- Chỉ xin mở lối đi thôi ư? Nhiều nhất cũng chỉ là được qua lại tự do, không bị cản trở? - Phó Nhĩ Thái Oa bất mãn hỏi. - Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố trung lập, nhưng phần lớn thời gian chiến tranh lại ngả về phía Đức. Chuyện ấy người Anh các ông cũng rõ. Chẳng lẽ bắt Thổ Nhĩ Kỳ chịu chút trừng phạt cũng là quá đáng sao?
- Quá đáng lắm. - Alan Wilson không cần nghĩ đã bác lại. - Hôm nay còn là bạn, ngày mai biết đâu đã thành kẻ thù. Tôi tin trong nội bộ Liên Xô các ông cũng từng bàn xem chủ nghĩa đế quốc sẽ đối xử với mình ra sao. Tôi có thể nói thẳng, những tính toán tệ nhất của Liên Xô không phải vô cớ. Hai bên hiện giờ còn yên ổn là vì Nhật Bản chưa đầu hàng, nhưng chuyện đó cũng sắp đến rồi.
- Chỉ dựa vào Thổ Nhĩ Kỳ mà cũng đòi làm đối thủ của Liên Xô sao? - Phó Nhĩ Thái Oa cười nhạt, vẻ mặt khinh khỉnh.
- Dù sao họ cũng có tám trăm nghìn quân. Cầm cự trước Liên Xô ba tháng hẳn không thành vấn đề. Với dân số của Thổ Nhĩ Kỳ, huy động hai triệu quân cũng chẳng khó. - Alan Wilson chẳng hề nao núng trước lời dọa dẫm của Phó Nhĩ Thái Oa. Ngay từ lúc lên đường, hắn đã quyết sẽ không để Liên Xô dễ dàng đạt được mục đích.
Suy cho cùng, nước Anh cũng thuộc thế giới tự do. Mâu thuẫn giữa Anh và Mỹ chẳng qua là đối xử bình đẳng với nhau, hay biến nước Anh thành kẻ phục tùng.
Còn đối diện Liên Xô thì không có chuyện ấy. Chọn một trăm lần, có đến chín mươi chín lần sẽ là đối địch. Alan Wilson vừa khéo thuộc một phần trăm còn lại. Hắn sẵn lòng ra sức xoay chuyển tình thế theo hướng có lợi cho Liên Xô hơn đôi chút.
Bởi hắn biết vài chục năm sau, nước Anh sẽ co cụm về quần đảo Anh, mất sạch mọi thứ. Hắn chỉ muốn thử đổi sang một con đường khác, xem liệu Đế quốc Anh có thể giữ được thể diện hay không.
Nhưng điều đó không có nghĩa hắn sẽ dâng cả Đế quốc Anh cho Liên Xô. Hắn không có tín ngưỡng, hoàn toàn khác với nhóm Ngũ Hổ Cambridge.
- Liên Xô nên lập một căn cứ quân sự ở Thổ Nhĩ Kỳ. Eo biển Dardanelles quá quan trọng với Liên Xô. - Thấy thái độ Alan Wilson đã thay đổi, Phó Nhĩ Thái Oa lùi một bước, đưa ra yêu cầu thấp hơn.
- Không thể được. - Alan Wilson kiên quyết từ chối. - Nếu Liên Xô khăng khăng làm theo ý mình, sau này hối hận sẽ là các ông. Rồi các ông sẽ hiểu, khi Anh, Mỹ và Liên Xô còn đang kề vai chiến đấu vì mục tiêu chung, tốt nhất nên giải quyết mọi chuyện cho xong. Một khi chiến tranh kết thúc, giữa hai bên sẽ chẳng còn chút tình nghĩa nào.
- Nước Anh có thể cùng Liên Xô tước bỏ quyền bố phòng các eo biển Hắc Hải của Thổ Nhĩ Kỳ. Nếu Mỹ cũng nhập cuộc, Liên Xô sẽ chẳng được chút lợi ích nào.
- Tôi cứ tưởng ông là người Mỹ cơ đấy? - Phó Nhĩ Thái Oa mỉa mai. - Cứ nhắc đi nhắc lại nước Mỹ, nghe thân thiết quá nhỉ?
- Tôi vẫn trung thành với Đế quốc Anh. Nhắc đến Mỹ vì tình hình thực tế là như vậy. Không chỉ ở Thổ Nhĩ Kỳ, mà cả Iran cũng thế. Mỹ đang cài người vào các nơi ấy. Mỹ là nước duy nhất trên thế giới không bị chiến tranh ảnh hưởng. Tôi còn làm được gì? - Alan Wilson sa sầm mặt. - Đế quốc Anh cần thời gian để hồi phục, lẽ nào Liên Xô không cần? Đức đã bị tiêu diệt hơn năm triệu quân ở mặt trận phía đông. Đức là bên bất ngờ gây chiến trước, phần lớn cuộc chiến lại diễn ra trên đất Liên Xô. Thiệt hại của các ông còn lớn hơn Đức, chắc Liên Xô không phủ nhận điều đó chứ?
- Tôi đem Pháp, nước từng biến chính quốc thành chiến trường trong Thế chiến thứ nhất, so với Liên Xô, hẳn không quá đáng chứ? Pháp mất một phần mười dân số. Một phần mười dân số Liên Xô là bao nhiêu?
