- Ít nhất đến lúc này, người Anh vẫn thể hiện khá ổn. Sác-lơ Đờ Gôn vốn không cao lớn, lại muốn tỏ ý tôn trọng người đối diện nên không thích đứng nói chuyện. Ông uống một ngụm nước rồi ngồi xuống, nói tiếp: - Mong người Anh cũng hiểu rõ tình thế hiện giờ. Ít nhất, những quyết định họ đưa ra đến nay đều hợp với suy nghĩ của tôi. Trước mắt, mối đe dọa đối với nước Pháp là nước Đức; về lâu dài, có thể là Liên Xô. Nhưng mối đe dọa ấy chưa chắc sẽ dẫn đến chiến tranh.
- Tôi chỉ lo người Anh hiện giờ vì sai lầm dưới thời Chamberlain mà lại đi sang thái cực ngược lại, phóng đại mối đe dọa từ Liên Xô, trở nên hoảng hốt quá mức rồi tự tay nhường lợi ích ở châu Âu. Liên Xô quả thực là một mối đe dọa, nhưng người Mỹ cũng chẳng đáng tin hơn. Trước đây ở Việt Nam, chính họ đã trao quyền tiếp nhận quân Nhật đầu hàng của chúng ta cho người Trung Quốc.
Nghe Đờ Gôn nói vậy, Georges Bidault gật đầu, tỏ ý đồng tình:
- Dù là Liên Xô hay Hoa Kỳ, mối đe dọa đối với các thuộc địa trong tay chúng ta cũng như nhau. Trước mắt, Liên Xô chưa thể đưa sức mạnh của mình ra ngoài biên giới, còn người Mỹ thì làm được. Lần này, vào thời khắc then chốt, người Anh vẫn đưa ra lựa chọn đúng đắn.
- Mấu chốt vẫn là nước Đức sẽ đóng vai trò gì trong chuyện này. - Đờ Gôn ngập ngừng, bởi ngay cả ông cũng chưa nghĩ ra cách nào hay để đối phó với nước Đức. - Ai cũng phải thừa nhận khả năng Đức ngả theo Liên Xô tuy không phải hoàn toàn không có, nhưng rất nhỏ, gần như chẳng đáng để tính đến trên thực tế. Trước hết, người Đức và người Slav vốn đã thù ghét, khinh miệt nhau từ lâu, luôn xem nhau là hai giống dân khác biệt. Người Đức lại có cảm giác gần gũi về dân tộc với Anh, Mỹ. Họ cũng dành cho người Anh một sự cảm thông chân thành, dù đôi khi lòng chân thành ấy chẳng được đáp lại. Tất cả những điều đó cho thấy Anh, Mỹ nghiêng về phía nước Đức.
- Hơn nữa, những dấu hiệu về sức mạnh và sự sung túc mà người Anh thể hiện qua cách đối xử với tù binh, hành động của quân chiếm đóng cùng nhiều việc khác đã khiến người Đức càng thêm ngưỡng mộ những người họ hàng xa bên kia eo biển Manche. Tình cảm ngưỡng mộ vượt qua biên giới ấy vốn đã có từ lâu, nay lại càng sâu đậm.
- Georges, nếu nước Đức cuối cùng ngả theo Liên Xô, ta có thể khẳng định một điều: trong tình thế ấy, nước Pháp không thể đứng vững, chắc chắn sẽ là mục tiêu kế tiếp sau Đức. Vì thế, chúng ta cũng mong nước Đức có thể chống đỡ Liên Xô, trở thành tiền đồn bảo vệ châu Âu. Nhưng người Đức là họ hàng xa của Anh, Mỹ, còn với chúng ta lại chất chứa thù hận. Vấn đề này khó giải quyết quá.
Bàn đến cách chung sống với nước Đức, Đờ Gôn chỉ biết thở dài. Phần đông trong chính phủ lâm thời Pháp đều muốn trả thù nước Đức thật nặng. Ngay cả Đờ Gôn cũng không muốn công khai phản đối, làm vậy chỉ khiến ông bị cô lập.
Thế nhưng trả thù nước Đức có thể đẩy nước này ngả theo Liên Xô, dù khả năng ấy không lớn. Còn một khả năng khác, và khả năng này lớn hơn nhiều: Anh, Mỹ gạt ảnh hưởng của Pháp khỏi khu chiếm đóng của Đức.
Dù kết cục nào xảy ra, tương lai lâu dài của nước Pháp cũng đều chịu thiệt. Anh và Đức vốn gần gũi nhau về tình cảm dân tộc. Muốn giành ảnh hưởng, nước Pháp khó lòng vượt qua mối thân tình ấy.
Bởi vậy, Đờ Gôn luôn cố gắng nói đỡ cho nước Ý. Dù sao Ý cũng thuộc nền văn minh La-tinh. Cũng vì lẽ đó, khi Anh đề nghị mời Tây Ban Nha tham gia hội nghị Bruxelles lần này, Pháp đã không kiên quyết phản đối.
