- Thưa nghị viên, thật ra trong lòng tôi đã mong chờ ngày ấy từ lâu rồi.
Alan Wilson suýt nữa quỳ xuống vái lạy. Hắn chỉ muốn hét vào mặt Harold Wilson, người hiện giờ mới là nghị viên, nhưng sau này sẽ trở thành thủ tướng: “Sau này giàu sang phú quý, xin ngài chớ quên kẻ nghèo hèn hôm nay!”
Là một công chức chuyên nghiệp, Alan không thể vì khác đảng mà nảy sinh thành kiến. Nhưng hắn cũng chẳng tán thành chuyện Công đảng làm hỏng việc nước, dù Thủ tướng Attlee lúc này quả thực đang chuẩn bị từ bỏ Ấn Độ thuộc Anh.
Có điều, nhìn tình hình trong nước Anh hiện nay, nếu không từ bỏ thì chẳng lẽ cứ mặc kệ ánh mắt thân thiện của Mỹ và Liên Xô, gom đủ một triệu binh sĩ, vừa kết thúc Thế chiến thứ hai đã lập tức kéo quân sang Ấn Độ đánh tiếp hay sao?
Nước Pháp còn kiên quyết giữ thuộc địa hơn nước Anh nhiều. De Gaulle vừa lên nắm quyền đã đưa vấn đề Algeria ra trưng cầu dân ý trong nước. Nếu tiếp tục chiến tranh thì tổng động viên, tuyển quân trên toàn quốc, quyết đánh đến cùng với Algeria. Vậy mà sau cuộc trưng cầu dân ý, nước Pháp rốt cuộc vẫn phải rút khỏi Algeria.
Đến khi Harold Wilson lên làm thủ tướng thì đã sang thập niên sáu mươi. Tình cảnh Đế quốc Anh khi ấy càng xấu đi rõ rệt. Thuộc địa mất dần từng nơi một. Chỉ dựa vào dân số và tài nguyên của nước Anh, đế quốc không thể nuôi nổi một lực lượng quân sự khổng lồ. Người khéo đến đâu mà trong tay không có gạo cũng chẳng nấu được cơm, tình thế lúc ấy chính là như vậy.
Tại Hội nghị Potsdam, Ngoại trưởng Công đảng Ernest Bevin, khi bàn giao công việc cho phía Bảo thủ, từng nói:
- Về chính sách đối ngoại, trách nhiệm của chúng ta không hề thay đổi. Chính phủ dưới quyền Quốc vương bệ hạ tuyệt đối không chấp nhận quan điểm cho rằng nước Anh không còn là một cường quốc, hoặc đã mất khả năng hành động như một cường quốc. Chúng ta vẫn đang gánh trên vai một sứ mệnh lịch sử trọng đại.
Sau khi hoàn tất chuyến khảo sát khu vực do Anh chiếm đóng, Harold Wilson trở về Hannover, rồi đáp máy bay quân sự bay thẳng về London.
Còn Alan Wilson thì lập tức cho gọi Alim tới. Hắn muốn hỏi cho rõ chuyện dây chuyền sản xuất thuốc lá, cũng như trên những con tàu kia rốt cuộc đã chở tới bao nhiêu lá thuốc, đủ để khởi công sản xuất đến mức nào.
Với tình hình nước Đức hiện giờ, nói thẳng ra thì người Đức chẳng có tư cách kén cá chọn canh. Chỉ cần đốt lên có khói là được. Nếu thật sự không còn gì khác, dùng cả lá cỏ để hút cũng chẳng sao. Trong hoàn cảnh này, người ta chỉ quan tâm có thuốc hay không, chứ chẳng ai bận tâm thuốc tốt hay dở.
- Có chưa đầy ba nghìn tấn lá thuốc. Tất cả đều do những người trồng thuốc ở miền Nam Ấn Độ gieo trồng.
Alim nghĩ ngợi rồi đáp:
- Đại vương Ali Khan đã đặc biệt chiếu cố nhu cầu của ngài chuyên viên. Việc thu mua những chuyến sau vẫn đang tiến hành. Hiện trên Ấn Độ Dương còn có tàu chở lá thuốc đang chạy tới.
