đó không thể chỉ trông vào giác ngộ mà giải quyết được. Dĩ nhiên, nước Mỹ cũng đi quá xa theo hướng ngược lại. Nhân tài trong bất cứ ngành nghề nào cũng hiếm như lông phượng sừng lân. Ngay trong hàng ngũ công chức, những người có vốn kiến thức dồi dào như tôi cũng chẳng nhiều.
Furtseva khẽ giật môi. So với vốn kiến thức đồ sộ tưởng như không bao giờ cạn, sự trơ tráo của tên quan chức đế quốc trước mặt nàng mới thật sự hiếm thấy.
Phía đại diện giao lưu văn hóa của Anh còn đỡ. Còn nhóm Liên Xô kia thì tốc độ uống cạn rượu rõ ràng nhanh hơn tốc độ tiến hành giao lưu văn hóa. Nghĩ đến đó, Alan Wilson thầm than thở. Kinh phí của Bộ Ngoại giao nhất định phải tăng thêm mới được.
Furtseva đành phải rời đi trước một lát, để nhắc nhóm đại diện văn hóa Liên Xô đừng quá mê rượu.
Sau khi Furtseva đi khỏi, Vivien Leigh hỏi:
- Alan, tuổi anh cũng chưa lớn lắm phải không? Tôi cứ gọi anh như vậy nhé. Điều anh nói về việc nâng cao địa vị xã hội của diễn viên có làm được không?
Dĩ nhiên là không. Thành kiến của con người chỉ truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác mà thôi!
Alan Wilson chậm rãi đáp:
- Điều đó còn tùy vào những nỗ lực mỗi người bỏ ra trong đời. Thật ra tôi có một ý tưởng. Chúng ta nên quay vài bộ phim từ thiện về các thuộc địa của Anh, để người dân trong nước hiểu Đế quốc Anh đã dẫn dắt những nền văn minh lạc hậu tiến bộ ra sao. Dĩ nhiên, mỗi diễn viên đều là một cá nhân độc lập, chúng ta không thể ép họ phải làm gì. Chuyện này cần bàn bạc, mà quan trọng nhất là phải có lòng yêu nước.
Mỗi lần mở miệng, Alan Wilson lại bộc lộ đúng giọng điệu của một tên đế quốc già đời. Theo lời hắn, nếu không có sự dẫn dắt của Đế quốc Anh, rất nhiều nơi vốn đã chẳng thể phát triển. Hắn thậm chí còn tìm được ví dụ, chẳng hạn như Ấn Độ sau khi giành độc lập.
- Tôi cũng có thể bàn bạc, tôi cũng có thể yêu nước. Nếu có cơ hội, nếu đất nước cần đến tôi, nhất định tôi sẽ thử sức.
Vivien Leigh mơ màng gật đầu. Hóa ra diễn viên cũng có thể yêu nước, cũng có thể cống hiến cho quốc gia.
Vivien Leigh hỏi Alan Wilson đã từng xem phim của nàng chưa. Dĩ nhiên là chưa, nhưng Alan Wilson lại lần nữa cho thấy tố chất cơ bản của một công chức đế quốc. Hắn nói rằng chỉ cần nhìn vào phim ảnh cũng có thể cảm nhận được trong lối diễn của Vivien Leigh không hề có sự nhút nhát hay làm bộ. Vẻ mềm mại quyến rũ tự nhiên của nàng lại pha lẫn nét ngang bướng khó thuần phục, và chính điều đó tạo nên sức hút riêng.
Trong Cuốn theo chiều gió, nàng dường như sinh ra là để đóng vai Scarlett O’Hara. Đó là một cô gái giống như mèo, vừa tinh ranh, quyến rũ, đáng yêu, đôi mắt lại đẹp đến mê hồn.
- Dù vậy, tôi vẫn thích những đoạn kết đoàn viên hơn.
Alan Wilson thao thao bất tuyệt. Hắn dựa vào vốn lời lẽ đã chuẩn bị từ lâu để ứng phó, chẳng để Vivien Leigh nhận ra mình hoàn toàn chưa từng xem bộ phim nào.
Furtseva quay trở lại, cứu Alan Wilson khỏi cảnh sắp cạn lời. Nhưng trong lòng Vivien Leigh, người ngoại giao trẻ tuổi này đã để lại ấn tượng sâu đậm.
Đàn ông phải biết khoác lác mới được!
Lúc ấy đã là đêm khuya. Trên đường chẳng còn bao nhiêu xe. Dưới ánh trăng, con đường lớn trông như dải lụa trắng vươn về phía xa. Hàng cây hai bên đường lùi nhanh về phía sau, bốn bề tĩnh lặng.
Alan Wilson mở cửa sổ xe. Gió lạnh ào ào lùa vào, khiến đầu óc hắn tỉnh táo hơn hẳn.
May mà năm 1945 vẫn chưa có quy định nào về việc lái xe sau khi uống rượu. Nếu không, e rằng hắn khó tránh khỏi cảnh bị phạt tiền.
Hắn rất muốn nhân cơ hội phụng sự đất nước mà đưa Vivien Leigh tới Ấn Độ thuộc Anh. Một khi nàng đã đặt chân lên địa bàn của hắn, dù có mọc cánh, nàng cũng chẳng thể thoát khỏi lòng bàn tay hắn.
Đây không phải ý nghĩ thoáng qua. Hắn đã chuẩn bị biến nó thành hành động. Tất cả đều là vì lợi ích của Đế quốc Anh mà thôi. Muốn tiến hành những bước tiếp theo thuận lợi, cần phải khiến thần dân ở Ấn Độ thuộc Anh phần nào mất cảnh giác.
Alan Wilson quan tâm đến những người nghèo khổ ở các vùng nông thôn rộng lớn. Nhưng chỉ cần khiến dân thành thị không manh động, thế là đã xem như thành công. Chỉ cần tầng lớp tinh hoa ở Ấn Độ thuộc Anh giữ được ổn định, toàn cõi Ấn Độ thuộc Anh cũng sẽ ổn định.
Quan trọng nhất là Alan Wilson đã có được cách liên lạc với Vivien Leigh. Đợi đến ngày chồng nàng vắng nhà, hắn có thể lấy tư cách bạn bè đến thăm.
Đến khách sạn, Alan Wilson xuống xe. Đoàn xe phía sau cũng chậm rãi dừng lại.
Vì phép lịch sự, đồng thời cũng để bảo đảm an toàn, hắn không thể để một đám người Liên Xô say khướt nghênh ngang ngoài đường phố London.
Bởi vậy, hắn đành mạo hiểm khiến quan hệ hai nước sứt mẻ, để các nhân viên Cục Tình báo Nội địa lái xe đưa những đại diện văn hóa Liên Xô này về khách sạn.
Một nhân viên Cục Tình báo Nội địa cau mày nhìn đám người Liên Xô đang lâng lâng men rượu, rồi nhận xét:
- Đám người Nga này hứng thú với rượu rõ ràng lớn hơn hứng thú với giao lưu văn hóa.
Ngay cả Furtseva cũng bước đi không vững, chỉ là bề ngoài vẫn chưa đến mức mất hết tỉnh táo. Alan Wilson thở dài:
- Chúng ta đưa họ lên phòng thôi. Dù sao Đế quốc Anh cũng là xứ sở của những quý ông.