Alan Wilson đã nể mặt Phó Nhĩ Thái Oa lắm rồi. Trong bụng hắn biết riêng số người Liên Xô tử trận đã gần ba chục triệu. Với một đất nước chưa đến hai trăm triệu dân, đó gần như là tai họa diệt vong.
Chỉ vì Liên Xô phong tỏa tin tức quá chặt, không tiết lộ tổn thất trong Thế chiến thứ hai, nhằm ngăn NATO thừa cơ xâm nhập. Mãi đến thập niên sáu mươi, họ mới thừa nhận có hai mươi bảy triệu người tử trận.
Vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, dù là đàm phán chính thức hay thương lượng sau cánh cửa đóng kín, đều là trọng điểm. Trái lại, vấn đề khiến Liên Xô nhượng bộ trước tiên lại là Áo. Dù sao chuyện này đã được ấn định tại Hội nghị Yalta, hơn nữa Anh và Mỹ tuyệt đối không chịu nhường bước ở Áo.
- Người Anh này ước tính tình hình nước ta cũng khá chính xác. - Trong căn phòng Stalin đang ở tại cung điện Sêtxilinốp, chính Stalin hỏi Molotov. - Đồng chí Molotov, ông thấy chính phủ mới của Anh thế nào? Mấy ngày nay đều do ông tiếp xúc với họ.
- Không dễ đối phó. Có những chuyện Attlee còn cứng rắn hơn cả Churchill, nhất là vấn đề Áo. - Molotov nhớ lại những gì đã trải qua trong mấy ngày qua, cuối cùng cười khổ đáp.
- Xem ra ở vấn đề Áo, ta nên nhượng bộ. Còn chuyện không bố phòng eo biển Dardanelles, cửa ngõ ra vào Hắc Hải, ta nghĩ có thể chấp nhận. - Stalin vừa cân nhắc vừa nói. - Còn Iran, nơi người Anh coi trọng nhất, nói thật, trong lòng ta cũng xem trọng Iran nhất. Đồng chí Phó Nhĩ Thái Oa nói đến yếu tố Mỹ, đó là điều phải tính đến. Mỹ tuy không đóng quân ở Iran như Anh và chúng ta, nhưng ở đó có gần ba mươi nghìn người được gọi là nhân viên dân sự. Chỉ cần cấp vũ khí cho họ, lập tức sẽ thành một đội quân đồn trú.
- Từ đầu đến cuối cuộc họp lần này, ta có thể khẳng định một điều: người Anh chắc chắn thù địch với chúng ta, nhưng cũng đề phòng Mỹ. Ta nhớ lúc đại diện Anh vừa gặp Phó Nhĩ Thái Oa, ông ta đã nói Mỹ là nước duy nhất hiện nay chưa bị chiến tranh ảnh hưởng. - Molotov thở dài. - Thật ra người Anh nói có lý. So với nước Anh và chúng ta, những nước đang cần khôi phục, tình trạng của Mỹ quá tốt.
- Đồng chí Phó Nhĩ Thái Oa, thử xem có thể giành thêm được chút nhượng bộ nào nữa không. Chúng ta sẵn lòng để quân đội Anh, Mỹ và Pháp tiến vào Áo đúng thời hạn. - Stalin gật đầu, dặn dò Phó Nhĩ Thái Oa. - Mỗi phần lợi ích đồng chí giành được hôm nay đều góp sức rất lớn cho Liên Xô phát triển.
- Tổng Bí thư, tôi nhất định sẽ cố hết sức. Nhưng tôi cảm thấy thái độ của nước Anh đang cứng rắn dần. - Phó Nhĩ Thái Oa trịnh trọng cam đoan. Vòm ngực cao của ả khẽ rung lên.
Alan Wilson và Phó Nhĩ Thái Oa đàm phán suốt năm ngày. Trong thời gian đó, Anh, Mỹ và Pháp trước tiên công bố tuyên bố về việc bốn nước chiếm đóng Áo, xem như công nhận phương án đã định tại Hội nghị Yalta.
Tiếp đến là vấn đề eo biển Dardanelles của Thổ Nhĩ Kỳ. Suy cho cùng, tuy Mỹ đã là nước hưởng lợi lớn nhất từ Thế chiến thứ hai trên thực tế, nhiều nơi vẫn nằm trong tay người Anh. Thổ Nhĩ Kỳ chỉ là một trong số đó.
Cách xử lý Thổ Nhĩ Kỳ có đôi phần giống tình thế giữa Anh và Pháp tại Hội nghị Paris. Khi ấy, Thủ tướng Anh cùng Tổng thống Pháp tùy ý vạch một nét bút, trên thế giới liền xuất hiện thêm một quốc gia. Cả thế giới dường như nằm trong tay hai vị nguyên thủ.
Trớ trêu thay, quốc gia mới ra đời từ nét bút tùy tiện của Anh và Pháp khi ấy lại khiến Đế quốc Ottoman thành nạn nhân. Còn hôm nay, người chịu cảnh ấy đã là nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ.
Anh và Liên Xô đạt được thỏa thuận về việc không bố phòng các eo biển. Cuối cùng, cả hai nước đều mong Mỹ chấp thuận. Truman thuận nước đẩy thuyền, tuyên bố đồng ý.
“Trước khi bom nguyên tử phát nổ, Truman cũng dễ nói chuyện đấy.” Alan Wilson nghe tin, thầm nghĩ. Chỉ còn vấn đề Iran, hắn vẫn phải tiếp tục cố gắng.