Nói đi cũng phải nói lại, một nơi quanh năm sống trong cảnh đói ăn lưng bữa, hẳn chẳng buồn chấp nhặt một câu đùa nhỏ của Alan Wilson. Có lẽ đời người là thế, đôi khi chuyện như vậy cứ tự dưng xảy ra.
Mười vạn công chức ở Ấn Độ thuộc Anh đã chuẩn bị tinh thần từ khi Thủ tướng Attlee lên nắm quyền. Họ sẵn sàng đem chút tài sản còn nắm trong tay là Ấn Độ thuộc Anh ra bán, miễn sao bán được giá.
Lúc này, trước mắt London chỉ có hai việc cấp bách, một trong nước, một ngoài nước. Trong nước, phải mau chóng thoát khỏi cảnh kinh tế đình trệ. Ngoài nước, phải tìm cách giữ vững ảnh hưởng của Đế quốc Anh. Đối thủ không chỉ có Liên Xô, mà cả Hoa Kỳ.
Các nhà hoạch định chiến lược Anh hiểu rất rõ rằng chiến tranh kết thúc rồi, nước Anh sẽ lâm vào khủng hoảng tài chính. Nước Anh đã phá sản. Chi phí chiến tranh vét sạch kho bạc, khiến đế quốc phải mang trên lưng gánh nợ nặng nề với các chủ nợ.
Dẫu vậy, chính phủ Anh vẫn coi đây chỉ là khó khăn nhất thời. Họ cho rằng đó là cái giá phải trả cho chiến thắng, rồi người Mỹ nhất định sẽ đứng ra thanh toán thay.
Quan điểm ấy khá phổ biến trong Đảng Bảo thủ. Nhưng nội các Công đảng của Thủ tướng Attlee không hoàn toàn tán thành. Tại Hội nghị Potsdam, chính Attlee đã thăm dò Truman về việc chia sẻ bí mật bom nguyên tử, nhưng bị từ chối ngay tại chỗ. Chuyện đó càng làm nước Anh mất lòng tin vào Hoa Kỳ. Liên Xô vẫn là kẻ thù, nhưng Hoa Kỳ cũng là một đối thủ theo cách riêng.
Mức độ và phạm vi đe dọa của hai kẻ thù có thể khác nhau. Vì thế, chính phủ đầu tiên sau chiến tranh phải bước đi hết sức thận trọng, như đi trên dây. Vừa phải bảo vệ lợi ích đế quốc, vừa cố tranh thủ thời gian để Đế quốc Anh hồi phục.
So với tình hình ở Berlin, việc tận dụng cho tốt khu vực Anh chiếm đóng mà nước Anh giành được tại Hội nghị Yalta còn quan trọng hơn.
Trước cả trận Berlin, những người hoạch định chiến lược ở London đã bắt đầu tính chuyện buông tay. Nước Anh tham chiến để giữ lời hứa bảo vệ Ba Lan, nhưng giờ đây số phận Ba Lan không còn là mối bận tâm hàng đầu của giới quyết sách Anh.
Lợi ích quốc gia của nước Anh mới là chuyện cốt lõi. Trước hết là vấn đề nước Đức, bởi Đức vẫn là đòn bẩy giữ thế cân bằng quyền lực trên lục địa châu Âu.
Bởi vậy, tại Hội nghị Potsdam, Alan Wilson mới chẳng chút do dự bán đứng Ba Lan trong những cuộc dàn xếp kín đáo, cốt lấy lòng Liên Xô. Ngay cả tân Thủ tướng Attlee cũng không hề phản đối việc ấy, mặc nhiên để mọi chuyện diễn ra.
Đức đã là đòn bẩy cân bằng quyền lực ở châu Âu, vậy khôi phục sức mạnh nước Đức để ngăn chặn Liên Xô trở nên vô cùng quan trọng. Chẳng trách London coi trọng khu vực Anh chiếm đóng đến thế. Nói thật, nếu nước Anh còn tiền, một kế hoạch Marshall kiểu Anh đã chẳng cần đợi đến mấy năm sau.
Những đế quốc lâu đời như Anh và Pháp nhiều lần chứng minh rằng trên chiến trường, họ chịu chi hơn Hoa Kỳ. Một khi đã ra tay, họ là đánh trận lớn, chứ không phải mấy chục năm sau chỉ vin cớ chiến tranh để kiếm tiền, thực chất tiến hành những cuộc chiến bình định.
Nhưng chiến tranh đã kết thúc, kho bạc trống rỗng quả thật khiến người ta đau lòng. Đừng hỏi, hỏi thì câu trả lời là không hối hận. Đáng tiếc, cử tri đã dùng lá phiếu gạt vị thủ tướng anh hùng, người đưa Đế quốc Anh giành chiến thắng trong Thế chiến thứ hai, khỏi ghế quyền lực.
Thật ra, chẳng cần nghĩ nhiều, Alan Wilson cũng đoán được London lúc này hẳn đang có đủ mọi kế hoạch. Có người muốn lãnh đạo châu Âu, có người muốn sánh vai với Hoa Kỳ, cũng có người chủ trương quay lại con đường cũ, đứng giữa châu Âu và Hoa Kỳ mà đi trên dây, tiếp tục chia để trị từ ngoài xa. Chắc chắn phương án nào cũng có người ủng hộ.
