- Nhưng sao?
Stalin đặt tập tài liệu xuống, liếc nhìn Beria đang đứng chờ rồi hỏi:
- Đồng chí Beria, mức độ bảo mật của mục tiêu được xếp đến đâu?
- Trong Bộ Nội vụ, ngoài bản thân tôi ra, chỉ có Đại tướng Merkulov, chính ủy cấp một, biết chuyện này. Mức bảo mật vẫn rất cao. Những người hoạt động bí mật bên cạnh mục tiêu đều liên lạc trực tiếp với chính ủy cấp một, tuyệt đối không có khả năng để lộ.
- Đừng nói chuyện gì cũng chắc nịch như vậy.
Chẳng hiểu vì sao, Stalin lại tỏ vẻ dè dặt trước câu “tuyệt đối không có khả năng để lộ”. Beria nghe xong liền thấp thỏm.
Đối với một cán bộ cao cấp phụ trách an ninh, bị tầng lãnh đạo cao nhất nghi ngờ là chuyện vô cùng đáng sợ. Chẳng lẽ Stalin đã chán ghét Đại tướng Merkulov, vị chính ủy cấp một kia? Hay ông đã mất lòng tin vào cả Bộ Nội vụ?
Trong lúc Beria suy tính đủ điều, Stalin lại ung dung nói:
- Vậy là chúng ta có thể xác định một việc rất quan trọng. Cần thay đổi cách đấu tranh. Trong cuộc chiến tàn khốc này, nước duy nhất đứng ngoài là Hoa Kỳ. Anh và Pháp đều chịu tổn thất nặng nhẹ khác nhau. Hiện giờ, các nước châu Âu đang khẩn thiết cần thuộc địa bơm máu trở lại cho mình. Việc cấp bách nhất trước mắt là khôi phục đất nước. Về điểm này, họ cũng giống chúng ta, đều phải xây dựng lại sau chiến tranh.
- Nhận định của đồng chí Stalin trùng khớp với những tin tức chúng ta nhận được.
Beria lập tức tán thành:
- Chúng tôi đã biết quân đội Pháp và Hà Lan quay lại châu Á, tìm cách khôi phục ách thống trị thuộc địa ở Đông Nam Á. Về công khai, Hoa Kỳ không hề phản đối.
- Vậy thì thái độ công khai của Liên Xô là phản đối!
Stalin nói rất ngắn gọn, dứt khoát.
- Thưa đồng chí Stalin, chúng ta nên ủng hộ và viện trợ đến mức nào?
Beria vừa nghe đã hỏi ngay. Chuyện này rốt cuộc vẫn do một mình Stalin quyết định.
- Ủng hộ về đạo nghĩa thì cứ ủng hộ hết mức, còn giúp đỡ và viện trợ thì không.
Stalin bật cười khẽ:
- Lên tiếng ủng hộ chẳng tốn đồng nào, nhưng đối đầu với người Mỹ lại cần phải trả giá. Chúng ta còn phải tiến thêm một bước, yêu cầu người Mỹ chia khu vực chiếm đóng ở Nhật Bản. Đương nhiên họ sẽ không đồng ý, nhưng chúng ta cứ đề xuất. Hokkaido phải vĩnh viễn tách khỏi Nhật Bản. Người Nhật từ nay không còn được nhìn thấy Hokkaido nữa, giống như họ chẳng thể tự nhìn thấy đôi tai của mình vậy.
Stalin đương nhiên biết người Mỹ đang nắm bom nguyên tử trong tay nên coi thiên hạ chẳng ra gì. Nhưng tin tốt là Anh, Pháp cùng các nước châu Âu có thuộc địa dường như không muốn nhúng tay vào vũng nước này.
Châu Âu và Hoa Kỳ không chung một lòng. Như thế có lợi không? Đương nhiên là có. Ít nhất trong thời gian ngắn, các nước châu Âu sẽ không hùa theo Hoa Kỳ phát động Thế chiến thứ ba.