- Trong thời gian trước mắt, số ấy đủ dùng rồi.
Alan suy tính một hồi. Hắn không biết nhu cầu thuốc lá của nước Đức hiện đang ở mức nào, nhưng hắn biết vào thời điểm nước Trung Quốc mới thành lập, sản lượng lá thuốc hằng năm của cả nước cũng chỉ khoảng bảy vạn tấn.
Dù không phải toàn bộ người Trung Quốc đều hút thuốc, dân số Trung Quốc vẫn bày ra trước mắt đó. Khu vực do Anh chiếm đóng chiếm hơn một phần ba dân số trong bốn khu vực chiếm đóng, nhưng tuyệt đối chưa tới ba mươi triệu người, mà hơn nửa còn là phụ nữ. Chỉ cần nguồn hàng không thiếu hụt quá nghiêm trọng, món làm ăn này sẽ đem lại lợi nhuận lớn đến mức chẳng thể tính nổi.
- Cho máy móc và lá thuốc ngược dòng sông Rhine, chuyển tới Bonn. Tôi sẽ đi gặp Tim Bland và Harold để bàn bạc.
Tim trong ngực Alan đập thình thịch. Hắn đã quyết định đem công việc tạo ra việc làm từ thuốc lá dâng cho cư dân thành phố thủ đô tương lai của Cộng hòa Liên bang Đức.
Dù sao London hiện giờ đã xem Bonn là hình mẫu khôi phục và tái thiết khu vực do Anh chiếm đóng. Alan cũng phải nghĩ đến thể diện của Đế quốc Anh, góp một phần công sức nhỏ bé vào chuyện ấy.
Hắn giao cho Alim lo việc chuyển hàng, rồi tự lái chiếc Mercedes phiên bản dân dụng tới trụ sở Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng. Alan tìm thẳng hai người đang thực sự quản lý ủy ban là Tim Bland và Harold. Đợi đến khi tránh được những người khác, hắn mới ung dung bước vào chuyện chính.
Alan thong thả ngồi xuống rồi nói:
- Tôi đã vận chuyển từ Ấn Độ thuộc Anh tới đây một lô máy móc và nguyên vật liệu, dự định tổ chức sản xuất ngay tại nước Đức. Trong chuyện này, ngài nam tước Barron ở Ấn Độ thuộc Anh đã giúp đỡ rất nhiều.
Tim Bland ngồi sau bàn làm việc, chẳng tỏ vẻ gì, chỉ hỏi lại:
- Rồi sao nữa?
- Đó là một dây chuyền sản xuất thuốc lá, kèm theo hơn hai nghìn tấn lá thuốc.
- Cái gì?
Hai phó tổng thư ký buột miệng kêu lên gần như cùng lúc. Cả hai bật dậy, nhìn chằm chằm vào Alan.
Nước Đức hiện nay, thứ gì đang khan hiếm đến mức quý giá, hai phó tổng thư ký phụ trách Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng làm sao lại không biết?
Họ biết quá rõ là đằng khác. Thuốc lá gần như chính là vàng. Trong khu vực Anh chiếm đóng, thậm chí trên khắp nước Đức, đó là thứ tiền tệ cứng có thể lưu thông ở bất cứ đâu. Nói rộng ra cả châu Âu cũng chẳng sai, chỉ khác nhau ở mức độ mà thôi.
Có thuốc lá trong tay, gần như có thể đổi lấy tất cả. Tranh sơn dầu, đồ cổ, vàng bạc châu báu, thứ gì cũng không thành vấn đề. Đó không phải lời phóng đại, mà là sự thật đang diễn ra ngay trước mắt.
Vậy mà giờ đây Alan lại nói đã có cả một dây chuyền sản xuất thuốc lá, kèm theo lá thuốc, cập cảng ở Đức. Tin ấy chẳng khác nào một quả bom nổ mạnh bị ném xuống trước mặt hai phó tổng thư ký. Tai họ ong ong, đầu óc trống rỗng, phải một lúc lâu họ mới hoàn hồn.