Nên đối xử với các nước châu Âu khác ra sao? Tiếp tục chính sách suốt năm trăm năm không đổi, hay trực tiếp nhúng tay vào, tranh thủ xẻ miếng bánh lớn nhất trước khi Hoa Kỳ kịp quen với vai trò bá chủ thế giới?
Một công chức như Alan Wilson không thể ngăn cản các chính khách thi hành kế hoạch của họ. Nhưng hắn có thể cố hết sức tạo ra hoàn cảnh thuận lợi, để nước Anh đang đứng trước ngã ba đường, còn chưa biết nên đi lối nào, dễ dàng thực hiện một vài phương án hơn. Đó là việc hắn có thể làm.
Trước mắt, hai việc đã rõ ràng nhất: khôi phục khu vực Đức do Anh chiếm đóng, và chuẩn bị cho Hội nghị Brussels sắp tới, nơi bàn về sự liên kết giữa các đế quốc thuộc địa châu Âu. Hắn phải lo liệu cho tốt cả hai chuyện ấy.
Giờ đây Alan Wilson đã có đồng đội, không còn phải đơn độc hành động. Hắn rời Berlin, trở về khu vực do Đế quốc Anh kiểm soát. Vùng Ruhr là mục tiêu trọng điểm của các cuộc không kích Đồng minh, nên những thành phố lớn có tiếng trong khu vực Anh chiếm đóng còn bị tàn phá nặng nề hơn cả Berlin.
Trước hết, Alan Wilson phải chọn một nơi khuất nẻo để sắp xếp chỗ ở cho hai chị em Isabella.
- Anh đưa chúng tôi đến Bonn, còn mình lại đi Hanover ư?
Isabella Bogina không tài nào tin nổi người Anh này thật sự muốn làm việc tốt. Để một mỹ nhân sẵn lòng ngả vào lòng mình ở lại thành phố nhỏ ấy, hoặc hắn là kẻ đồng tính, hoặc thân thể có vấn đề.
- Đàn ông phải đặt sự nghiệp lên trước. Giờ đây đất nước tôi và đất nước cô đều cần đến tôi, Alan Wilson nghiêm trang đáp. Với lại, Bonn có gì không tốt? Biết đâu sau này cô sẽ thích nơi này.
Đây là Bonn đấy. Thủ đô tương lai của Tây Đức. Chính nước Anh cũng ra sức thúc đẩy để Bonn trở thành thủ đô Tây Đức, bỏ qua cơ hội thuận gió mà kiếm chút lợi thì thật uổng.
Ở bất cứ nước nào, một khi đã thành thủ đô, một địa phương sẽ được chăm lo đặc biệt. Thành phố phồn thịnh nhất nước Mỹ là New York, còn thành phố giàu có nhất là nơi nào?
Đáp án là Washington. Sản lượng bình quân đầu người ở Washington vượt quá ba lần mức bình quân sáu vạn đô la của cả nước Mỹ, lên tới hai mươi vạn đô la mỗi người. Mà hơn một nửa dân số Washington còn là người da đen.
Công bằng hay không công bằng thì cũng vậy, thủ đô nước nào cũng có đời sống sung túc hơn hẳn trung tâm kinh tế. Chỉ có điều những nước tầm trung như Anh và Pháp không có lãnh thổ quá rộng, nên trung tâm kinh tế thường cũng là thủ đô.
Là một công chức đế quốc xuất sắc, sao Alan Wilson có thể vì chút lợi lộc ngon ngọt mà quên mất sứ mệnh của mình? Nếu được chọn, hắn còn chẳng muốn đến Potsdam. Đáng lẽ hắn phải sớm có mặt tại Ruhr, vùng tinh hoa của nước Đức, để bắt tay vào công cuộc đãi cát tìm vàng.
Ủy ban Kiểm soát Đồng minh Bốn bên tuy đặt ở Berlin, nhưng cơ quan ấy chẳng qua chỉ làm cho có. Thật sự có ảnh hưởng đến khu vực Anh chiếm đóng vẫn là Ủy ban Quản lý Quân sự Anh và Ủy ban Thương mại vừa mới thành lập.
Đêm đầu tiên trở về khu vực Anh chiếm đóng, Alan Wilson nghỉ tại Bonn. Thành phố nhỏ này không bị chiến tranh tàn phá quá nặng. Trái lại, Hamburg, Cologne và Essen đều bị hủy hoại nghiêm trọng.
Bonn cũng là một trong số ít thành phố ở khu vực Anh chiếm đóng có an ninh khá tốt. Đêm xuống, Alan Wilson thậm chí còn đánh bạo ra ngoài đi dạo một vòng. Dưới sự kiểm soát của quân Anh, tình hình ở đây có thể nói là yên ổn hiếm thấy giữa cảnh nước Đức hiện thời.
Isabella Bogina khoác tay hắn. Điều đó càng khiến Alan Wilson thấy mình đã chọn đúng khi lấy Bonn làm nơi nuôi hai chị em.