Năm 1945, Thế chiến thứ ba chưa bao giờ là đề tài cấm kỵ ở các nước. Rất nhiều người cho rằng một cuộc đại chiến mới sớm muộn cũng sẽ bùng nổ. Trong nội bộ Liên Xô cũng có không ít tiếng nói như vậy.
Thật ra, ngay cả Stalin cũng chưa thể yên tâm trước tình hình châu Âu lúc này. Ông hiểu rõ khả năng thế giới lại phát động chiến tranh vẫn tồn tại. Đặc biệt, sau khi Hoa Kỳ sở hữu bom nguyên tử, mối đe dọa ấy càng trở nên rõ ràng hơn.
Vì thế, ông mới để Zhukov lấy danh nghĩa cá nhân mời Eisenhower sang thăm Moskva, chủ động bày tỏ thiện chí nhằm làm dịu quan hệ giữa hai bên. Eisenhower vừa rời đi chưa lâu.
Eisenhower nhận lời đến Liên Xô. Dưới sự tháp tùng của Zhukov, hắn cùng vị nguyên soái Liên Xô đến Quảng trường Đỏ ở Moskva dự lễ khai mạc. Trước đám đông reo hò, hai người ôm nhau, vẫy tay chào mọi người. Ai nấy đều cho rằng quan hệ Xô Mỹ đang khăng khít.
Trong những giờ rảnh, hai người ngồi trò chuyện rất lâu. Họ kể từ trận Leningrad đến trận phòng thủ Moskva, rồi từ chiến trường châu Phi sang cuộc đổ bộ Normandy. Qua đó, họ càng hiểu và kính trọng nhau hơn. Điều khiến cả hai vui mừng nhất là trong thời gian Eisenhower thăm Liên Xô, Nhật Bản đã đầu hàng. Đối với những lão binh dày dạn chiến trường, đó có thể xem là lúc công thành danh toại.
- Đến thời điểm thích hợp, có thể để đồng chí Zhukov đáp lễ chuyến thăm Hoa Kỳ. Chẳng phải Eisenhower đã lên tiếng mời rồi sao?
Stalin bình thản nói:
- Tranh chấp với Hoa Kỳ về vấn đề Nhật Bản không xung đột với chuyến thăm đáp lễ của đồng chí Zhukov. Vừa xoa dịu, vừa đấu tranh, nhưng phải biết chọn cách làm và phương pháp cho đúng.
Trước mắt, chừng nào còn giữ được những lợi ích ở Đông Âu, Stalin cho rằng có thể dùng thái độ mềm mỏng với các nước Tây Âu. Bởi không riêng gì Tây Âu cần khôi phục, Liên Xô cũng cần xây dựng lại đất nước.
Cũng như các nước Tây Âu lo sợ Liên Xô xâm lược, Liên Xô sợ Thế chiến thứ ba nổ ra, rồi bị Hoa Kỳ cùng Anh và Pháp hợp sức tấn công. Kể từ khi nước Đức bất ngờ tập kích Liên Xô, giới lãnh đạo Liên Xô từ trên xuống dưới đã mất lòng tin vào những đế quốc kia.
Hiện giờ, các nước đế quốc ấy vẫn không đáng tin. Nhưng có thể chia rẽ, làm tan rã bọn họ, trì hoãn việc chúng liên kết với nhau.
Còn ở Đông Âu, Stalin cho rằng có thể dùng chiến lược phòng thủ chủ động tiến công. Ông sẽ lấy bán đảo Triều Tiên làm con bài, cố hết sức giành thêm lợi ích tại Nhật Bản, đồng thời khiến Hoa Kỳ thừa nhận việc Liên Xô chiếm Hokkaido. Đó là mục tiêu thấp nhất.
