Faraday vừa hỏi xong, Arthur đã nhận ra có điều chẳng ổn.
Hắn tốt nghiệp xuất sắc khoa Lịch sử Đại học London, nhưng những tiến bộ khoa học trên đời lúc này thì hầu như mù tịt.
Để khỏi giải thích về lực Lorentz rồi lỡ miệng kéo theo cả đống khái niệm thời này chưa ai phát minh, lần này hắn quyết định đem mánh khóe đánh trống lảng và nói nước đôi đã luyện được ở Sở Cảnh sát Scotland Yard cùng tòa án trị an ra dùng.
Arthur gãi gáy, làm bộ ngượng ngùng rồi lên tiếng:
- Thưa ông Faraday, xin lỗi vì khiến ông nghe nhầm. Tôi từ Yorkshire đến, giọng nói không chuẩn như người London. Vừa rồi tôi không nói Lorenz, mà là Lawrence.
Faraday ngạc nhiên hỏi:
- Lawrence ư? Hai từ này nghe quả thật rất giống nhau.
Arthur đáp:
- Chuyện ấy xin gác lại đã. Những điều khác tôi nói khi trình bày quy tắc bàn tay trái, ông còn nghe nhầm chỗ nào không?
Faraday nhớ lại một lúc rồi nói:
- Chắc là không. Mấy khái niệm như điện tích đều khá căn bản. Hơn nữa, những chỗ khác giọng ông không nặng đến thế, tôi nghe rất rõ.
Nghe vậy, Arthur rốt cuộc cũng trút được nỗi lo trong lòng.
Chưa có khái niệm electron cũng không sao, chỉ cần người ta biết đến điện tích là được.
Đã nắm chắc điều ấy, giọng Arthur cũng nhẹ nhõm hơn:
- Thưa ông Faraday, hẳn ông biết Lawrence có nghĩa là vòng nguyệt quế và vinh dự. Điều đó cũng thể hiện cách tôi nhìn nhận lực Lawrence. Nó giống như vinh dự vậy, trông tưởng như có thật, nhưng thực ra lại không tồn tại. Có lẽ nó chỉ nằm trong trí tưởng tượng của con người. Nói cách khác, tôi đoán nó có thể tồn tại, nhưng lại không sao chứng minh được. Có khi đây chỉ là một lực trên danh nghĩa mà thôi.
Faraday cau mày suy nghĩ:
- Ý ông là thứ gọi là lực Lawrence này chỉ là một giả thuyết của ông?
- Đúng vậy.
- Thế ông định nghĩa nó ra sao?
Thấy Faraday và những người đang nghe đã bị mình dẫn dắt đi xa, Arthur yên tâm bắt đầu dò hỏi:
- Xin hỏi, hiện nay giới khoa học định nghĩa dòng điện thế nào?
Faraday đáp ngay, chẳng cần nghĩ ngợi:
- Khái niệm dòng điện ban đầu do nhà khoa học người Ý Galvani nêu ra. Sau nhiều năm tranh luận, đến thập niên 1750, ông Benjamin Franklin phát hiện ra điện tích dương và điện tích âm. Kể từ đó, giới khoa học bàn bạc suốt nhiều năm rồi thống nhất quy ước dòng điện chuyển động theo chiều điện tích dương dịch chuyển.
Nghe đến đây, Arthur mỉm cười:
- Cũng như ông vừa nói trong buổi diễn thuyết và thí nghiệm, điện có thể sinh ra từ, từ cũng có thể sinh ra điện. Hẳn ông biết từ trường và điện trường có thể tác động lên nhau. Vì thế, khi xem thí nghiệm của ông ban nãy, tôi chợt nghĩ: nếu dòng điện do điện tích tạo thành, vậy trong quá trình cảm ứng từ, những điện tích mới sinh ra hẳn cũng chịu lực khi chuyển động. Lực Ampère là lực từ trường tác động lên dòng điện. Còn lực Lawrence tôi nói đến là lực mà điện tích chuyển động phải chịu trong từ trường. Tuy đều là lực tác dụng lên điện, nhưng một bên nhìn từ quy mô lớn, bên kia xét ở cấp độ vi mô.
Nghe Arthur giải thích, Faraday bỗng cau mày. Ông trầm ngâm giây lát, rồi chợt như hiểu ra điều gì.
Ông hỏi:
- Ý ông là lực Ampère chính là hợp lực của thứ gọi là lực Lawrence này?
Arthur gật đầu:
- Đúng vậy.
Faraday xoa trán, cười nói:
- Phải công nhận, đây là một giả thuyết rất thú vị, nghe cũng khá hợp lẽ. Nhưng theo nghiên cứu khoa học hiện nay, tuy chúng ta biết điện tích tồn tại, nó vẫn chỉ là một điểm chất có khối lượng nhưng không có thể tích hay hình dạng, một mô hình lý tưởng hóa đến cực độ. Chẳng trách ông gọi lực này là lực Lawrence. Với hiểu biết hiện tại, nó quả thật giống vòng nguyệt quế và vinh dự, tưởng như có thật mà chẳng thể nắm bắt.
Arthur cười:
- Xin lỗi vì không thể giúp ông tiến thêm được bao nhiêu. Đây chỉ là chút suy đoán viển vông của riêng tôi thôi.
