“Nhìn người, đừng chỉ nhìn bề ngoài!” Mẹ của Hepburn nhìn con gái, kiên nhẫn dạy bảo hết lần này đến lần khác. Con bé vẫn còn quá ngây thơ, chẳng lẽ chưa từng nghĩ rằng một người làm liên lạc, chuyển tin cho du kích, liệu có thể đơn thuần được sao?
Nếu nói đến người thật sự đơn thuần, e rằng phải kể Alan Wilson. Sống trong xã hội hiểm ác này, hắn đã bị lừa bao nhiêu lần rồi? Nếu không, sao hắn còn nhung nhớ cuộc sống ở Ấn Độ thuộc Anh? Chỉ nơi ấy mới khiến hắn cảm thấy thân thiện nhất, là bến cảng bình yên cho tâm hồn.
Lời mẹ dặn chẳng lọt được vào tai Audrey Hepburn. Trong mắt cô bé, người Anh kia rõ ràng là một người tốt. Do từng chịu cảnh thiếu thốn dinh dưỡng, Hepburn vốn chẳng mấy tự tin về gương mặt của mình. Cô cũng không lớn lên giữa những lời ca tụng.
Nếu không quá quen thuộc với gương mặt ấy, Alan Wilson cũng chẳng thể nhận ra cô bé đang tuổi ấu thơ kia chính là hoa khôi của địa cầu sau này.
Audrey Hepburn của năm 1945 chưa có vẻ đẹp đủ sức chinh phục cả phương Đông lẫn phương Tây. Thậm chí, cô còn kém xa hai chị em nhà Isabella ở Bonn. Khi ấy, cô chỉ là một bé gái bình thường, gương mặt thanh tú mà thôi.
Audrey Hepburn thật sự được người đời biết đến sau bộ phim Kỳ nghỉ ở La Mã. Nói không quá lời, Audrey Hepburn mà mọi người quen thuộc về sau gần như do chính tay những chuyên gia trang điểm hàng đầu Hollywood tạo nên. Người chuyên gia ấy nắm rõ ưu khuyết điểm trên gương mặt cô, rồi thiết kế riêng kiểu trang điểm và kiểu tóc thích hợp nhất.
Tay nghề của ông ta đã đem đến cho Hepburn một cuộc biến đổi gần như lột xác. Từ đó, ông cũng trở thành chuyên gia trang điểm độc quyền của cô.
Thân hình gầy gò, dung mạo thanh tú. Nếu Alan Wilson không có trí nhớ siêu phàm, đây chẳng qua chỉ là một cô bé bình thường trông khá xinh xắn. Mãi đến thập niên năm mươi, khi Audrey Hepburn đến gặp Givenchy thử vai, mọi chuyện mới thay đổi.
Audrey Hepburn khi ấy người gầy nhẳng, ăn mặc giản dị, xuất hiện trước mặt chính Givenchy. Giấc mộng về một nàng thơ hoàn mỹ tan vỡ ngay tại chỗ. Givenchy chẳng giữ thể diện cho cô, thẳng thừng từ chối toàn bộ yêu cầu.
Bị khước từ, Hepburn vẫn không chịu bỏ cuộc. Cô nhiều lần mời Givenchy dùng bữa tối. Trong một bữa ăn, Hepburn vẽ ra trước mặt ông viễn cảnh sự nghiệp của mình. Sau cùng, Givenchy trở thành nhà thiết kế thời trang riêng cho cô.
Nếu chỉ nhìn sự việc dưới con mắt vụ lợi, nghĩ đến chuyện kiếm tiền trước mắt, thì giả như Alan Wilson không nhớ rõ gương mặt ấy, bỏ lỡ cũng là điều hết sức bình thường. Nhưng nhìn xa hơn, hắn chẳng hề do dự mà để lại địa chỉ liên lạc ở London. Hắn tin rằng chú vịt con xấu xí này rồi sẽ có ngày trưởng thành.