Thật ra, đến lúc này người Mỹ vẫn chưa có mặt nhiều ở Triều Tiên. Trước đó, bán đảo này luôn nằm dưới ách cai trị thuộc địa của Nhật Bản, nên đương nhiên không thể có thế lực Hoa Kỳ tại đây. Hơn nữa, trong một sớm một chiều, người Mỹ cũng chưa thể đưa một lực lượng quân sự lớn đến Triều Tiên. Liên Xô thì khác. Vốn dĩ họ đã có rất nhiều quân ở Siberia, bất cứ lúc nào cũng có thể đưa quân vượt xuống phía nam.
Trên thực tế, Liên Xô quả thật đã triển khai lực lượng quân sự ở Triều Tiên sớm hơn Hoa Kỳ.
Nếu không có bom nguyên tử, Liên Xô đã tiến vào Triều Tiên từ lâu hoàn toàn có thể đá Hoa Kỳ ra ngoài.
Nhưng một khi bom nguyên tử xuất hiện, tình hình lập tức khác hẳn. Thái độ của Hoa Kỳ trước và sau vụ nổ bom chẳng khác nào trời với vực, đúng là trở mặt nhanh hơn lật sách.
Stalin thậm chí còn thấy may vì tại Hội nghị Potsdam, ông đã chấp nhận màn sắp đặt kín đáo do Anh khởi xướng. Nếu hai bên cứ chần chừ không đạt được thỏa thuận, Hoa Kỳ hiện đang nắm bom nguyên tử trong tay chắc chắn sẽ tìm cách không ngừng làm nhục Liên Xô.
Về vấn đề Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên, Stalin đã đoán trước Hoa Kỳ nhất định sẽ gây sức ép. Tình hình lúc này chắc chắn không còn êm dịu như khi thế chiến chưa kết thúc, mà đã nồng nặc mùi thuốc súng.
Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên cũng có điểm khác nhau. Theo thỏa thuận trước đó, Liên Xô có thể để Hoa Kỳ tiếp nhận sự đầu hàng của Nhật ở phía nam vĩ tuyến 38. Dù sao Triều Tiên vẫn là một phần của lục địa. Cho dù cho người Mỹ tiến vào, Liên Xô với ưu thế áp đảo về lực lượng trên bộ cũng không cần sợ hãi.
Hokkaido thì khác. So với Hồng quân trên biển yếu ớt của Liên Xô, hải quân Hoa Kỳ chẳng khác nào một đội quân đến từ tương lai. Nếu có thể khiến Hoa Kỳ thừa nhận việc Liên Xô đã chiếm Hokkaido trên thực tế, đổi lấy ưu thế của Liên Xô trước quân Mỹ ở Triều Tiên, kết quả ấy xem ra cũng không đến nỗi tệ.
Về lý thuyết, Stalin chẳng định từ bỏ nơi nào. Nhưng trước khi Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử, ông buộc phải nhẫn nhịn ở một mức độ nhất định. Ngay cả việc rút quân khỏi Iran, ông cũng dự định tuân thủ, thay vì vừa đe dọa bằng lời vừa phô trương vũ lực với Pahlavi. Chỉ cần duy trì sự ngầm hiểu về việc Anh và Nga chia nhau cai trị Iran theo kiểu thời Đế quốc Nga là được.
Hiện giờ, Liên Xô phải giữ thái độ hòa hoãn với Anh và Pháp. Nếu muốn gây chuyện thì cũng không thể gây chuyện ở châu Âu, mà phải lợi dụng những con bài trong tay, chọn vùng Viễn Đông, nơi Anh và Pháp không có lợi ích thiết thân, lấy Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên làm bàn cờ để đấu với Hoa Kỳ.
Còn những thỏa thuận sắp đặt kín đáo tại Hội nghị Potsdam, Liên Xô sẽ công nhận toàn bộ, đồng thời đưa ra thời hạn rút quân rõ ràng. Liên Xô cũng sẽ giữ liên lạc với Anh và Mỹ, đặc biệt là Anh, bảo đảm quá trình rút quân được công khai, minh bạch.
