- Nhưng cách làm này có vài điểm khá giống chính sách của Liên Xô. Chẳng lẽ cơ quan bên khu vực Mỹ chiếm đóng sẽ không sinh nghi sao?
Tim Brand cũng tán thành trong bụng, chỉ là vẫn phải để ý đến cảm nhận của người Mỹ.
Harold cười khẩy:
- Đây là chuyện của khu vực Anh chiếm đóng. Miễn sao có hiệu quả thì cứ làm, can gì đến người Mỹ? Tôi vừa nghe được một tin. Thủ tướng hiện giờ đang rất tức tối. Ngay từ ngày thứ hai sau khi Nhật Bản tuyên bố đầu hàng, người Mỹ đã báo cho London rằng viện trợ dành cho Anh sẽ lập tức chấm dứt, ngay trong tháng này.
- Đám người Mỹ tham lam ấy thời chiến đã vơ vét được bao nhiêu lợi lộc, vậy mà giờ lại keo kiệt đến thế.
Mấy người xì xào bàn tán. Trong thời chiến, nước Mỹ đã tiếp nhận bao nhiêu căn cứ của Đế quốc Anh. Những nơi ấy có bỏ tiền ra mua cũng chẳng thể mua nổi.
Vậy mà giờ đây, người Mỹ thậm chí chẳng buồn giả vờ thân thiện. Nhật Bản vừa đầu hàng sang ngày thứ hai, họ đã đòi cắt viện trợ.
Alan Wilson thầm thở dài. Cả thế giới đã quá rõ lòng tham của người Mỹ. Nếu không phải vì tham lam, họ cũng chẳng phát triển đến được địa vị ngày hôm nay.
Đế quốc Anh vẫn chưa thoát khỏi lối suy nghĩ của một bá chủ thế giới, chưa quen với việc bị người Mỹ uy hiếp. Nhưng về sau, những chuyện như thế còn xảy ra dài dài.
Điều then chốt là nước Anh phải giữ được thực lực hiện giờ. Một khi đã trượt vào con đường suy yếu từng bước, đến thần tiên cũng chẳng cứu nổi.
Alan Wilson nhún vai:
- Thật ra học theo Liên Xô cũng chẳng có gì đáng ngại. Chúng ta đều biết, trong thời kỳ Đại Khủng hoảng, Liên Xô là nước duy nhất không ngừng lớn mạnh. Không chỉ chúng ta biết chuyện đó, người hiểu rõ nhất hẳn phải là Thủ tướng Attlee hiện nay. Theo tôi, Đế quốc Anh bây giờ còn có nhiều ưu thế hơn Liên Xô năm xưa.
Tim Brand và Harold đều hứng thú:
- Ưu thế ở đâu?
Trong thời kỳ Đại Khủng hoảng, nước Anh không phải hoàn toàn mù mờ trước những thay đổi ở Liên Xô. Đúng như Alan nói, Thủ tướng Attlee khi ấy từng hết sức khâm phục mô hình của Liên Xô.
Chỉ tiếc lúc đó Đảng Bảo thủ đang cầm quyền, còn Công đảng chỉ là đảng đối lập, chẳng có mấy tiếng nói.
Alan Wilson chậm rãi phân tích:
- Cách điều hành bằng mệnh lệnh hành chính của Liên Xô dựa trên việc gom toàn bộ giá trị thặng dư của xã hội vào tay nhà nước. Sau đó, nhà nước nắm giữ những nguồn lực dư thừa ấy, chờ lúc thích hợp thì đem ra trao đổi. Đúng lúc Đại Khủng hoảng ập đến, Liên Xô dựa vào nguồn tài nguyên trong tay để đi ngược dòng mà vươn lên. Thật ra, sự tồn tại của Liên Xô cũng là một sự bổ sung cho thế giới tự do. Tất nhiên, điều kiện tiên quyết là chúng ta phải luôn mạnh hơn họ. Giữ nguyên thế cân bằng hiện nay mới là tốt nhất.
