- Vậy thì cảm ơn anh nhiều lắm.
Alan Wilson cầm ly rượu, khẽ chạm ly với Burgess rồi cười sảng khoái.
- Tôi vẫn cho rằng Cambridge và Oxford vốn nương tựa vào nhau mà cùng tiến. Nếu hai trường không lấy nhau làm chuẩn mực thì khó lòng cùng vươn lên. Tình hình quốc tế ngày nay cũng vậy.
- Cách nhìn này quả thật mới mẻ.
Burgess nói đầy ẩn ý. Hắn biết Alan Wilson hẳn đang ám chỉ nước Mỹ và Liên Xô.
- Có lẽ đúng là như vậy.
- Nhưng tôi còn cho rằng thế chân vạc mới vững vàng. Nếu chỉ chia thiên hạ thành hai phe địch ta, rất có thể lịch sử sẽ lặp lại hai cuộc đại chiến. Vì thế, tôi sẵn lòng dốc hết nhiệt huyết để bảo vệ những chủ trương của Đế quốc.
Nói chuyện với một điệp viên quả thật khá thú vị. Burgess không biết Alan Wilson đã rõ thân phận của mình hay chưa; còn hắn cũng chẳng hay rằng kẻ đang hết lòng ủng hộ chủ nghĩa đế quốc trước mặt mình lại không mấy thiện cảm với nước Mỹ.
Alan Wilson cũng không biết rốt cuộc vì sao Burgess lại phục vụ Liên Xô. Cái đầu sực mùi tiền bạc của hắn không sao hiểu nổi những người sống vì lý tưởng.
Alan Wilson được Bộ Ngoại giao giao nhiệm vụ tiếp đón quan trọng, nhưng vẫn không hề bỏ bê công việc chính. Hắn tiếp tục giữ liên lạc mật thiết với New Delhi. Mới hôm qua, hắn đã nhận được một tin vui.
Các cuộc đàm phán về việc nhượng lại eo đất Kra, nói cho đúng là chuyển giao lãnh thổ, đã có tiến triển.
Sau hội nghị Brussels, sáu nước tham dự đã tỏ rõ tinh thần đoàn kết châu Âu. Ngay cả Bỉ, vốn chẳng can hệ gì nhiều, cũng sẵn lòng tham gia hành động chung nhằm trở lại châu Á.
Huống hồ Tây Ban Nha lúc này đang nóng lòng muốn hòa nhập với cộng đồng quốc tế, thoát khỏi cảnh bị cô lập hoàn toàn.
Kết quả đã rất rõ rệt. Châu Âu mài gươm sẵn sàng, quân Anh khắp các vùng quanh Thái Lan cũng bắt đầu tiếp nhận quân Nhật đầu hàng. Thái Lan hiểu rằng những đế quốc lâu đời ở châu Âu tuy không còn hùng mạnh như trước, nhưng trước mặt họ, sức mạnh ấy vẫn chẳng suy suyển bao nhiêu.
Ngay cả Đại sứ quán Mỹ ở Bangkok cũng chỉ có thể cố sức bảo toàn những lợi ích chính yếu của Thái Lan. Lúc này, trông mong người Mỹ làm được nhiều hơn nữa là chuyện không tưởng.
Vì chuyện bán đảo Triều Tiên và Hokkaido, nước Mỹ đang sinh lòng nghi kỵ Liên Xô. Tình đoàn kết thời Thế chiến đang dần phai nhạt. Vào lúc này, Mỹ vẫn cần Anh, Pháp, những quý tộc sa sút của châu Âu, lên tiếng ủng hộ mình phần nào.
Vả lại, thứ Anh muốn đâu phải toàn bộ Thái Lan, mà chỉ là một dải đất ở phía nam nước này, kéo dài thành eo đất Kra. Eo đất ấy đương nhiên có giá trị, nhưng còn phải xem xét giá trị đó dưới góc độ nào.
Dải đất hẹp kéo dài ấy có ý nghĩa quân sự rõ rệt. Song trên thực tế, eo đất Kra bị hai bên chiếm giữ, đất đai đan xen nhau như răng chó. Một bên là Thái Lan, bên kia là Miến Điện thuộc Anh.
Nơi hẹp nhất của eo đất rộng năm mươi cây số. Nhưng tại khu vực giáp ranh giữa Miến Điện thuộc Anh và Thái Lan, bề ngang chỉ còn hai mươi cây số. Nếu đưa quân từ Miến Điện thuộc Anh sang, người Anh có thể dễ dàng cắt đứt đường liên lạc giữa phần đất liền của Thái Lan với miền nam nước này.
Miến Điện thuộc Anh đã kiểm soát một phần eo đất Kra, nên giá trị quân sự của toàn khu vực cũng vì thế giảm đi. Người Mỹ cân nhắc rằng, dù có cố giữ eo đất lại, quyền chủ động vẫn nằm trong tay người Anh.
Bởi vậy, vào lúc này, Mỹ vốn đang xung đột ngoại giao với Liên Xô ở bán đảo Triều Tiên và Hokkaido, chẳng mấy mặn mà với chuyện đó.