- Hoa Kỳ có thứ vũ khí như bom nguyên tử, còn Liên Xô thì chưa. Dự án bom nguyên tử của chúng ta phải sớm đạt kết quả, chỉ có vậy mới thay đổi được thế yếu trong tâm lý hiện nay, khiến người Mỹ hạ giọng khi nói chuyện với chúng ta.
Stalin nhìn Beria bằng ánh mắt vô cùng nghiêm nghị.
Beria là người phụ trách dự án hạt nhân của Liên Xô. Từ thời kỳ bảo vệ Moskva, những tin tức về năng lượng nguyên tử rơi vào tay hắn đã chất thành một xấp dày. Các điệp viên Anh và Mỹ ở khắp nơi liên tục gửi tin về, cho biết trong hai năm tới, rất có thể Anh sẽ nghiên cứu thành công bom nguyên tử.
Theo tin tình báo của Liên Xô, nước đầu tiên chế tạo được bom nguyên tử vốn sẽ là Anh. Nhưng chẳng ai ngờ dự án bom nguyên tử của Anh lại bị đình chỉ, rồi sáp nhập vào Dự án Manhattan.
Với tư cách Ủy viên Nhân dân Nội vụ Liên Xô, Beria nắm trong tay những tài liệu chi tiết về nghiên cứu bom nguyên tử của Anh và Mỹ. Chỉ có điều, trong thời chiến, Stalin không mấy quan tâm đến việc nghiên cứu bom nguyên tử, khiến Beria không thể triển khai dự án.
Một tiếng nổ lớn vọng đến từ bên kia đại dương đã đánh thức Stalin. Sau đó, hai quả bom nguyên tử ném xuống Nhật Bản mới thật sự khiến ông hiểu một phán đoán sai lầm có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đến mức nào.
Nếu người Anh không vì lợi ích của mình mà hết lần này đến lần khác dùng vũ khí hạt nhân của Hoa Kỳ để uy hiếp Liên Xô, vậy thì một khi Hoa Kỳ thật sự bắt đầu uy hiếp, Liên Xô sẽ còn mất nhiều hơn nữa.
- Dự án vẫn đang được thúc đẩy từng bước vững vàng. Chúng tôi nhất định sẽ sớm khiến người Mỹ bình tĩnh lại.
Beria đưa ra lời bảo đảm trang trọng.
- Báo với đồng chí Molotov, chọn một thời gian rồi cử đoàn đại biểu sang thăm các nước Tây Âu. Anh và Pháp là hai nơi quan trọng nhất.
Stalin gật đầu. Sau đó ông chuyển chủ đề, bắt đầu thể hiện thiện chí với Anh và Pháp:
- Để Đoàn Ca múa Cờ đỏ đi cùng. Dùng hình thức giao lưu nghệ thuật để tiến hành chuyến thăm, như vậy sẽ thuần túy hơn.
Tại thành phố Bonn thuộc khu vực chiếm đóng của Anh, nơi được truyền thông Đế quốc Anh ca ngợi là hình mẫu khôi phục sau chiến tranh, một thành viên quan trọng của Ủy ban Thương mại, đồng thời là quan chức phụ trách liên lạc với châu Âu, đang ngày đêm bận rộn đến mức chẳng dứt ra được khỏi những bữa bánh mì kẹp. Cuộc sống của quân chiếm đóng quả nhiên tốt đẹp đến lạ.
Người công chức trung thành của đế quốc ấy giờ đây đang phải chịu sự dụ dỗ, mua chuộc của đám lính long kỵ. Nếu không luôn giữ được lòng mình như thuở ban đầu, Alan Wilson đã chẳng thể kiên trì đến tận bây giờ.
Nhưng những ngày sống yên ổn chẳng còn được bao lâu. Alan Wilson là người có nguyên tắc, lại coi trọng chữ tín. Hắn không giống những người nước ngoài khác ở Đức, chỉ cần đưa vài điếu thuốc đã lừa được thân thể các cô gái. Hắn phải lo cho hai chị em sống yên ổn, không còn nỗi lo cơm áo, rồi mới có thể yên tâm rời đi.