- Alan!
Harold liếm đôi môi khô khốc, vừa mở miệng thì Tim Bland đã giơ tay ngăn đồng sự lại. Trên mặt ông ta nở nụ cười, giọng nói chậm rãi hơn nhiều:
- Tôi tin rằng để chuyến hàng này có thể vận chuyển thuận lợi, ngài nam tước Barron hẳn đã phải bỏ ra không ít công sức. Còn cậu, Alan, với tư cách viên chức liên lạc giữa Ấn Độ thuộc Anh và châu Âu, chắc chắn cũng đã phải vất vả rất nhiều.
Tình thế lập tức đổi chiều. Alan không nhân đà lấn tới, vẫn giữ nguyên vẻ lễ độ và cung kính như lúc mới bước vào:
- Vâng, thưa phó tổng thư ký. Chủ yếu là các đồng nghiệp ở Ấn Độ thuộc Anh đã phải bỏ ra rất nhiều công sức. Còn bản thân tôi chỉ tình cờ góp mặt, làm được một chút việc nhỏ bé mà thôi.
- Ngay từ lúc tiếp đón nghị viên Wilson, tôi và Harold đã nhận ra cậu là người hết lòng với công việc.
Tim Bland chậm rãi nói tiếp:
- Tôi chưa từng có ý can thiệp vào công việc của cậu. Từ ngày chúng ta cùng làm việc ở Ủy ban Thương mại đến giờ, tôi và Harold cũng chưa bao giờ khoa tay múa chân chỉ bảo cậu phải làm thế này hay thế kia. Nghĩ kỹ lại, quan hệ hợp tác giữa chúng ta có thể xem là khá vui vẻ.
Alan thuận theo lời hai phó tổng thư ký, lập tức bày tỏ sự đồng tình:
- Được làm việc cùng hai vị phó tổng thư ký là vinh hạnh của tôi. Ở bên cạnh hai vị, tôi đã học hỏi được rất nhiều điều.
- Thế là tốt.
Tim Bland hơi ngừng lời, rồi nói:
- Alan, chúng ta cứ nói thẳng với nhau. Cậu muốn chúng tôi giúp đỡ những gì? Hoặc nói cách khác, trong chuyện thúc đẩy người dân khu vực Anh chiếm đóng tìm lại việc làm, cậu có ý tưởng đặc biệt nào không?
Harold ngồi bên cạnh tiếp lời:
- Nếu thuốc lá đột ngột được đưa ra thị trường, giá cả trong khu vực Anh chiếm đóng có thể dao động. Chuyện đó rất dễ gây ra một mức hỗn loạn nhất định.
Tim Bland lập tức phụ họa:
- Hơn nữa, khu vực Anh chiếm đóng bị tàn phá nặng nề. Đường sá và đường sắt vẫn chưa khôi phục hoàn toàn. Vận chuyển hàng hóa ra sao cũng là một vấn đề khó giải quyết.
Tóm lại, hai phó tổng thư ký cho rằng Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng có thể giúp một tay trong chuyện này, nhưng mức độ hỗ trợ phải vừa phải, không được quá đáng.
Alan nhìn hai người, chậm rãi nói:
- Thưa hai vị phó tổng thư ký, tôi là người của chúng ta.
Hắn nhấn thật mạnh vào chữ “chúng ta”, ngầm bày tỏ lập trường của mình. Tim Bland và Harold đưa mắt nhìn nhau, vẻ mặt cùng sáng lên. Tim Bland chậm rãi thốt ra một tiếng:
- Tốt lắm.
- Khôi phục thị trường và bảo đảm việc làm trong khu vực Anh chiếm đóng là trách nhiệm của toàn thể Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng.
Nói đến đây, Alan đột nhiên chuyển giọng:
- Dĩ nhiên, chúng ta cũng không thể phủ nhận sự giúp đỡ to lớn mà ngài nam tước Barron, cùng các công chức Ấn Độ thuộc Anh ở cách chúng ta hàng vạn dặm, đã dành cho chuyện này.
- Tất nhiên không thể phủ nhận.
