Đàm phán không ngừng, tin tức báo về liên tiếp. Đến lúc này, đoàn đại biểu Anh đã hiểu rõ: Liên Xô cũng như Anh, đều đặt vấn đề Iran lên hàng đầu. Anh không thể nhượng bộ trong chuyện này, nhất định phải ghìm ý định can thiệp vào Trung Đông của Liên Xô lại.
Liên Xô vốn là đối thủ lâu năm của Anh. Ngay cả đế quốc Nga, tiền thân của Liên Xô, xưa nay cũng luôn là mối lo của Đế quốc Anh. Chỉ đến thời cận đại, người Đức mới cướp mất ánh hào quang ấy.
Nói đi cũng phải nói lại, ít nhất trong hai cuộc chiến tranh thế giới, người Đức đã giúp Liên Xô và Mỹ đỡ cho Đế quốc Anh một phần hỏa lực. Rốt cuộc, hai kẻ mới nổi ấy giờ đây lại chẳng nể mặt ông già Đế quốc Anh chút nào.
Hậu quả của việc nhượng bộ ở Iran sẽ vô cùng nghiêm trọng. Trên thế giới này, nếu có một nước chỉ cần đứng yên một chỗ cũng đủ làm lay chuyển cục diện toàn lục địa Á Âu, thì chẳng còn ai ngoài Liên Xô.
Mỹ tuy đất rộng của nhiều, nhưng nằm ở châu Mỹ. Dẫu vươn tay xa đến đâu, sức cũng như nỏ mạnh hết đà, chẳng thể bắn thủng một tấm lụa mỏng.
Nếu Anh nuôi tâm lý may rủi, cho rằng Liên Xô sẽ giữ đúng ngầm ước giữa các nước mà lơ là đề phòng, rồi Liên Xô đổi ý, hậu quả sẽ vô cùng nặng nề. Liên Xô sẽ chặn đôi lục địa Á Âu ngay tại vịnh Ba Tư. Đến lúc ấy, chẳng nước nào trên thế giới đủ sức chống lại họ.
Mỹ cũng không làm được. Chỉ cần Liên Xô đạt tới bảy phần thực lực của Mỹ, họ đã có thể dựa vào lãnh thổ mênh mông, vươn ảnh hưởng khắp lục địa Á Âu và đánh ngang ngửa với Mỹ. Đó là lợi thế địa thế mà đất nước rộng lớn đem lại cho Liên Xô, một lợi thế Mỹ nằm bên kia đại dương không có được.
Dĩ nhiên, lãnh thổ bao la của Liên Xô cũng thành điểm yếu nếu quốc lực không theo kịp, bởi họ có thể bị tấn công từ bốn phía. Nhưng Alan Wilson chẳng nhìn thấy mặt trái ấy. Trước mắt hắn, hắn chỉ thấy Liên Xô đang mạnh lên, và lợi thế địa thế áp đảo trên lục địa Á Âu đã bắt đầu phát huy.
Tân Thủ tướng Attlee hay Churchill, cựu thủ tướng nay làm cố vấn, đều đồng lòng về vấn đề Iran. Bằng mọi cách phải buộc Liên Xô rút quân, rồi công bố việc ấy thành thông cáo chính thức.
Ngay cả khi cả ba nước cùng rút quân, Đế quốc Anh vẫn được lợi. Giống như ở những nước khác tại Trung Đông, các công ty dầu mỏ trong nước Iran phần lớn thuộc về tư bản Anh, dù vốn Mỹ đang chen chân ngày một mạnh.
Quân đội nước ngoài vừa rút đi, trong thời gian ngắn, Anh vẫn là bên hưởng lợi nhiều nhất. Hiếm khi hai vị thủ tướng kế tiếp lại đồng lòng đến thế trong một vấn đề.
Trong cuộc đàm phán chính thức, Alan Wilson khi thì giảng giải lý lẽ, khi thì kiên nhẫn thuyết phục. Sang ngày hôm sau, hắn lại đưa ra lời cảnh cáo cứng rắn nhưng vẫn chừa đường lui. Cuối cùng, hắn tung đòn quyết định: sẽ cùng người Mỹ gây sức ép bằng một nghị quyết tại Liên Hợp Quốc sắp được thành lập.
Tại hội nghị Potsdam lần này, Đế quốc Anh chủ trương âm thầm giở thủ đoạn. Alan Wilson cũng mắc kẹt trong vấn đề Iran đã mấy ngày. Hắn biết thời điểm bom nguyên tử phát nổ đang đến gần, trong lòng càng lúc càng sốt ruột.
Alan Wilson sốt ruột, Phurtseva cũng chẳng khá hơn. Nàng nóng lòng không kém gì hắn.
Alan Wilson buông lời cứng rắn, gần như không còn nể nang: - Nếu không đạt được kết quả thì khỏi bàn nữa. Tháng Mười, Liên Hợp Quốc sẽ thành lập. Đến lúc ấy, Liên Xô sẽ thấy cả thế giới hợp sức vây lấy mình ra sao. Châu Mỹ từ lâu đã là sân sau của Mỹ. Cộng thêm Anh và Pháp dẫn dắt các nước Tây Âu, nhất định Liên Xô sẽ phải rút quân.