Hắn càng nói càng hăng:
- Chúng ta có thể học theo cách làm của Liên Xô, nhưng cố tình sửa đổi nó thành một thứ nửa giống nửa không. Khiến người Đức sinh nghi với chế độ Liên Xô, còn điều kiện sinh hoạt thì chỉ duy trì dưới mức tối thiểu trong thời gian dài. Kéo dài như vậy, họ ắt sẽ nảy sinh bất mãn. Trong quãng thời gian ấy, chúng ta dùng Ủy ban Thương mại và Ủy ban Quân sự nắm lấy toàn bộ giá trị thặng dư của khu vực Anh chiếm đóng, rồi đem trao đổi với Ấn Độ thuộc Anh. Như thế, nước Anh sẽ nhanh chóng khôi phục phồn vinh.
- Người Đức vốn đã phản cảm với những chính sách giống Liên Xô. Cách làm này còn giúp ổn định nước Đức, ngăn chặn Liên Xô. Đúng là một công đôi việc!
Tim Brand siết chặt nắm tay, gương mặt rạng lên vì phấn khích:
- Chúng ta giả vờ mình cũng là người xã hội chủ nghĩa, trà trộn vào bên trong phe địch. Như vậy có thể khiến người Đức căm ghét chế độ Liên Xô. Cách này hữu hiệu hơn việc chúng ta lặp đi lặp lại câu “Liên Xô tà ác” cả trăm lần. Không chỉ khu vực Anh chiếm đóng, Ấn Độ thuộc Anh cũng nên làm như vậy. Nắm lấy giá trị thặng dư của cả hai nơi, tôi dám chắc chế độ phân phối khẩu phần ở chính quốc sẽ sớm được bãi bỏ.
Alan Wilson cũng không giấu được vẻ phấn khởi:
- Dĩ nhiên rồi, các quý ông. Chính vì căm ghét nên chúng ta mới phải bước vào bên trong. Gây sức ép từ bên ngoài chỉ khiến sự chống đối dữ dội hơn. Một khi đã tham gia vào đó, chúng ta có thể đổ mọi vấn đề xảy ra sau này ở Đức cho phương pháp của Liên Xô. Trong cả quá trình ấy, Đế quốc Anh không phải chịu trách nhiệm gì cả! Chúng ta đã học theo rồi, chỉ là người Đức chưa chuẩn bị sẵn sàng mà thôi. Tuyên truyền dài dòng chẳng có tác dụng. Chúng ta chỉ cần khiến người Đức hiểu hai câu: chế độ phân phối khẩu phần chính là chủ nghĩa xã hội, lao động bắt buộc cũng chính là chủ nghĩa xã hội.
- Đúng thế!
Harold vui vẻ lấy ra một chai whisky. Hắn mở nắp, rót rượu rồi nâng ly:
- Vì chế độ phân phối khẩu phần, cạn ly!
Tim Brand cười tít mắt, nâng ly theo:
- Vì lao động và lương thực, cạn ly!
Alan Wilson cũng giơ cốc lên:
- Vì sự phồn vinh của Đế quốc Anh! Có khu vực Anh chiếm đóng và Ấn Độ thuộc Anh, nước Anh nhất định sẽ nhanh chóng thoát khỏi cảnh khốn khó. Chúng ta chẳng cần đến người Mỹ!
Ba chiếc cốc chạm nhau đánh “cốc” một tiếng.
Vừa nhâm nhi whisky, ba người vừa quyết định thành lập một cơ quan mới, chuyên phụ trách việc đưa phụ nữ Đức tham gia công cuộc tái thiết. Họ cũng gửi một văn bản cho Thống chế Montgomery, tư lệnh khu vực Anh chiếm đóng, mong nhận được sự chấp thuận của ông ta.
Sau khi được Ủy ban Quân sự thông qua, Ủy ban Thương mại khu vực Anh chiếm đóng chính thức thành lập Cục Lao động Phụ nữ Đức. Đồng thời, họ tuyên bố gắn việc tham gia lao động tái thiết sau chiến tranh với việc nhận lương thực theo chế độ phân phối khẩu phần.