Ý và Tây Ban Nha đều là đồng minh giúp Pháp duy trì ảnh hưởng. Dĩ nhiên, lúc này Pháp chỉ còn cách làm như vậy. Ba Lan thời Trung cổ đã chứng minh rằng đứng giữa hai kẻ thù mạnh, bên này ngả một chút, bên kia nghiêng một chút, chẳng phải kế hay.
Giữa Anh, Mỹ và Liên Xô, nếu chỉ có một mình nước Pháp muốn đi con đường riêng, kết cục ắt chẳng khác gì Ba Lan.
May thay, dường như người Anh hiện giờ vẫn còn khá thành ý. Từ việc kiên quyết ủng hộ Pháp trở thành ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an, đến việc tìm cách giành quyền đưa quân Pháp vào Đức, nước Anh lúc này vẫn đáng tin cậy hơn trước.
Trong khi nhà lãnh đạo chính phủ lâm thời Pháp bàn bạc với ngoại trưởng, những lời mềm mỏng xen lẫn sức ép dành cho Tây Ban Nha vẫn tiếp diễn.
Nếu có ai hỏi Alan Wilson rằng, năm 1945, dốc hết sức vì Đế quốc Anh mà vẫn phải nhìn sắc mặt Mỹ và Liên Xô, liệu đó có phải nhiệm vụ khó đến mức địa ngục hay không, hẳn hắn sẽ phủ nhận.
Dù sao cũng hơn là phục vụ nước Pháp vào năm 1945. Ít nhất về vấn đề thuộc địa, chính trường Pháp tuy bất ổn, các chính phủ liên tục sụp đổ, nhưng lập trường của họ vẫn trước sau như một.
Kẻ thật sự rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan lại là nước Anh, trông thì ổn định nhưng chẳng đáng tin chút nào. Nếu Alan Wilson là người Pháp, hẳn hắn mới thật sự tuyệt vọng, vì nước Anh đúng là một đồng minh kéo chân người khác.
Lần thứ hai lên làm Thủ tướng, Churchill vẫn nghĩ nước Anh đủ sức thực hiện chính sách ngoại giao ba vòng, làm cầu nối giữa Khối Thịnh vượng chung, Hoa Kỳ và Liên Xô. Khi ấy, Ấn Độ thuộc Anh đã độc lập được mấy năm, vậy mà Churchill vẫn cho rằng nước Anh đủ sức giữ vai trò cân bằng quyền lực trên lục địa châu Âu.
Đến thời người kế nhiệm Churchill là Eden làm Thủ tướng, cuộc chiến kênh đào Suez thất bại. Nước Pháp cuối cùng cũng hiểu rằng nước Anh không còn đáng trông cậy, bèn gạt Anh sang một bên, tự mình hành động, đồng thời hòa giải với Đức. Pháp còn công khai nói rằng nước Anh chỉ quan tâm đến việc chia rẽ châu Âu.
Đến lúc ấy, nước Anh muốn chủ động cũng đã muộn. Pháp từng nhiều lần từ chối cho Anh gia nhập Cộng đồng châu Âu.
Năm 1945, điều kiện của nước Anh thật ra tốt hơn Pháp nhiều. Chỉ cần chịu bỏ sĩ diện, việc lập một Cộng đồng châu Âu do Anh và Pháp cùng làm nòng cốt sẽ dễ như trở bàn tay. Tiếng nói của Anh trong đó chắc chắn cũng nặng hơn Pháp. Một cộng đồng lấy Anh làm chủ, Pháp làm phụ, hoàn toàn có thể thấy trước.
Alan Wilson cùng Nino Bertrand vừa dùng lời lẽ đanh thép vừa ngầm gây sức ép với đại diện Tây Ban Nha. Thấy người Pháp tỏ thái độ cứng rắn, hắn liền chuyển sang dụ dỗ, nói rằng châu Âu vẫn hoan nghênh Tây Ban Nha góp sức.
- Tôi nhất định sẽ báo cáo trung thực tình hình ở đây với tướng Franco. - Được ánh hào quang của hai đế quốc thực dân lớn cảm hóa, Manuel Martín vô cùng biết ơn Anh, Pháp vì đã gác lại hiềm khích cũ.
Alan Wilson chậm rãi nói:
- Đây là cơ hội để Tây Ban Nha trở lại với cộng đồng quốc tế. Dĩ nhiên, điều kiện là Tây Ban Nha phải bù đắp mạnh mẽ những tổn hại mình từng gây ra cho châu Âu. Cơ hội đã đến rồi, mong Tây Ban Nha nắm lấy, đừng phụ lòng thiện chí của Anh, Pháp.
Dù sao lúc này Anh, Pháp vẫn là những cường quốc có ảnh hưởng khắp thế giới. Trong mắt các nước khác, cho dù chưa thể sánh vai với Mỹ và Liên Xô, họ vẫn là những thế lực vô cùng hùng mạnh.