Đàm phán với một cô gái Nga xinh đẹp quả là dễ chịu. Nhưng Alan Wilson hiểu rõ chuyện nào quan trọng hơn. Sau khi vấn đề người Nam Tư tị nạn nảy sinh, Liên Xô chắc chắn sẽ giành được căn cứ hải quân ở Địa Trung Hải, thoát khỏi sự kiềm tỏa tại eo biển Dardanelles.
Vì vậy, gây khó dễ cho Liên Xô về đường ra vào Biển Đen chỉ có tác dụng trên lý thuyết. Liên Xô chắc chắn sẽ giành được căn cứ hải quân ở vùng Balkan. Nhưng vịnh Ba Tư thì khác. Đó mới là vấn đề lớn.
Thái độ đổi thay đột ngột của Alan Wilson khiến Phurtseva giật mình. Anh kiên quyết với vấn đề Iran hơn nàng tưởng. Nàng khẽ nói: - Các anh muốn liên kết với nhau để làm tổn hại lợi ích của Liên Xô.
Alan Wilson chẳng hề lay chuyển: - Iran là một quốc gia độc lập. Thời đại Đế quốc Anh và đế quốc Nga đã qua rồi. Liên Xô muốn nhúng tay vào Iran thế nào cũng được, kết cục cuối cùng chỉ có một: các anh sẽ phải xám xịt rút khỏi Iran. Không còn lựa chọn nào khác.
Phurtseva khẽ vuốt lọn tóc, nhìn chằm chằm vào Alan Wilson: - Giờ thì ấn tượng của tôi về anh đã xấu đi rồi.
Alan Wilson phẩy tay, giọng khoa trương: - Thì đã sao? Chúng ta đại diện cho hai nước, đang bí mật đàm phán với nhau, phải không? Chẳng lẽ chúng ta đến đây để xem mắt? Cô nhường tôi chút lợi lộc, tôi liền đem Đế quốc Anh bán đi chắc?
Trừ phi không muốn thăng tiến nữa, bằng không Alan Wilson tuyệt đối không để sắc đẹp của Phurtseva mê hoặc.
Cuộc giằng co bí mật hôm ấy lại kết thúc trong bất hòa. Đêm xuống, phòng của đoàn đại biểu Anh và Liên Xô vẫn sáng đèn rất lâu. Trên danh nghĩa, đoàn đại biểu Mỹ chẳng liên quan gì, nhưng thực ra họ vẫn luôn theo dõi cuộc tranh chấp giữa Anh và Liên Xô trong phiên đàm phán chính thức về Iran.
Mỹ giả bộ giữ thái độ trung lập là vì tin chắc người Anh sẽ chủ động mở lời cầu viện.
Đây chính là chuyện Alan Wilson hết sức muốn tránh. Hắn hiểu hơn ai hết, một khi Mỹ nhúng tay vào, Anh sẽ chẳng còn chỗ đứng. Mỹ nguy hiểm chẳng kém Liên Xô!
Đôi khi Alan Wilson còn nghĩ, cứ để Liên Xô nuốt chửng Iran, xem Mỹ còn đứng ngoài xem kịch được nữa không, còn nhịn được mà không nhảy vào cuộc không.
Thư ký Nội các Edward Bridges đích thân nói với Alan Wilson, chỉ cần giải quyết xong vấn đề Iran, Đế quốc Anh sẽ chẳng còn gì phải tranh giành nữa.
Alan Wilson lạnh mặt báo với Phurtseva: - Chúng tôi đã kín đáo bàn với người Mỹ về vấn đề Iran. Nếu đến hạn mà Liên Xô vẫn không rút quân, quân Mỹ sẽ tiến vào Iran! Đến lúc ấy, đừng hối hận. Chính Liên Xô đã chọn con đường này.
Thực ra Anh tuyệt đối chưa hề bí mật bàn với Mỹ về vấn đề Iran. Nhưng điều đó chẳng cản Alan Wilson dùng chiêu dọa dẫm cuối cùng.
Phurtseva ngạc nhiên hỏi lại: - Các anh thật sự muốn nhường lợi ích cho người Mỹ sao?
Alan Wilson tức tối đáp: - Chẳng lẽ nhường cho người Liên Xô các anh? Để các anh đi giải phóng cả thế giới, cho những dân tộc lạc hậu kia ngồi ngang hàng với Đế quốc Anh à? Nước Anh có kém đến đâu cũng không thể để thuộc địa cũ trèo lên đầu mình. Tôi e rằng Thế chiến thứ ba chẳng còn xa. Mong rằng sau cuộc chiến, cả hai chúng ta vẫn còn sống.
Chưa ngày nào Alan Wilson nghĩ mình sẽ giống Tưởng Giới Thạch, suốt miệng nhắc đến Thế chiến thứ ba, lấy một chuyện còn chưa thấy bóng dáng làm cọng rơm cứu mạng. Nhưng đến nước này, hắn chẳng còn cách nào khác.