Mất sự hậu thuẫn của Mỹ, Thái Lan không thể chống đỡ trước Anh và Pháp. Hai nước này đã công khai tuyên bố nên tổ chức bầu cử dân chủ tại Thái Lan, để người dân bỏ phiếu quyết định có giữ lại hoàng gia hay không, rồi trả đất nước về tay nhân dân Thái.
Điều đó khiến người Mỹ vô cùng khó xử. Trong những ngày đầu sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Mỹ rất ngại bầu cử dân chủ, bởi khắp nơi đều tan hoang. Bầu đi bầu lại, kết quả có khi lại là một nước thân Liên Xô.
Nhưng Mỹ cũng không tiện công khai tuyên bố mình phản đối bầu cử dân chủ ở Thái Lan. Họ chỉ còn cách trao đổi riêng với hoàng gia và quân đội Thái, thuyết phục họ chuyển giao eo đất Kra để xoa dịu chuyện Thái Lan đã thất lễ với Anh, Pháp trong thời chiến.
Tóm lại, eo đất Kra xem như đã về tay người Anh. Đổi lại, Anh và Pháp không truy cứu việc Thái Lan thiếu kính trọng thế giới văn minh trong thời chiến nữa. Họ cũng không còn khăng khăng cho rằng quan hệ giữa Thái Lan với Nhật Bản giống như quan hệ giữa Áo với Đức.
Quyền sở hữu eo đất Kra đã được định đoạt. Tòa nhà Bộ Ngoại giao rộn ràng tiếng reo mừng. Thời huy hoàng đã trở lại.
Đại Anh của chúng ta rõ ràng vẫn đang ở đỉnh cao, còn có thể chiến đấu thêm ba trăm năm nữa, sao có thể rời đài sớm như vậy? “Biên giới Đế quốc Anh kéo dài đến tận dãy Himalaya…” Không biết ai vừa nói câu ấy, khiến mọi người trong Bộ Ngoại giao đều gật gù tán đồng.
Trước khi lên đường đến San Francisco, Alexander Cadogan đã thỏa thuận xong vấn đề eo đất Kra, nhờ thế càng thêm tự tin.
Alan Wilson không tỏ ra phấn khởi. Chẳng qua Thái Lan quả thật có dấu hiệu qua lại với Nhật Bản trong thời chiến, bị người Anh nắm được cớ để làm lớn chuyện. Trong bối cảnh phe Đồng minh đại thắng phe Trục, ngay cả Liên Xô cũng không thể phản đối.
Dẫu sao hiện giờ Áo, thậm chí cả Phần Lan, đều đang nằm trong vùng ảnh hưởng của Liên Xô. Nếu Liên Xô tỏ ra hai mặt trong vấn đề Thái Lan, Mỹ sẽ có cớ gây sức ép lên họ về chuyện Áo và Phần Lan.
Đó là điều Liên Xô đang ra sức tránh. Ngay cả Liên Xô, kẻ vốn luôn tìm cách gây khó dễ, cũng làm như không thấy. Vào thời điểm then chốt này, Mỹ càng khó trở mặt, công khai chống lại Anh và Pháp.
Vị bá chủ mới của thế giới vẫn phải diễn vai người hùng diệt rồng thêm một thời gian. Chưa đến lúc người hùng biến thành ác long.
Thế là Thái Lan bị đem ra hy sinh trong chuyện này. Hơn nữa, Anh đâu có thôn tính cả nước. Họ chỉ buộc Thái Lan nhường vùng đất phía nam, nơi người Hồi giáo sinh sống. Biết đâu việc ấy còn giúp Thái Lan ổn định, giảm bớt xung đột tôn giáo. Như vậy thì có gì không tốt?
Đúng là rất hợp với hai chữ “hồi quang phản chiếu”. Thuộc địa của Đế quốc Anh rộng nhất vào thời nào? Không phải thời huy hoàng của Nữ hoàng Victoria, mà là sau cuộc Đại chiến thứ nhất đẫm máu, khi Anh và Pháp chia nhau lãnh thổ của Đức và Đế quốc Ottoman, đưa số thuộc địa lên mức lớn nhất.
Lần này cũng vậy. Sau chiến tranh, Anh thuận thế ép Thái Lan nhượng lại eo đất Kra. Dù việc ấy có phần khôn khéo, dù nhờ Mỹ và Liên Xô đang mâu thuẫn ở Viễn Đông, rốt cuộc họ vẫn làm được.
Chỉ cần từ nay đến mười năm sau không xảy ra chuyện gì quá mất mặt, trong mắt các nước thuộc Thế giới thứ ba, cái vẻ hùng mạnh của Đế quốc Anh vẫn chưa dễ sụp đổ.