Hắn còn không quên nhồi nhét cho Bogina những lý lẽ quen thuộc của mình: hắn cười nhạo Liên Xô man rợ, Hoa Kỳ kém khôn ngoan, còn vận mệnh châu Âu chỉ có thể do chính người châu Âu quyết định.
Dĩ nhiên, phải dưới sự lãnh đạo của Đế quốc Anh thì lợi ích của toàn thể các nước châu Âu mới được bảo đảm. Chứ không thể trông mong vào nước Pháp, nơi người ta vứt súng xuống rồi hy sinh vô ích.
- Trước mắt, chỉ cần Liên Xô đừng gây chuyện là được. Gần đây, nước Anh phải đề phòng Hoa Kỳ.
Đi được một lúc, Alan Wilson thấy hơi mệt. Cách đó không xa, mấy người lính Anh trông thấy cảnh ấy, trong lòng khó chịu vô cùng. Cùng là người Anh cả, người ta có thể ôm một cô gái Đức trẻ trung, da trắng xinh đẹp, còn họ thì chẳng có gì.
Ánh mắt mấy người lính thoáng vẻ buồn bã. Họ quyết định từ nay sẽ dè sẻn, tìm đến chợ đen thuốc lá thử vận may, giải quyết nhu cầu cấp thiết cho phụ nữ Đức đang thiếu đàn ông.
Ở một nơi khác, Isabella đem hết những ngón nghề học được ở trường ra dùng với viên liên lạc đế quốc này, hòng xây dựng một nguồn tin tình báo lâu dài. Còn Alan Wilson thì nghĩ, liệu có nên nhân cơ hội vào Ủy ban Thương mại mà mua sắm chút tài sản ở Bonn, cắm một chiếc cọc tại thủ đô tương lai của Tây Đức để phòng xa hay không.
Hắn không chỉ định tự mình làm vậy, mà còn muốn kéo cả đám công chức đến Đức vào cuộc. Vẫn là câu ấy, vui một mình chẳng bằng vui cùng nhau. Mạng lưới quan hệ phải được xây dựng từ đây.
Biết đâu hai mươi năm sau, những công chức đối ngoại từng một tay kéo nước Đức khỏi vũng lầy kinh tế sụp đổ sẽ trở thành trụ cột của bộ máy công chức Anh.
Đêm ấy, khi Alan Wilson đã chìm vào giấc ngủ, cửa phòng khẽ mở. Một bóng người rón rén lẻn vào, rồi chui tọt vào chăn.
- Cô làm gì vậy?
Alan Wilson vừa cố ghìm niềm phấn khích, vừa giả vờ ngạc nhiên hỏi. Hắn không dám tin một mỹ nhân lại chủ động ngả vào lòng mình. Giọng hắn cũng trở nên the thé.
- Alan, hãy giúp gia đình em có cuộc sống tốt đẹp. Từ nay em sẽ thuộc về anh.
Isabella Bogina uốn mình như rắn nước trong căn phòng tối đen, phô ra nét quyến rũ kín đáo mà người ngoài chẳng thể thấy.
- Như vậy không hay lắm đâu!
Miệng nói thế, Alan Wilson đã chộp lấy mỹ nhân kéo vào lòng. Trong phòng chỉ còn tiếng thở dốc nặng nề. Isabella Bogina cắn răng chịu đau, mặc cho hắn muốn làm gì thì làm.
Đêm ấy dài dằng dặc. Mãi một lúc lâu sau, căn phòng mới trở lại yên tĩnh.
Đã làm thì phải làm cho ra dáng công dân đế quốc. Sáng hôm sau thức dậy, Alan Wilson thấm thía niềm sung sướng của lính Mỹ đồn trú ở Nhật Bản. Trước kia, hắn từng cho rằng lính Mỹ đi đến đâu cũng kéo khóa quần xuống đến đó là một tội ác. Giờ hắn mới hiểu thế nào mới là tinh túy của chủ nghĩa đế quốc.
“Ta không phản đối chủ nghĩa đế quốc. Ta chỉ phản đối việc mình không phải là đế quốc chủ nghĩa!”
Giờ đây, hắn đã thấm câu ấy đến tận xương tủy.
Cảm giác mặc quần vào rồi phủi tay bỏ đi thật sảng khoái. Alan Wilson miệng nói lời xin lỗi, bảo mình phải đến Ủy ban Quản lý Quân sự Anh ở Bonn, chào hỏi một tiếng để gia đình Hellman được yên ổn sinh sống tại đây, rồi rời khỏi phòng.
Đợi Alan Wilson đi rồi, Anna mới rón rén bước vào. Thấy Isabella Bogina nằm dưới chăn, nàng khẽ gọi:
- Bogina!
Isabella Bogina bật dậy, chẳng màng để lộ phần thân trên. Nàng nghiến răng nhìn chằm chằm cô em gái trên danh nghĩa.
- Ở trường người ta dạy em những gì vậy?
Nàng chưa nói hết thì phần thân dưới đã đau nhói. Nàng khẽ cau mày, rồi nói:
- Phải để ý đến tính chất công việc của chúng ta.