Tim Bland đáp rất dứt khoát. Trong lòng ông ta đã nhận định rõ, Alan đang đại diện cho tập thể công chức bên Ấn Độ thuộc Anh để trao đổi với mình.
Chuyện này liên quan đến sự đoàn kết giữa hai tập thể công chức ở hai nơi, dưới mái nhà chung rộng lớn hơn là toàn bộ giới công chức.
Alan tiếp tục nói:
- Chúng ta đã bỏ công bỏ sức, rời quê hương đến một đất nước khác làm việc. Nhận thêm một khoản thu nhập cũng chẳng phải chuyện quá đáng. Chỉ là, thưa hai vị phó tổng thư ký, dù sao chúng ta cũng là công chức của Đế quốc Anh. Ít nhất trên danh nghĩa, chúng ta không thể có quan hệ trực tiếp với nhà máy thuốc lá. Tôi có một đề nghị. Hãy tìm một người Đức đứng tên sở hữu nhà máy này, còn ở cấp ủy ban, chúng ta tạo điều kiện và hỗ trợ cho nó.
Sau khi bày tỏ mong muốn hợp tác, Alan bắt đầu trình bày hết những tính toán trong đầu.
Tim Bland và Harold liên tục gật gù. Khoản lợi nhuận trong chuyện này đủ lớn để khiến hai người bỏ luôn chức phó tổng thư ký cũng chẳng tiếc. Nhưng nếu có cách vẹn cả đôi đường thì dĩ nhiên càng tốt.
Trong phòng họp của Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng, ba người ghé đầu thì thầm bàn bạc. Alan bỗng có cảm giác mình giống viên thanh tra Lôi Lạc, lần lượt tính toán xem những tập thể nào phải được chia phần, rồi lập ra quy củ thu phí cho từng bên.
Công chức Ấn Độ thuộc Anh, nói cho cùng chính là bản thân Alan. Hắn đã cung cấp nguyên vật liệu, lại có danh nghĩa là đại diện cho một tập thể đông người, đương nhiên phải nhận phần lớn nhất.
Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng tất nhiên cũng phải có phần. Ngoài ra còn phải tính đến thái độ của quân đội Anh tại khu vực chiếm đóng, đặc biệt là quân đồn trú ở Bonn.
Đại tá Malcolm là chỉ huy quân đồn trú tại Bonn. Phần của ông ta chắc chắn không thể thiếu. Cuối cùng, Alan đã phải hao tâm tổn sức lo liệu toàn bộ chuyện này, phần của bản thân hắn cũng không thể bỏ qua.
Chuyện chia lợi ích xưa nay vốn chẳng yên ổn. Từ thời xa xưa, biết bao vụ đánh nhau sống mái đã nổ ra chỉ vì chia chác không đều. Vậy phải chia phần bằng cách nào?
Trước hết là phần của đám tay chân. Trong những tổ chức bán hàng theo mô hình kim tự tháp, người ta từng chia thành năm cấp, ba bậc. Cách phân chia lợi ích ấy dựa trên hình kim tự tháp, mỗi tầng có một tỷ lệ riêng. Nó kết hợp giữa thâm niên và năng lực, vừa không khiến người cũ lạnh lòng, vừa chừa đường cho người mới vươn lên.
Chuyện biển thủ công quỹ cũng không đơn giản như vậy. Alan không tự ý quyết định tất cả, mà cùng hai phó tổng thư ký ngồi lại bàn bạc, chốt xong tỷ lệ chia lợi ích. Một khi đã thống nhất thì sau này, bất kể xảy ra chuyện gì, cũng không được thay đổi.
Sau khi lập xong quy củ thu phí, Alan cho biết hắn đã tìm được người đứng ra phụ trách việc vận hành nhà máy thuốc lá.
Hai phó tổng thư ký vừa nghe đã hiểu ngay. Cả hai đều là những kẻ lọc lõi, lập tức đoán ra người phụ nữ ở Cục Lao động Phụ nữ Bonn, Isabella Bokinina, hẳn không trong sạch như vẻ ngoài.