Alan Wilson tự nhận phần lớn thời gian mình vẫn giữ được đầu óc tỉnh táo và trí tuệ vượt trội. Sau khi mẹ con Hepburn rời đi, hắn lại trở thành hình mẫu của công chức đế quốc, đại diện xuất sắc cho giới công chức Đế quốc Anh, hình ảnh công chức nổi tiếng nhất trên đất Anh, vị quý ông từng cứu một phụ nữ Pháp giữa đường phố Paris.
Trong mấy tháng gần đây, hình ảnh Alan Wilson trên mặt báo chẳng hề kém những diễn viên nổi tiếng trong nước. Ngay cả Vivien Leigh, xét về mức độ được chú ý, cũng chỉ ngang ngửa với hắn mà thôi.
Alan còn chưa đến Brussels, nhưng đường hướng của Hội nghị Brussels đã được xác lập. Nơi đặt nền móng cho quan hệ hòa hảo Anh Pháp vẫn nằm ở vùng Viễn Đông xa xôi.
Sau khi chiến tranh ở châu Âu kết thúc, nước Pháp lập tức quyết định trở lại châu Á. Tuy vậy, nơi đây cách Pháp quá xa. Lực lượng quân sự của Pháp tại Việt Nam yếu ớt đến đáng thương, cũng giống như sự chênh lệch giữa các khu chiếm đóng của bốn nước tại Áo vài tháng trước, nơi quân Anh, Mỹ, Pháp và Hồng quân Liên Xô trên danh nghĩa đều có mặt, nhưng thực lực chỉ tồn tại trên giấy.
Pháp không đủ sức tiếp nhận sự đầu hàng tại Việt Nam. Vì vậy, quân Anh đảm nhận việc tiếp nhận đầu hàng ở miền Nam Việt Nam. Trước khi Hội nghị Brussels diễn ra, London đã cam kết với Paris rằng Anh sẽ thay quân Pháp bảo vệ các thuộc địa của Pháp ở Đông Nam Á. Đổi lại, Pháp phải ủng hộ yêu sách của Anh về eo đất Kra, qua đó thể hiện sự đồng lòng giữa hai nước trong vấn đề thuộc địa.
Sau khi Nhật Bản đầu hàng, quân Anh đã đổ bộ xuống miền Nam Việt Nam, đồng thời điện báo cho Pháp biết rằng họ nhất định sẽ giúp Pháp giữ vững vùng thuộc địa này. Thật ra, đối với củ khoai nóng bỏng tay là Việt Nam, người Anh chẳng hề muốn nhúng tay vào.
Dù là kiên quyết đàn áp hay buông tay mặc kệ, tầm quan trọng của Ấn Độ thuộc Anh vẫn vượt xa Việt Nam. Nhưng để lôi kéo Pháp, khiến hai nước đứng chung chiến tuyến trong nhiều vấn đề rộng lớn hơn, Mountbatten vẫn điều một phần binh lực sang đó, giữ lấy bàn đạp để Pháp trở lại châu Á.
Trong tình thế ấy, lực lượng ít ỏi của Anh buộc phải được tập trung. Nước Anh không muốn sa chân quá sâu vào Việt Nam, chỉ mong người Pháp hành động nhanh hơn, đừng bắt quân Anh phải ở lại nơi này quá lâu.
Ba ngày trước Hội nghị Brussels, Alan Wilson đã đến thành phố Brussels, thủ đô của Liên minh châu Âu trong tương lai.
Vài chục năm sau, Brussels trở thành thủ đô và thành phố lớn nhất nước Bỉ, nơi đặt những cơ quan hành chính chủ yếu của Liên minh châu Âu, đồng thời là đại bản doanh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Thành phố này còn được mệnh danh là thủ đô của châu Âu.
Toàn thành phố lấy hoàng cung làm trung tâm, mở rộng dọc theo tuyến vành đai nhỏ. Muốn thăm thú nơi đây, đi bộ là tiện nhất. Brussels vốn là một thành phố nói tiếng Hà Lan, nhưng theo thời gian đã phát triển thành đô thị song ngữ, nơi tiếng Pháp và tiếng Hà Lan cùng tồn tại.