Trước mặt Tây Ban Nha, Anh, Pháp từng có thời huy hoàng, nay vẫn chưa bị lột sạch thể diện, dĩ nhiên còn đủ sức khiến người ta nể trọng.
Manuel Martín thậm chí cảm thấy trong lòng nặng trĩu trách nhiệm. Tây Ban Nha có thoát khỏi cảnh bị cô lập hoàn toàn về ngoại giao hay không, tất cả hy vọng đều đặt lên vai hắn.
Mặc Manuel Martín đang ngổn ngang tâm sự, thấy lời mình đã có tác dụng, Alan Wilson liền rời nơi ở của phái đoàn Tây Ban Nha cùng Nino Bertrand. Hắn vận động cánh tay hơi cứng lại. Gần đây hắn quả thực làm việc hết công suất, người cũng đã mệt mỏi.
Vừa phải tỏ ra giả nhân giả nghĩa trong các cuộc họp công khai, vừa phải âm thầm ra tay để phô bày khí thế của đế quốc lâu đời. Đóng hai vai ấy chẳng phải việc ai cũng làm được, nhất là khi phần lớn lời lẽ hắn phải hao phí lại dành cho đại diện Pháp đứng bên cạnh.
Nino Bertrand quan tâm hỏi:
- Alan, cậu mệt rồi phải không? Thật ra lúc hội nghị mới bắt đầu, mình vẫn còn nghi ngờ cậu đôi chút. Nhưng cậu đã làm mình đổi ý.
Alan Wilson ngạc nhiên hỏi:
- Tôi từng gặp ông sao, thưa ông Nino?
Người ta đâu thể vô cớ thành kiến với nhau. Hai bên chưa hề quen biết, sao người Pháp vừa gặp hắn đã nghi ngờ? Chỉ vì hắn là người Anh ư?
- À, không có gì. - Nino Bertrand ngập ngừng, rất muốn hỏi rằng trước kia hắn có từng đứng nói hùng hồn trên đường phố Paris, nói thì dễ làm thì khó, rồi còn khiến chuyện ấy lên báo ở Anh hay không.
Nghĩ lại, đó cũng chẳng phải chuyện vẻ vang gì, Nino Bertrand đành không hỏi, chỉ nói:
- Cậu không giống những nhà ngoại giao Anh thường thấy. Hình như cậu rất nhiệt tình với công việc hiện giờ.
Alan Wilson đứng thẳng người, mặt lộ vẻ tự hào:
- Dĩ nhiên, tôi thuộc phe ủng hộ châu Âu. Nhưng trong nước quả thực có nhiều người nghi ngờ việc Anh chủ động can dự vào châu Âu, vì chuyện đó đi ngược truyền thống.
“Truyền thống ư?” Sắc mặt Nino Bertrand khẽ đổi. Nạn nhân lớn nhất của truyền thống nước Anh ở châu Âu chính là nước Pháp. Bao năm chịu khổ khiến Pháp hiểu rõ đường lối ngoại giao của Anh hơn bất cứ nước nào.
- Thì ra cậu thuộc phe ủng hộ châu Âu! - Giọng Nino Bertrand hờ hững đến mức không thể hờ hững hơn. Chỉ nhờ chất giọng Pháp, Alan Wilson mới không nhận ra. - Không biết Alan nghĩ thế nào về một châu Âu đoàn kết?
- Sợi dây gắn kết lớn nhất chính là các thuộc địa. - Thấy đại diện Hà Lan và Bồ Đào Nha đứng khá xa, Alan Wilson hạ giọng. - Thật ra có thể lấy Tây Ban Nha làm điểm đột phá, lập một đạo quân nước ngoài liên hợp, một quân đoàn lê dương châu Âu.
Nino Bertrand động lòng, vội hỏi:
- Đó là ý của Luân Đôn sao? Không biết có bao nhiêu người ủng hộ?
- Ôi, bạn tôi, đó là ý tưởng của người Pháp. - Alan Wilson khéo léo đẩy trách nhiệm sang phía khác. - Người Anh làm sao nghĩ ra chuyện viển vông như vậy. Ai mà đề xuất, chắc chắn sẽ bị chê cười. Nhưng nếu người Pháp đưa ra kiến nghị ấy, chúng ta phải nghiêm túc cân nhắc, vì đây là vấn đề ngoại giao, cần được xem xét thận trọng.
Nino Bertrand lặng đi trong chốc lát, nghiền ngẫm kỹ lời Alan Wilson, rồi cuối cùng bật cười:
- Thật ra Pháp vẫn luôn có ý tưởng tương tự. Chúng tôi vốn định nêu ra tại hội nghị lần này.
Alan Wilson làm bộ kinh ngạc, xoay xoay chiếc cổ đã cứng lại rồi nói:
- Thật sao? Xem ra Đế quốc Anh phải cân nhắc chuyện này thật nghiêm túc rồi. Đi nói chuyện với người Bỉ thôi, chắc họ dễ đối phó hơn người Tây Ban Nha nhiều.