Ủy ban Quân sự và Ủy ban Thương mại cùng ra lệnh: tất cả phụ nữ từ mười sáu đến năm mươi tuổi, trong nhà không có trẻ nhỏ cần người chăm sóc đặc biệt hoặc người già mắc bệnh, đều phải đến cơ quan lao động địa phương để nhận việc.
Nếu phụ nữ đủ điều kiện mà không đến trình diện, Ủy ban Kiểm soát sẽ không cấp cho họ phiếu phân phối lương thực. Tấm phiếu ấy vô cùng quan trọng đối với mỗi gia đình. Không có nó, người dân chẳng thể kiếm đủ cái ăn, thậm chí có thể chết đói.
Ở Bonn, Isabella Pokina chỉ sau một đêm đã trở thành cục trưởng Cục Lao động Phụ nữ Đức thành phố Bonn. Nàng phụ trách thống kê số phụ nữ trong thành phố, sắp xếp công việc tái thiết sau chiến tranh, nhờ thế trở thành một nhân vật nắm thực quyền ở Bonn.
Đồ quý giá trong nhà nàng đã chất cao như núi, vậy mà Isabella Pokina vẫn ăn mặc giản dị, đích thân ra công trường tham gia lao động. Đôi bàn tay vốn mềm mại đã chai sần, nhưng chính thái độ ấy khiến phụ nữ Bonn hết sức khâm phục.
Dẫu có lời đồn rằng người phụ nữ trẻ tuổi xinh đẹp này trở thành nhân vật ngày hôm nay vì làm tình nhân của người Anh, trong hoàn cảnh cả nước Đức bại trận, chuyện ấy cũng chẳng còn bị xem là đáng hổ thẹn.
Rất nhiều phụ nữ Đức đều giữ những mối quan hệ mập mờ với binh lính quân chiếm đóng. Vì vậy, chuyện của Isabella Pokina chẳng khiến ai ngạc nhiên.
Đúng như Ủy ban Thương mại dự tính, phụ nữ khắp khu vực Anh chiếm đóng đều bắt đầu lao động. Nhiệt tình của họ tăng vọt so với trước. Những khu phố ngập ngụa gạch đá cũng được dọn dẹp với tốc độ kinh người.
Từ Hannover, Cologne, Hamburg, Essen cho đến Bonn, phụ nữ Đức kéo thành từng đoàn đông nghịt, hăng hái làm việc giữa những khu phố đầy phế tích. Họ còn phân loại rác, tách kim loại ra khỏi đống đổ nát. Nước Đức lúc này, thứ gì cũng có giá trị, ít nhất trong mắt dân thường là như vậy.
Các cảng trong khu vực Anh chiếm đóng cũng bắt đầu nhộn nhịp trở lại. Chỉ có điều Alan Wilson vẫn cảm thấy chưa trọn vẹn, bởi chẳng biết đến bao giờ máy móc sản xuất thuốc lá của hắn mới tới nơi. Lần trước Alim còn nói hàng đã vượt qua kênh đào Suez rồi.
Hắn chỉ mong số máy móc ấy lập tức cập bến. Nhận hối lộ chẳng phải con đường làm giàu lâu dài, thỉnh thoảng làm một lần thì được. Hắn muốn kiếm tiền một cách đàng hoàng, nhất định phải thông qua những con đường hợp pháp và công khai.
Thế nhưng tin tức đầu tiên tìm đến lại không phải tin tàu chở hàng cập cảng, mà là London phái một nghị sĩ Hạ viện đến thị sát công việc.
Khi Phó Tổng thư ký Tim Brand cầm bức điện tuyên bố tin ấy trong cuộc họp, Alan Wilson lên tiếng hỏi:
- Xin hỏi vị nghị sĩ ấy là ai? Trông mọi người hình như chẳng vui vẻ gì.