Ngay tại Hội nghị Brussels lần này, phái đoàn Pháp cũng yêu cầu tiếng Pháp phải được đưa vào các văn bản chính thức. Các nước khác đều đồng ý, phía Anh cũng chẳng phản đối. Chuyện vụn vặt như vậy, chống lại cũng chẳng đem lại lợi ích gì.
Khi đến trụ sở của phái đoàn Anh và gặp Alexander Cadogan, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao, Alan nghe ông ta giễu người Pháp bằng đúng thái độ họ đã thể hiện về việc nhất định phải thêm tiếng Pháp:
- Người Pháp cho rằng tiếng Pháp là ngôn ngữ tiêu biểu của thế giới văn minh, nhưng lại quên mất thời đại ấy đã cách đây bao lâu rồi. Dẫu sao ở Bỉ, người nói tiếng Pháp quả thật chiếm ưu thế. Chúng ta cũng khó mà phản đối, phải không?
Alan Wilson tán thành lời Alexander Cadogan:
- Điều đó cho thấy Đế quốc Anh tôn trọng đồng minh, hoàn toàn không có ý gì khác.
Ở châu Âu có một cách nói rằng, thế kỷ mười bảy, trung tâm của châu Âu là nước Pháp; từ thế kỷ mười tám trở đi, người dẫn đầu châu Âu là nước Anh. Dĩ nhiên, cách nói này phổ biến ở Pháp hơn. Người Anh trong nước chẳng mấy ai nói như vậy.
Nhưng môi trường ngôn ngữ ở Brussels quả đúng như Alexander Cadogan đã nói. Tiếng Pháp là ngôn ngữ chiếm ưu thế, còn tiếng Hà Lan gắn liền với vùng Flanders nghèo nàn, lạc hậu. Hơn nữa, ngôn ngữ chính thức duy nhất của chính phủ Bỉ khi ấy là tiếng Pháp.
Các cơ sở giáo dục ở Brussels gần như đều giảng dạy bằng tiếng Pháp. Điều ấy càng cản trở sự phát triển của tiếng Hà Lan, đồng thời khiến người ta nảy sinh định kiến rằng tiếng Hà Lan là thứ ngôn ngữ thấp kém.
Nhưng đứng từ góc nhìn của người Anh, đây chẳng qua chỉ là chút tàn tích còn sót lại từ thời Vua Mặt Trời của nước Pháp. Trình độ phát triển ở mỗi nơi trên thế giới vốn không giống nhau. Một vài vùng vẫn còn lưu lại dấu vết của mấy trăm năm trước cũng chẳng có gì khó hiểu.
Trong một thế giới mà ảnh hưởng của tiếng Anh đã vượt xa tiếng Pháp, người ta nên dành cho những người Pháp ngoan cố kia một phần cảm thông và thấu hiểu.
Alan lắc đầu, cười khổ:
- Người Pháp cứ khăng khăng giữ lấy điều ấy, thật đáng yêu làm sao. Chẳng lẽ chúng ta chưa từng có lần nào khiến họ hoàn toàn cứng họng hay sao?
Alexander Cadogan chậm rãi đáp:
- Có vài lần, nhưng không nhiều.
Alan thấy hứng thú, bèn hỏi tiếp:
- Lần gần đây nhất khiến người Pháp không còn gì để nói là khi nào?
Alexander Cadogan cười đầy dụng ý:
- Năm 1815, trận Waterloo. Lần ấy thì người Pháp tuyệt đối không còn gì để nói!
Có lẽ để tạo màn xuất hiện thật long trọng, phái đoàn Pháp đến Brussels vào ngày thứ hai sau khi phái đoàn Anh đặt chân tới đây. Khi ấy, Alan Wilson đang được Thư ký Nội các và Thư ký Bộ Ngoại giao chỉ dẫn, giúp hắn nhận thức đầy đủ hơn về việc trau dồi văn hóa và kiến thức của bản thân.
Thư ký Nội các Edward Bridges cho biết ông tương đối hài lòng với công việc hiện tại ở khu chiếm đóng của Anh. Hiệu quả của từng chính sách ra sao còn phải chờ thời gian chứng minh, nhưng nỗ lực của Ủy ban Thương mại khu chiếm đóng Anh đã được Whitehall nhìn thấy.