Alan Wilson chúc mừng Alexander Cadogan trước lúc ông lên đường. Giữa bầu không khí Bộ Ngoại giao vừa giành thắng lợi lớn, vị thứ trưởng thường trực tỏ ra vô cùng vui vẻ, cất lời khích lệ:
- Alan, cậu cũng vui lắm phải không? Dù sao cũng nhờ Ấn Độ thuộc Anh phối hợp nên chuyện này mới thành.
- Chúng ta đều phục vụ Đế quốc, không phân biệt Bộ Ấn Độ và Bộ Ngoại giao. Công việc của hai bộ vốn cũng gần giống nhau.
Alan Wilson khiêm tốn đáp lời, rồi chuyển sang chuyện khác:
- Thưa ngài Alexander, nếu tại hội nghị San Francisco có thể dành cho hai nước nhỏ Sikkim và Bhutan một sự tiếp đón trọng thị, người dân Nam Á hẳn sẽ rất vui. Bộ Ấn Độ cũng cần tranh thủ sự ủng hộ của hai nước này.
- Tôi hiểu rất rõ điều đó.
Alexander Cadogan mỉm cười ôn hòa.
- Làm cho giới tinh hoa ở Ấn Độ hiện nay mất mặt, phải không?
- Thưa ngài Alexander, tôi tuyệt đối không có ý đó.
Alan Wilson lắc đầu, tỏ ý mình chẳng hề có ác ý với người Ấn.
- Với cái mặt dày của người Ấn, tôi còn ngờ họ có biết xấu hổ là gì không.
Năm 1945, Đế quốc Anh vẫn còn giữ được vẻ uy phong. Đặt Bhutan và Sikkim vào hàng những nước sáng lập Liên Hợp Quốc lúc này cũng có thể xem như một cách bảo vệ họ. Sau này muốn can thiệp cũng tiện hơn.
Điều đó nhất định sẽ phần nào cản trở việc Ấn Độ thôn tính Sikkim trong tương lai.
Đừng tưởng nước Mỹ không có tính toán với Ấn Độ. Nếu Ấn Độ phát triển thuận buồm xuôi gió, có nguy cơ đe dọa Mỹ, người Mỹ đã sớm đưa hoàng gia Sikkim lưu vong ở Mỹ ra làm quân bài để gây khó dễ cho Ấn Độ rồi.
Hai ngày sau, Alexander Cadogan rời London, đến San Francisco ký tên thay mặt nước Anh. Việc thành lập Liên Hợp Quốc đã được định đoạt từ hội nghị San Francisco hồi tháng Sáu.
Ngài Alexander được mọi người hết sức kính trọng. Nhiệm vụ lần này của ông ở San Francisco chỉ giới hạn ở việc thay mặt chính phủ Anh chính thức ký tên, công nhận sự ra đời của Liên Hợp Quốc, đồng thời đọc một bài diễn văn và xuất hiện trong ngày tổ chức quốc tế này chính thức thành lập.
Nói thật, việc ấy nặng tính hình thức. Nhưng cũng không thể bỏ qua. Được xuất hiện trước mọi người có ý nghĩa rất lớn, nhất là với những nước nhỏ như Sikkim và Bhutan. Ít nhất, họ có dịp để các cường quốc biết đến mình.
Trong lúc Alexander Cadogan rời London, tại sân bay London, Bộ Ngoại giao Anh tổ chức lễ đón tiếp, chờ máy bay của Đoàn ca múa Hồng kỳ Aleksandrov hạ cánh.
Đoàn ca múa Hồng kỳ được thành lập năm 1928, đến nay đã có mười bảy năm lịch sử. Trong chuyến thăm Paris trước đó, màn hợp xướng của đoàn đã được người dân Paris đón nhận nồng nhiệt.
Đây không phải lần đầu đoàn đến Paris, vùng đất cách mạng lâu đời. Trước chiến tranh, họ từng lưu diễn tại đó và cũng được hoan nghênh hết mực. Chuyến lưu diễn thành công vang dội, còn giúp họ giành huy chương vàng tại Triển lãm Thế giới Paris.
Máy bay vừa hạ cánh, người đầu tiên bước ra khỏi cửa khoang là trưởng đoàn, Alexander Alexandrov. Tiếp đó, các thành viên lần lượt theo ông xuống máy bay, lần đầu xuất hiện trước công chúng Anh.
- Người Liên Xô ai nấy đều ngẩng cao đầu, ưỡn ngực. Không biết có phải họ đang thị uy với chúng ta không?
Viên ngoại giao đứng cạnh Alan Wilson mím môi, tỏ vẻ không vui trước phong thái như quân nhân ấy.
- Có lẽ người Liên Xô vốn là như vậy.
Alan Wilson cho rằng chắc đó chỉ là tình cảm hết sức tự nhiên của họ. Người lao động không muốn cúi đầu trước chủ nghĩa đế quốc, nên cử chỉ mới có vẻ cứng nhắc như thế.
Nhân viên tiếp đón của Anh nhanh chóng bước tới, lần lượt bắt tay chào mừng từng người. Alan Wilson tự hỏi mình có nên xin một chữ ký hay không. Dù sao cơ hội thế này cũng hiếm có.