Arthur vừa dứt lời, Quỷ Đỏ đứng bên cạnh đã lẩm bẩm:
- Này, chết tiệt, Arthur, cậu đoán cũng chuẩn đấy.
Dù cái gọi là lực Lawrence chỉ mới là giả thuyết, Faraday vẫn chẳng giấu nổi sự quý mến dành cho Arthur. Ông cười, vỗ vai hắn:
- Cậu trai, khoa học cần nhất chính là những giả thuyết. Chưa ai chứng minh cậu sai thì cậu vẫn có thể đúng, chẳng ai được tùy tiện phủ nhận cậu. Trước khi tôi tìm ra kết quả qua thí nghiệm, nhiều người cũng không tin từ trường có thể sinh ra điện. Nhưng nó đã xảy ra. Khoa học kỳ diệu chính là như vậy. Biết đâu một ngày nào đó, lực Lawrence cậu nói sẽ thành sự thật thì sao? À phải rồi, tôi vẫn chưa được biết tên cậu.
Arthur khẽ cúi mình:
- Arthur Hastings.
Faraday nghe cái tên ấy thì sững ra một lúc, rồi trầm ngâm:
- Hình như tôi đã nghe tên này ở đâu rồi.
Ông vừa nói xong, một phu nhân ngồi gần đó bỗng kêu lên:
- Bộ đồng phục cảnh sát Scotland Yard, phù hiệu trên vai sáng loáng, tên là Arthur Hastings, lại còn trẻ thế này. Trời ơi! Chẳng lẽ ông chính là viên cảnh sát Arthur đã cứu sống đứa trẻ đáng thương ở tòa án trị an?
- Là viên cảnh sát được báo chí đăng tin rầm rộ khắp nơi hồi trước ư?
- Hóa thân của công lý, tấm gương cho công chúng, tiếng nói mạnh mẽ nhất của Scotland Yard đó sao?
- Có lẽ đúng là ông ấy! Trẻ tuổi, đầy chí tiến thủ, lại hiểu biết rộng như thế. Chỉ người như vậy mới thuyết phục được bồi thẩm đoàn và thẩm phán trị an.
Chỉ trong chớp mắt, hội trường vốn đang yên ắng lại sôi lên.
Mọi người đồng loạt đứng dậy vỗ tay. Họ vừa muốn bày tỏ lòng kính trọng với phát hiện mới của Faraday, vừa muốn tôn vinh hiểu biết rộng rãi và những việc Arthur từng làm.
Nhìn khắp khán phòng, Faraday thấy mọi người đều đứng lên. Arthur tuy đỏ mặt, vẫn giữ vẻ bình tĩnh, vẫy tay đáp lễ. Nhà tiên phong của ngành điện từ bật cười:
- Cảnh sát Arthur, ai bảo Lawrence tượng trưng cho vòng nguyệt quế và vinh dự? Hãy nhìn công chúng đang đứng lên vỗ tay kia. Cái tên Hastings của ông mới thật sự là vòng nguyệt quế và vinh dự. Thôi thì đừng gọi nó là lực Lawrence nữa, gọi là lực Hastings đi. Dù chẳng nhìn thấy, chẳng sờ được, chỉ cần công chúng không phủ nhận, cái tên ấy sẽ mãi ở đó!
Arthur kinh ngạc hỏi:
- Như vậy thật sự được sao?
- Đương nhiên là được.
Faraday vừa cười vừa chìa tay về phía Arthur:
- Ngoài ra, tôi còn mong ông cho phép tôi trích dẫn hai quy tắc của ông để giải thích trong bài nghiên cứu sắp hoàn thành. Không biết ông có đồng ý không?
Arthur nhìn bàn tay Faraday chìa ra, trầm ngâm một lúc rồi mới nói:
- Tôi có thể đồng ý cho ông trích dẫn. Nhưng trước đó, tôi cũng mong ông chấp thuận một lời thỉnh cầu của tôi.
- Thỉnh cầu gì?
Arthur nghiêm túc đáp:
- Không giấu gì ông, hôm nay vốn dĩ tôi đến đây để nghe giảng về hóa học. Nhưng…
Nghe vậy, Faraday bật cười ha hả:
- Thì ra là chuyện ấy! Về hóa học, tôi còn tự tin hơn cả điện từ học. Nếu muốn nghe giảng, lúc nào ông cũng có thể đến tìm tôi. Nếu tôi không ở đây thì hẳn đang ở phòng thí nghiệm của Hội Khoa học Hoàng gia. À phải rồi, tôi có thể nhờ hội trưởng cấp cho ông một tấm thẻ ra vào Hội Khoa học Hoàng gia. Có thẻ ấy, ông sẽ được tự do ra vào nơi này bất cứ lúc nào.
Faraday vừa nói đến đó, đang định quay sang tìm hội trưởng thì chợt thấy một người hầu cũng mặc bộ lễ phục đen sẫm chạy nhanh về phía Arthur.
Người hầu khẽ cúi chào, nói với hắn:
- Thưa ông Hastings, Công tước Sussex, hội trưởng Hội Khoa học Hoàng gia, xin mời ông.