Ông đồng thời nhấn mạnh rằng, xét về ý nghĩa lâu dài, Hội nghị Brussels quan trọng hơn hẳn công cuộc tái thiết khu chiếm đóng của Anh. Thậm chí, hội nghị này còn quyết định hướng đi tương lai của Đế quốc Anh. Dù đứng trên phương diện đế quốc hay nhìn từ góc độ một công chức, tất cả đều phải dốc hết sức lực, trăm phần trăm. Ở một khía cạnh nào đó, nó còn quan trọng hơn cả Hội nghị Potsdam.
Nước Anh đã thống nhất được phương hướng chung để liên kết các quốc gia châu Âu: bắt tay vào những thuộc địa của các nước đang tham gia Hội nghị Brussels. Đây là điểm chung lớn nhất giữa những quốc gia có lợi ích khác nhau, cách nghĩ khác nhau, thậm chí quan hệ chẳng mấy hòa thuận.
Quan hệ giữa Anh và Pháp vốn rắc rối vì những nguyên nhân lịch sử. Nhưng đâu phải chỉ riêng Anh và Pháp mới như vậy. Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha cũng chẳng thân thiết gì cho cam. Tây Ban Nha từng thôn tính Bồ Đào Nha, còn kẻ thù trong cuộc chiến giành độc lập của Bỉ chính là người Hà Lan.
Dĩ nhiên, người ủng hộ nền độc lập của Bỉ là Pháp. Những nước ủng hộ Hà Lan lại gồm Anh, Đế quốc Nga, Đế quốc Áo và Vương quốc Phổ.
Có thể nói, trong tay mỗi quốc gia đều vấy máu của những nước khác. Vào thời điểm này, họ buộc phải đoàn kết. Nếu không, những quốc gia từng có thời huy hoàng ấy sẽ nhanh chóng bị cuốn vào hàng ngũ tầm thường, biến thành những con tôm tép trong mắt Mỹ và Liên Xô.
Quốc vương Bỉ đứng ra đón tiếp các phái đoàn tham dự Hội nghị Brussels là Leopold III. Vị vua đang chìm trong tranh cãi này từng giữ thái độ mập mờ với nước Đức trong chiến tranh, vì thế hiện giờ Leopold III có thể nói là đang lâm vào cảnh rắc rối.
Hội nghị lần này được tổ chức tại Bỉ cũng là kết quả của việc Leopold III ra sức vận động. Nguyên nhân căn bản nằm ở chỗ, tổ chức tại London thì người Pháp không chấp nhận, còn tổ chức tại Paris lại khiến người Anh phản đối.
Brussels chịu ảnh hưởng sâu sắc của Pháp, vì vậy nơi đây được chọn làm địa điểm để các bên ngồi xuống, bình tĩnh bàn bạc xem ngày mai của những đế quốc thuộc địa sẽ đi về đâu.
Người phụ trách tiếp đón các phái đoàn là em trai Leopold III, Thân vương Charles. Alan Wilson cực kỳ khó chịu với cái tên và tước hiệu Thân vương Charles.
Theo hắn, chỉ có người kế vị Đế quốc Anh, kẻ sẽ trở thành Thái tử vào năm 1958 và ngồi trên ngai vị suốt sáu mươi hai năm, mới xứng với hình ảnh một vị thân vương trong lòng hắn. Còn những người mang tên Charles khác đều chỉ là hàng giả, hàng kém chất lượng.
Tại hoàng cung Bỉ, cờ Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Bỉ tung bay trên cao. Hội nghị Brussels, được công khai gọi là Hội nghị Phục hưng châu Âu sau chiến tranh, chính thức khai mạc.
Thủ tướng Anh Clement Attlee và Chủ tịch Chính phủ lâm thời Pháp Charles de Gaulle, không nghi ngờ gì nữa, là hai nhân vật nặng ký nhất tại hội nghị phục hưng sau chiến tranh lần này. Thái độ của họ sẽ quyết định tương lai của những đế quốc thuộc địa ấy.