Harold cười khổ:
- Là nghị sĩ Wilson. Vị này không dễ đối phó đâu, trước đây ông ta từng là công chức…
- Đúng, từng là công chức.
Tim Brand lập tức sửa lời đồng nghiệp, rồi giải thích:
- Trước kia ông ta là công chức. Trong cuộc tổng tuyển cử lần này, ông ta đã xin thôi việc để gia nhập Công đảng và tham gia tranh cử. Hiện giờ ông ta là thư ký quốc hội. Ông ta hiểu rất rõ công việc của chúng ta, đúng là một người có chuyên môn.
Wilson? Thủ tướng Wilson ư?
Alan Wilson nhớ ra, trong Công đảng hình như chỉ có một nhân vật nổi tiếng mang họ Wilson. Đó là vị thủ tướng nước Anh của thập niên sáu mươi, người từng lập kỷ lục về số lần liên tiếp nắm quyền.
Khi cuộc đại chiến bước vào hồi kết, Harold Wilson bắt đầu tìm cách giành một ghế tại Hạ viện trong cuộc tổng tuyển cử sắp tới. Sau đó, Công đảng đánh bại Đảng Bảo thủ, giành thắng lợi vang dội. Harold Wilson cũng thuận lợi trúng cử nghị sĩ Quốc hội.
Điều hắn không ngờ là ngay sau đó, hắn được bổ nhiệm làm thư ký quốc hội tại Bộ Công trình.
Thực ra, Harold Wilson năm nay mới hai mươi chín tuổi. Vậy mà hắn đã trở thành nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền, giữ chức thư ký quốc hội, đồng thời là nghị sĩ trẻ nhất nước Anh.
Alan Wilson biết con đường trở thành vị thủ tướng Wilson sau này, người từng khiến Đế quốc Anh ngạo nghễ, giờ mới chỉ bắt đầu. Đến thập niên sáu mươi, hắn liên tiếp đánh bại Đảng Bảo thủ. Mãi đến khi bà Thatcher lên nắm quyền, kỷ lục cầm quyền của hắn mới bị phá vỡ.
Một nghị sĩ từng làm công chức nay lại đến khu vực Anh chiếm đóng thị sát. Các thành viên Ủy ban Thương mại chẳng ai thấy dễ chịu. Nguyên nhân rất đơn giản: nghị sĩ Wilson hiểu rõ giới công chức, nhưng hiện giờ lại xuất hiện trước mặt họ với tư cách một nghị sĩ.
Tình cảnh ấy khiến người ta khó mà thoải mái.
Ai sẽ phụ trách tiếp đón nghị sĩ Wilson? Hai Phó Tổng thư ký Harold và Tim Brand đau đầu mãi không tìm được người. Cả hai đều không muốn việc này rơi xuống đầu mình.
Alan Wilson quan sát hai người một lúc, trong bụng thầm than đúng là cơ hội từ trên trời rơi xuống. Hai vị phó tổng thư ký chỉ nhìn thấy mặt bất lợi, lại không nhận ra trong nguy cơ luôn có cơ hội.
Hắn bèn lên tiếng:
- Hay là để tôi tiếp đón nghị sĩ Wilson?
Ngoài Alan Wilson ra, còn ai biết Harold Wilson sắp đến khu vực Anh chiếm đóng chính là vị thủ tướng tương lai? Cơ hội chỉ mình hắn nhìn thấy. Trong mắt những người khác, chuyến thị sát này chỉ toàn rủi ro.
Thấy có người chủ động nhận lấy củ khoai nóng bỏng tay, Tim Brand thở phào. Nhưng hắn vẫn nhắc:
- Alan, cậu phải ứng phó cho cẩn thận.
Alan Wilson đáp:
- Tôi nhất định sẽ dốc hết sức mình.
Ban đầu hắn định nói “tôi sẽ cố gắng hết sức”, nhưng chợt nhớ trong lối nói của công chức, “cố gắng hết sức” đôi khi vẫn bị hiểu là chưa đủ. Vì thế, hắn kịp thời đổi sang cách nói khác.